Language

ENहिગુ
Scripture Library

Madhyāntavibhāgakārikā · Chapter 5

5.1

uttarānuttaratvācca phalamanyat samāsataḥ /
// iti pratipakṣabhāvanādiparicchedaścaturthaḥ //
5 Yānānuttaryaparicchedaḥ pañcamaḥ
ānuttaryaṃprapattau hi punarālambane matam /
samudāgama uddiṣṭaṃ pratipattistu ṣaḍ vidhā

5.2

paramātha manaskāre anudharme 'ntavarjane /
viśiṣṭā cāviśiṣṭā ca paramā dvādaśātmikā

5.3

audāryamāyatatvañca adhikaro 'kṣayātmatā /
nairantaryamakṛcchratvaṃ vittatvañca parigrahaḥ

5.4

ārambhaprāptiniṣyandaniṣpattiḥ paramā matā /
tataśca paramārthena daśa pāramitā matāḥ

5.5

dānaṃ śīlaṃ kṣamā vīryaṃ dhyānaṃ prajñā upāyatā /
praṇidhānaṃ balaṃ jñānametāḥ pāramitā daśa

5.6

anugraho 'vighātaśca karma tasya ca marṣaṇam /
guṇavṛddhiśca sāmarthyamavatāravimocane

5.7

akṣayatvaṃ sadā vṛttirniyataṃ bhogapācane /
yathāprajñaptito dharmamahāyānamanaskriyā

5.8

bodhisattvasya satataṃ prajñayā triprakārayā /
dhātupuṣṭayaipraveśāya cārthasiddhyai bhavatyasau

5.9

saṃyuktā dharmacaritaiḥ sā jñeyā daśabhiḥ punaḥ /
lekhanā pūjanā dānaṃ śravaṇaṃ vācanod grahaḥ

5.10

prakāśanātha svādhyāyaścintanā bhāvanā ca tat /
ameyapuṇyaskandhaṃ hi caritaṃ tad daśātmakam

5.11

viśeṣādakṣayatvācca parānugrahato 'śamāt /
avikṣiptāviparyāsapraṇatā cānudhārmikī

5.12

vyutthānaṃ viṣaye sārastathāsvādalayoddhavaḥ /
sambhāvanābhisandhiśca manaskāre 'pyahaṃkṛtiḥ

5.13

hīnacittañca vikṣepaḥ parijñeyo hi dhīmatā /
vyañjanārthamanaskāre 'visāre lakṣaṇadvaye

5.14

aśuddhaśuddhāvāgantukatve 'trāsitānunnatau /
saṃyogāt saṃstavāccaiva viyogādapyasaṃstavāt

5.15

arthasattvamasattvañca vyañjane so 'viparyayaḥ /
dvayena pratibhāsatvaṃ tathā cāvidyamānatā

5.16

arthe sa cāviparyāsaḥ sadasattvena varjitaḥ /
tajjalpabhāvito jalpamanaskārastadāśrayaḥ

5.17

manaskāre 'viparyāso dvayaprakhyānakāraṇe /
māyādivadasattvañca sattvañcārthasya tanmatam

5.18

so 'visāre 'viparyāso bhāvābhāvāvisārataḥ /
sarvasya nāmamātratvaṃ sarvakalpāpravṛttaye

5.19

svalakṣaṇe 'viparyāsaḥ paramārthe svalakṣaṇe /
dharmadhātuvinirmukto yasmād dharmo na vidyate

5.20

sāmānyalakṣaṇantasmāt sa ca tatrāviparyayaḥ /
viparyastamanaskārāvihāniparihāṇitaḥ

5.21

tadaśuddhirviśuddhiśca sa ca tatrāviparyayaḥ /
dharmadhātorviśuddhatvāt prakṛtyā vyomavatpunaḥ

5.22

dvayasyāgantukatvaṃ hi sa ca tatrāviparyayaḥ /
saṃkleśaśca viśuddhiśca dharmapudgalayorna hi

5.23

asattvāt trāsatāmānau nātaḥ so 'trāviparyayaḥ /
pṛthaktvaikatvamantaśca tīrthyaśrāvakayorapi

5.24

samāropāpavādānto dvidhā pudgaladharmayoḥ /
vipakṣapratipakṣāntaḥ śāśvatocchedasaṃjñitaḥ

5.25

grāhyagrāhakasaṃkleśavyavadāne dvidhā tridhā /
vikalpadvayatāntaśca sa ca saptavidho mataḥ

5.26

bhāvābhāve praśāmye 'tha śamane trāsyatadbhaye /
grāhyagrāhe 'tha samyaktvamithyātve vyāpṛtau na ca

5.27

ajanmasamakālatve sa vikalpadvayāntatā /
viśiṣṭā cāviśiṣṭā ca jñeyā daśasu bhūmiṣu

5.28

vyavasthānantato dhātuḥ sādhyasādhanadhāraṇā /
avadhārapradhārā ca prativedhaḥ pratānatā

5.29

pragamaḥ praśaṭhatvañca prakarṣālambanammatam /
avaikalyāpratikṣepo 'vikṣepaśca prapūraṇā

5.30

samutpādo nirūḍhiśca karmaṇyatvāpratiṣṭhitā /
nirāvaraṇatā tasyāpraśrabdhisamudāgamaḥ

5.31

śāstraṃ madhyavibhāgaṃ hi gūḍhasārārthameva ca /
mahārthañcaiva sarvārthaṃ sarvānarthapraṇodanam

Original text: Madhyāntavibhāgakārikā · Edition: Ramchandra Pandeya: Madhyantavibhagashastram. Delhi : Motilal Banarsidass, 1971. · Data entry members of the Digital Sanskrit Buddhist Canon Input Project · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0

Esc