Mahabharata · Chapter 1.118

dhṛtarāṣṭre ca pāṇḍau ca vidure ca mahātmani / eṣu triṣu kumāreṣu jāteṣu kurujāṅgalam /
kuravo'tha kurukṣetraṃ trayametadavardhata //

ūrdhvasasyā'bhavadbhūmiḥ sasyāni phalavanti ca /
yathartuvarṣī parjanyo bahupuṣpaphalā drumāḥ //

vāhanāni prahṛṣṭāni muditā mṛgapakṣiṇaḥ /
gandhavanti ca mālyāni rasavanti phalāni ca //

vaṇigbhiścānvakīryanta nagarāṇyatha śilpibhiḥ /
śūrāśca kṛtavidyāśca santaśca sukhino'bhavan //

nābhavandasyavaḥ kecinnādharmarucayo janāḥ /
pradeśeṣvapi rāṣṭrāṇāṃ kṛtaṃ yugamavartata //

dharmakriyā yajñaśīlāḥ satyavrataparāyaṇāḥ /
anyonyaprītisaṃyuktā vyavardhanta prajāstadā //

mānakrodhavihīnāśca narā lobhavivarjitāḥ /
anyonyamabhyanandanta dharmottaramavartata //

tanmahodadhivatpūrṇaṃ nagaraṃ vai vyarocata /
dvāratoraṇaniryūhairyuktamabhracayopamaiḥ //

prasādaśatasambādhaṃ mahendrapurasannibham / nadīṣu vanakhaṇḍeṣu vāpīpalvalasānuṣu /
kānaneṣu ca ramyeṣu vijahrurmuditā janāḥ //

uttaraiḥ kurubhiḥ sārdhaṃ dakṣiṇāḥ kuravastathā /
vispardhamānā vyacaraṃstathā devarṣicāraṇaiḥ //

nābhavatkṛpaṇaḥ kaścinnābhavanvidhavāḥ striyaḥ /
tasmiñjanapade ramye kurubhirbahulīkṛte //

kūpārāmasabhāvāpyo brāhmaṇāvasathāstathā /
babhūvuḥ sarvarddhiyutāstasminrāṣṭre sadotsavāḥ //

bhīṣmeṇa dharmato rājansarvataḥ parirakṣite /
babhūva ramaṇīyaśca caityayūpaśatāṅkitaḥ //

sa deśaḥ pararāṣṭrāṇi vimṛjyābhipravardhitaḥ /
bhīṣmeṇa vihitaṃ rāṣṭre dharmacakramavartata //

kriyamāṇeṣu kṛtyeṣu kumārāṇāṃ mahātmanām /
paurajānapadāḥ sarve babhūvuḥ paramotsukāḥ //

gṛheṣu kurumukhyānāṃ paurāṇāṃ ca narādhipa /
dīyatāṃ bhujyatāṃ ceti vāco'śrūyanta sarvaśaḥ //

dhṛtarāṣṭraśca pāṇḍuśca viduraśca mahāmatiḥ /
janmaprabhṛti bhīṣmeṇa putravatparipālitāḥ //

saṃskāraiḥ saṃskṛtāste tu vratādhyayanasaṃyutāḥ /
śramavyāyāmakuśalāḥ samapadyanta yauvanam //

dhanurvede ca vede ca gadāyuddhe'sicarmaṇi /
tathaiva gajaśikṣāyāṃ nītiśāstreṣu pāragāḥ //

itihāsapurāṇeṣu nānāśikṣāsu bodhitāḥ /
vedavedāṅgatattvajñāḥ sarvatra kṛtaniścayāḥ //

vaidikādhyayane yukto nītiśāstreṣu pāragaḥ /
bhīṣmeṇa rājā kauravyo dhṛtarāṣṭro'bhiṣecitaḥ //

dhanurvede'śvapṛṣṭhe ca gadāyuddhe'sicarmaṇi /
tathaiva gajaśikṣāyāmastreṣu vividheṣu ca //

arthadharmapradhānāsu vidyāsu vividhāsu ca / gataḥ pāraṃ yadā pāṇḍustadā senāpatiḥ kṛtaḥ //

pāṇḍurdhanuṣi vikrānto nareṣvabhyadiko'bhavat /
anyebhyo balavānāsīddhṛtarāṣṭro mahīpatiḥ //

amātyo manujendrasya bāla eva yaśasvinaḥ /
bhīṣmeṇa sarvadharmāṇāṃ praṇetā viduraḥ kṛtaḥ //

sarvaśāstrārthatattvajño buddhimedhāpaṭuryuvā / bhāvenāgamayuktena sarvaṃ vedayate jagat //

triṣu lokeṣu na tvāsītkaścidvidurasammitaḥ /
dharmanityastathā rājandharmaṃ ca paramaṃ gataḥ //

pranaṣṭaṃ śāntanorvaṃśaṃ samīkṣya punaruddhṛtam /
tato nirvacanaṃ loke sarvarāṣṭreṣvavartata //

vīrasūnāṃ kāśisute deśānāṃ kurujāṅgalam /
sarvadhramavidāṃ bhīṣmaḥ purāṇāṃ gajasāhvayam //

dhṛtarāṣṭrastvacakṣuṣṭvādrajyaṃ na pratyapadyata /
pārasavatvādviduro rājā pāṇḍurbabhūva ha //

atha śuśrāva viprebhyaḥ kuntibhojamahīpateḥ /
rūpayauvanasampannāṃ sutāṃ sāgaragāsutaḥ //

subalasya ca kalyāṇīṃ gāndhārādhipateḥ sutām / sutāṃ ca madrarājasya rūpeṇāpratimāṃ bhuvi //

kadācidatha gāṅgeyaḥ sarvanītimatāṃ varaḥ /
viduraṃ dharmatattvajñaṃ vākyamāha yathocitam //