Mahabharata · Chapter 1.30

spaṣṭamātrā tu padbhyāṃ sā garuḍena balīyasā /
abhajyata taroḥ śākhā bhagnāṃ caikāmadhārayat //

tāṃ bhaṅktvā sa mahāśākhāṃ smayamāno vilokayan /
athātraṃ lambato'paśyadvālakhilyānadhomukhān //

ṛṣayo hyatra lambante na hanyāmiti tānṛṣīn /
taporatāṃllambamānānbrahmarṣīnabhivīkṣya saḥ //

hanyādetānsampatantī śākhetyatha vicintya saḥ /
nakhairdṛḍhataraṃ vīraḥ sangṛhya gajakacchapau //

sa tadvināśasantrāsādabhipatya svagādhipaḥ /
śākhāmāsyena jagrāha teṣāmevānvavekṣayā //

atidaivaṃ tu tattasya karma dṛṣṭvā maharṣayaḥ /
vismayotkampahṛdayā nāma cakrurmahākhage //

guruṃ bhāraṃ samāsādyoḍḍīna eṣa vihaṅgamaḥ /
garuḍastu khagaśreṣṭhastasmātpannagabhojanaḥ //

tataḥ śanaiḥ paryapatatpakṣaiḥ śailānprakampayan /
evaṃ so'bhyapataddeśānbahūnsagajakacchapaḥ //

dayārthaṃ vālakhilyānāṃ na ca sthānamavindata /
sa gatvā parvataśreṣṭhaṃ gandhamādanamañjasā //

dadarśa kaśyapaṃ tatra pitaraṃ tapasi sthitam /
dadarśa taṃ pitā cāpi divyarūpaṃ vihaṅgamam //

tejovīryabalopetaṃ manomārutaraṃhasam /
śailaśṛṅgapratīkāśaṃ brahmadaṇḍamivodyatam //

acintyamanabhidhyeyaṃ sarvabhūtabhayankaram /
mahāvīryadharaṃ raudraṃ sākṣādagnimivodyatam //

apradhṛṣyamajeyaṃ ca devadānavarākṣasaiḥ /
bhettāraṃ giriśṛṅgāṇāṃ samudrajalaśoṣaṇam //

lokasaṃloḍanaṃ ghoraṃ kṛtāntasamadarśanam / tamāgatamabhiprekṣya bhagavānkaśyapastadā /
viditvā cāsyaṃ sankalpamidaṃ vacanamabravīt //
kaśyapa uvāca /

putra mā sāhasaṃ kārṣīrmā sadyo lapsyase vyathām /
mā tvāṃ daheyuḥ sankruddhā vālakhilyā marīcipāḥ //
sautiruvāca /

tataḥ prasādayāmāsa kaśyapaḥ putrakāraṇāt /
vālakhilyānmahābhāgāṃstapasā hatakalmaṣān //
kaśyapa uvāca /

prajāhitārthamārambho garuḍasya tapodhanāḥ /
cikīrṣati mahatkarma tadanujñātumarhatha //
sautiruvāca /

evamuktā bhagavatā munayaste samabhyayuḥ /
muktvā śākhāṃ giriṃ puṇyaṃ himavanta tapo'rthinaḥ //

tatasteṣvapayāteṣu pitaraṃ vinatāsutaḥ /
śākhāvyākṣiptavadanaḥ paryapṛcchata kaśyapam //

bhagavankva vimuñcāmi taroḥ śākhāmimāmaham /
varjitaṃ mānuṣairdeśamākhyātu bhagavānmama //
sautiruvāca /

tato niḥpuruṣaṃ śailaṃ himasaṃruddhakandaram /
agamyaṃ manasāpyanyaistasyācakhyau sa kaśyapaḥ //

taṃ parvataṃ mahākukṣimuddiśya sa mahākhagaḥ /
javenābhyapatattārkṣyaḥ saśākhāgajakacchapaḥ //

na tāṃ vadhrī pariṇahecchatacarmā mahātanum /
śākhino mahatīṃ śākhāṃ yāṃ pragṛhya yayau khagaḥ //

sa tataḥ śatasāhasraṃ yojanāntaramāgataḥ /
kālena nātimahatā garuḍaḥ patageśvaraḥ //

sa taṃ gatvā kṣaṇenaiva parvataṃ vacanātpituḥ /
amuñcanmahatīṃ śākhāṃ sasvanaṃ tatra khecaraḥ //

pakṣānilahataścāsya prākampata sa śailarāṭ /
mumoca puṣpavarṣaṃ ca samāgalitapādapa //

śṛṅgāṇi ca vyaśīryanta girestasya samantataḥ /
maṇikāñcanacitrāṇi śobhayanti mahāgirim //

śākhino bahavaścāpi śākhayā'bhihatāstayā /
kāñcanaiḥ kusumairbhānti vidyutvanta ivāmbudāḥ //

te hemavikacā bhūmau yutāḥ parvatadhātubhiḥ /
vyarājañchākhinastatra sūryāṃśupratirañjitāḥ //

tatastasya gireḥ śṛṅgamāsthāya sa khagottamaḥ /
bhakṣayāmāsa garuḍastāvubhau gajakacchapau //

tāvubhau bhakṣayitvā tu sa tārkṣyaḥ kūrmakuñjarau /
tataḥ parvatakūṭāgrādutpapāta mahājavaḥ //

prāvartantātha devānāmutpātā bhayaśaṃsinaḥ /
indrasya vajraṃ dayitaṃ prajajvāla bhayāttataḥ //

sadhūmā nyapatatsārcirdivolkā nabhasaścyutā /
tathā vasūnāṃ rudrāṇāmādityānāṃ ca sarvaśaḥ //

sādhyānāṃ marutāṃ caiva ye cānye devatāgaṇāḥ /
svaṃ svaṃ praharaṇaṃ teṣāṃ parasparamupādravat //

abhūtapūrvaṃ sangrāme tadā devāsure'pi ca /
vavurvātāḥ sanirghātāḥ peturulkāḥ sahasraśaḥ //

nirabhrameva cākāśaṃ prajagarja mahāsvanam /
devānāmapi yo devaḥ so'pyavarṣata śoṇitam //

mamlurmālyāni devānāṃ neśustejāṃsi caiva hi /
utpātameghā raudrāśca vavṛṣuḥ śoṇitaṃ bahu //

rajāṃsi mukuṭānyeṣāmutthitāni vyadharṣayan / tatastrāsasamudvignaḥ saha devaiḥ śatakratuḥ /
utpātāndāruṇānpaśyannityuvāca bṛhaspatim //

kimarthaṃ bhagavanghorā utpātāḥ sahasotthitāḥ /
na ca śatruṃ prapaśyāmi yudhi yo naḥ pradharṣayet //
bṛhaspatiruvāca /

tavāparādhāddevendra pramādācca śatakrato /
tapasā vālakhilyānāṃ maharṣīṇāṃ mahātmanām //

kaśyapasya muneḥ putro vinatāyāśca khecaraḥ /
hartuṃ somamabhiprāpto balavānkāmarūpadhṛk //

samartho balināṃ śreṣṭho hartuṃ somaṃ vihangamaḥ /
sarvaṃ sambhāvayāmyasminnasādhyamapi sādhayet //
sautiruvāca /

śrutvaitadvacanaṃ śakraḥ provācāmṛtarakṣiṇaḥ /
mahāvīryabalaḥ pakṣī hartuṃ somamihodyataḥ //

yuṣmānsambodhayāmyeṣa gṛhītvāvaraṇāyudhān /
parivāryāmṛtaṃ sarve yūyaṃ madvacanādiha //

rakṣadhvaṃ vibudhā vīrā yathā na sa haredbalāt /
atulaṃ hi balaṃ tasya bṛhaspatiruvāca ha //
sautiruvāca /

tacchrutvā vibudhā vākyaṃ vismitā yatnamāsthitāḥ /
parivāryāmṛtaṃ tasthūrvajrī cendraḥ pratāpavān //

dhārayanto vicitrāṇi kāñcanāni manasvinaḥ /
kavacāni mahārhāṇi vaidūryavikṛtāni ca //

carmāṇyapi ca gātreṣu bhānumanti dṛḍhāni ca /
vividhāni ca śastrāṇi ghorarūpāṇyanekaśaḥ //

śitatīkṣṇāgradhārāṇi samudyamya surottamaḥ /
savisphuliṅgajvālāni sadhūmāni ca sarvaśaḥ //

cakrāṇi paraghāṃścaiva triśūlāni paraśvadhān / śaktīśca vividhāstīkṣṇāḥ karavālāṃśca nirmalān /
svadeharūpāṇyādāya gadāścograpradarśanāḥ //

taiḥ śastrairbhānumadbhiste divyābharaṇabhūṣitāḥ /
bhānumantaḥ suragaṇāstasthurvigatakalmaṣāḥ //

anupamabalavīryatejaso dhṛtamanasaḥ parirakṣaṇe'mṛtasya /
asurapuravidāraṇāḥ surā jvalanasamiddhavapuḥprakāśinaḥ //

iti samaravaraṃ surāḥ sthitāste parighasahasraśataiḥ samākulam /
vigalitamiva cāmbarāntaraṃ tapanamarīcivikāśitaṃ babhāse //