Mahabharata · Chapter 12.166

pitāmaha mahāprājña kurūṇāṃ prītivardhana /
praśnaṃ kañcitpravakṣyāmi tanme vyākhyātumarhasi //

kīdṛśā mānavāḥ sevyāḥ kai prīti paramā bhavet /
āyatyāṃ ca tadātve ca ke kṣamāstānvadasva me //

na hi tatra dhanaṃ sphītaṃ na ca sambandhibāndhavāḥ /
tiṣṭhanti yatra suhṛdastiṣṭhantīti matirmama //

durlabho hi suhṛcchrotā durlabhaśca hitaḥ suhṛt /
etaddharmabhṛtāṃ śreṣṭha sarvaṃ vyākhyātumarhasi //
bhīṣma uvāca /

sandheyānpuruṣānrājannasandheyāṃśca tattvataḥ /
vadato me nibodha tvaṃ nikhilena yudhiṣṭhira //

lubdhaḥ krūrastyaktadharmā nikṛtiḥ śaṭha eva ca /
kṣudraḥ pāpasamācāraḥ sarvaśaṅkī tathā'lasaḥ //

dīrghasūtro'nṛjuḥ kruṣṭo gurudārapradharpakaḥ /
vyasane yaḥ parityāgī durātmā nirapatrapaḥ //

sarvataḥ pāpadarśī ca nāstiko vedanindakaḥ /
samprakīrṇendiyo loke yaḥ kālanirataścaret //

asabhyo lokavidviṣṭaḥ samaye cānavasthitaḥ /
piśuno'thākṛtaprajño matsarī pāpaniścayaḥ //

duḥśīlo'thākṛtātmā ca nṛśaṃsaḥ kitavastathā /
mitrairapakṛtirnityamaṭate'rthaṃ dhanepsayā //

dadataśca yathāśakti yo na tuṣyati mandadhīḥ /
adhairyamapi yo yuṅkte sadā mitraṃ narādhamaḥ //

asthānakrodhano yaśca akasmācca virajyate /
suhṛdaścaiva kalyāṇānāśu tyajati kilbipī //

alpe'pyapakṛte mūḍhe na saṃsmarani yatkṛtam / kāryasevī ca mitreṣu mitradveṣī narādhipa /

śatrurmitramukho yaśca jihnaprekṣī vilocanaḥ /
na tuṣyati ca kalyāṇe yamtyajettādṛśaṃ naram //

pānapo dveṣaṇaḥ krodhī nirghṛṇaḥ parupastathā /
paropatāpī mitradhruk tathā prāṇivadhe rataḥ //

kṛtaghnaścādhamo loke na sandheyaḥ kathañcana /
mitradveṣī hyasandheyaḥ sandheyānapi me śṛṇu //

kulīnā vākyasampannā jñānavijñānakovidāḥ /
rūpavanto guṇopetāstathā'lubdhā jitaśramāḥ //

sanmitrāśca kṛtajñāśca sarvajñā lobhavarjitāḥ /
mādhuryaguṇasampannāḥ satyasandhā jitendriyāḥ //

vyāyāmaśīlāḥ satataṃ bhṛtyaputrāḥ kulodvahāḥ /
doṣaiḥ pramuktāḥ prathitāste grāhyāḥ pārthivairnarāḥ //

yathāśakti samācārāḥ sampratuṣyanti hi prabho /
nāsthāne krodhavantaśca na cākasmādvirāgiṇaḥ //

viraktāśca na duṣyanti manasā'pyarthakovidāḥ / ātmānaṃ pīḍayitvā'pi suhṛtkāryaparāyaṇāḥ /
virajyanti na mitrebhyo vāso raktamivāvikam //

doṣāṃśca lobhamohādīnartheṣu yuvatīpu ca /
na darśayanti suhṛdo viśvastā bandhuvatsalāḥ //

loṣṭakāñcanatulyārthāḥ suhṛtsu dṛḍhabuddhayaḥ / ye carantyanabhīmānā nisṛṣṭārthavibhūṣaṇāḥ /
sangṛhṇantaḥ parijanaṃ svāmyarthaparamāḥ sadā //

īdṛśaiḥ puruṣaśreṣṭhairyaḥ sandhiṃ kurute nṛpaḥ /
tasya vistīryate rājyaṃ jyotsnā grahapateriva //

satvavanto jitakrodhā balavanto raṇe sadā / janmaśīlaguṇopetāḥ sandheyāḥ puruṣottamāḥ /

ye ca dopasamāyuktā narāḥ proktā mayā'na / teṣāmapyadhamā rājankṛtaghnā mitraghātakāḥ /
tyaktavyāstu durācārāḥ sarveṣāmiti niścayaḥ / //