Laghusiddhāntakaumudī · Verses 282-301
akakārayoridamadasorbhisa ais na / ebhiḥ / asmai / ebhyaḥ / asmāt / asya / anayoḥ / eṣām / asmin / anayoḥ / eṣu //
dvitīyāṭaussvenaḥ
idametadoranvādeśe / kiñcitkāryaṃ vidhātumupāttasya kāryāntaraṃ vidhātuṃ punarupādānamanvādeśaḥ / yathā - anena vyākaraṇamadhīta menaṃ chando 'dhyāpayeti / anayoḥ pavitraṃ kulamenayoḥ prabhūtaṃ svāmiti // enam / enau / enān / enena / enayoḥ / enayoḥ // rājā //
na ṅisambuddhyoḥ
nasya lopo na ṅau sambuddhau ca / he rājan / ( ṅāvuttarapade pratiṣedho vaktavya ḥ) / brahmaniṣṭhaḥ / rājānau / rājānaḥ / rājñaḥ //
nalopaḥ supsvarasaṃjñātugvidhiṣu kṛti
subvidhau svaravidhau saṃjñāvidhau kṛti tugvidhau ca nalopo 'siddho nānyatra - rājāśva ityādau / ityasiddhatvādātvamettvamaistvaṃ ca na / rājabhyām / rājabhiḥ / rājñi, rājani / rājasu // yajvā / yajvānau / yajvānaḥ //
na saṃyogādvamantāt
vamantasaṃyogādano 'kārasya lopo na / yajvanaḥ / yajvā / yajvabhyām // brahmaṇaḥ / brahmaṇā //
inhanpūṣāryamṇāṃ śau
eṣāṃ śāvevopadhāyā dīrgho nānyatra / iti niṣedhe prāpte - .
sau ca
innādīnāmupadhāyā dīrgho 'saṃbuddhau sau / vṛtrahā / he vṛtrahan //
ekājuttarapade ṇaḥ
ekājuttaparadaṃ yasya tasminsamāse pūrvapadasthānnimittātparasya pratipadikāntanumvibhaktisthasya nasya ṇaḥ / vṛtrahaṇau //
ho hanterñṇinneṣu
ñiti ṇiti pratyaye nakāre ca pare hanterhakārasya kutvam / vṛtraghnaḥ ityādi / evaṃ śārṅgin, yaśasvin, aryaman, pūṣan //
maghavā bahulam
maghavanśabdasya vā tṛ ityantādeśaḥ / ṛ it //
ugidacāṃ sarvanāmasthāne 'dhātoḥ
adhātorugito nalopino 'ñcateśca num syātsarvanāmasthāne pare / maghavān / maghavantau / maghavantaḥ / he maghavan / maghavadbhyām / tṛtvābhāve maghavā / suṭi rājavat //
śvayuvamaghonāmataddhite
annantānāṃ bhānāmeṣāmataddhite saṃprasāraṇam / maghonaḥ / maghavabhyām / evaṃ śvan, yuvan //
na saṃprasāraṇe saṃprasāraṇam
saṃprasāraṇe parataḥ pūrvasya yaṇaḥ saṃprasāraṇaṃ na syāt / iti yakārasya netvam / ata eva jñāpakādantyasya yaṇaḥ pūrvaṃ saṃprasāraṇam / yūnaḥ / yūnā / yuvabhyām ityādi // arvā / he arvan //
arvaṇastrasāvanañaḥ
nañā rahitasyārvannityasyāṅgasya tṛ ityantādeśo na tu sau / arvantau / arvantaḥ / arvadbhyāmityādi //
pathimathyṛbhukṣāmāt
eṣāmākāro 'ntādeśaḥ syāt sau pare //
ito 'tsarvanāmasthāne
pathyāderikārasyākāraḥ syātsarvanāmasthāne pare //
tho nthaḥ
pathimathosthasya nthādeśaḥ sarvanāmasthāne / panthāḥ / panthānau / panthānaḥ //
bhasya ṭerlopaḥ
bhasya pathyādeṣṭerlopaḥ / pathaḥ / pathā / pathibhyām // evaṃ mathin, ṛbhukṣin //
ṣṇāntā ṣaṭ
ṣāntā nāntā ca saṃkhyā ṣaṭsaṃjñā syāt / pañcan śabdo nityaṃ bahuvacanāntaḥ / pañca / pañca / pañcabhiḥ / pañcabhyaḥ / pañcabhyaḥ /
nuṭ //
nopadhāyāḥ
nāntasyopadhāyā dīrgho nāmi / pañcānām / pañcasu //
aṣṭana ā vibhaktau
Original text: Laghusiddhāntakaumudī (= Laghukaumudi) · Data entry members of the Sansknet Project · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0