Mahabharata · Chapter 1.144

kṛtāstrāndhārtarāṣṭrāṃśca pāṇḍuputrāṃśca bhārata /
dṛṣṭvā droṇo'bravīdrājandhṛtarāṣṭraṃ janeśvaram //

kṛpasya somadattasya vāhlīkasya ca dhīmataḥ /
gāṅgeyasya ca sānnidhye vyāsasya vidurasya ca //

rājansamprāptavidyāste kumārāḥ kurusattama /
te darśayeyuḥ svāṃ śikṣāṃ rājannanumate tava //

tato'bravīnmahārājaḥ prahṛṣṭenāntarātmanā /
dhṛtarāṣṭra uvāca /
bhāradvāja mahatkarma kṛtaṃ te dvijasattama //

yadānumanyase kālaṃ yasmindeśe yathāyathā /
tathātathā vidhānāya svayamājñāpayasva mām //

spṛhayāmyadya nirvedānpuruṣāṇāṃ sacakṣuṣām /
astrahetoḥ parākrāntānye me drakṣyanti putrakān //

kṣattaryadgururācāryo bravīti kuru tattathā /
na hīdṛśaṃ priyaṃ manye bhavitā dharmavatsala //

tato rājānamāmantrya vidurānumatopi hi /
bhāradvājo mahāprājño māpayāmāsa medinīm //

samāmavṛkṣāṃ nirgulamāmudakpravaṇasaṃsthitām /
tasyāṃ bhūmau baliṃ cakre tithau nakṣatrapūjite //

avaghuṣṭaṃ puraṃ cāpi tadarthaṃ bharatarṣabha /
raṅgabhūmau suvipulaṃ śāstradṛṣṭaṃ yathāvidhi //

prekṣāgāraṃ suvihitaṃ cakraste tasya śilpinaḥ /
rakṣāṃ sarvāyudhopetāṃ strīṇāṃ caiva nararṣabha //

mañcāṃśca kārayāmāsuryatra jānapadā janāḥ /
vipulānucchrayopetāñśibikāśca mahādhanāḥ //

tasmiṃstato'hani prāpte rājā sasacivastadā / sāntaḥpuraḥ sahāmātyo vyāsasyānumate tadā /
bhīṣmaṃ pramukhataḥ kṛtvā kṛpaṃ cācāryasattamam //

bāhlīkaṃ somadattaṃ ca bhūriśravasameva ca /
kurūnanyāṃśca sacivānādāya nagarādbahiḥ //

raṅgabhūmiṃ samāsādya brāhmaṇaiḥ sahito nṛpaḥ //

muktājālaparikṣiptaṃ vaidūryamamiśobhitam /
śātakumbhamayaṃ divyaṃ prekṣāgāramupāgamat //

gāndhārī ca mahābhāgā kuntī ca jayatāṃ vara /
striyaśca rājñaḥ sarvāstāḥ sapreṣyāḥ saparicchadāḥ //

harṣādāruruhurmañcānmeruṃ devastriyo yathā /
brāhmaṇakṣatriyādyaṃ ca cāturvarṇyaṃ purāddrutam //

darśanepsuḥ samabhyāgātkumārāṇāṃ kṛtāstratām /
kṣaṇenaikasthatāṃ tatra darśanepsurjagāma ha //

pravāditaiśca vāditrairjanakautūhalena ca /
mahārṇava iva kṣubdhaḥ samājaḥ so'bhavattadā //

tataḥ śuklāmbaradharaḥ śuklayajñopavītavān /
śuklakeśaḥ sitaśmaśruḥ śuklālyānulepanaḥ //

raṅgamadhyaṃ tadācāryaḥ saputraḥ praviveśa ha /
nabho jaladharairhīnaṃ sāṅgāraka ivāṃśumān //

vyāsasyānumate cakre baliṃ balavatāṃ varaḥ /
brāhmaṇāṃstu sumantrajñānkārayāmāsa maṅgalam //

suvarṇamaṇiratnāni vastrāṇi vividhāni ca / pradadau dakṣiṇāṃ rājā droṇāya ca kṛpāya ca //

sukhapuṇyāhaghoṣasya puṇyasya samanantaram /
viviśurvividhaṃ gṛhya śastropakaraṇaṃ narāḥ //

tato baddhāṅgulitrāṇā baddhakakṣyā mahārathāḥ /
baddhathūṇāḥ sadhanuṣo viviśurbharatarṣabhāḥ //

raṅgamadhye sthitaṃ droṇamabhivādya nararṣabhāḥ /
cakruḥ pūjāṃ yathānyāyaṃ droṇasya ca kṛpasya ca //

āśīrbhiśca prayuktābhiḥ sarve saṃhṛṣṭamānasāḥ /
abhivādya punaḥ śastrānbalipuṣpaiḥ samarcitān //

raktacandanasammiśraiḥ svayamarcanti kauravāḥ /
raktacandanadigdhāśca raktamālyānudhāriṇaḥ //

sarve raktapatākāśca sarve raktāntalocanāḥ /
droṇena samanujñātā gṛhya śastraṃ parantapāḥ //

dhanūṃṣi pūrva sangṛhya taptakāñcanabhūṣitāḥ /
sajyāni vividhākārāḥ śaraiḥ sandhāya kauravā //

jyāghoṣaṃ talaghoṣaṃ ca kṛtvā bhūtānyamohayan //

anujyeṣṭhaṃ ca te tatra yudhiṣṭhirapunarogamāḥ /
cakrurastraṃ mahāvīryāḥ kumārāḥ paramādbhutam //

keṣāñcittatra mālyeṣu śarā nipatitā nṛpa /
keṣāñcitpuṣpamukuṭe nipatanti sma sāyakāḥ //

kecillakṣyāṇi vividhairbāṇairāhitalakṣaṇaiḥ / bibhidurlāghavotsṛṣṭairgurūṇi ca laghūni ca //

keciccharākṣepabhayācchirāṃsyavananāmire /
manujā dhṛṣṭamapare vīkṣāñcakruḥ suvismitāḥ //

te sma lakṣyāṇi bibhidurbāṇairnāmāṅkaśobhitaiḥ /
vividhairlāghavotsṛṣṭairuhyanto vājibhirdrutam //

tatkumārabalaṃ tatra gṛhītaśarakārmukam /
gandharvanagarākāraṃ prekṣya te vismitābhavan //

sahasā cukruśuścānye narāḥ śatasahasraśaḥ /
vismayotphullanayanāḥ sādhusādhviti bhārata //

kṛtvā dhanuṣi te mārgānrathacaryāsu cāsakṛt /
gajapṛṣṭhe'śvapṛṣṭhe ca niyuddhe ca mahābalāḥ //

gṛhītakhaḍgacarmāṇastato bhūyaḥ prahāriṇaḥ /
tsarumārgānyathoddiṣṭāṃśceruḥ sarvāsu bhūmiṣu //

lāghavaṃ sauṣṭhavaṃ śobhāṃ sthiratvaṃ dṛḍhamuṣṭitām /
dadṛśustatra sarveṣāṃ prayogaṃ khaḍgacarmaṇoḥ //

atha tau nityasaṃhṛṣṭau suyodhanavṛkodarau /
avatīrṇau gadāhastāvekaśṛṅgāvivācalau //

baddhakakṣyau mahābāhū pauruṣe paryavasthitau /
bṛṃhantau vāsitāhetoḥ samadāviva kuñjarau //

tau pradakṣiṇasavyāni maṇḍalāni mahābalau /
ceraturmaṇḍalagatau samadāviva kuñjarau //

viduro dhṛtarāṣṭrāya gāndhāryāḥ pāṇḍavāraṇiḥ /
nyavedayetāṃ tatsarvaṃ kumārāṇāṃ viceṣṭitam //