Mahabharata · Chapter 12.156

pāpasya yadadhiṣṭhānaṃ yataḥ pāpaṃ pravartate /
etadicchāmyahaṃ śrotuṃ tattvena bharatarṣabha //
bhīṣma uvāca /

pāpasya yadadhiṣṭhānaṃ tacchṛṇuṣva narādhipa /
eko lobho mahāgrāho lobhātpāpaṃ pravartate //

ataḥ pāpamadharmaśca tathā duḥkhamanuttamam /
nikṛtyā mūlametaddhi yena pāpakṛto janāḥ //

lobhātkrodhaḥ prabhavati lobhātkāmaḥ pravartate /
lobhānmohaśca māyā ca mānastambhaḥ parāsutā //

akṣamā hrīparityāgaḥ śrīnāśo dharmasankṣayaḥ /
abhidhyā'prakhyatā caiva sarvaṃ lobhātpravartate //

atyāgaśca kutarkaśca vikarmasu ca yāḥ kriyaḥ /
kulavidyāmadaścaiva rūpaiśvaryamadastathā //

sarvabhūteṣvabhidrohaḥ sarvabhūteṣvasatkṛtiḥ /
sarvabhūteṣvaviśvāsaḥ sarvabhūteṣvanārjavam //

haraṇaṃ paravittānāṃ paradārābhimarśanam /
vāgvego manaso vego nindāvegastathaiva ca //

upasthodarayorvego mṛtyuvegaśca dāruṇaḥ /
īrṣyāvegaśca balavānmithyāvegaśca durjayaḥ //

rasavegaśca durvāryaḥ śrotravegaśca duḥsaha / kutsā vikatthā mātsaryaṃ pāpaṃ duṣkarmakāritā /
sāhasānāṃ ca sarveṣāmakāryāṇāṃ kriyāstathā //

ātau bālye ca kaumāre yauvane cāpi mānavāḥ /
na tyajantyātmakarmaikaṃ yanna jīryati jīryataḥ //

yo na pūrayituṃ śakyo lobhaḥ prītyā kathañcana /
nityaṃ gambhīratoyābhirāpagābhirivodadhiḥ //

na prahṛṣyati yo lobhaiḥ kāmairyaśca na tṛpyati /
yo na devairna gandharvairnāsurairna mahoragaiḥ //

jñāyate nṛpa tattvena sarvairbhūtagaṇaistathā /
sa lobhaḥ saha mohena vijetavyo jitātmanā //

dambho drohaśca nindā ca paiśūnyaṃ matsarastathā /
bhavantyetāni kauravya lubdhānāmakṛtātmanām //

sumahāntyapi śāstrāṇi dhārayanto bahuśrutāḥ /
chettāraḥ saṃśayānāṃ ca kliśyantīhālpabuddhayaḥ //

dvepakrodhaprasaktāśca śiṣṭācārabahiṣkṛtāḥ /
antaḥkṣurā vāṅbhadhurāḥ kṛpāśchannāstṛṇairiva //

dharmavaitaṃsikāḥ kṣudrā muṣṇanti dhvajino jagat / kurvate ca bahūnmārgāṃstānhetubalamāśritāḥ /
sarvamārgānvilumpanti lobhajñāneṣvavasthitāḥ //

dharmasya hriyamāṇasya lobhagrastairdurātmabhiḥ /
yāyā vikriyate saṃsthā tataḥ sā'pi prapadyate //

darpaḥ bodho madaḥ svapno harṣaḥ śoko'bhimānitā /
eta hi kauravya dṛśyante lubdhabuddhiṣu //

etānā ṭānbuddhasva nityaṃ lobhasamanvitān /
śiṣṭāṃstu paripṛcchethā yānvakṣyāmi śucivratān //

yeṣvāvṛttibhayaṃ nāsti paralokabhayaṃ na ca /
nāmipeṣu prasaṅgo'sti na priyeṣvapriyeṣu ca //

śiṣṭācāraḥ priyo yeṣu damo yeṣu pratiṣṭhitaḥ /
sukhaṃ duḥkhaṃ samaṃ yeṣāṃ satyaṃ yeṣāṃ parāyaṇam //

dātāro na grahītāro dayāvantasnathaiva ca /
pitṛdevātitheyāśca nityodyuktāstathaiva ca //

sarvopakāriṇo vīrāḥ sarvadharmānupālakāḥ /
sarvabhūtahitāścaiva sarvadeyāśca bhārata //

na te cālayituṃ śakyā dharmavyāhārakāriṇaḥ /
na teṣāṃ bhidyate vṛttaṃ yatpurā sādhubhiḥ kṛtam //

na trāsino na capalā na raudrāḥ satpathe sthitāḥ /
te sevyāḥ sādhubhirnityamasādhūṃśca vivarjayet //

kāmakrodhavyapetā ye nirmamā nirahankṛtāḥ /
suvratāḥ sthiramaryādāstānupāsva ca pṛccha ca //

na vāgarthaṃ yaśorthaṃ vā dharmastepāṃ yudhiṣṭhira //
avaśyaṃ kārya ityeva śarīrasya kriyāstathā //

ta bhayaṃ krodhacāpalye na śokasteṣu vidyate /
na dharmadhvajinaścaiva na guhyaṃ kiñcidāsthitāḥ //

yeṣvalobhastathā'moho ye ca satyārjave sthitāḥ /
teṣu kaunteya rajyethā yeṣāṃ na bhraśyate punaḥ //

ye na hṛṣyanti lābheṣu nālābheṣu vyathanti ca /
nirmamā nirahankārāḥ satvasthāḥ samadarśinaḥ //

lābhālābhau sukhaduḥkhe ca tāta priyāpriye maraṇaṃ jīvitaṃ ca /
samāni yeṣāṃ sthiravikramāṇāṃ bubhutsatāṃ satyapathe sthitānām //

dharmapriyāṃstānsumahānubhāvān dānto'pramattaśca samarcayethāḥ /
daivātsarve guṇavanto bhavanti śubhāśubhe vākpralāpāstathā'nye //