Language

ENहिગુ
Scripture Library

Kiraṇatantra, 1-6 with the commentary · Chapter 3

3.1

bhoktṛtvaṃ malataḥ proktam abhilāṣānna kiṃ bhavet
sa ca rāgādyato rāgo vaktavyo 'tra malena kim //

3.2ab

bhoktṛtvaṃ nāma yatproktam anādi malakāraṇam

3.2cd

abhilāṣastanau satyāṃ sā tanuḥ kena hetunā //

3.3ab

rāgo 'pi tannimittatvāt pravṛttaḥ

3.3b-d

puruṣasya tu
cauryaṃ hi bījamāpekṣya yathā nigaḍabandhanam //

3.4ab

evaṃ paśutvamāpekṣya rāgatattvaṃ pravartate

3.4cd

etasmādasya bhoktṛtvaṃ tanurbhogo 'nyahetujaḥ //

3.5

paśutvena hi bhoktṛtvaṃ māyābandhastanau sthitaḥ
sukhaduḥkhādiko bhogaḥ karmataḥ saṃsthitaḥ paśoḥ
nānyathāsya vinirdiṣṭaṃ bhogabhoktṛtvabandhanam //

3.6

yadetatkarma deveśa proktaṃ bhoganibandhanam
karmārjanaṃ tanau satyāṃ sṛṣṭikāle tanuḥ kutaḥ //

3.7

yathānādirmalastasya karmāpyevamanādikam
yadyanādi na saṃsiddhaṃ vaicitryaṃ kena hetunā //

3.8

tasmādanādikaṃ karma māyāpyevaṃ bhavastathā
tathānādiḥ śivaḥ kartā sarvasya jagataḥ sthitaḥ //

3.9ab

śivaḥ kartā tvayā proktaḥ sa kathaṃ gamyate prabho

3.9cd

vaikaraṇyādamūrtatvāt kartṛtvaṃ yujyate katham //

3.10

yathā kālo hyamūrto 'pi dṛśyate phalasādhakaḥ
evaṃ śivo hyamūrto 'pi kurute kāryamicchayā //

3.11ab

icchaiva karaṇaṃ tasya yathā sadyogino matā

3.11c-f

vyāpāro na ca dṛśyeta kāryamicchā pratīyate //

3.12a-c

sthūlaṃ vicitrakaṃ kāryaṃ nānyathā ghaṭavadbhavet
asti heturataḥ kaścit %//

3.12d

na hyacetanam //

3.13

proktaḥ sa niṣkalaḥ sthūlas tathā sakalaniṣkalaḥ
īśaḥ sadāśivaḥ śāntaḥ kṛtyabhedādvibhidyate //

3.14

niṣkalaḥ sa kathaṃ jñeyaḥ sakalo 'pi pumāṃstadā
dvisvabhāvastathā yo 'nyo viruddhaḥ sa parasparam //

3.15

paśoḥ śaktinipātena mantraśaktyā ca sarvadā
niṣkalaṃ lakṣyate śaktyā sūkṣmaṃ viṣavikāravat //

3.16ab

sakalo 'pi pumānnaiva māyāvayavavarjanāt

3.16cd

nirmalatvācchivasyātra na kalpyāstvasitāḥ kalāḥ //

3.17ab

mantrātmikāḥ kalāstasya te ca mantrāḥ śivātmikāḥ

3.17cd

taiḥ prakalpya śarīraṃ svaṃ śuddhākṣādhyāsitaṃ mahat //

3.18ab

yāvadevaṃ na kurute tāvanno gurupaddhatiḥ

3.18cd

kurute 'nugrahaṃ dehī sarveṣāmeva dehinām //

3.19

yathaiva yoginaḥ śaktir grahaṇe mocane 'pi hi
tadvadevātra boddhavyaṃ grahaṇaṃ mocanaṃ vibhoḥ //

3.20

mudrāmaṇḍalamantraiśca tridhāsiddhiviceṣṭitaiḥ
lakṣyate sakalaṃ dhyānāt sarvajñānapravṛttitaḥ //

3.21

dvisvabhāvagato yo 'nyo devaḥ prokto na niṣkalaḥ
bṛhaccharīramāpekṣya kalāhīna iti smṛtaḥ //

3.22ab

evamīśaḥ sthitaḥ sākṣād yogināṃ yogakāraṇam

3.22cd

yogo na lakṣyahīnatvān na nāḍī na ca dhāraṇā //

3.23ab

puṃsāmanugrahārthaṃ tu paro 'pyaparatāṃ gataḥ

3.23cd

nādabindukhamantrāṇu śaktibījakalāntagaḥ //

3.24ab

yogī yathopakārajñaḥ sarvajñatvātphalapradaḥ

3.24cd

icchānugrahakartṛtvāl layabhogādhikāravān //

3.25ab

trividhaḥ kṛtyabhedena darśito nāmabhedataḥ

3.25cd

īśvaro 'dhaḥsthavidyānāṃ patīnsaṃprerayatyasau //

3.26ab

tena preritamātrāste kurvate 'dhastanaṃ jagat

3.26cd

śuddhe 'dhvani śivaḥ kartā prokto 'nanto 'site prabhuḥ //

3.27a-d

yathā bhūmaṇḍaleśena niyuktaḥ svasamaprabhuḥ
tathāsau kurute sarvaṃ tacchaktipratibodhitaḥ

3.27ef

sarvajñaḥ śuddhadehaśca sarvajñānaprakāśakaḥ //

Original text: Kiraṇatantra, 1-6 with the commentary of Rāmakaṇṭha · Edition: Dominic Goodall: Bhaṭṭa Rāmakaṇṭha's Commentary on the Kiraṇatantra, Vol. I, chapters 1--6 critical edition and annotated translation. Pondicherry : Institut Francais de Pondichery / Ecole francaise d'Extreme-Orient, 1998. (Publications du departement d'indologie, 86.1) · Data entry Dominic Goodall · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0

Esc