કિરાતાર્જુનીય · અધ્યાય 15

અથ ભૂતાનિ વાર્ત્રઘ્ન શરેભ્યસ્ તત્ર તત્રસુઃ
ભેજે દિશઃ પરિત્યક્ત મહેષ્વાસા ચ સા ચમૂઃ ॥

અપશ્યદ્ભિર્ ઇવેશાનં રણાન્ નિવવૃતે ગણૈઃ
મુહ્યતીવ હિ કૃચ્છ્રેષુ સમ્ભ્રમજ્વલિતં મનઃ ॥

ખણ્ડિતાશંસયા તેષાં પરાઙ્મુખતયા તયા
આવિવેશ કૃપા કેતૌ કૃતોચ્ચૈર્વાનરં નરમ્ ॥

આસ્થામ્ આલમ્બ્ય નીતેષુ વશં ક્ષુદ્રેષ્વ્ અરાતિષુ
વ્યક્તિમ્ આયાતિ મહતાં માહાત્મ્યમ્ અનુકમ્પયા ॥

સ સાસિઃ સાસુસૂઃ સાસો યેયાયેયાયયાયયઃ
લલૌ લીલાં લલો ઽલોલઃ શશીશશિશુશીઃ શશન્ ॥

ત્રાસજિહ્મં યતશ્ ચૈતાન્ મન્દમ્ એવાન્વિયાય સઃ
નાતિપીડયિતું ભગ્નાન્ ઇચ્છન્તિ હિ મહૌજસઃ ॥

અથાગ્રે હસતા સાચિ સ્થિતેન સ્થિરકીર્તિના
સેનાન્યા તે જગદિરે કિંચિદાયસ્તચેતસા ॥

મા વિહાસિષ્ટ સમરં સમરન્તવ્યસંયતઃ
ક્ષતં ક્ષુણ્ણાસુરગણૈર્ અગણૈર્ ઇવ કિં યશઃ ॥

વિવસ્વદંશુસંશ્લેષ દ્વિગુણીકૃતતેજસઃ
અમી વો મોઘમ્ ઉદ્ગૂર્ણા હસન્તીવ મહાસયઃ ॥

વને ઽવને વનસદાં માર્ગં માર્ગમ્ ઉપેયુષામ્
વાણૈર્ બાણૈઃ સમાસક્તં શઙ્કે ઽશં કેન શામ્યતિ ॥

પાતિતોત્તુઙ્ગમાહાત્મ્યૈઃ સંહૃતાયતકીર્તિભિઃ
ગુર્વીં કામ્ આપદં હન્તું કૃતમ્ આવૃત્તિસાહસમ્ ॥

નાસુરો ઽયં ન વા નાગો ધરસંસ્થો ન રાક્ષસઃ
ના સુખો ઽયં નવાભોગો ધરણિસ્થો હિ રાજસઃ ॥

મન્દમ્ અસ્યન્ન્ ઇષુલતાં ઘૃણયા મુનિર્ એષ વઃ
પ્રણુદત્ય્ આગતાવજ્ઞં જઘનેષુ પશૂન્ ઇવ ॥

ન નોનનુન્નો ઽનુન્નેનો ન ના નાનાનના નનુ
નુન્નો ઽનુન્નો ન નુન્નેનો નાનેનાનુન્નનુન્ ન નુત્ ॥

વરં કૃતધ્વસ્તગુણાદ્ અત્યન્તમ્ અગુણઃ પુમાન્
પ્રકૃત્યા હ્ય્ અમણિઃ શ્રેયાન્ નાલંકારશ્ ચ્યુતોપલઃ ॥

સ્યન્દના નો ચતુરગાઃ સુરેભા વાવિપત્તયઃ
સ્યન્દના નો ચ તુરગાઃ સુરેભાવા વિપત્તયઃ ॥

ભવદ્ભિર્ અધુનારાતિ પરિહાપિતપૌરુષૈઃ
હ્રદૈર્ ઇવાર્કનિષ્પીતૈઃ પ્રાપ્તઃ પઙ્કો દુરુત્સહઃ ॥

વેત્રશાકકુજે શૈલે ઽલેશૈજે ઽકુકશાત્રવે
યાત કિં વિદિશો જેતું તુઞ્જેશો દિવિ કિંતયા ॥

અયં વઃ ક્લૈબ્યમ્ આપન્નાન્ દૃષ્ટપૃષ્ઠાન્ અરાતિના
ઇચ્છતીશશ્ ચ્યુતાચારાન્ દારાન્ ઇવ નિગોપિતુમ્ ॥

નનુ હો મથના રાઘો ઘોરા નાથમહો નુ ન
તયદાતવદા ભીમા માભીદા બત દાયત ॥

કિં ત્યક્તાપાસ્તદેવત્વ માનુષ્યકપરિગ્રહૈઃ
જ્વલિતાન્યગુણૈર્ ગુર્વી સ્થિતા તેજસિ માન્યતા ॥

નિશિતાસિરતો ઽભીકો ન્યેજતે ઽમરણા રુચા
સારતો ન વિરોધી નઃ સ્વાભાસો ભરવાન્ ઉત ॥

તનુવારભસો ભાસ્વાન્ અધીરો ઽવિનતોરસા
ચારુણા રમતે જન્યે કો ઽભીતો રસિતાશિનિ ॥

નિર્ભિન્નપાતિતાશ્વીય નિરુદ્ધરથવર્ત્મનિ
હતદ્વિપનગષ્ઠ્યૂત રુધિરામ્બુનદાકુલે ॥

દેવાકાનિનિ કાવાદે વાહિકાસ્વસ્વકાહિ વા
કાકારેભભરે કાકા નિસ્વભવ્યવ્યભસ્વનિ ॥

પ્રનૃત્તશવવિત્રસ્ત તુરગાક્ષિપ્તસારથૌ
મારુતાપૂર્ણતૂણીર વિક્રુષ્ટહતસાદિનિ ॥

સસત્ત્વરતિદે નિત્યં સદરામર્ષનાશિનિ
ત્વરાધિકકસન્નાદે રમકત્વમ્ અકર્ષતિ ॥

આસુરે લોકવિત્રાસ વિધાયિનિ મહાહવે
યુષ્માભિર્ ઉન્નતિં નીતં નિરસ્તમ્ ઇહ પૌરુષમ્ ॥

ઇતિ શાસતિ સેનાન્યાં ગચ્છતસ્ તાન્ અનેકધા
નિષિધ્ય હસતા કિંચિત્ તત્ર તસ્થે ઽન્ધકારિણા ॥

મુનીષુદહનાતપ્તાંલ્ લજ્જયા નિવિવૃત્સતઃ
શિવઃ પ્રહ્લાદયામાસ તાન્ નિષેધહિમામ્બુના ॥

દૂનાસ્ તે ઽરિબલાદ્ ઊના નિરેભા બહુ મેનિરે
ભીતાઃ શિતશરાભીતાઃ શંકરં તત્ર શંકરમ્ ॥

મહેષુજલધૌ શત્રોર્ વર્તમાના દુરુત્તરે
પ્રાપ્ય પારમ્ ઇવેશાનમ્ આશશ્વાસ પતાકિની ॥

સ બભાર રણાપેતાં ચમૂં પશ્ચાદ્ અવસ્થિતામ્
પુરઃ સૂર્યાદ્ ઉપાવૃત્તાં છાયામ્ ઇવ મહાતરુઃ ॥

મુઞ્ચતીશે શરાઞ્ જિષ્ણૌ પિનાકસ્વનપૂરિતઃ
દધ્વાન ધ્વનયન્ન્ આશાઃ સ્ફુટન્ન્ ઇવ ધરાધરઃ ॥

તદ્ગણા દદૃશુર્ ભીમં ચિત્રસંસ્થા ઇવાચલાઃ
વિસ્મયેન તયોર્ યુદ્ધં ચિત્રસંસ્થા ઇવાચલાઃ ॥

પરિમોહયમાણેન શિક્ષાલાઘવલીલયા
જૈષ્ણવી વિશિખશ્રેણી પરિજહ્રે પિનાકિના ॥

અવદ્યન્ પત્રિણઃ શમ્ભોઃ સાયકૈર્ અવસાયકૈઃ
પાણ્ડવઃ પરિચક્રામ શિક્ષયા રણશિક્ષયા ॥

ચારચુઞ્ચુશ્ ચિરારેચી ચઞ્ચચ્ચીરરુચા રુચઃ
ચચાર રુચિરશ્ ચારુ ચારૈર્ આચારચઞ્ચુરઃ ॥

સ્ફુરત્પિશઙ્ગમૌર્વીકં ધુનાનઃ સ બૃહદ્ધનુઃ
ધૃતોલ્કાનલયોગેન તુલ્યમ્ અંશુમતા બભૌ ॥

પાર્થબાણાઃ પશુપતેર્ આવવ્રુર્ વિશિખાવલિમ્
પયોમુચ ઇવારન્ધ્રાઃ સાવિત્રીમ્ અંશુસંહતિમ્ ॥

શરવૃષ્ટિં વિધૂયોર્વીમ્ ઉદસ્તાં સવ્યસાચિના
રુરોધ માર્ગણૈર્ માર્ગં તપનસ્ય ત્રિલોચનઃ ॥

તેન વ્યાતેનિરે ભીમા ભીમાર્જનફલાનનાઃ
ન નાનુકમ્પ્ય વિશિખાઃ શિખાધરજવાસસઃ ॥

દ્યુવિયદ્ગામિની તાર સંરાવવિહતશ્રુતિઃ
હૈમીષુમાલા શુશુભે વિદ્યુતામ્ ઇવ સંહતિઃ ॥

વિલઙ્ઘ્ય પત્રિણાં પઙ્ક્તિં ભિન્નઃ શિવશિલીમુખૈઃ
જ્યાયો વીર્યં સમાશ્રિત્ય ન ચકમ્પે કપિધ્વજઃ ॥

જગતીશરણે યુક્તો હરિકાન્તઃ સુધાસિતઃ
દાનવર્ષીકૃતાશંસો નાગરાજ ઇવાબભૌ ॥

વિફલીકૃતયત્નસ્ય ક્ષતબાણસ્ય શમ્ભુના
ગાણ્ડીવધન્વનઃ ખેભ્યો નિશ્ચચાર હુતાશનઃ ॥

સ પિશઙ્ગજટાવલિઃ કિરન્ન્ ઉરુતેજઃ પરમેણ મન્યુના
જ્વલિતૌષધિજાતવેદસા હિમશૈલેન સમં વિદિદ્યુતે ॥

શતશો વિશિખાન્ અવદ્યતે ભૃશમ્ અસ્મૈ રણવેગશાલિને
પ્રથયન્ન્ અનિવાર્યવીર્યતાં પ્રજિગાયેષુમ્ અઘાતુકં શિવઃ ॥

શમ્ભો ધનુર્મણ્ડલતઃ પ્રવૃત્તં તં મણ્ડલાદ્ અંશુમ્ ઇવાંશુભર્તુઃ
નિવારયિષ્યન્ વિદધે સિતાશ્વઃ શિલીમુખચ્છાયવૃતાં ધરિત્રીમ્ ॥

ઘનં વિદાર્યાર્જુનબાણપૂગં સસારબાણો ઽયુગ્ અલોચનસ્ય
ઘનં વિદાર્યાર્જુનબાણપૂગં સસાર બાણો ઽયુગલોચનસ્ય ॥

રુજન્ પરેષૂન્ બહુધાશુપાતિનો મુહુઃ શરૌઘૈર્ અપવારયન્ દિશઃ
ચલાચલો ઽનેક ઇવ ક્રિયાવશાન્ મહર્ષિસંઘૈર્ બુબુધે ધનંજયઃ ॥

વિકાશમ્ ઈયુર્ જગતીશમાર્ગણા વિકાશમ્ ઈયુર્ જગતીશમાર્ગણાઃ
વિકાશમ્ ઈયુર્ જગતીશમાર્ગણા વિકાશમ્ ઈયુર્ જગતીશમાર્ગણાઃ ॥

સમ્પશ્યતામ્ ઇતિ શિવેન વિતાયમાનં લક્ષ્મીવતઃ ક્ષિતિપતેસ્ તનયસ્ય વીર્યમ્
અઙ્ગાન્ય્ અભિન્નમ્ અપિ તત્ત્વવિદાં મુનીનાં રોમાઞ્ચમ્ અઞ્ચિતતરં બિભરામ્બભૂવુઃ ॥