Mahabharata · Chapter 1.138
tataste mantrayāmāsurduryodhanapurogamāḥ /
prāṇavānvikramī cāpi śaurye ca mahati sthitaḥ //
spardhate cāpi satatamasmāneva vṛkodaraḥ /
taṃ tu suptaṃ purodyāne jale śūle kṣipāmahe //
tato jalavihārārthaṃ kārayāmāsa bhārata / pramāṇakoṭyāmuddeśe sthalaṃ kiñcidupetya ha //
bhakṣyaṃ bhojyaṃ ca peyaṃ ca coṣyaṃ lehyamathāpi ca /
upapāditaṃ naraistatra kuśalaiḥ sūdakarmaṇi //
nyavedayaṃstatpuruṣā dhārtarāṣṭrāya vai tadā /
tato duryodhanastatra pāṇḍavānāha durmatiḥ //
gaṅgāṃ caivānuyāsyāma udyānavanaśobhitām /
sahitā bhrātaraḥ sarve jalakrīḍāmavāpnumaḥ //
evamastviti taṃ cāpi pratyuvāca yudhiṣṭhiraḥ /
te rathairnagarākārairdeśajaiśca gajottamaiḥ //
niryayurnagarācchūrāḥ kauravāḥ pāṇḍavaiḥ saha /
udyānavanamāsādya visṛjya ca mahājanam //
viśanti sma tadā vīrāḥ siṃhā iva girerguhām /
udyānamabhipaśyanto bhrātaraḥ sarva eva te //
upasthānagṛhaiḥ śubhrairvalabhībhiśca śobhitam /
gavākṣakaistathā jālairyantraiḥ sāñcārikairapi //
sammārjitaṃ saudhakāraiścitrakāraiśca citritam /
dīrghikābhiśca pūrṇābhistathā puṣkariṇīṣu ca //
jalaṃ tacchuśubhe cchannaṃ phullairjalaruhaistathā /
upacchannā vasumatī tathā puṣpairyathartukaiḥ //
tatropaviṣṭāste sarve pāṇḍavāḥ kauravāśca ha /
upacchannānbahūnkāmāṃste bhuñjanti tatastataḥ //
athodyānavare tasmiṃstathā krīḍāgatāścate /
parasparasya vaktreṣu dadurbhakṣyāṃstatastataḥ //
tato duryodhanaḥ pāpastadbhakṣye kālakūṭakam /
viṣaṃ prakṣepayāmāsa bhīmasenajighāṃsayā //
svayamutthāya caivātha hṛdayena kṣuropamaḥ /
sa vācā'mṛtakalpaśca bhrātṛvacca suhṛdyathā //
svayaṃ prakṣipate bhakṣyaṃ bahu bhīmasya pākṛt /
prabhakṣitaṃ ca bhīmena taṃ vai doṣamajānatā //
tato duryodhanastatra hṛdayena hasanniva /
kṛtakṛtyamīvātmānaṃ manyate puruṣādhamaḥ //
tataste sahitāḥ sarve jalakrīḍāmakurvata /
pāṇḍavā dhārtarāṣṭrāśca tadā muditamānasāḥ //
vihārāvasatheṣveva vīrā vāsamarocayan /
bhīmastu balavānbhuktvā vyāyāmābhyadhikaṃ jale //
vāhayitvā kumārāṃstāñjalakrīḍāgatāṃstadā /
pramāṇakoṭyāṃ vāsārthī suṣvāpāvāpya tatsthalam //
śītaṃ vātaṃ samāsādya śrānto madavimohitaḥ /
viṣeṇa ca parītāṅgo niśceṣṭaḥ pāṇḍunandanaḥ //
tato baddhvā latāpāśairbhīmaṃ duryodhanaḥ svayam /
śūlānyapsu nikhāyāśu prādeśābhyantarāṇi ca //
latāpāśairdṛḍhaṃ baddhaṃ sthalājjalamapātayat /
saśeṣatvānna samprāpto jale śūlini pāṇḍavaḥ //
papāta yatra tatrāsya śūlaṃ nāsīdyadṛcchayā / sa niḥsañjño jalasyāntamavāgvai pāṇḍavo'viśat /
ākrāmannāgabhavane tadā nāgakumārakān //
tataḥ sametya bahubhistadā nāgairmahāviṣaiḥ /
adaśyata bhṛśaṃ bhīmo mahādaṃṣṭrairvipolbaṇaiḥ //
tato'sya daśyamānasya tadviṣaṃ kālakūṭakam /
hataṃ sarpaviṣeṇaiva sthāvaraṃ jaṅgamena tu //
daṃṣṭrāśca daṃṣṭriṇāṃ teṣāṃ marmasvapi nipātitāḥ /
tvacaṃ naivāsya bibhiduḥ sāratvātpṛthuvakṣasaḥ //
tataḥ prabuddhaḥ kaunteyaḥ sarvaṃ sañchidya bandhanam /
pothayāmāsa tānsarpānkecidbhītāḥ pradudruvuḥ //
hatāvaśeṣā bhīmena sarve vāsukimabhyayuḥ /
ūcuśca sarparājānaṃ vāsukiṃ vāsavopamam //
ayaṃ naro vai nāgarendra hyapsu baddhvā praveśitaḥ /
yathā ca no matirvrīra viṣapīto bhaviṣyati //
niśceṣṭo'smānanuprāptaḥ sa ca daṣṭo'nvabudhyata /
sasañjñaścāpi saṃvṛttaśchittvā bandhanamāśu naḥ //
pothayantaṃ mahābāhuṃ tvaṃ vai taṃ jñātumarhasi /
tato vāsukirabhyetya nāgairanugatastadā //
paśyati sma mahābāhuṃ bhīmaṃ bhīmaparākramam /
āryakeṇa ca dṛṣṭaḥ sa pṛthāyā āryakema ca //
tadā dauhitradauhitraḥ pariṣvaktaḥ supīḍitam /
suprītaścābhavattasya vāsukiḥ sa mahāyaśāḥ //
abravīttaṃ ca nāgendraḥ kimasya kriyatāṃ priyam /
dhanaugho ratnanicayo vasu cāsya pradīyatām //
evamuktastadā nāgo vāsukiṃ pratyabhāṣata /
yadi nāgendra tuṣṭo'si kimasya dhanasañcayaiḥ //
rasaṃ pibetkumāro'yaṃ tvayi prīte mahābalaḥ /
balaṃ nāgasahasrasya yasminkuṇḍe pratiṣṭhitam //
yāvatpibati bālo'yaṃ tāvadasmai pradīyatām /
evamastviti taṃ nāgaṃ vāsukiḥ pratyabhāṣata //
tato bhīmastadā nāgaiḥ kṛtasvastyayanaḥ śuciḥ /
prāṅmukhaścopaviṣṭaśca rasaṃ pibati pāṇḍavaḥ //
ekocchvāsāttataḥ kuṇḍaṃ pibati sma mahābalaḥ /
evamaṣṭau sa kuṇḍāni hyapibatpāṇḍunandanaḥ //
tatastu śayane divye nāgadatte mahābhujaḥ /
aśeta bhīmasenastu yathāsukhamarindamaḥ //
Original text: Mahābhārata (southern recension) · Edition: Śrīman Mahābhāratam, ed. T. R. Krishnacharya and T. R. Vyasacharya, Nirnaya Sagar Press, Bombay 1906–1910; e-text by SARIT (Shrinivasa Varakhedi and others) · SARIT: Search and Retrieval of Indic Texts · SARIT (e-text) via Internet Archive · CC BY-SA 3.0