Language

ENहिગુ
Scripture Library

Laghusiddhāntakaumudī · Verses 182-201

182

sakhyuraṅgātparaṃ saṃbuddhivarjaṃ sarvanāmasthānaṃ ṇidvatsyāt //
aco ñṇiti

183

ajantāṅgasya vṛddhirñiti ṇiti ca pare / sakhāyau / sakhāyaḥ / he sakhe / sakhāyam / sakhāyau / sakhīn / sakhyā / sakhye //
khyatyātparasya

184

khitiśabdābhyāṃ khītīśabdābhyāṃ kṛtayaṇādeśābhyāṃ parasya ṅasiṅasorata uḥ / sakhyuḥ //
aut

185

itaḥ parasya ṅeraut / sakhyau / śeṣaṃ harivat //
patiḥ samāsa eva

186

ghisaṃjñaḥ / patyuḥ 2 / patyau / śeṣaṃ harivat / samāse tu bhūpataye / kati śabdo nityaṃ bahuvacanāntaḥ //
bahugaṇavatuḍati saṃkhyā

187

ḍati ca

188

ḍatyantā saṃkhyā ṣaṭsaṃjñā syāt //
ṣaḍbhyo luk

189

jaśśasoḥ //
pratyayasya lukślulupaḥ

190

lukślulupśabdaiḥ kṛtaṃ pratyayādarśanaṃ kramāttattatsaṃjñaṃ syāt //
pratyayalope pratyayalakṣaṇam

191

pratyaye lupte tadāśritaṃ kāryaṃ syāt / iti jasi ceti guṇe prāpte //
na lumatāṅgasya

192

lumatā śabdena lupte tannimittamaṅgakāryaṃ na syāt / kati 2 / katibhiḥ / katibhyaḥ 2 / katīnām / katiṣu / yuṣmadasmatṣaṭsaṃjñakāstriṣu sarūpāḥ // tri śabdo nityaṃ bahuvacanāntaḥ / trayaḥ / trīn / tribhiḥ / tribhyaḥ 2 //
trestrayaḥ

193

triśabdasya trayādeśaḥ syādāmi / trayāṇām / triṣu / gauṇatve 'pi priyatrayāṇām //
tyadādīnāmaḥ

194

eṣāmakāro vibhaktau / ( dviparyyantānāmeveṣṭiḥ ) / dvau 2 / dvābhyām 3 / dvayoḥ 2 // pāti lokamiti papīḥ sūryaḥ //
dīrghājjasi ca

195

papyau 2 / papyaḥ / he papīḥ / papīm / papīn / papyā / papībhyām 3 / papībhiḥ / papye / papībhyaḥ 2 / papyaḥ 2 / papyoḥ / dīrghatvānna nuṭ, papyām / ṅau tu savarṇadīrghaḥ, papī / papyoḥ / papīṣu / evaṃ vātapramyādayaḥ // bahvyaḥ śreyasyo yasya sa bahuśreyasī //
yū stryākhyau nadī

196

īdūdantau nityastrīliṅgau nadīsaṃjñau staḥ / ( prathamaliṅgagrahaṇaṃ ca ) / pūrvaṃ stryākhyasyopasarjanatve 'pi nadītvaṃ vaktavyamityarthaḥ //
ambārthanadyorhrasvaḥ

197

sambuddhau / he bahuśreyasi //
āṇnadyāḥ

198

nadyantātpareṣāṃ ṅitāmāḍāgamaḥ //
āṭaśca

199

āṭo 'ci pare vṛddhirekādeśaḥ / bahuśreyasyai / bahuśreyasyāḥ / bahuśreyasīnām //
ṅerāmnadyāmnībhyaḥ

200

nadyantādābantānnīśabdācca parasya ṅerām / bahuśreyasyām / śeṣaṃ papīvat // aṅyantatvānna sulopaḥ / atilakṣmīḥ / śeṣaṃ bahuśreyasīvat // pradhīḥ //
aci śnudhātubhruvāṃ yvoriyaṅuvaṅau

201

śnu pratyayāntasyevarṇovarṇāntasya dhātorbhrū ityasya cāṅgasya ceyaṅuvaṅau sto 'jādau pratyaye pare / iti prāpte //
eranekāco 'saṃyogapūrvasya

Original text: Laghusiddhāntakaumudī (= Laghukaumudi) · Data entry members of the Sansknet Project · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0

Esc