Language

ENहिગુ
Scripture Library

Laghusiddhāntakaumudī · Verses 162-181

162

ajādau vibhaktau / (pa.) padāṅgādhikāre tasya ca tadantasya ca / (pa.) nirdiśyamānasyādeśā bhavanti / (pa.) ekadeśavikṛtamananyavat , iti jaraśabdasya jaras / nirjarasau / nirjarasa ityādi / pakṣe halādau ca rāmavat // viśvapāḥ //
dīrghājjasi ca

163

dīrghājjasi ici ca pare pūrvasavarṇadīrgho na syāt / viśvapau / viśvapāḥ / he viśvapāḥ / viśvapām / viśvapau //
suḍanapuṃsakasya

164

svādipañcavacanāni sarvanāmasthānasaṃjñāni syuraklībasya //
svādiṣvasarvanāmasthāne

165

kappratyayāvadhiṣu svādiṣvasarvanāmasthāneṣu pūrvaṃ padaṃ syāt //
yaci bham

166

yādiṣvajādiṣu ca kappratyayāvadhiṣu svādiṣvasarvanāmasthāneṣu pūrvaṃ bhasaṃjñaṃ syāt //
ākaḍārādekā saṃjñā

167

ita ūrdhvaṃ kaḍārāḥ karmadhāraya ityataḥ prāgekasyaikaiva saṃjñā jñeyā / yā parānavakāśā ca //
āto dhātoḥ

168

ākārānto yo dhātustadantasya bhasyāṅgasya lopaḥ / alo 'ntyasya / viśvapaḥ / viśvapā / viśvapābhyāmityādi / evaṃ śaṅkhadhmādayaḥ / dhātoḥ kim ? hāhān // hariḥ / harī //
jasi ca

169

hrasvāntasyāṅgasya guṇaḥ / harayaḥ //
hrasvasya guṇaḥ

170

sambuddhau / he hare / harim / harī / harīn //
śeṣo ghyasakhi

171

śeṣa iti spaṣṭārtham / hrasvau yāvidutau tadantaṃ sakhivarjaṃ ghisaṃjñam //
āṅo nāstriyām

172

gheḥ parasyāṅo nā syādastriyām / āṅiti ṭāsaṃjñā / hariṇā / haribhyām / haribhiḥ //
gherṅiti

173

ghisaṃjñasya ṅiti supi guṇaḥ / haraye / haribhyām / haribhyaḥ //
ṅasiṅasośca

174

eṅo ṅasiṅasorati pūrvarūpamekādeśaḥ / hareḥ 2 / haryoḥ 2 / harīṇām //
acca gheḥ

175

idudbhyāmuttarasya ṅeraut, gheracca / harau / hariṣu / evaṃ kavyādayaḥ //
anaṅ sau

176

sakhyuraṅgasyānaṅādeśo 'sambuddhau sau //
alo 'ntyātpūrva upadhā

177

antyādalaḥ pūrvo varṇa upadhāsaṃjñaḥ //
sarvanāmasthāne cāsambuddhau

178

nāntasyopadhāyā dīrgho 'sambuddhau sarvanāmasthāne //
apṛkta ekāl pratyayaḥ

179

ekāl pratyayo yaḥ so 'pṛktasaṃjñaḥ syāt //
halṅyābbhyo dīrghātsutisyapṛktaṃ hal

180

halantātparaṃ dīrghau yau ṅyāpau tadantācca paraṃ sutisītyetadapṛktaṃ hal lupyate //
nalopaḥ prātipadikāntasya

181

prātipadikasaṃjñakaṃ yatpadaṃ tadantasya nasya lopaḥ / sakhā //
sakhyurasaṃbuddhau

Original text: Laghusiddhāntakaumudī (= Laghukaumudi) · Data entry members of the Sansknet Project · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0

Esc