Madhyāntavibhāgakārikā · Chapter 4
nimittāt praśamāt sārthāt paścimaṃ samudāhṛtam //
// iti tattvaparicchedastṛtīyaḥ //
Pratipakṣabhāvanāvasthāphalaparicchedaścaturthaḥ
dauṣṭhulyāt tarṣahetutvād vastutvādavimohataḥ /
catussatyāvatārāya smṛtyupasthānabhāvanā
parijñāte vipakṣe ca pratipakṣe ca sarvathā /
tadapāyāya vīryaṃ hi caturdhā sampravartate
karmaṇyatā sthitestatra sarvārthānāṃ samṛddhaye /
pañcadoṣaprahāṇāṣṭasaṃskārāsevanānvayā
kausīdyamavavādasya sammoṣo laya uddhavaḥ /
asaṃskāro 'tha saṃskāraḥ pañca doṣā ime matāḥ
āśrayo 'thāśritastasya nimittaṃ phalameva ca /
ālambane 'sammoṣo layauddhatyānubuddhyanā
tadapāyābhisaṃskāraḥ śāntau praśaṭhavāhitā /
ropite mokṣabhāgīye cchandayogādhipatyataḥ
ālambane 'sammoṣāvisāravicayasya ca /
vipakṣasya hi saṃlekhāt pūrvasya phalamuttaram
dvau dvau nirvedhabhāgīyāvindriyāṇi balāni ca /
āśrayāṅgaṃ svabhāvāṅgaṃ niryāṇāṅgaṃ tṛtīyakam
caturthamanuśaṃsāṅgaṃ niḥkleśāṅgaṃ tridhā matam /
nidānenāśrayeṇeha svabhāvena ca deśitam
paricchedo 'tha samprāptiḥ parasambhāvanā tridhā /
vipakṣapratipakṣaśca mārgasyāṅgaṃ tadaṣṭadhā
dṛṣṭau śīle 'tha saṃlekhe paravijñaptiriṣyate /
kleśopakleśavaibhutvavipakṣapratipakṣatā
anukūlā viparyastā sānubandhā viparyayā /
aviparyastaviparyāsānanubandha ca bhāvanā
ālambanamanaskāraprāptitastad viśiṣṭatā /
hetvavasthāvatārākhyā prayogaphalasaṃjñitā
kāryākāryaviśiṣṭā ca uttarānuttarā ca sā /
adhimuktau praveśe ca niryāṇe vyākṛtāvapi
kathikatve 'bhiṣeke ca samprāptāvanuśaṃsane /
kṛtyānuṣṭhāna uddiṣṭā dharmādhātau tridhā punaḥ
aśuddhāśuddhaśuddhā ca viśuddhā ca yathārthataḥ /
pudgalānāṃ vyavasthānaṃ yathāyogamato matam
bhājanatvaṃ vipākākhyaṃ balantasyādhipatyataḥ /
rucirvṛddhirviśuddhiśca phalametad yathākramam
uttarottaramādyañca tadabhyāsat samāptitaḥ /
ānukūlyād vipakṣācca visaṃyogād viśeṣataḥ
Original text: Madhyāntavibhāgakārikā · Edition: Ramchandra Pandeya: Madhyantavibhagashastram. Delhi : Motilal Banarsidass, 1971. · Data entry members of the Digital Sanskrit Buddhist Canon Input Project · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0