Mahabharata · Chapter 1.31
ko'parādho mahendrasya kaḥ pramādaśca sūtaja /
tapasā vālakhilyānāṃ sambhūto garuḍaḥ katham //
kaśyapasya dvijāteśca kathaṃ vai pakṣirāṭ sutaḥ /
adhṛṣṭaḥ sarvabhūtānāmavadhyascābhavatkatham //
kathaṃ ca kāmacārī sa kāmavīryaśca khecaraḥ /
etadicchāmyahaṃ śrotuṃ purāṇe yadi paṭhyate //
sautiruvāca /
viṣayo'yaṃ purāṇasya yanmāṃ tvaṃ paripṛcchasi /
śṛṇu me vadataḥ sarvametatsankṣepatoṃ dvija //
yajataḥ putrakāmasya kaśyapasya prajāpateḥ /
sāhāyyamṛṣayo devā gandharvāśca daduḥ kila //
tatredhmānayane śakro niyuktaḥ kaśyapena ha /
munayo vālakhilyāśca ye cānye devatāgaṇāḥ //
śakrastu vīryasadṛśamidhyabhāraṃ giriprabham /
samudyamyānayāmāsa nātikṛcchrādiva prabhuḥ //
athāpaśyadṛṣīnhrasvānaṅguṣṭhodaravarṣmaṇaḥ /
palāśavartikāmekāṃ vahataḥ saṃhatānpathi //
pralīnānsveṣvivāṅgeṣu nirāhārāṃstapodhanān /
kliśyamānānmandabalāngoṣpade samplutodake //
tānsarvānvismayāviṣṭo vīryonmattaḥ purandaraḥ /
apahāsyābhyagācchīghraṃ lambayitvā'vamanya ca //
te'tha roṣasamāviṣṭāḥ subhṛśaṃ jātamanyavaḥ /
ārebhire mahatkarma tadā śakrabhayankaram //
juhuvuste sutapaso vidhivajjātavedasam /
mantrairuccāvacairviprā yena kāmena tacchṛṇu //
kāmavīryaḥ kāmagamo devarājabhayapradaḥ /
indro'nyaḥ sarvadevānāṃ bhavediti yatavratāḥ //
indrācchataguṇaḥ śaurye vīrye caiva manojavaḥ /
tapaso naḥ phalenādya dāruṇaḥ sambhavitviti //
tadbuddhvā bhṛśasantapto devarājaḥ śatakratuḥ /
jagāma śaraṇaṃ tatra kaśyapaṃ saṃśitavratam //
tacchrutvā devarājasya kaśyapo'tha prajāpatiḥ /
vālakhilyānupāgamya karmasiddhimapṛcchata //
kaśyapa uvāca /
kena kāmena cārabdhaṃ bhavadbhirhomakarma ca /
yāthātathyena me brūta śrotuṃ kautūhalaṃ hi me //
vālakhilyā ūcuḥ /
avajñātāḥ surendreṇa mūḍhenākṛtabuddhinā /
aiśvaryamadamattena sadācārānnirasyatā //
tadvighātārthamārambho vidhivattasya kaśyapa //
sautiruvāca /
evamastviti taṃ cāpi pratyūcuḥ satyavādinaḥ /
tānkaśyapa uvācedaṃ sāntvapūrvaṃ prajāpatiḥ //
ayamindrastribhuvane niyogādbrahmaṇaḥ kṛtaḥ /
indrārthe ca bhavanto'pi yatnavantastapodhanāḥ //
na mithyā brahmaṇo vākyaṃ kartumarhatha sattamāḥ /
bhavatāṃ hi na mithyā'yaṃ sankalpo vai cikīrṣitaḥ //
bhavatveṣa patatrīṇāmindro'tibalasattvavān /
prasādaḥ kriyatāmasya devarājasya yācataḥ //
sautiruvāca /
evamuktāḥ kaśyapena vālakhilyāstapodhanāḥ /
pratyūcurabhisampūjya muniśreṣṭhaṃ prajāpatim //
vālakhilyā ūcuḥ /
indrārtho'yaṃ samārambhaḥ sarveṣāṃ naḥ prajāpate /
apatyārthaṃ samārambho bhavataścāyamīpsitaḥ //
tadidaṃ saphalaṃ karma tvayaiva pratigṛhyatām /
tathā caivaṃ vidhatsvātra yathā śreyo'nupaśyasi //
sautiruvāca /
etasminneva kāle tu devī dākṣāyaṇī śubhā /
vinatā nāma kalyāṇī putrakāmā yaśasvinī //
tapastaptvā vrataparā snātā puṃsavane śuciḥ /
upacakrāma bhartāraṃ tāmuvācātha kaśyapaḥ //
ārambhaḥ saphalo devi bhavitā yastvayepsitaḥ /
janayiṣyasi putrau dvau vīrau tribhuvaneśvarau //
tapasā vālakhilyānāṃ mama sankalpatastathā /
bhaviṣyato mahābhāgau putrau trailokyapūjitau //
uvāca caināṃ bhagavānkaśyapaḥ punareva ha /
dhāryatāmapramādena garbho'yaṃ sumahodayaḥ //
ekaḥ sarvapatatrīṇāmindratvaṃ kārayiṣyati /
lokasambhāvito vīraḥ kāmarūpo vihaṅgamaḥ //
sautiruvāca /
śatakratumathovāca prīyamāṇaḥ prajāpatiḥ /
tvatsahāyau mahāvīryau bhrātarau te bhaviṣyataḥ //
naitābhyāṃ bhavitā doṣaḥ sakāśātte purandara /
vyetu te śakra santāpastvamevendro bhaviṣyasi //
na cāpyevaṃ tvayā bhūyaḥ kṣeptavyā brahmavādinaḥ /
na cāvamānyā darpātte vāgvajrā bhṛśakopanāḥ //
sautiruvāca /
evamukto jagāmendro nirviśaṅkastriviṣṭapam /
vinatā cāpi siddhārthā babhūva muditā tathā //
janayāmāsa putrau dvāvaruṇaṃ garuḍaṃ tathā /
vikalāṅgo'ruṇastatra bhāskarasya puraḥsaraḥ //
patattrīṇāṃ ca garuḍamindratvenābhyaṣiñcata /
tasyaitatkarma sumahacchrūyatāṃ bhṛgunandana //
Original text: Mahābhārata (southern recension) · Edition: Śrīman Mahābhāratam, ed. T. R. Krishnacharya and T. R. Vyasacharya, Nirnaya Sagar Press, Bombay 1906–1910; e-text by SARIT (Shrinivasa Varakhedi and others) · SARIT: Search and Retrieval of Indic Texts · SARIT (e-text) via Internet Archive · CC BY-SA 3.0