Mahabharata · Chapter 1.174

kutomūlamidaṃ duḥkhaṃ jñātumicchāmi tattvataḥ /
viditvāpyapakarṣeyaṃ śakyaṃ cedapakarṣitum //
brāhmaṇa uvāca /

upapannaṃ satāmetadyadbravīpi tapodhane /
na tu duḥkhamidaṃ śakyaṃ mānuṣeṇa vyapohitum //

tathāpi tattvamākhyāsye duḥkhasyaitasya sambhavam /
śakyaṃ vā yadi vā'śakyaṃ śṛṇu bhadre yathātatham //

samīpe nagarasyāsya vako vasati rākṣasaḥ /
ito gavyūtimātre.ñasti yamunāgahvare guhā //

tasyāṃ ghoraḥ sa vasati jighāṃsuḥ puruṣādakaḥ /
bakābhidhāno duṣṭātmā rākṣasānāṃ kulādhamaḥ //

īśo janapadasyāsya purasya ca mahābalaḥ /
puṣṭo mānuṣamāṃsena durbuddhiḥ puruṣādakaḥ //

prabalaḥ kāmarūpī ca rākṣasastu mahābalaḥ /
tenopasṛṣṭā nagarī varṣamadya trayodaśam //

tatkṛte paracakrācca bhūtebhyaśca na no bhayam /
puruṣādena raudreṇa bhakṣyamāṇā durātmanā //

anāthā nagarī nāthaṃ trātāraṃ nādhigacchati /
guhāyāṃ ca vasaṃstatra bādhate satataṃ janam //

striyo bālāṃśca vṛddhāṃśca yūnaścāpi durātmavān /
atra mantraiśca homaiśca bhojanaiśca sa rākṣasaḥ //

īḍito dvijamukhyaiśca pūjitaśca durātmavān /
yadā ca sakalānevaṃ prasūdayati rākṣasaḥ //

athainaṃ brāhmaṇāḥ sarve samaye samayojayan /
mā sma kāmādvadhī rakṣo dāsyāmaste sadā vayaṃ //

paryāyeṇa yathākāmamiha māṃsodanaṃ prabho /
annaṃ māṃsasamāyuktaṃ tilacūrṇasamanvitam //

sarpiṣā ca samāyuktaṃ vyañjanaiśca samanvitam /
sūpāṃstrīnsatilānpiṇḍām̐llājāpūpasurāsavān //

śṛtāśṛtānpānakumbhānsthūlamāṃsaṃ śṛtāśṛtam /
vanamāhiṣavārāhabhāllūkaṃ ca śṛtāśṛtam //

sarpiḥkumbhāṃśca vividhāndadhikumbhāṃstathā bahūn /
sadyaḥsiddhasamāyuktaṃ tilacūrṇaiḥ samākulam //

kulācca puruṣaṃ caikaṃ balīvardau ca kālakau /
prāpsyasi tvamasankruddho rakṣobhāgaṃ prakalpitam //

tiṣṭheha samaye'smākamityayācanta taṃ dvijāḥ /
bāḍhamityeva tadrakṣastadvacaḥ pratyagṛhṇata //

paracakrāṭavīkebhyo rakṣaṇaṃ sa karoti ca /
tasminbhāge sunirdiṣṭe sthitaḥ sa samaye balī //

ekaikaṃ caiva puruṣaṃ samprayacchanti vetanam /
sa vāro bahubhirvarṣairbhavatyasukaro naraiḥ //

tadvimokṣāya ye kecidyatante puruṣāḥ kvacit / saputradārāṃstānhatvā tadrakṣo bhakṣayatyuta //

vetrakīyagṛhe rājā nāyaṃ nayamihāsthitaḥ / upāyaṃ taṃ na kurute yatnādapi sa mandadhīḥ /
anāmayaṃ janasyāsya yena syādadya śāśvatam //

etadarhā vacaṃ nūnaṃ vasāmo durbalasya ye /
viṣaye nityavāstavyāḥ kurājānamupāśritāḥ //

brāhmaṇāḥ kasya vaktavyāḥ kasya vācchandacāriṇaḥ /
guṇairete hi vatsyanti kāmagāḥ pakṣiṇo yathā //

rājānaṃ prathamaṃ vindettato bhāryāṃ tato dhanam / rājanyasati loke'sminkuto bhāryā kuto dhanam /
vayasya sañcayenāsya jñātīnputrāṃśca tārayet //

vipīrataṃ mayā cedaṃ trayaṃ sarvamupārjitam /
tadimāmāpadaṃ prāpya bhṛśaṃ tapyāmahe vayam //

so'yamasmānanuprāpto vāraḥ kulavināśanaḥ /
bhojanaṃ puruṣaścaikaḥ pradeyaṃ vetanaṃ mayā //

na ca me vidyate vittaṃ sankretuṃ puruṣaṃ kvacit /
suhṛjjanaṃ pradātuṃ ca na śakṣyāmi kadācana //

gatiṃ cānyāṃ na paśyāmi tasmānmokṣāya rakṣasaḥ /
so'haṃ duḥkhārṇave magno mahatyasukare bhṛśam //

sahaivaitairgamiṣyāmi bāndhavairadya rākṣasam /
tato naḥ sahitānkṣudraḥ sarvānevopabhokṣyati //

duḥkhamūlamidaṃ bhadre mayoktaṃ praśnato'naghe //