Language

ENहिગુ
Scripture Library

Kiraṇatantra, 1-6 with the commentary · Chapter 4

4.1

śivaśaktiprabhāvācca kilānantaḥ prabudhyati
prabodhikā ca sā śaktiḥ sarvagā paripaṭhyate //

4.2

anyeṣāṃ sannikṛṣṭāpi bodhaṃ sā kurute na kim
yogyānāmupakārī ced rāgavānsyācchivastadā //

4.3

yathārkaraśmisamparkāt padmabodhaḥ samo na kim
kānicitpratibudhyanti tathānyāni na jātucit //

4.4

rāgadveṣau na cārkasya tatheśasya na tau yataḥ
adhikārānniyogo 'sya na niyogaṃ vinā sthitiḥ //

4.5ab

tatsāmarthyādanantasya sarvajñatvaṃ bhavetkhaga

4.5cd

sarvajñatvaṃ tanau satyām anantasya na yujyate //

4.6ab

niyatāni yato 'kṣāṇi niyatagrāhakāṇi ca

4.6cd

māyātmakaṃ śarīraṃ tac chiṣṭakarmanimittajam //

4.7ab

yadi nāma viśeṣaḥ syāt sudūraśravaṇādikaḥ

4.7cd

śuddhayonimayaṃ tasya vapuruktamakarmajam //

4.8ab

tasyaivaṃ pāśamuktatvāj jñānaṃ kena nivāryate

4.8cd

tatsthaṃ sarpaṃ viṣaṃ yadvat tadgataṃ na vibādhate //

4.9ab

bādhate 'nantamevaṃ na tadgataḥ pāśasañcayaḥ

4.9cd

chinnā chinnodbhavā yadvat sthānāśrayavaśādbhavet //

4.10ab

sthānayogena mantreśe haṭhavattanudhāraṇam

4.10cd

mantraśaktyā yathā deho vidhṛtastiṣṭhate ciram //

4.11

prāpnotyabhīpsitaṃ sthānaṃ kāladaṣṭo 'pi śaktitaḥ
evaṃ tacchaktisāmarthyād āste tasya vapuryataḥ //

4.12ab

ataḥ sunirmalaṃ jñeyaṃ bisinīpattravadvapuḥ

4.12cd

tantrairupakṛtaḥ kalyo yathā dehagato rasaḥ //

4.13ab

sa tiṣṭhati śarīre 'smiṃs tadvadbodho mahābalaḥ

4.13cd

yathā bheṣajasāmarthyād aśaktānāṃ balaṃ param //

4.14

yāti tacchaktisāmarthyād anantasya pare balam
tena sāmarthyayogena yoniṃ prerayate kṣaṇāt //

4.15

prerako 'dhastane mārge māyāyāḥ prerakeṇa kim
svata eva vikāreṇa jagatyasminvikāriṇī //

4.16

jagadyoniryataḥ proktā tadvikārāḥ kalādayaḥ
vikārātsarvanāśaḥ syād vikāro na jagatkatham //

4.17

acetanatvātpreryā sā puruṣārthena hetunā
svato na vikṛtistasmād ananto 'syāḥ pracodakaḥ //

4.18

vāyuvegādyathodanvān uparyeva vikārabhāk
akṣobhyatvāttathā māyā savikārā kalādibhiḥ //

4.19a

nākṣubdhā kāryakartrī cet

4.19b-d

kṣobho 'syāḥ syāttadīraṇam
sā śaktiḥ preritā tena nityaṃ kāryakarī bhavet //

4.20

uktākṣobhyā vibhutvātsā kāraṇaṃ jagataḥ sthitā
yathā māyādhikā vyāpya na tatkāryagaṇo 'dhvani
bhāvānkalādikānvyāpya sthitākṣobhyā tataḥsmṛtā //

4.21

tatkāryakārikā śaktiḥ kriyākhyā sūkṣmarūpiṇī
sthūlakāryāsu sūkṣmāpi sthitā nyagrodhabījavat //

4.22ab

kāraṇaṃ tena sā jñeyā sthūlasyāsya samantataḥ

4.22cd

tasmātkalā tuṭiḥ saṃsthā bodhinī hyabhilāṣakṛt //

4.23

sūkṣmaṃ cāto guṇāstebhyo buddhirbuddherahaṃkṛtiḥ
tasmādekādaśākṣāṇi pañca tanmātrakāṇi ca
tebhyo bhūtāni jātāni sarvamīśaḥ sṛjatyadhaḥ //

4.24

so 'sṛjadbhagavānīśaḥ śivaśaktisamanvitaḥ
kṛtsnaṃ māyātmakaṃ kāryaṃ śuddhāśuddhavimiśritam //

4.25ab

yonijaṃ buddhibhedācca tadekaṃ ceddvidhā katham

4.25cd

dṛṣṭaṃ khadyotakādestad viruddhaṃ caikahetukam //

4.26a-d

evaṃ tadbhinnasaṃsthānaṃ śuddhāśuddhāṅgasaṃyutam
jñeyaṃ kāraṇaśaktyutthaṃ kāryaṃ bījanimittajam

4.26ef

evametatsamādiṣṭaṃ tatkāryaṃ vigrahāśrayam //

4.27

yadyapyetanmithaḥ kāryaṃ viruddhamasitātmakam
tathāpyetatsusaṃśliṣṭam ekasminvastuni sphuṭam //

4.28ab

narārthaṃ sādhayedbhinnaṃ narasya śakaṭāṅgavat

4.28cd

evametadanantena sṛṣṭaṃ dehanibandhanam //

4.29ab

na dehena vinā muktir na bhogaścitkriyāguruḥ

4.29c-f

etacca kurute śambhuḥ svatantratvātprabhutvataḥ
sarvānugrāhakaḥ śāntas tadvaśādakhilaṃ phalam //

Original text: Kiraṇatantra, 1-6 with the commentary of Rāmakaṇṭha · Edition: Dominic Goodall: Bhaṭṭa Rāmakaṇṭha's Commentary on the Kiraṇatantra, Vol. I, chapters 1--6 critical edition and annotated translation. Pondicherry : Institut Francais de Pondichery / Ecole francaise d'Extreme-Orient, 1998. (Publications du departement d'indologie, 86.1) · Data entry Dominic Goodall · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0

Esc