Mahabharata · Chapter 11.26

uttiṣṭhottiṣṭha gāndhāri mā ca śoke manaḥ kṛthāḥ /
tavaiva hyaparādhena kuravo nidhanaṃ gatāḥ //

yattvaṃ putraṃ durātmānamīrṣumatyantamāninam /
duryodhanaṃ puraskṛtya duṣkṛtaṃ sādhu manyase //

niṣṭhuraṃ vairapuruṣaṃ vṛddhānāṃ śāsanātigam /
kathamātmakṛtaṃ doṣaṃ mayyādhātumihecchasi //

mṛtaṃ vā yadi vā naṣṭaṃ yo'tītamanuśocati /
duḥkhena labhate duḥkhaṃ dvāvanarthau prapadyate //

taporthīyaṃ brāhmaṇī dhatta garbhaṃ gaurvoḍhāraṃ dhāvitāraṃ turaṅgī /
śūdrā dāsaṃ paśupālaṃ ca vaiśyā vadhārthīyaṃ tvadvidhā rājaputrī //
vaiśampāyana uvāca /

tacchrutvā vāsudevasya punaruktaṃ vaco'priyam /
tūṣṇīṃ babhūva gāndhārī śokavyākulalocanā //

dhṛtarāṣṭrastu rājarṣirnigṛhyābuddhijaṃ tamaḥ /
paryapṛcchata dharmajño dharmarājaṃ yudhiṣṭhiram //

jīvatāṃ parimāṇajñaḥ sainyānāmasi pāṇḍava /
hatānāṃ yadi jānīṣe parimāṇaṃ vadasvaṃ me //
yudhiṣṭhira uvāca /

daśāyutasahasrāṇi sahasrāṇi ca viṃśatiḥ /
koṭyaḥ ṣaṣṭiśca ṣaṭ caiva hyasminrājanmṛdhe hatāḥ //

ālakṣāṇāṃ ca vīrāṇāṃ sahasrāṇi caturdaśa /
daśa cānyāni rājendra śataṃ ṣaṣṭiśca bhārata //
dhṛtarāṣṭra uvāca /

yudhiṣṭhiragatiṃ kāṃ te gatāḥ puruṣasattama /
ācakṣva me mahābāho sarvajño hyasi me mataḥ //
yudhiṣṭhira uvāca /

yairhutāni śarīrāṇi hṛṣṭaiḥ paramasaṃyuge /
devarājasamām̐llokāngatāste satyavikramāḥ //

ye tvahṛṣṭena manasā martavyamiti bhārata /
yudhyamānā hatāḥ saṅkhye gandharvaiḥ saha saṅgatāḥ //

ye ca saṅgrāmabhūmiṣṭhā yācamānāḥ parāṅmukhāḥ /
śastreṇa nidhanaṃ prāptā gatāste guhyakānprati //

pātyamānāḥ parairye tu hīyamānā nirāyudhāḥ /
hīniṣevā mahātmānaḥ parānabhimukhā raṇe //

chidyamānāḥ śitaiḥ śastraiḥ kṣatradharmaparāyaṇāḥ /
hatāste brahmasadanaṃ gatā vīrāḥ suvarcasaḥ //

ye tvatra nihatā rājannantarāyodhanaṃ prati /
yathākathañcitpuruṣāste gatā hyuttarāṃ gatim //
dhṛtarāṣṭra uvāca /

kena jñānabalenaiva putra paśyasi siddhavat /
tanme vada mahābāho śrotavyaṃ yadi vai mayā //
yudhiṣṭhira uvāca /

nideśādbhavataḥ pūrvaṃ vane vicaratā mayā /
tīrthayātrāprasaṅgena samprāpto'yamanugrahaḥ //

devarṣirlomaśo dṛṣṭastataḥ prāpto'smyanusmṛtim /
divyaṃ cakṣurapi prāptaṃ jñānayogena vai purā //
dhṛtarāṣṭra uvāca /

ye tvanāthā janāstāta nāthavantaśca pāṇ़ḍava /
kaccitteṣāṃ śarīrāṇi dhakṣyanti vidhipūrvakam //
yudhiṣṭhira uvāca /

na yeṣāṃ śāntikartāro na ca ye'trāhitāgnayaḥ /
vayaṃ ca teṣāṃ kuryāmo bahutvāttāta karmaṇām //

yānsuparṇāśca gudhrāśca vikarṣanti tatastataḥ /
teṣāṃ saṅkarṣaṇā lokā bhaviṣyanti na saṃśayaḥ //
vaiśampāyana uvāca /

evamuktvā mahārāja kuntīputro yudhiṣṭhiraḥ /
ādideśa sudharmāṇaṃ dhaumyaṃ sūtaṃ ca sañjayam //

viduraṃ ca mahābuddhiṃ yuyutsuṃ caiva kauravam /
indrasenamukhānbhṛtyānsūtāṃścaiva sahasraśaḥ //

bhavantaḥ kārayantveṣāṃ pretakāryāṇyaśeṣataḥ /
yathā nāthavatāṃ kiñciccharīraṃ na vinaśyati //

śāsanāddharmarājasya kṣattā sūtaśca sañjayaḥ /
sudharmā dhaumyasahita indrasenādayastathā //

candanāgurukāṣṭhāni tathā kālīyakānyuta /
ghṛtaṃ tailaṃ ca gandhāṃśca kṣaumāṇi vasanāni ca //

samāhṛtya mahārhāṇi dāruṇāṃ caiva sañcayān /
rathāṃśca mṛditāstatra nānāpraharaṇāni ca //

citāḥ kṛtvā prayatnena yathāmukhyānnarādhipān /
dāhayāmāsuravyāgrāḥ śāstradṛṣṭena karmaṇā //

duryodhanaṃ ca rājānaṃ bhrātṝṃścāsya karmaṇā //
śalyaṃ śalaṃ ca rājānaṃ bhūriśravasameva ca //

jayadrathaṃ ca rājānamabhimanyuṃ ca bhārata /
dauḥśāsaniṃ lakṣmaṇaṃ ca dhṛṣṭaketuṃ ca pārthivam //

bṛhadvalaṃ somadattaṃ sṛñjayaṃ ca mahāratham /
rājānaṃ kṣemadhanvānaṃ virāṭadrupadau tathā //

śikhaṇḍinaṃ ca pāñcālyaṃ dhṛṣṭadyumnaṃ ca pārṣatam /
yudhāmanyuṃ ca vikrāntamuttamaujasameva ca //

kausalyaṃ draupadeyāṃśca śakuniṃ cāpi saubalam /
acalaṃ vṛṣakaṃ caiva bhagadatte ca pārthivam //

karṇaṃ vaikartanaṃ caiva sahaputramamarṣaṇam /
kekayāṃśca maheṣvāsāṃstrigartāṃśca mahārathān //

ghaṭotkacaṃ rākṣasendraṃ bakabhrātarameva ca /
alambusaṃ rākṣasendraṃ jalasandhaṃ ca pārthivam //

etāṃścānyāṃsca subahūnpārthivāṃśca sahasraśaḥ / dhṛtadhārāhutairdīptaiḥ pāvakaiḥ samadāhayan /

pitṛmedhāśca keṣāñcitprāvartanta mahātmanām /
sāmabhiścāpyagāyanta te'nvaśāsata cāparaiḥ //

sāmnāmṛcāṃ ca nādena strīṇāṃ ca ruditasvanaiḥ /
kaśmalaṃ sarvabhūtānāṃ niśāyāṃ samapadyata //

hutāśca tatpradīptāśca dīpyamānāśca pāvakāḥ /
nabhasīvānvadṛśyanta grahāstanvabhrasaṃvṛtāḥ //

ye cāpyanāthāstatrāsannānādeśasamāgatāḥ /
tāṃśca sarvānsamānīya rāśīkṛtvā sahasraśaḥ //

citvā dārubhiravyagraiḥ prabhūtaiḥ snehapācitaiḥ /
dāhayāmāsa tānsarvānviduro rājaśāsanāt //

kārayitvā kriyāsteṣāṃ kururājo yudhiṣṭhiraḥ /
dhṛtarāṣṭraṃ puraskṛtya gaṅgāmabhimukho'gamat //