Laghusiddhāntakaumudī · Verses 1083-1102

cācchaḥ / pakṣe 'ṇ / yuvayoryuṣmākaṃ yuṣmadīyaḥ, asmadīyaḥ //
tasminnaṇi ca yuṣmākāsmākau

yuṣmadasmadoretāvādeśau staḥ khañyaṇi ca / yauṣmākīṇaḥ / āsmākīnaḥ / yauṣmākaḥ / āsmākaḥ //
tavakamamakāvekavacane

ekārthavācinoryuṣmadasmadostavakamamakau staḥ khañi aṇi ca / tāvakīnaḥ / tāvakaḥ / māmakīnaḥ / māmakaḥ / che tu - .
pratyayottarapadayośca

maparyantayoretayorekārthavācinostvamau staḥ pratyaye uttarapade ca parataḥ / tvadīyaḥ / madīyaḥ / tvatputraḥ / matputraḥ //
madhyānmaḥ

madhyamaḥ //
kālāṭṭhañ

kālavācibhyaṣṭhañ syāt / kālikam / māsikam / sāṃvatsarikam / (avyayānāṃ bhamātre ṭilopa ḥ) / sāyamprātikaḥ / paunaḥ punikaḥ //
prāvṛṣa eṇyaḥ

prāvṛṣeṇyaḥ //
sāyañciramprāhṇeprage 'vyayebhyaṣṭyuṭyulau tuṭ ca

sāyamityādibhyaścaturbhyo 'vyayebhyaśca kālavācibhyaṣṭyuṭyulau stastayostuṭ ca / sāyantanam / cirantanam / prāhṇe prage anayoredantatvaṃ nipātyate / prāhṇetanam / pragetanam / doṣātanam //
tatra jātaḥ

saptamīsamarthājjāta ityarthe 'ṇādayo ghādayaśca syuḥ / srugghne jātaḥ sraugghnaḥ / utse jāta autsaḥ / rāṣṭre jāto rāṣṭriyaḥ / avārapāre jātaḥ avārapārīṇaḥ, ityādi//
prāvṛṣaṣṭhap

eṇyāpavādaḥ / prāvṛṣikaḥ //
prāyabhavaḥ

tatretyeva / srugghne prāyeṇa bāhulyena bhavati sraugghnaḥ //
sambhūte

srugghne saṃbhavati sraugghnaḥ //
kośāḍḍhañ

kauśeyam vastram //
tatra bhavaḥ

srugghne bhavaḥ sraugghnaḥ / autsaḥ / rāṣṭriyaḥ //
digādibhyo yat

diśyam / vargyam //
śarīrāvayavācca

dantyam / kaṇṭhyam / ( adhyātmādeṣṭhañiṣyate ) adhyātmaṃ bhavamādhyātmikam //
anuśatikādīnāṃ ca

eṣāmubhayapadavṛddhirñiti ṇiti kiti ca/ ādhidaivikam/ ādhibhautikam/ aihalaukikam/ pāralokikam/ ākṛtigaṇo 'yam //
jihvāmūlāṅguleśchaḥ

jihvāmūlīyam / aṅgulīyam //
vargāntācca

kavargīyam //
tata āgataḥ

srugghnādāgataḥ sraugghnaḥ //
ṭhagāyasthānebhyaḥ