Language

ENहिગુ
Scripture Library

Mahabharata · Chapter 12.115

12.115.1

pitāmaha mahāprājña saṃśayo me mahānayam /
sañchettavyastvayā rājanbhavānkulakaro hi naḥ //

12.115.2

puruṣāṇāmayaṃ tāta durvṛttānāṃ durātmanām /
kathito vākyasañcārastato vijñāpayāmi te //

12.115.3

yaddhitaṃ rājyatantrasya kulasya ca sukhodayam /
ayatyāṃ ca tadātve ca kṣemavṛddhikaraṃ ca tat //

12.115.4

putrapautrābhirāmaṃ ca rāṣṭravṛddhikaraṃ ca yat /
annapāne śarīre ca hitaṃ yattadbravīhi me //

12.115.5

abhiṣikto hi yo rājā rājyastho mitrasaṃvṛta /
samuhṛtsamupeto vā sa kathaṃ rañjayetprajāḥ //

12.115.6

yo hyasatpragraharatiḥ sneharāgabalātkṛtaḥ /
indriyāṇāmanīśatvādasajjanabubhūṣakaḥ //

12.115.7

tasya bhṛtyā vimukhatāṃ yānti sarve kulodgatāḥ /
na ca bhṛtyabalairarthaiḥ sa rājā samprayujyate //

12.115.8

etanme cintayānasya rājadharmāndivāniśam /
bṛhaspatisamo buddhyā bhavāñśaṃsitumarhati //

12.115.9

śāsatā puruṣavyāghra tvaṃ naḥ kulahite rataḥ /
kṣattā caiko mahāprājño yo naḥ śaṃsati sarvadā //

12.115.10

tvattaḥ kulahitaṃ vākyaṃ śrutvā rājyahitodayam /
amṛtasyāvyayasyeva tṛptaḥ svapsyāmyahaṃ sukham //

12.115.11

kīdṛśāḥ sannikarṣasthā bhṛtyāḥ sarvaguṇānvitāḥ /
kīdṛśaiḥ kiṃ kulīnairvā saha yātrā vidhīyate //

12.115.12

na hyeko bhṛtyarahito rājā bhavati rakṣitā /
rājyaṃ cedaṃ janaḥ sarvastatkulīnaḥ praśāsati //
bhīṣma uvāca /

12.115.13

na ca praśāstuṃ rājyaṃ hi śakyamekena bhārata //

12.115.14

asahāyavatā tāta naivārthāḥ kecidapyuta /
labdhuṃ labdhā hyapi sadā rakṣituṃ bharatarṣabha //

12.115.15

yasya bhṛtyajanaḥ sarvo jñānavijñānakovidaḥ /
hitaiṣī kulajaḥ snigdhaḥ sa rājyaphalamaśnute //

12.115.16

mantriṇo yasya kulajā asaṃhāryāḥ sahoṣitāḥ /
nṛpatermatimāpsante satpathajñānakovidāḥ //

12.115.17

anāgatavidhātāraḥ kālajñānaviśāradāḥ /
atikrāntamaśocantaḥ sa rājyaphalamaśnute //

12.115.18

samaduḥkhasukhā yasya sahāyāḥ priyakāriṇaḥ /
arthacintāparāḥ sabhyāḥ sa rājyaphalamaśnute //

12.115.19

yasya nārto janapadaḥ sannikarṣagataḥ sadā /
akṣudraḥ satpathālambī sa rājā rājyabhāgbhavet //

12.115.20

kośo'kṣapaṭalaṃ yasya kośavṛddhikarairnaraiḥ /
āptaistuṣṭaiśca pṛṣṭaiśca dhāryate sa nṛpottamaḥ //

12.115.21

koṣṭhāgāramasaṃhāryairāptaiḥ sañcayatatparaiḥ /
pātrabhūtairalubdhaiśca pālyamānaṃ guṇī bhavet //

12.115.22

vyavahāraśca nagare yasya dharmaphalodayaḥ /
dṛśyate śaṅkhalikhitaḥ sa dharmaphalabhāṅ nṛpaḥ //

12.115.23

sangṛhītamanuṣyaśca yo rājā rājadharmavit /
ṣaṅ्bhāgaṃ parigṛhṇāti sa dharmaphalamaśnute //

Original text: Mahābhārata (southern recension) · Edition: Śrīman Mahābhāratam, ed. T. R. Krishnacharya and T. R. Vyasacharya, Nirnaya Sagar Press, Bombay 1906–1910; e-text by SARIT (Shrinivasa Varakhedi and others) · SARIT: Search and Retrieval of Indic Texts · SARIT (e-text) via Internet Archive · CC BY-SA 3.0

Esc