Mahabharata · Chapter 11.25
kāmbhojaṃ paśya durdharṣaṃ kāmbhojāstaraṇocitam /
śayānamṛṣabhaskandhaṃ hataṃ pāṃsuṣu mādhava //
asya kṣatajasandigdhau bāhū candanarūṣitau /
avekṣya kṛpaṇaṃ bhāryā vilapatyatiduḥkhitā //
imau tau parighaprakhyau bāhū candanarūṣitau /
yayorvivaramāpannāṃ na ratirmāṃ purā'jahāt //
kāṃ gatiṃ tu gamiṣyāmi tvayā hīnā janeśvara /
dūrabandhuranāthā ca vepantī madhurasvarā //
ātape klāmyamānānāṃ vividhānāmiva srujām /
klāntānāmapi nārīṇāṃ jahāti śrīrna vai tanūḥ //
śayānamabhitaḥ śūraṃ kāliṅgaṃ madhusūdana /
paśya dīptāṅgadayutaṃ pratimānaṃ dhanuṣmatām //
māgadhānāmadhipatiṃ jayatsenaṃ janārdana /
parivārya praruditā māgadhyaḥ paśya yoṣitaḥ //
hariṇāyatanetrāṇāṃ susvarāṇāṃ janārdana /
manaḥ śrutiharo nādo mano mohayatīva me //
prakīrṇavastrābharaṇā rudatyaḥ śokakarśitāḥ /
svāstīrṇaśayanopetā māgadhyaḥ śerate bhuvi //
kosalānāmadhipatiṃ rājaputraṃ bṛhadbalam /
bhartāraṃ parivāryaitāḥ pṛthakpraruditāḥ striyaḥ //
asya gātragatānbāṇānkārṣṇibāhubaleritān /
uddharantyasukhāviṣṭā mūrcchamānāḥ punaḥ punaḥ //
āsāṃ sarvānavadyānāmātapena pariśramāt /
pramlānanalinābhāni bhānti vaktrāṇi mādhava //
droṇena nihatāḥ śūrā śerate rucirāṅgadāḥ /
dhṛṣṭadyumnasutāḥ sarve śiśavo hemamālinaḥ //
rathāgnyagāraṃ cāpārciṃ śaraśaktigadendhanam /
droṇamāsādya nirdagdhāḥ śalabhā iva pāvakam //
tathaiva nihatāḥ śūrāḥ śerate rucirāṅgadāḥ /
droṇenābhimukhāḥ saṅkhye bhrātaraḥ pañca kekayāḥ //
taptakāñcanavarmāṇastāladhvajasthavrajāḥ /
bhāsayanti mahīṃ bhāsā jvalitā iva pāvakāḥ //
droṇena drupadaṃ saṅkhye paśya mādhava pātitam /
mahādvipamivāraṇye siṃhena mahatā hatam //
pāñcālarājño vimalaṃ puṇḍarīkākṣa pāṇḍuram /
ātapatraṃ samābhāti śaradīva niśākaraḥ //
etāstu drupadaṃ vṛddhaṃ snuṣā bhāryāśca duḥkhitāḥ /
dagdhvā gacchanti pāñcālarājānamapasavyataḥ //
dhṛṣṭaketuṃ mahātmānaṃ cedipuṅgavamaṅganāḥ /
droṇena nihataṃ śūraṃ haranti hṛtacetasaḥ //
droṇāstramabhihatyaiṣa vimarde madhusūdana /
maheṣvāso hataḥ śete vajrāhata iva drumaḥ //
eṣa cedipatiḥ śūro dhṛṣṭaketurmahārathaḥ /
śete vinihataḥ saṅkhye hatvā śatrūnsahasraśaḥ //
vitudyamānaṃ vihagaistaṃ bhāryāḥ paryupāśritāḥ /
cedirājaṃ hṛṣīkeśa hataṃ sabalabāndhavam //
dāśārhaputrajaṃ vīraṃ śayānaṃ satyavikramam /
āropyāṅke rudantyetāścedirāja varāṅganāḥ //
asya putraṃ hṛṣīkeśa suvaktraṃ cārukuṇḍalam /
droṇena samare paśya nikṛttaṃ bahudhā śaraiḥ //
pitaraṃ nūnamājisthaṃ yudhyamānaṃ paraiḥ saha /
nājahātpitaraṃ vīramadyāpi madhusūdana //
evaṃ mamāpi putrasya putraḥ pitaramanvagāt /
duryodhanaṃ mahābāho lakṣmaṇaḥ paravīrahā //
vindānuvindāvāvantyau patitau paśya mādhava /
himānte puṣpitau śālau marutā galitāviva //
kāñcanāṅgadavarmāṇau bāṇakhaṅgadhanurdharau /
ṛṣabhapratirūpākṣau śayānau vimalasrajau //
avadhyāḥ pāṇḍavāḥ kṛṣṇa sarva eva tvayā saha /
ye muktā droṇabhīṣmābhyāṃ karṇādvaikartanātkṛpāt //
duryodhanāddroṇasutātsaindhavācca jayadrathāt /
somadattādvikarṇācca śūrācca kṛtavarmaṇaḥ //
ye hanyuḥ śastravegena devānapi nararṣabhāḥ /
ta ime nihatāḥ saṅkhye paśya kālasya paryayam //
nātibhāro'sti daivasya dhruvaṃ mādhava kaścana / yadime nihatāḥ śūrāḥ kṣatriyaiḥ kṣatriyarṣabhāḥ /
śūrāśca kṛtavidyāśca mama putrā manasvinaḥ //
tadaiva nihatāḥ kṛṣṇa mama putrāstarasvinaḥ /
yadaivākṛtakāmastvamupaplāvyaṃ gataḥ punaḥ //
śantanoścaiva putreṇa prājñena vidureṇa ca /
tadaivoktāsmi mā snehaṃ kuruṣvātmasuteṣviti //
tayorhi darśanaṃ naitanmithyā bhavitumarhati /
acireṇaiva me putrā bhasmībhūtā janārdana //
vaiśampāyana uvāca /
ityuktvā nyapatadbhūmau gāndhārī śokamūrcchitā /
duḥkhopahatavijñānā dhairyamutsṛjya bhārata //
tataḥ kopaparītāṅgī putraśokapariplutā /
jagāda śauriṃ doṣeṇa gāndhārī vyathitendriyā //
gāndhāryuvāca /
pāṇḍavāḥ dhārtarāṣṭrāśca kruddhāḥ kṛṣṇa parasparam /
upekṣitā vinaśyantastvayā kasmājjanārdana //
śaktena bahubhṛtyena vipule tiṣṭhatā bale /
ubhayatra samarthena śrutavākyena caiva ha //
icchatopekṣito nāśaḥ kurūṇāṃ madhusūdana /
yasmāttvayā mahābāho phalaṃ tasmādavāpnuhi //
patiśuśrūṣayā yanme tapaḥ kiñcidupārjitam /
tena tvāṃ duravāpena śape cakragadādharam //
yasmātparasparaṃ ghnanto jñātayaḥ kurupāṇḍavāḥ /
upekṣitāste govinda tasmājjñātīnvadhiṣyasi //
tvamapyupasthite varṣe ṣaṭ्triṃśe madhusūdana /
hatajñātirhatāmātyo hataputro vanecaraḥ //
anāthavadavijñāto lokeṣvanabhilakṣitaḥ /
kutsitenābhyupāyena nidhanaṃ samavāpsyasi //
tavāpyevaṃ hatasutā nihatajñātibāndhavāḥ /
striyaḥ paripatiṣyanti yathaitā bharatastriyaḥ //
vaiśampayana uvāca /
tacchrutvā vacanaṃ ghoraṃ vāsudevo mahāmanāḥ /
uvāca devīṃ gāndhārīmīṣadabhyutsmayanniva //
jāne'hametadapyevaṃ cīrṇaṃ carasi kṣatriye /
daivādeva vinaśyanti vṛṣṇayo nātra saṃśayaḥ //
saṃhartā vṛṣṇicakrasya nānyo madvidyate śubhe /
avadhyāste narairanyairapi vā devadānavaiḥ //
parasparakṛtaṃ nāśaṃ yataḥ prāpsyanti yādavāḥ / ityuktavati dāśārhe pāṇḍavāstrastacetasaḥ /
babhūvurbhṛśasaṃvignā nirāśāścāpi jīvite //
Original text: Mahābhārata (southern recension) · Edition: Śrīman Mahābhāratam, ed. T. R. Krishnacharya and T. R. Vyasacharya, Nirnaya Sagar Press, Bombay 1906–1910; e-text by SARIT (Shrinivasa Varakhedi and others) · SARIT: Search and Retrieval of Indic Texts · SARIT (e-text) via Internet Archive · CC BY-SA 3.0