Mahabharata · Chapter 12.151

tasmātte'haṃ pravakṣyāmi dharmamāvṛtacetase /
śrīmanmahābalastuṣṭaḥ svayaṃ dharmamavekṣase //

purastāddāruṇe bhūtvā sucitratarameva tat /
anugṛhṇāti bhūtāni svena vṛttena pārthivaḥ //

kṛtsne nūnaṃ sadasatī iti loko vyavasyati / yatra tvaṃ tādṛśo bhūtvā dharmamevānupaśyasi /

darpaṃ hitvā punaścāpi bhogāṃśca tapa āsthitaḥ /
ityetadabhibhūtānāmadbhutaṃ janamejaya //

yo'durbalo bhaveddātā kṛpaṇo vā tapodhanaḥ /
anāścaryaṃ tadityāhurnātidūreṇa vartate //

tapa eva hi kārpaṇyaṃ samagramasamīkṣitam /
taccetsamīkṣayaiva syādbhavettasmiṃstapo guṇaḥ //

yajño dānaṃ dayā vedāḥ satyaṃ ca pṛthivīpate /
pañcaitāni pavitrāṇi ṣaṣṭhaṃ sucaritaṃ tapaḥ //

tadeva rājñāṃ paramaṃ pavitraṃ janamejaya /
tena samyaggṛhītena śreyāṃsaṃ dharmamāpsyasi //

puṇyadeśābhigamanaṃ pavitraṃ paramaṃ smṛtam /
atrāpyudāharantīmāṃ gāthāṃ gītāṃ yayātinā //

yo martyaḥ pratipadyeta āyurjīvena vā punaḥ /
yajñamekaṃ tataḥ kṛtvā tatsannyasya tapaścaret //

puṇyamāhuḥ kurukṣetraṃ kurukṣetrātsarasvatīm /
sarasvatyāśca tīrthāni tīrthebhyaśca pṛthūdakam //

yatrāvagāhya sthitvā ca nainaṃ śvomaraṇaṃ tapet /
mahāsaraḥ puṣkarāṇi prabhāsottaramānase //

kālodakaṃ ca gantāsi labdhāyurjīvite punaḥ / sarasvatīdṛṣadvatyoḥ sevamāno'nusañjvaret /
svādhyāyaśīla eteṣu sarveṣvevamupaspṛśet //

tyāgadharmaṃ pavitrāṇāṃ sannyāsaṃ manurabravīt //

atrāpyudāharantīmāḥ gāthāḥ satyavatā kṛtāḥ / yathā kumāraḥ satyo vai naiva puṇyo na pāpakṛta /
na hyasti sarvabhūteṣu duḥkhamasminkutaḥ sukham //

evaṃ prakṛtibhūtānāṃ sarvasaṃsargayāyinām / tyajatāṃ jīvitaṃ prāyo nivṛtte puṇyapāpake /

yattveva rājño jyāyiṣṭhaṃ kāryāṇāṃ tadbravīmi te //

balena saṃvibhāgaiśca jaya svargaṃ punīṣva ca /
yasyaiva balamojaśca sa dharmasya prabhurnaraḥ //

brāhmaṇānāṃ sukhārthaṃ tvaṃ paryehi pṛthivīmimām /
yathaivaitānpurā kṣepsīstathaivaitānprasādaya //

api dhik्kriyamāṇo'pi tarjyamāno'pyanekadhā / ātmano darśanaṃ vidvānnāhartā'smīti mā krudhaḥ /
ghaṭamānaḥ svakāryeṣu kuru niḥśreyasaṃ param //

himāgnighorasadṛśo rājā bhavati kaścana /
lāṅgalāśikalpo vā bhavedanyaḥ parantapaḥ //

na viśeṣeṇa gantavyamacikitsena vā punaḥ /
na jātu nāhamasmīti prasaktavyamasādhuṣu //

vikarmaṇā tapyamānaḥ pāpātpāpaḥ pramucyate /
naitatkuryā punariti dvitīyātparimucyate //

cariṣye dharmameveti tṛtīyātparimucyate /
śucistīrthānyanucaranbahutvātparimucyate //

kalyāṇamanukartavyaṃ puruṣeṇa bubhūṣatā /
ye sugandhīni sevante tathāgandhā bhavanti te //

ye durgandhīni sevante tathāgandhā bhavanti ye /
tapaścaryāparaḥ satyaṃ pāpādviparimucyate //

saṃvatsaramupāsyāgnimabhiśastaḥ pramucyate /
trīṇi varṣāṇyupāsyāgniṃ bhrūṇahā vipramucyate //

mahāsaraḥ puṣkarāṇi prabhāsottaramānase /
abhyetya yojanaśataṃ bhrūṇahā vipramucyate //

yāvataḥ prāṇino hanyāttajjātīyāṃstu tāvataḥ /
pramīyamāṇānunmocya prāṇihā vipramucyate //

api cāpsu nimajjeta japaṃstriraghamarṣaṇam /
yathā'śvamedhāvabhṛthastathā tanmanurabravīt //

kṣipraṃ praṇudate pāpaṃ satkāraṃ labhate tathā /
api cainaṃ prasīdanti bhūtāni jaḍamūkavat //

bṛhaspatiṃ devaguruṃ surāsurāḥ sametya sarve nṛpate tvayujjata /
dharme phalaṃ hetukṛte maharṣe tathetarasminnarake pāpalokye //

ubhe tu yasya sukṛte bhavetāṃ kiṃ tattayostatra jayottaraṃ syāt /
ācakṣva tatkarmaphalaṃ maharṣe kathaṃ pāpaṃ nudate dharmaśīlaḥ //
bṛhaspatiruvāca /

kṛtvā pāpaṃ pūrvamabuddhipūrvaṃ puṇyāni cetkurute buddhipūrvam /
sa tatpāpaṃ nudate karmaśīlo vāso yathā malinaṃ kṣārayuktyā //

pāpaṃ kṛtvā hi manyeta nāhamastīti puruṣaḥ /
cikīrṣedeva kalyāṇaṃ śraddadhāno'nasūyakaḥ //

chidrāṇi vasanasyeva sādhunā saṃvṛṇoti saḥ /
yaḥ pāpaṃ puruṣaḥ kṛtvā kalyāṇamabhipadyate //

ādityaḥ punarudyanvā tamaḥ sarvaṃ vyapohati /
kalyāṇamācarannevaṃ sarvapāpaṃ vyapohati //
bhīṣma uvāca /

evamuktvā tu rājānamindroto janamejayam /
yājayāmāsa vidhivadvājimedhena śaunakaḥ //

tataḥ sa rājā vyapanītakalmaṣaḥ śriyā yutaḥ prajvalito'nurūpayā /
viveśa rājyaṃ svamamitrakarśano yathā divaṃ pūrṇavapurniśākaraḥ //