Laghusiddhāntakaumudī · Verses 843-862

pratyayasyādiḥ ṣa itsaṃjñaḥ syāt / jalpākaḥ / bhikṣākaḥ / kuṭṭākaḥ / luṇṭākaḥ / varākaḥ / varākī //
sanāśaṃsabhikṣa uḥ

cikīrṣuḥ / āśaṃsuḥ / bhikṣuḥ //
bhrājabhāsadhurvidyutorjipṝjugrāvastuvaḥ kvip

vibhrāṭ / bhāḥ //
rāllopaḥ

rephācchvorlopaḥ kvau jhalādau kṅiti / dhūḥ / vidyut / ūrka / pūḥ / dṛśigrahaṇasyāpakarṣājjavaterdīrghaḥ / jūḥ / grāvastut / ( kvibvacipracchyāyatastukaṭaprujuśrīṇāṃ dīrgho 'samprasāraṇaṃ ca ) / vaktīti vāk //
cchvoḥ śūḍanunāsike ca

satukkasya chasya vasya ca krāmāt ś ūṭh ityādeśau sto 'nunāsike kvau jhalādau ca kṅiti / pṛcchatīti prāṭ / āyataṃ stautīti āyatastūḥ / kaṭaṃ pravate kaṭaprūḥ / jūruktaḥ / śrayati hariṃ śrīḥ //
dāmnīśasayuyujastutudasisicamihapatadaśanahaḥ karaṇe

dābādeḥ ṣṭran syātkaraṇer'the / dātyanena dātram / netram //
titutratathasisusarakaseṣu ca

eṣāṃ daśānāṃ kṛtpratyayānāmiṇ na/ śastram / yotram / yoktram / stotram / tottram / setram / sektram / meḍhram / patram / daṃṣṭrā / naddhrī //
artilūdhūsūkhanasahacara itraḥ

aritram / lavitram / dhuvitram / savitram / khanitram / sahitram / caritram //
puvaḥ saṃjñāyām

WEITER S. 139
pavitram //
iti pūrvakṛdantam //
athoṇādayaḥ
kṛvāpājimisvadisādhyaśūbhya uṇ // 1 //
karotīti kāruḥ / vātīti vāyuḥ / pāyurgudam / jāyurauṣadham / māyuḥ pittam / svāduḥ / sādhnoti parakāryamiti sādhuḥ / āśu śīghram //
uṇādayo bahulam

ete vartamāne saṃjñāyām ca bahulaṃ syuḥ / kecidavihitā apyūhyāḥ //
saṃjñāsu dhāturūpāṇi pratyayāśca tataḥ pare /
kāryādvidyādanūbandhametacchāstramuṇādiṣu //
ityuṇādayaḥ //
athottarakṛdantam
tumunṇvulau kriyāyāṃ kriyārthāyām

kriyārthāyāṃ kriyāyāmupapade bhaviṣyatyarthe dhātoretau staḥ / māntatvādavyayatvam / kṛṣṇaṃ draṣṭuṃ yāti / kṛṣṇaṃ darśako yāti //
kālasamayavelāsu tumun

kālārtheṣūpapadeṣu tumun / kālaḥ samayo velā vā bhoktum //
bhāve

siddhāvasthāpanne dhātvarthe vācye dhātorghañ / pākaḥ //
akartari ca kārake saṃjñāyām

kartṛbhinne kārake ghañ syāt //
ghañi ca bhāvakaraṇayoḥ

rañjernalopaḥ syāt / rāgaḥ / anayoḥ kim? rajyatyasminniti raṅgaḥ //
nivāsacitiśarīropasamādhāneṣvādeśca kaḥ

eṣu cinoterghañ ādeśca kakāraḥ / upasamādhānaṃ rāśīkaraṇam / nikāyaḥ / kāyaḥ/ gomayanikāyaḥ //
erac

ivarṇāntādac / cayaḥ / jayaḥ //
ṝdorap

ṝvarṇāntāduvarṇāntāccāp / karaḥ / garaḥ / yavaḥ / lavaḥ / stavaḥ / pavaḥ / ( ghañarthe kavidhānam ) / prasthaḥ / vighnaḥ //
ḍvitaḥ ktriḥ

ktrermamnityam

ktripratyayāntātmap nirvṛtter'the / pākena nirvṛttaṃ paktrimam / ḍuvap uptrimam //
ṭvito 'thuc