Language

ENहिગુ
Scripture Library

Mahabharata · Chapter 12.102

12.102.1

jayinyāḥ kāni rūpāṇi bhavanti bharatarṣabha /
pṛtanāyāḥ praśastāni tāni cecchāmi veditum //
bhīṣma uvāca /

12.102.2

jayinyā yāni rūpāṇi bhavanti bharatarṣabha /
pṛtanāyāḥ praśastāni tāni vakṣyāmi sarvaśaḥ //

12.102.3

daive pūrvaṃ prakupite mānuṣe kālacodite /
tadvidva a'nupasyanti jñānadīrgheṇa cakṣuṣā //

12.102.4

prāyaścittavidhiṃ cātra japahomāṃśca tadvidaḥ /
maṅgala ni ca kurvanti śamayantyahitāni ca //

12.102.5

udīṇānaso yodhā vāhanāni ca bhārata /
yasyāṃ bhavanti senāyāṃ dhruvaṃ tasyā jayo bhavet //

12.102.6

anveva vāyavo yānti tathaivendradhanūṃṣi ca /
anuplavante meghāśca tathā'dityasya raśmayaḥ //

12.102.7

gomāyavaścātulomabalā gṛdhrāśca sarvaśaḥ /
arhayeyuryadā senāṃ tadā siddhiranuttamā //

12.102.8

prasannabhāḥ pāvakaścordhvaraśmiḥ pradakṣiṇāvartaśikho vidhūmaḥ /
puṇyā gandhāścāhutīnāṃ bhavanti jayasyaitadbhāvino rūpamāhuḥ //

12.102.9

gambhīraśabdāśca mahāsvanāśca śaṅkhyāśca bheryaśca nadanti yatra /
yuyutsavaścāpratīpā bhavanti jayasyaitadbhāvino rūpamāhuḥ //

12.102.10

iṣṭā mṛgāḥ pṛṣṭhato vāmataśca samprasthitānāṃ ca gamiṣyatāṃ ca /
jighāṃsatāṃ dakṣiṇāḥ siddhimāhu rye tvagrataste pratiṣedhayanti //

12.102.11

māṅgalyaśabdāñśakunā vadanti haṃsāḥ krauñcāḥ śatapatrāśca cāṣāḥ /
hṛṣṭā yodhāḥ satvavanto bhavanti jayasyaitadbhāvino rūpamāhuḥ //

12.102.12

śastrairyantraiḥ kavacaiḥ ketubhiśca subhānubhirmukhavarṇaiśca yūnām /
bhrājiṣmatī duṣprativīkṣaṇīyā yeṣāṃ camūste'bhibhavanti śatrūn //

12.102.13

śuśrūṣavaścānabhimāninaśca parasparaṃ sauhṛdamāsthitāśca /
yeṣāṃ yodhāḥ śauryamanuṣṭhitāśca jayasyaitadbhāvino rupamāhuḥ //

12.102.14

śabdāḥ sparśāstathā gandhā vicaranti manaḥ priyāḥ /
dhairyaṃ cāviśate yodhānvijayasya mukhaṃ ca tat //

12.102.15

śabdo vāmaḥ prasthitasya dakṣiṇaḥ pravivikṣataḥ /
paścātsaṃsādhayatyarthaṃ purastācca niṣedhati //

12.102.16

saṃhatya mahatīṃ senāṃ caturaṅgāṃ yudhiṣṭhira /
sāmnaiva vartayeḥ pūrvaṃ prasatethāstato yudhi //

12.102.17

jaghanya eṣa vijayo yadyuddhe sāmabhāṣaṇam /
yādṛcchiko yudhi jayo daiveneti vicāraṇam //

12.102.18

āpageva mahāvegā trastā iva mahāmṛgāḥ /
durnivāryatamā caiva prabhagnā mahatī camūḥ //

12.102.19

bhagnā ityeva bhajyante vidvāṃso'pi na kāraṇam /
udārasārā mahatī rurusanghopamā camūḥ //

12.102.20

parasparajñāḥ saṃhṛṣṭāstyaktaprāṇāḥ suniścitāḥ /
api pañcatratai śūrā nighnanti paravāhinīm //

12.102.21

api vā pañcaṣaṭ्saptasaṃhitāḥ kṛtaniścayāḥ /
klalīnāḥ pūjitāḥ samyagvijayantīha śātravān //

12.102.22

sannipāto na mantavyaḥ śakye sati kathañcana /
sāntvabhedapradānānāṃ yuddhamuttaramucyate //

12.102.23

saṃsarpeṇa hi senāyā bhayaṃ bhīrūnprabādhate /
vajrādiya prajvalitādiyaṃ svitkṣapayiṣyati //

12.102.24

amiprayātāṃ samitiṃ jñātvā ye pratiyāntyatha /
teṣāṃ sandanti gātrāṇi yodhānāṃ vivayasya ca //

12.102.25

viṣayo vyathate rājansarvaḥ sasthāṇujaṅgamaḥ /
astrapratāpataptānāṃ majjāḥ sīdanti dehinām //

12.102.26

teṣāṃ sāntvaṃ krūramiśraṃ praṇetavyaṃ punaḥ punaḥ /
sampīḍyamānā hi parairyogamāyānti sarvataḥ //

12.102.27

āntarāṇāṃ ca bhedārthaṃ carānabhyavacārayet /
yaśca tasmātparo rājā tena sandhiḥ praśasyate //

12.102.28

na hi tasyānyathā pīḍā śakyā kartuṃ tathāvidhā /
yathā sārdhamamitreṇa sarvataḥ pratibādhanam //

12.102.29

kṣamā vai sādhumāyāti na hyasādhūnkṣamā sadā /
kṣamāyāścākṣamāyāśca pārtha viddhi prayojanam //

12.102.30

vijitya kṣamamāṇasya yaśo rājño vivardhate /
mahāparādhe hyapyasminviśvasantyapi śatravaḥ //

12.102.31

manyante karṣayitvā tu kṣamā sādhvīti śāmbarāḥ /
asantaptaṃ tu yaddāru pratyeti prakṛtiṃ punaḥ //

12.102.32

naitatpraśaṃsantyācāryā na caitatsādhu darśanam /
akrodhenāvināśena niyantavyāḥ svaputravat //

12.102.33

dveṣyo bhavati bhūtānāmugro rājā yudhiṣṭhira /
mṛdumapyavamanyante tasmādubhayabhāgbhavet //

12.102.34

prahariṣyanpriyaṃ brūyātpraharannapi bhārata /
prahṛtya ca priyaṃ brūyācchocanniva rudanniva //

12.102.35

na me priyā ye sma hatāḥ samprahṛṣṭāḥ pare'pi ca /
na ca katthanamevāgryamucyamānaṃ punaḥ punaḥ //

12.102.36

aho jīvitamākāṅkṣennedṛśo vadhamarhati /
sudurlabhāḥ supuruṣāḥ sangrāmeṣvapalāyinaḥ //

12.102.37

kṛtaṃ mamāpriyaṃ tena yenāyaṃ nihato mṛdhe /
iti vācā vadanhantṛnpūjayeta rahogataḥ //

12.102.38

hantṝṇāṃ ca hatānāṃ ca pūjāṃ kuryādyathārthataḥ /
krośedbāhuṃ pragṛhyāpi cikīrṣañjanasangraham //

12.102.39

evaṃ sarvāsvavasthāsu sāntvapūrvaṃ samācaret /
priyo bhavati bhūtānāṃ dharmajño vītabhīrnṛpaḥ //

12.102.40

viśvāsaṃ cātra gacchanti sarvabhūtāni bhārata /
viśvastaḥ śakyate bhoktuṃ yathākālaṃ samutthitaḥ //

12.102.41

tasmādviśvāsayedrājā sarvabhūtānyamāyayā /
sarvataḥ parirakṣecca yo mahīṃ bhoktumicchati //

Original text: Mahābhārata (southern recension) · Edition: Śrīman Mahābhāratam, ed. T. R. Krishnacharya and T. R. Vyasacharya, Nirnaya Sagar Press, Bombay 1906–1910; e-text by SARIT (Shrinivasa Varakhedi and others) · SARIT: Search and Retrieval of Indic Texts · SARIT (e-text) via Internet Archive · CC BY-SA 3.0

Esc