किरातार्जुनीय · अध्याय 15

अथ भूतानि वार्त्रघ्न शरेभ्यस् तत्र तत्रसुः
भेजे दिशः परित्यक्त महेष्वासा च सा चमूः ॥

अपश्यद्भिर् इवेशानं रणान् निववृते गणैः
मुह्यतीव हि कृच्छ्रेषु सम्भ्रमज्वलितं मनः ॥

खण्डिताशंसया तेषां पराङ्मुखतया तया
आविवेश कृपा केतौ कृतोच्चैर्वानरं नरम् ॥

आस्थाम् आलम्ब्य नीतेषु वशं क्षुद्रेष्व् अरातिषु
व्यक्तिम् आयाति महतां माहात्म्यम् अनुकम्पया ॥

स सासिः सासुसूः सासो येयायेयाययाययः
ललौ लीलां ललो ऽलोलः शशीशशिशुशीः शशन् ॥

त्रासजिह्मं यतश् चैतान् मन्दम् एवान्वियाय सः
नातिपीडयितुं भग्नान् इच्छन्ति हि महौजसः ॥

अथाग्रे हसता साचि स्थितेन स्थिरकीर्तिना
सेनान्या ते जगदिरे किंचिदायस्तचेतसा ॥

मा विहासिष्ट समरं समरन्तव्यसंयतः
क्षतं क्षुण्णासुरगणैर् अगणैर् इव किं यशः ॥

विवस्वदंशुसंश्लेष द्विगुणीकृततेजसः
अमी वो मोघम् उद्गूर्णा हसन्तीव महासयः ॥

वने ऽवने वनसदां मार्गं मार्गम् उपेयुषाम्
वाणैर् बाणैः समासक्तं शङ्के ऽशं केन शाम्यति ॥

पातितोत्तुङ्गमाहात्म्यैः संहृतायतकीर्तिभिः
गुर्वीं काम् आपदं हन्तुं कृतम् आवृत्तिसाहसम् ॥

नासुरो ऽयं न वा नागो धरसंस्थो न राक्षसः
ना सुखो ऽयं नवाभोगो धरणिस्थो हि राजसः ॥

मन्दम् अस्यन्न् इषुलतां घृणया मुनिर् एष वः
प्रणुदत्य् आगतावज्ञं जघनेषु पशून् इव ॥

न नोननुन्नो ऽनुन्नेनो न ना नानानना ननु
नुन्नो ऽनुन्नो न नुन्नेनो नानेनानुन्ननुन् न नुत् ॥

वरं कृतध्वस्तगुणाद् अत्यन्तम् अगुणः पुमान्
प्रकृत्या ह्य् अमणिः श्रेयान् नालंकारश् च्युतोपलः ॥

स्यन्दना नो चतुरगाः सुरेभा वाविपत्तयः
स्यन्दना नो च तुरगाः सुरेभावा विपत्तयः ॥

भवद्भिर् अधुनाराति परिहापितपौरुषैः
ह्रदैर् इवार्कनिष्पीतैः प्राप्तः पङ्को दुरुत्सहः ॥

वेत्रशाककुजे शैले ऽलेशैजे ऽकुकशात्रवे
यात किं विदिशो जेतुं तुञ्जेशो दिवि किंतया ॥

अयं वः क्लैब्यम् आपन्नान् दृष्टपृष्ठान् अरातिना
इच्छतीशश् च्युताचारान् दारान् इव निगोपितुम् ॥

ननु हो मथना राघो घोरा नाथमहो नु न
तयदातवदा भीमा माभीदा बत दायत ॥

किं त्यक्तापास्तदेवत्व मानुष्यकपरिग्रहैः
ज्वलितान्यगुणैर् गुर्वी स्थिता तेजसि मान्यता ॥

निशितासिरतो ऽभीको न्येजते ऽमरणा रुचा
सारतो न विरोधी नः स्वाभासो भरवान् उत ॥

तनुवारभसो भास्वान् अधीरो ऽविनतोरसा
चारुणा रमते जन्ये को ऽभीतो रसिताशिनि ॥

निर्भिन्नपातिताश्वीय निरुद्धरथवर्त्मनि
हतद्विपनगष्ठ्यूत रुधिराम्बुनदाकुले ॥

देवाकानिनि कावादे वाहिकास्वस्वकाहि वा
काकारेभभरे काका निस्वभव्यव्यभस्वनि ॥

प्रनृत्तशववित्रस्त तुरगाक्षिप्तसारथौ
मारुतापूर्णतूणीर विक्रुष्टहतसादिनि ॥

ससत्त्वरतिदे नित्यं सदरामर्षनाशिनि
त्वराधिककसन्नादे रमकत्वम् अकर्षति ॥

आसुरे लोकवित्रास विधायिनि महाहवे
युष्माभिर् उन्नतिं नीतं निरस्तम् इह पौरुषम् ॥

इति शासति सेनान्यां गच्छतस् तान् अनेकधा
निषिध्य हसता किंचित् तत्र तस्थे ऽन्धकारिणा ॥

मुनीषुदहनातप्तांल् लज्जया निविवृत्सतः
शिवः प्रह्लादयामास तान् निषेधहिमाम्बुना ॥

दूनास् ते ऽरिबलाद् ऊना निरेभा बहु मेनिरे
भीताः शितशराभीताः शंकरं तत्र शंकरम् ॥

महेषुजलधौ शत्रोर् वर्तमाना दुरुत्तरे
प्राप्य पारम् इवेशानम् आशश्वास पताकिनी ॥

स बभार रणापेतां चमूं पश्चाद् अवस्थिताम्
पुरः सूर्याद् उपावृत्तां छायाम् इव महातरुः ॥

मुञ्चतीशे शराञ् जिष्णौ पिनाकस्वनपूरितः
दध्वान ध्वनयन्न् आशाः स्फुटन्न् इव धराधरः ॥

तद्गणा ददृशुर् भीमं चित्रसंस्था इवाचलाः
विस्मयेन तयोर् युद्धं चित्रसंस्था इवाचलाः ॥

परिमोहयमाणेन शिक्षालाघवलीलया
जैष्णवी विशिखश्रेणी परिजह्रे पिनाकिना ॥

अवद्यन् पत्रिणः शम्भोः सायकैर् अवसायकैः
पाण्डवः परिचक्राम शिक्षया रणशिक्षया ॥

चारचुञ्चुश् चिरारेची चञ्चच्चीररुचा रुचः
चचार रुचिरश् चारु चारैर् आचारचञ्चुरः ॥

स्फुरत्पिशङ्गमौर्वीकं धुनानः स बृहद्धनुः
धृतोल्कानलयोगेन तुल्यम् अंशुमता बभौ ॥

पार्थबाणाः पशुपतेर् आवव्रुर् विशिखावलिम्
पयोमुच इवारन्ध्राः सावित्रीम् अंशुसंहतिम् ॥

शरवृष्टिं विधूयोर्वीम् उदस्तां सव्यसाचिना
रुरोध मार्गणैर् मार्गं तपनस्य त्रिलोचनः ॥

तेन व्यातेनिरे भीमा भीमार्जनफलाननाः
न नानुकम्प्य विशिखाः शिखाधरजवाससः ॥

द्युवियद्गामिनी तार संरावविहतश्रुतिः
हैमीषुमाला शुशुभे विद्युताम् इव संहतिः ॥

विलङ्घ्य पत्रिणां पङ्क्तिं भिन्नः शिवशिलीमुखैः
ज्यायो वीर्यं समाश्रित्य न चकम्पे कपिध्वजः ॥

जगतीशरणे युक्तो हरिकान्तः सुधासितः
दानवर्षीकृताशंसो नागराज इवाबभौ ॥

विफलीकृतयत्नस्य क्षतबाणस्य शम्भुना
गाण्डीवधन्वनः खेभ्यो निश्चचार हुताशनः ॥

स पिशङ्गजटावलिः किरन्न् उरुतेजः परमेण मन्युना
ज्वलितौषधिजातवेदसा हिमशैलेन समं विदिद्युते ॥

शतशो विशिखान् अवद्यते भृशम् अस्मै रणवेगशालिने
प्रथयन्न् अनिवार्यवीर्यतां प्रजिगायेषुम् अघातुकं शिवः ॥

शम्भो धनुर्मण्डलतः प्रवृत्तं तं मण्डलाद् अंशुम् इवांशुभर्तुः
निवारयिष्यन् विदधे सिताश्वः शिलीमुखच्छायवृतां धरित्रीम् ॥

घनं विदार्यार्जुनबाणपूगं ससारबाणो ऽयुग् अलोचनस्य
घनं विदार्यार्जुनबाणपूगं ससार बाणो ऽयुगलोचनस्य ॥

रुजन् परेषून् बहुधाशुपातिनो मुहुः शरौघैर् अपवारयन् दिशः
चलाचलो ऽनेक इव क्रियावशान् महर्षिसंघैर् बुबुधे धनंजयः ॥

विकाशम् ईयुर् जगतीशमार्गणा विकाशम् ईयुर् जगतीशमार्गणाः
विकाशम् ईयुर् जगतीशमार्गणा विकाशम् ईयुर् जगतीशमार्गणाः ॥

सम्पश्यताम् इति शिवेन वितायमानं लक्ष्मीवतः क्षितिपतेस् तनयस्य वीर्यम्
अङ्गान्य् अभिन्नम् अपि तत्त्वविदां मुनीनां रोमाञ्चम् अञ्चिततरं बिभराम्बभूवुः ॥