Mahabharata · Chapter 1.168
yudhiṣṭhiravacaḥ śrutvā kuntīmaṅge'dhiropya sā /
bhīmārjunāntaragatā yamābhyāṃ ca puraskṛtā //
tiryagyudhiṣṭhire yāti hiḍimbā bhīmagāminī /
śālihotrasaro ramyamāsasāda jalārthinī //
vanaspatitalaṃ gatvā parimṛjya gṛhaṃ yathā /
pāṇḍavānāṃ ca vāsaṃ sā kṛtvā parṇamayaṃ tathā //
ātmanaśca tathā kuntyā ekoddeśe cakāra sā /
pāṇḍavāstu tataḥ snātvā śuddhāḥ sandhyāmupāsya ca //
tṛṣitāḥ kṣutpipāsārtā jalamātreṇa vartayan /
śālihotrastato jñātvā kṣudhārtānpāṇḍavāṃstadā //
manasā cintayāmāsa pānīyaṃ bhojanaṃ mahat /
tataste pāṇḍavāḥ sarve viśrāntāḥ pṛthayā saha //
yathā jatugṛhe vṛttaṃ rākṣasena kṛtaṃ ca yat /
kṛtvā kathā bahuvidhāḥ kathānte pāṇḍunandanam //
kuntī rājasutā vākyaṃ bhīmasenamathābravīt /
yathā pāṇḍustathā mānyastava jyeṣṭho yudhiṣṭhiraḥ //
ahaṃ dharmavidā'nena mānyā gurutarā tava /
tasmātpāṇḍuhitārthaṃ me yuvarāja hitaṃ kuru //
nikṛtā dhārtarāṣṭreṇa pāpenākṛtabuddhinā /
duṣkṛtasya pratīkāraṃ na paśyāmi vṛkodara //
tasmātkatipayāhena yogakṣemaṃ bhaviṣyati /
kṣemaṃ durgamimaṃ vāsaṃ vatsyāma hi yathā vayam //
idamanyanmahaduḥkhaṃ dharmakṛcchraṃ vṛkodara /
dṛṣṭvaiva tvāṃ mahāprājña anaṅgābhipracoditā //
yudhiṣṭhiraṃ ca māṃ caiva varayāmāsa dharmataḥ /
dharmārthaṃ dehi putraṃ tvaṃ sa naḥ śreyaḥ kariṣyati //
prativākyaṃ tu necchāmi āvayorvacanaṃ kuru /
vaiśampāyana uvāca /
tatheti tatpratijñāya bhīmaseno'bravīdidam //
śāsanaṃ te kariṣyāmi vedaśāsanamityapi /
samakṣaṃ bhrātṛmadhye tu tāṃ covāca sa rākṣasīm //
śṛṇu rākṣasi satyena samayaṃ te vadāmyaham / yāvatkālena bhavati putrasyotpādanaṃ śubhe //
tāvatkālaṃ cariṣyāmi tvayā saha sumadhyame /
viśeṣato matsakāśe mā prakāśaya nīcatām //
uttamastrīguṇopetā bhajethā varavarṇini /
vaiśampāyana uvāca /
sā tatheti pratijñāya hiḍimbā rākṣasī tathā //
gatā'hani niveśeṣu bhojyaṃ rājārhamānayat /
sā kadācidvihārārthaṃ hiḍimbā kāmarūpiṇī //
bhīmasenamupādāya ūrdhvamācakramaṃ tadā /
śailaśṛṅgeṣu ramyeṣu devatāyataneṣu ca //
mṛgapakṣivighṛṣṭeṣu ramaṇīyeṣu sarveṣu /
kṛtvā sā paramaṃ rūpaṃ sarvābharaṇabhūṣitā //
sañjalpantī sumadhuraṃ ramayāmāsa pāṇḍavam /
tathaiva vanadurgeṣu parvatadrumasānuṣu //
sarastu ramaṇīyeṣu padmotpalavaneṣu ca /
nadīdvīpapradeśeṣu vaiḍūryasikateṣu ca //
devāraṇyeṣu puṇyeṣu tathā parvatasānuṣu /
sutīrthavanatoyāsu tathā girinadīṣu ca //
sāgarasya pradeśeṣu bhaṇihemayuteṣu ca /
guhyakānāṃ nivāseṣu kulaparvatasānuṣu //
sarvartuphalavṛkṣeṣu mānaseṣu vaneṣu ca /
bibhratī paramaṃ rūpaṃ ramayāmāsa pāṇḍavam //
yathā sumodate svarge sukṛtyapsarasā saha /
sutarāṃ paramaprītastathā reme mahādyutiḥ //
śubhaṃ hi jaghanaṃ tasyāḥ savarṇamaṇimekhalam / na tatarpa tadā mṛdganbhīmaseno muhurmuhuḥ //
ramayantī tato bhīmaṃ tatratatra manojavā /
sā reme tena saṃharṣāttṛpyantī ca muhurmuhuḥ //
ahassu ramayantī sā niśākāleṣu pāṇḍavam /
ānīya vai svake gehe darśayāmāsa mātaram //
bhrātṛbhiḥ sahito nityaṃ svapate pāṇḍavastathā /
kuntyāḥ paricarantī sā tasyāḥ pārśvevasanniśāṃ //
kāmāṃśca mukhavāsādīnānayiṣyati bhojanam /
tasyāṃ rātryāṃ vyatītāyāmājagāma mahāvrataḥ //
pārāśaryo mahāprājño divyadarśī mahātapāḥ / te'bhivādya mahātmānaṃ kṛṣṇadvaipāyanaṃ śubham /
tasthuḥ prāñjalayaḥ sarve sasnuṣā caiva mādhavī //
śrīvyāsa uvāca /
mayedaṃ manasā pūrvaṃ viditaṃ bharatarṣabhāḥ /
yathā sthitairadharmeṇa dhārtarāṣṭraurvivāsitāḥ //
tadviditvā'smi samprāptaścikīrṣvai paraṃ hitam /
na viṣādo hi vaḥ kāryaḥ sarvametatsukhāya vaḥ //
suhṛdviyojanaṃ karma purākṛtamarindamāḥ /
tasya siddhiriyaṃ prāptā mā śocata parantapāḥ //
samāpte duṣkṛte caiva yūyaṃ te vai na saṃśayaḥ /
svarāṣṭre vihariṣyanto bhaviṣyatha sabāndhavāḥ //
dīnato bālataścaiva snehaṃ kurvanti bāndhavāḥ /
tasmādabhyadhikaḥ sneho yuṣmāsu mama samprati //
snehapūrvaṃ cikīrṣāmi hitaṃ yattannibodhata /
vasateha praticchannā mamāgamanakāṅkṣiṇaḥ //
etadvai śālihotrasya tapasā nirmitaṃ saraḥ /
ramaṇīyamidaṃ toyaṃ kṣutpipāsāśramāpaham //
kāryārthinastu ṣaṇmāsānviharadhvaṃ yathāsukham //
vaiśampāyana uvāca /
evaṃ sa tānsamāśvāsya vyāsaḥ pārthānarindamān /
snehācca sampariṣvajya kuntīmāśvāsayatprabhuḥ //
snuṣe mā roda mā rodetyevaṃ vyāso'bravīdvacaḥ /
jīvaputre sutaste'yaṃ dharmanityo yudhiṣṭhiraḥ //
pṛthivyāṃ pārthaivānsarvānpraśāsiṣyati dharmarāṭ /
dharmeṇa jitvā pṛthivīmakhilāṃ dharmakṛdvaśī //
sthāpayitvā vaśe sarvāṃ saparvatavanāṃ śubhām /
bhīmasenārjunabalādbhokṣyatyayamasaṃśayam //
putrāstava ca mādryāśca pañcaite lokaviśrutāḥ /
svarāṣṭre vihariṣyanti sukhaṃ sumanasastadā //
yakṣyanti ca naravyāghrā vijitya pṛthivīmimām /
rājasūyāśvamedhādyaiḥ kratubhirbhūridakṣiṇaiḥ //
anugṛhya suhṛdvargaṃ dhanena ca sukhena ca /
pitṛpaitāmahaṃ rājyamahāriṣyanti te sutāḥ //
snuṣā kamalapatrākṣī nāmnā kamalapālikā /
vaśavartinī tu bhīmasya putrameṣā janiṣyati //
tena putreṇa kṛcchreṣu bhaviṣyatha ca tāritāḥ /
iha māsaṃ pratīkṣadhvamāgamiṣyāmyahaṃ punaḥ //
deśakālau viditvaivaṃ yāsyadhvaṃ paramāṃ mudam //
vaiśampāyana uvāca /
sa taiḥ prāñjalibhiḥ sarvaistathetyukto janādhipa /
jagāma bhagavānvyāso yathāgatamṛṣiḥ prabhuḥ //
Original text: Mahābhārata (southern recension) · Edition: Śrīman Mahābhāratam, ed. T. R. Krishnacharya and T. R. Vyasacharya, Nirnaya Sagar Press, Bombay 1906–1910; e-text by SARIT (Shrinivasa Varakhedi and others) · SARIT: Search and Retrieval of Indic Texts · SARIT (e-text) via Internet Archive · CC BY-SA 3.0