Language

ENहिગુ
Scripture Library

Kiratarjuniya · Chapter 15

15.1

atha bhūtāni vārtraghna śarebhyas tatra tatrasuḥ
bheje diśaḥ parityakta maheṣvāsā ca sā camūḥ //

15.2

apaśyadbhir iveśānaṃ raṇān nivavṛte gaṇaiḥ
muhyatīva hi kṛcchreṣu sambhramajvalitaṃ manaḥ //

15.3

khaṇḍitāśaṃsayā teṣāṃ parāṅmukhatayā tayā
āviveśa kṛpā ketau kṛtoccairvānaraṃ naram //

15.4

āsthām ālambya nīteṣu vaśaṃ kṣudreṣv arātiṣu
vyaktim āyāti mahatāṃ māhātmyam anukampayā //

15.5

sa sāsiḥ sāsusūḥ sāso yeyāyeyāyayāyayaḥ
lalau līlāṃ lalo 'lolaḥ śaśīśaśiśuśīḥ śaśan //

15.6

trāsajihmaṃ yataś caitān mandam evānviyāya saḥ
nātipīḍayituṃ bhagnān icchanti hi mahaujasaḥ //

15.7

athāgre hasatā sāci sthitena sthirakīrtinā
senānyā te jagadire kiṃcidāyastacetasā //

15.8

mā vihāsiṣṭa samaraṃ samarantavyasaṃyataḥ
kṣataṃ kṣuṇṇāsuragaṇair agaṇair iva kiṃ yaśaḥ //

15.9

vivasvadaṃśusaṃśleṣa dviguṇīkṛtatejasaḥ
amī vo mogham udgūrṇā hasantīva mahāsayaḥ //

15.10

vane 'vane vanasadāṃ mārgaṃ mārgam upeyuṣām
vāṇair bāṇaiḥ samāsaktaṃ śaṅke 'śaṃ kena śāmyati //

15.11

pātitottuṅgamāhātmyaiḥ saṃhṛtāyatakīrtibhiḥ
gurvīṃ kām āpadaṃ hantuṃ kṛtam āvṛttisāhasam //

15.12

nāsuro 'yaṃ na vā nāgo dharasaṃstho na rākṣasaḥ
nā sukho 'yaṃ navābhogo dharaṇistho hi rājasaḥ //

15.13

mandam asyann iṣulatāṃ ghṛṇayā munir eṣa vaḥ
praṇudaty āgatāvajñaṃ jaghaneṣu paśūn iva //

15.14

na nonanunno 'nunneno na nā nānānanā nanu
nunno 'nunno na nunneno nānenānunnanun na nut //

15.15

varaṃ kṛtadhvastaguṇād atyantam aguṇaḥ pumān
prakṛtyā hy amaṇiḥ śreyān nālaṃkāraś cyutopalaḥ //

15.16

syandanā no caturagāḥ surebhā vāvipattayaḥ
syandanā no ca turagāḥ surebhāvā vipattayaḥ //

15.17

bhavadbhir adhunārāti parihāpitapauruṣaiḥ
hradair ivārkaniṣpītaiḥ prāptaḥ paṅko durutsahaḥ //

15.18

vetraśākakuje śaile 'leśaije 'kukaśātrave
yāta kiṃ vidiśo jetuṃ tuñjeśo divi kiṃtayā //

15.19

ayaṃ vaḥ klaibyam āpannān dṛṣṭapṛṣṭhān arātinā
icchatīśaś cyutācārān dārān iva nigopitum //

15.20

nanu ho mathanā rāgho ghorā nāthamaho nu na
tayadātavadā bhīmā mābhīdā bata dāyata //

15.21

kiṃ tyaktāpāstadevatva mānuṣyakaparigrahaiḥ
jvalitānyaguṇair gurvī sthitā tejasi mānyatā //

15.22

niśitāsirato 'bhīko nyejate 'maraṇā rucā
sārato na virodhī naḥ svābhāso bharavān uta //

15.23

tanuvārabhaso bhāsvān adhīro 'vinatorasā
cāruṇā ramate janye ko 'bhīto rasitāśini //

15.24

nirbhinnapātitāśvīya niruddharathavartmani
hatadvipanagaṣṭhyūta rudhirāmbunadākule //

15.25

devākānini kāvāde vāhikāsvasvakāhi vā
kākārebhabhare kākā nisvabhavyavyabhasvani //

15.26

pranṛttaśavavitrasta turagākṣiptasārathau
mārutāpūrṇatūṇīra vikruṣṭahatasādini //

15.27

sasattvaratide nityaṃ sadarāmarṣanāśini
tvarādhikakasannāde ramakatvam akarṣati //

15.28

āsure lokavitrāsa vidhāyini mahāhave
yuṣmābhir unnatiṃ nītaṃ nirastam iha pauruṣam //

15.29

iti śāsati senānyāṃ gacchatas tān anekadhā
niṣidhya hasatā kiṃcit tatra tasthe 'ndhakāriṇā //

15.30

munīṣudahanātaptāṃl lajjayā nivivṛtsataḥ
śivaḥ prahlādayāmāsa tān niṣedhahimāmbunā //

15.31

dūnās te 'ribalād ūnā nirebhā bahu menire
bhītāḥ śitaśarābhītāḥ śaṃkaraṃ tatra śaṃkaram //

15.32

maheṣujaladhau śatror vartamānā duruttare
prāpya pāram iveśānam āśaśvāsa patākinī //

15.33

sa babhāra raṇāpetāṃ camūṃ paścād avasthitām
puraḥ sūryād upāvṛttāṃ chāyām iva mahātaruḥ //

15.34

muñcatīśe śarāñ jiṣṇau pinākasvanapūritaḥ
dadhvāna dhvanayann āśāḥ sphuṭann iva dharādharaḥ //

15.35

tadgaṇā dadṛśur bhīmaṃ citrasaṃsthā ivācalāḥ
vismayena tayor yuddhaṃ citrasaṃsthā ivācalāḥ //

15.36

parimohayamāṇena śikṣālāghavalīlayā
jaiṣṇavī viśikhaśreṇī parijahre pinākinā //

15.37

avadyan patriṇaḥ śambhoḥ sāyakair avasāyakaiḥ
pāṇḍavaḥ paricakrāma śikṣayā raṇaśikṣayā //

15.38

cāracuñcuś cirārecī cañcaccīrarucā rucaḥ
cacāra ruciraś cāru cārair ācāracañcuraḥ //

15.39

sphuratpiśaṅgamaurvīkaṃ dhunānaḥ sa bṛhaddhanuḥ
dhṛtolkānalayogena tulyam aṃśumatā babhau //

15.40

pārthabāṇāḥ paśupater āvavrur viśikhāvalim
payomuca ivārandhrāḥ sāvitrīm aṃśusaṃhatim //

15.41

śaravṛṣṭiṃ vidhūyorvīm udastāṃ savyasācinā
rurodha mārgaṇair mārgaṃ tapanasya trilocanaḥ //

15.42

tena vyātenire bhīmā bhīmārjanaphalānanāḥ
na nānukampya viśikhāḥ śikhādharajavāsasaḥ //

15.43

dyuviyadgāminī tāra saṃrāvavihataśrutiḥ
haimīṣumālā śuśubhe vidyutām iva saṃhatiḥ //

15.44

vilaṅghya patriṇāṃ paṅktiṃ bhinnaḥ śivaśilīmukhaiḥ
jyāyo vīryaṃ samāśritya na cakampe kapidhvajaḥ //

15.45

jagatīśaraṇe yukto harikāntaḥ sudhāsitaḥ
dānavarṣīkṛtāśaṃso nāgarāja ivābabhau //

15.46

viphalīkṛtayatnasya kṣatabāṇasya śambhunā
gāṇḍīvadhanvanaḥ khebhyo niścacāra hutāśanaḥ //

15.47

sa piśaṅgajaṭāvaliḥ kirann urutejaḥ parameṇa manyunā
jvalitauṣadhijātavedasā himaśailena samaṃ vididyute //

15.48

śataśo viśikhān avadyate bhṛśam asmai raṇavegaśāline
prathayann anivāryavīryatāṃ prajigāyeṣum aghātukaṃ śivaḥ //

15.49

śambho dhanurmaṇḍalataḥ pravṛttaṃ taṃ maṇḍalād aṃśum ivāṃśubhartuḥ
nivārayiṣyan vidadhe sitāśvaḥ śilīmukhacchāyavṛtāṃ dharitrīm //

15.50

ghanaṃ vidāryārjunabāṇapūgaṃ sasārabāṇo 'yug alocanasya
ghanaṃ vidāryārjunabāṇapūgaṃ sasāra bāṇo 'yugalocanasya //

15.51

rujan pareṣūn bahudhāśupātino muhuḥ śaraughair apavārayan diśaḥ
calācalo 'neka iva kriyāvaśān maharṣisaṃghair bubudhe dhanaṃjayaḥ //

15.52

vikāśam īyur jagatīśamārgaṇā vikāśam īyur jagatīśamārgaṇāḥ
vikāśam īyur jagatīśamārgaṇā vikāśam īyur jagatīśamārgaṇāḥ //

15.53

sampaśyatām iti śivena vitāyamānaṃ lakṣmīvataḥ kṣitipates tanayasya vīryam
aṅgāny abhinnam api tattvavidāṃ munīnāṃ romāñcam añcitataraṃ bibharāmbabhūvuḥ //

Original text: Kirātārjunīya · Edition: the text commented on by Mallinātha, also as regards e.g. word-division; note that there are often other possible word-divisions (especially in the citra-verses of sarga 15) and quite a few variants in the texts of other commentators. · Data entry Harunaga Isaacson · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0

Esc