Language

ENहिગુ
Scripture Library

Kiratarjuniya · Chapter 5

5.1

atha jayāya nu merumahībhṛto rabhasayā nu digantadidṛkṣayā
abhiyayau sa himācalam ucchritaṃ samuditaṃ nu vilaṅghayituṃ nabhaḥ //

5.2

tapanamaṇḍaladītitam ekataḥ satatanaiśatamovṛtam anyataḥ
hasitabhinnatamisracayaṃ puraḥ śivam ivānugataṃ gajacarmaṇā //

5.3

kṣitinabhaḥsuralokanivāsibhiḥ kṛtaniketam adṛṣṭaparasparaiḥ
prathayituṃ vibhutām abhinirmitaṃ pratinidhiṃ jagatām iva śambhunā //

5.4

bhujagarājasitena nabhaḥśriyā kanakarājivirājitasānunā
samuditaṃ nicayena taḍitvatīṃ laghayatā śaradambudasaṃhatim //

5.5

maṇimayūkhacayāṃśukabhāsurāḥ suravadhūparibhuktalatāgṛhāḥ
dadhatam uccaśilāntaragopurāḥ pura ivoditapuṣpavanā bhuvaḥ //

5.6

aviratojjhitavārivipāṇḍubhir virahitair aciradyutitejasā
uditapakṣam ivārataniḥsvanaiḥ pṛthunitambavilambibhir ambudaiḥ //

5.7

dadhatam ākaribhiḥ karibhiḥ kṣataiḥ samavatārasamair asamais taṭaiḥ
vividhakāmahitā mahitāmbhasaḥ sphuṭasarojavanā javanā nadīḥ //

5.8

navavinidrajapākusumatviṣāṃ dyutimatāṃ nikareṇa mahāśmanām
vihitasāṃdhyamayūkham iva kvacin nicitakāñcanabhittiṣu sānuṣu //

5.9

pṛthukadambakadambakarājitaṃ grahitamālatamālavanākulam
laghutuṣāratuṣārajalaścyutaṃ dhṛtasadānasadānanadantinam //

5.10

rahitaratnacayān na śiloccayān aphalatābhavanā na darībhuvaḥ
vipulināmburuhā na saridvadhūr akusumān dadhataṃ na mahīruhaḥ //

5.11

vyathitasindhum anīraśanaiḥ śanair amaralokavadhūjaghanair ghanaiḥ
phaṇabhṛtām abhito vitataṃ tataṃ dayitaramyalatābakulaiḥ kulaiḥ //

5.12

sasuracāpam anekamaṇiprabhair apapayoviśadaṃ himapāṇḍubhiḥ
avicalaṃ śikharair upabibhrataṃ dhvanitasūcitam ambumucāṃ cayam //

5.13

vikacavāriruhaṃ dadhataṃ saraḥ sakalahaṃsagaṇaṃ śuci mānasam
śivam agātmajayā ca kṛterṣyayā sakalahaṃ sagaṇaṃ śucimānasam //

5.14

grahavimānagaṇān abhito divaṃ jvalayatauṣadhijena kṛśānunā
muhur anusmarayantam anukṣapaṃ tripuradāham upāpatisevinaḥ //

5.15

vitataśīkararāśibhir ucchritair upalarodhavivartibhir ambubhiḥ
dadhatam unnatasānusamuddhatāṃ dhṛtasitavyajanām iva jāhnavīm //

5.16

anucareṇa dhanādhipater atho nagavilokanavismitamānasaḥ
sa jagade vacanaṃ priyam ādarān mukharatāvasare hi virājate //

5.17

alam eṣa vilokitaḥ prajānāṃ sahasā saṃhatim aṃhasāṃ vihantum
ghanavartma sahasradheva kurvan himagaurair acalādhipaḥ śirobhiḥ //

5.18

iha duradhigamaiḥ kiṃcid evāgamaiḥ satatam asutaraṃ varṇayanty antaram
amum ativipinaṃ veda digvyāpinaṃ puruṣam iva paraṃ padmayoniḥ param //

5.19

rucirapallavapuṣpalatāgṛhair upalasajjalajair jalarāśibhiḥ
nayati saṃtatam utsukatām ayaṃ dhṛtimatīr upakāntam api striyaḥ //

5.20

sulabhaiḥ sadā nayavatāyavatā nidhiguhyakādhiparamaiḥ paramaiḥ
amunā dhanaiḥ kṣitibhṛtātibhṛtā samatītya bhāti jagatī jagatī //

5.21

akhilam idam amuṣya gairīguros tribhuvanam api naiti manye tulām
adhivasati sadā yad enaṃ janair aviditavibhavo bhavānīpatiḥ //

5.22

vītajanmajarasaṃ paraṃ śuci brahmaṇaḥ padam upaitum icchatām
āgamād iva tamopahād itaḥ sambhavanti matayo bhavacchidaḥ //

5.23

divyastrīṇāṃ sacaraṇalākṣārāgā rāgāyāte nipatitapuṣpāpīḍāḥ
pīḍābhājaḥ kusumacitāḥ sāśaṃsaṃ śaṃsanty asmin surataviśeṣaṃ śayyāḥ //

5.24

guṇasampadā samadhigamya paraṃ mahimānam atra mahite jagatām
nayaśālini śriya ivādhipatau viramanti na jvalitum auṣadhayaḥ //

5.25

kurarīgaṇaḥ kṛtaravas taravaḥ kusumānatāḥ sakamalaṃ kamalam
iha sindhavaś ca varaṇāvaraṇāḥ kariṇāṃ mude sanaladānaladāḥ //

5.26

sādṛśyaṃ gatam apanidracūtagandhair āmodaṃ madajalasekajaṃ dadhānaḥ
etasmin madayati kokilān akāle līnāliḥ surakariṇāṃ kapolakāṣaḥ //

5.27

sanākavanitaṃ nitambaruciraṃ ciraṃ suninadair nadair vṛtam amum
matā phalavato 'vato rasaparā parāstavasudhā sudhādhivasati //

5.28

śrīmallatābhavanam oṣadhayaḥ pradīpāḥ śayyā navāni haricandanapallavāni
asmin ratiśramanudaś ca sarojavātāḥ smartuṃ diśanti na divaḥ surasundarībhyaḥ //

5.29

īśārtham ambhasi cirāya tapaś carantyā yādovilaṅghanavilolavilocanāyāḥ
ālambatāgrakaram atra bhavo bhavānyāḥ ścyotannidāghasalilāṅgulinā kareṇa //

5.30

yenāpaviddhasalilaḥ sphuṭanāgasadmā devāsurair amṛtam ambunidhir mamanthe
vyāvartanair ahipater ayam āhitāṅkaḥ khaṃ vyālikhann iva vibhāti sa mandarādriḥ //

5.31

nītocchrāyaṃ muhur aśiśiraraśmer usrair ānīlābhair viracitaparabhāgā ratnaiḥ
jyotsnāśaṅkām iva vitarati haṃsaśyenī madhye 'py ahnaḥ sphaṭikarajatabhitticchāyā //

5.32

dadhata iva vilāsaśāli nṛtyaṃ mṛdu patatā pavanena kampitāni
iha lalitavilāsinījanabhrū gatikuṭileṣu payaḥsu paṅkajāni //

5.33

asminn agṛhyata pinākabhṛtā salīlam ābaddhavepathur adhīravilocanāyāḥ
vinyastamaṅgalamahauṣadhir īśvarāyāḥ srastoragapratisareṇa kareṇa pāṇiḥ //

5.34

krāmadbhir ghanapadavīm anekasaṃkhyais tejobhiḥ śucimaṇijanmabhir vibhinnaḥ
usrāṇāṃ vyabhicaratīva saptasapteḥ paryasyann iha nicayaḥ sahasrasaṃkhyām //

5.35

vyadhatta yasmin puram uccagopuraṃ purāṃ vijetur dhṛtaye dhanādhipaḥ
sa eṣa kailāsa upāntasarpiṇaḥ karoty akālāstamayaṃ vivasvataḥ //

5.36

nānāratnajyotiṣāṃ saṃnipātaiś channeṣv antaḥsānu vaprāntareṣu
baddhāṃ baddhāṃ bhittiśaṅkām amuṣmin nāvānāvān mātariśvā nihanti //

5.37

ramyā navadyutir apaiti na śādvalebhyaḥ śyāmībhavanty anudinaṃ nalinīvanāni
asmin vicitrakusumastabakācitānāṃ śākhābhṛtāṃ pariṇamanti na pallavāni //

5.38

parisaraviṣayeṣu līḍhamuktā haritatṛṇodgamaśaṅkayā mṛgībhiḥ
iha navaśukakomalā maṇīnāṃ ravikarasaṃvalitāḥ phalanti bhāsaḥ //

5.39

utphullasthalanalinīvanād amuṣmād uddhūtaḥ sarasijasambhavaḥ parāgaḥ
vātyābhir viyati vivartitaḥ samantād ādhatte kanakamayātapatralakṣmīm //

5.40

iha saniyamayoḥ surāpagāyām uṣasi sayāvakasavyapādarekhā
kathayati śivayoḥ śarīrayogaṃ viṣamapadā padavī vivartaneṣu //

5.41

saṃmūrchatāṃ rajatabhittimayūkhajālair ālokapādapalatāntaranirgatānām
gharmadyuter iha muhuḥ paṭalāni dhāmnām ādarśamaṇḍalanibhāni samullasanti //

5.42

śuklair mayūkhanicayaiḥ parivītamūrtir vaprābhighātaparimaṇḍalitorudehaḥ
śṛṅgāṇy amuṣya bhajate gaṇabhartur ukṣā kurvan vadhūjanamanaḥsu śaśāṅkaśaṅkām //

5.43

samprati labdhajanma śanakaiḥ katham api laghuni kṣīṇapayasy upeyuṣi bhidāṃ jaladharapaṭale
khaṇḍitavigrahaṃ balabhido dhanur iha vividhāḥ pūrayituṃ bhavanti vibhavaḥ śikharamaṇirucaḥ //

5.44

snapitanavalatātarupravālair amṛtalavasrutiśālibhir mayūkhaiḥ
satatam asitayāminīṣu śambho amalayatīha vanāntam indulekhā //

5.45

kṣipati yo 'nuvanaṃ vitatāṃ bṛhad bṛhatikām iva raucanikīṃ rucam
ayam anekahiraṇmayakaṃdaras tava pitur dayito jagatīdharaḥ //

5.46

saktiṃ lavād apanayaty anile latānāṃ vairocanair dviguṇitāḥ sahasā mayūkhaiḥ
rodhobhuvāṃ muhur amutra hiraṇmayīnāṃ bhāsas taḍidvilasitāni viḍambayanti //

5.47

kaṣaṇakampanirastamahāhibhiḥ kṣaṇavimattamataṅgajavarjitaiḥ
iha madasnapitair anumīyate suragajasya gataṃ haricandanaiḥ //

5.48

jaladajālaghanair asitāśmanām upahatapracayeha marīcibhiḥ
bhavati dīptir adīpitakaṃdarā timirasaṃvaliteva vivasvataḥ //

5.49

bhavyo bhavann api muner iha śāsanena kṣātre sthitaḥ pathi tapasya hatapramādaḥ
prāyeṇa saty api hitārthakare vidhau hi śreyāṃsi labdhum asukhāni vināntarāyaiḥ //

5.50

mā bhūvann apathahṛtas tavendriyāśvāḥ saṃtāpe diśatu śivaḥ śivāṃ prasaktim
rakṣantas tapasi balaṃ ca lokapālāḥ kalyāṇīm adhikaphalāṃ kriyāṃ kriyāyuḥ //

5.51

ity uktvā sapadi hitaṃ priyaṃ priyārhe dhāma svaṃ gatavati rājarājabhṛtye
sotkaṇṭhaṃ kim api pṛthāsutaḥ pradadhyau saṃdhatte bhṛśam aratiṃ hi sadviyogaḥ //

5.52

tam anatiśayanīyaṃ sarvataḥ sārayogād avirahitam anekenāṅkabhājā phalena
akṛśam akṛśalakṣmīś cetasāśaṃsitaṃ sa svam iva puruṣakāraṃ śailam abhyāsasāda //

Original text: Kirātārjunīya · Edition: the text commented on by Mallinātha, also as regards e.g. word-division; note that there are often other possible word-divisions (especially in the citra-verses of sarga 15) and quite a few variants in the texts of other commentators. · Data entry Harunaga Isaacson · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0

Esc