Madhyāntavibhāgakārikā · Chapter 3
// ityāvaraṇaparicchedo dvitīyaḥ //
Tattvaparicchedastṛtīyaḥ
mūlalakṣaṇatattvamaviparyāsalakṣaṇam /
phalahetumayaṃ tattvaṃ sūkṣmaudārikameva ca
prasiddhaṃ śuddhiviṣayaṃ saṅgrāhyaṃ bhedalakṣaṇam /
kauśalyatattvaṃ daśadhā ātmadṛṣṭivipakṣataḥ
svabhāvastrividho 'sacca nityaṃ saccāpyatattvataḥ /
sadasattattvataśceti svabhāvatrayamiṣyate
samāropāpavādasya dharmapudgalayoriha /
grāhyagrāhakayoścāpi bhāvābhāve ca darśanam
yajjñānānna pravarteta taddhi tattvasya lakṣaṇam /
asadartho hyanityārtha utpādadavyayalakṣaṇaḥ
samalāmalabhāvena mūlatattve yathākramam /
duḥkhamādānalakṣmākhyaṃ sambandhenāparaṃ matam
abhāvaścāpyatadbhāvaḥ prakṛtiḥ śūnyatā matā /
alakṣaṇañca nairātmyaṃ tadvilakṣaṇameva ca
svalakṣaṇañca nirdiṣṭaṃ duḥkhasatyamato matam /
vāsanātha samutthānamavisaṃyoga eva ca
svabhāvadvayanotpattirmalaśāntidvayaṃ matam /
parijñāyāṃ prahāṇe ca prāptisākṣātkṛtāvayam
mārgasatyaṃ samākhyātaṃ prajñaptipratipattitaḥ /
tathodbhāvanayaudāraṃ paramārthantu ekataḥ
arthaprāptiprapattyā hi paramārthastridhā mataḥ /
nirvikārāviparyāsapariniṣpattito dvayam
lokaprasiddhamekasmāt trayād yuktiprasiddhakam /
viśuddhagocaraṃ dvedhā ekasmādeva kīrtitam
nimittasya vikalpasya nāmnaśca dvayasaṅgrahaḥ /
samyagjñānasatattvasya ekenaiva ca saṅgrahaḥ
pravṛttitattvaṃ dvividhaṃ sanniveśakupannatā /
ekaṃ lakṣaṇavijñaptiśuddhisamyakprapannatā
ekahetutvabhoktṛtvakartṛtvavaśavartane /
ādhipatyārthanityatve kleśaśuddhyāśraye 'pi ca
yogitvāmuktamuktatve ātmadarśanameṣu hi /
parikalpavikalpārthadharmatārthena teṣu te
anekatvābhisaṅkṣepaparicchedārtha āditaḥ /
grāhakagrāhyatadgrāhabījārthaścāparo mataḥ
veditārthaparicchedabhogāyadvārato 'param /
punarhetuphalāyāsānāropānapavādataḥ
aniṣṭeṣṭaviśuddhīnāṃ samotpattyādhipatyayoḥ /
samprāptisamudācārapāratantryārthato 'param
grahaṇasthānasandhānabhogaśuddhidvayārthataḥ /
phalahetūpayogārthanopayogāttathāparam
vedanāsanimittārthatannimittaprapattitaḥ /
tacchamapratipakṣārthayogādaparamiṣyate
guṇadoṣāvikalpena jñānena parataḥ svayam /
niryāṇādaparaṃ jñeyaṃ saprajñaptisahetukāt
Original text: Madhyāntavibhāgakārikā · Edition: Ramchandra Pandeya: Madhyantavibhagashastram. Delhi : Motilal Banarsidass, 1971. · Data entry members of the Digital Sanskrit Buddhist Canon Input Project · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0