Mahabharata · Chapter 1.166

prabuddhāste hiḍimbāyā rūpaṃ dṛṣṭvātimānuṣam /
vismitāḥ puruṣavyāghrā babhūvuḥ pṛthayā saha //

tataḥ kuntī samīkṣyaināṃ vismitā rūpasampadā /
uvāca madhuraṃ vākyaṃ sāntvapūrvamidaṃ śainaḥ //

kasya tvaṃ suragarbhābhe kāvā'si varavarṇini /
kena kāryeṇa samprāptā kutaścāgamanaṃ tava //

yadi vā'sya vanasya tvaṃ devatā yadi vā'psarāḥ /
ācakṣva mama tatsarvaṃ kimarthaṃ ceha tiṣṭhasi //
hiḍimbovāca /

yadetatpaśyasi vanaṃ nīlameghaniṃ mahat /
nivāso rākṣasasyaiṣa hiḍimbasya mamaiva ca //

tasya māṃ rākṣasendrasya bhaginīṃ viddi bhāmini /
bhrātrā sampreṣitāmārye tvāṃ saputrāṃ jighāṃsatā //

krūrabuddherahaṃ tasya vacanādāgatā tviha /
adrākṣaṃ navahemābhaṃ tava putraṃ mahābalam //

tato'haṃ sarvabhūtānāṃ bhāve vicaratā śubhe /
coditā tava putrārthaṃ manmathena vaśānugā //

tato vṛto mayā bhartā tava putro mahābalaḥ /
apanetuṃ ca yatito na caiva śakito mayā //

cirāyamāṇāṃ māṃ jñātvā tataḥ sa puruṣādakaḥ /
svayamevāgato hantumimānsarvāṃstavātmajān //

sa tena mama kāntena tava putreṇa dhīmatā /
balādito viniṣpiṣya vyapanīto mahātmanā //

vikarṣantau mahāvegau garjamānau parasparam /
paśyaivaṃ yudhi vikrāntāvetau ca nararākṣasau //
vaiśampāyana uvāca /

tasyāḥ śrutvaiva vacanamutpapāta yudhiṣṭhiraḥ /
arjuno nakulaścaiva sahadevaśca vīryavān //

tau te dadṛśurāsaktau vikarṣantau parasparam /
kāṅkṣamāṇau jayaṃ caiva siṃhāviva balotkaṭau //

athānyonyaṃ samāśliṣya vikarṣantau punaḥpunaḥ /
dāvāgnidhūmasadṛśaṃ cakratuḥ pārthivaṃ rajaḥ //

vasudhāreṇusaṃvītau vasudhādharasannibhau /
babhrājaturyathā śailau nīhāreṇābhisaṃvṛtau //

rākṣasena tadā bhīmaṃ kliśyamānaṃ nirīkṣya ca /
uvācedaṃ vacaḥ pārthaḥ prahasañchanakairiva //

bhīma mābhairmahābāho na tvāṃ budhyāmahe vayam /
sametaṃ bhīmarūpeṇa rakṣasā śramakarśitāḥ //

sāhāyye'smi sthitaḥ pārtha pātayiṣyāmi rākṣasam /
nakulaḥ sahadevaśca mātaraṃ gopayiṣyataḥ //
bhīma uvāca /

udāsīno nirīkṣasva na kāryaḥ sambhramastvayā /
na jātvayaṃ punarjīvenmadbāhvantaramāgataḥ //

bhujayorantaraṃ prāpto bhīmasenasya rākṣasaḥ /
amṛtvā pārthavīryeṇa mṛto mā bhūditi dhvaniḥ //

ayamasmāṃstu no hanyājjātu pārtha rākṣasaḥ / jīvantaṃ na pramokṣyāmi mā bhaiṣīrbharatarṣabha //
arjuna uvāca /

pūrvarātre prayukto'si bhīma krūreṇa rakṣasā / kṣapā vyuṣṭā na cedānīṃ samāptosīnmahāraṇaḥ //

kimenana ciraṃ bhīma jīvatā pāparakṣasā /
gantavye na ciraṃ sthātumiha śakyamarindama //

purā saṃrajyate prācī purā sandhyā pravartate /
raudre muhūrte rakṣāṃsi prabalāni bhavantyuta //

tvarasva bhīma mā krīḍa jahi rakṣo vibhīṣaṇam /
purā vikurute māyāṃ bhujayoḥ sāramarpaya //

māhātmyamātmano vettha narāṇāṃ hitakāmyayā /
rakṣo jahi yathā śakraḥ purā vṛtraṃ mahābalam //

athavā manyase bhāraṃ tvamimaṃ rākṣasaṃ yudhi /
ātiṣṭhe tava sāhāyyaṃ śīghrameva tu hanyatām //

athavā tvahamevainaṃ haniṣyāmi vṛkodara / kṛtakarmā pariśrāntaḥ sādhu tāvadupārama //
vaiśampāyana uvāca /

arjunenaivamuktastu bhīmo roṣājjvalanniva /
balamāhārayāmāsa yadvāyorjagataḥ kṣaye //

tatastasyāmbudābhasya bhīmo roṣāttu rakṣasaḥ /
atkṣipyābhrāmayaddehaṃ tūrṇaṃ śataguṇaṃ tadā //

iti covāca sankruddho bhrāmayanrākṣasīṃ tanum / bhīmaseno mahābāhurabhigarjanmuhurmuhuḥ //
bhīma uvāca /

naramāṃsairvṛthā puṣṭo vṛthā vṛddho vṛthāmatiḥ /
vṛthāmaraṇamarhastvaṃ vṛthādya na bhaviṣyasi //

kṣemamadya kariṣyāmi yathā vanamakaṇṭakam /
na punarmānuṣānhatvā bhakṣayiṣyasi rākṣasa //
vaiśampāyana uvāca /

ityuktvā bhīmasenastaṃ niṣpiṣya dharaṇītale /
bāhubhyāmavapīḍyāśu paśumāramamārayat //

sa māryamāṇo bhīmena nanāda vipulaṃ svanam /
pūrayaṃstadvanaṃ sarvaṃ jalārdre iva dundubhiḥ //

bāhubhyāṃ yoktrayitvā taṃ balavānpāṇḍunandanaḥ /
samuddhāmya śiraścāsya sagrīvaṃ tadapāharat //

tato bhittvā śiraścāsya sagrīvaṃ tadudākṣipat /
tasya niṣkarṇanayanaṃ nirjihvaṃ rudhirokṣitam //

prāviddhaṃ bhīmasenena śiro vidaśanaṃ babhau /
prasāritabhujoddhṛṣṭo bhinnamāṃsatvagantaraḥ //

kabandhabhūtastatrāsīddanurvajrahato tathā /
hiḍimbaṃ nihataṃ dṛṣṭvā saṃhṛṣṭāste tarasvinaḥ //

hiḍimbā sā ca samprekṣya nihataṃ rākṣasaṃ raṇe /
adṛśyāścaiva ye svassthāḥ sametāḥ sarṣicāraṇāḥ //

pūjayanti sma taṃ hṛṣṭāḥ sādhusādhviti pāṇḍavam /
bhrātaraścāpi saṃhṛṣṭā yudhiṣṭhirapurogamāḥ //

apūjayannaravyāghraṃ bhīmasenamarindamam / abhipūjya mahātmānaṃ bhīmaṃ bhīmaparākramam /
punarevārjuno vākyamuvācedaṃ vṛkodaram //

adūre nagaraṃ manye vanādasmādahaṃ vibho /
śīghraṃ gacchāma bhadraṃ te na no vidyātsuyodhanaḥ //

tataḥ sarve tathetyuktvā mātrā saha mahārathāḥ /
prayayuḥ puruṣavyāghrā hiḍimbā caiva rākṣasī //