Language

ENहिગુ
Scripture Library

Kiraṇatantra, 1-6 with the commentary · Chapter 2

2.1

yo 'sāvātmā tvayā proktaḥ kiṃcijjñaḥ sarvavicchivaḥ
nimittamanayorbrūhi śuddhāśuddhasvarūpayoḥ //

2.2

anādimalasambandhāt kiñcijjño 'sau mayoditaḥ
anādimalamuktatvāt sarvajño 'sau tataḥ śivaḥ //

2.3

ādimattvaṃ yadā siddhaṃ nimittaṃ kalpyate tadā
īdṛgrūpaṃ smṛtaṃ tābhyāṃ śuddhāśuddhaṃ yathārthataḥ //

2.4

viśuddhaḥ sphaṭikaḥ kasmāt kasmāttāmraṃ sakālikam
yathāsminna nimittaṃ hi tathā naiva śivātmanoḥ //

2.5ab

kiṃnimittaṃ punarbaddho bandhenātmā kalādinā

2.5cd

sa māyāntargataḥ prokto vyāpakaśca tvayā vibho //

2.6

vyāpakatvātsa sarvatra sthito māyodare katham
parasparaviruddhatvāt kathametadbhaviṣyati //

2.7

muktyarthaṃ sa paśurbaddho nānyathā sāsya jāyate
yāvaccharīrasaṃśleṣo na sañjāto na bhogabhuk //

2.8

māyeyaṃ tadvapustasya tadabhāvānna nirvṛtiḥ
tena tenāsvatantratvān malino malinīkṛtaḥ //

2.9

yathā vastraṃ sadoṣatvān malāntaḥsthaṃ viśuddhyati
aśuddhaḥ pudgalo 'pyevaṃ māyodaragato 'pi san //

2.10

māyodaraṃ hi yatproktaṃ kalādyavanilakṣitam
tasminyaśca layaḥ proktaḥ sūkṣmadehavivakṣayā //

2.11

tvayānādirmalaḥ prokto māyeyo 'syātmano 'pi vā
guṇastadvyatirikto vā malo brūhi kimātmakaḥ //

2.12ab

sahajaḥ syānmalo māyā kāryamāgāmiko malaḥ

2.12cd

māyā no mohinī proktā svataḥ kāryātprakāśikā //

2.13

yataḥ svakāryasaṃśleṣāc caitanyadyotikātmanaḥ
malaṃ vidārya cidvyaktim ekadeśe karotyasau //

2.14ab

sthitā prakāśikā kāryān mohakatve na saṃsthitā

2.14cd

prakāśo vyaktiśabdena malaśabdena cāvṛtiḥ //

2.15ab

vyaktiryāṇormalaḥ proktaḥ sphuṭaṃ dīpāndhakāravat

2.15cd

māyāpi mohinī proktā viṣayāsvādabhogataḥ //

2.16

yatra tatra sthitasyāsya svakarmamalahetutaḥ
māyotthaṃ bandhanaṃ tasya sanimittaṃ pravartate //

2.17

anādimalamuktasya śivasyāpi na kiṃ bhavet
tasmānmāyā malo naiva vyatiriktaḥ sa yuktitaḥ //

2.18ab

māyākāryaṃ samastaṃ syāt kuto 'nyaḥ sahajo malaḥ

2.18cd

ātmasthaṃ tatpaśutvaṃ syāt paśurapyadhvamadhyagaḥ //

2.19ab

prokto yena matastena malastadbhinnalakṣaṇaḥ

2.19cd

malo 'jñānaṃ paśutvaṃ ca tiraskārakarastamaḥ //

2.20

avidyā hyāvṛtirmūrchā paryāyāstasya coditāḥ
sa cāvidyādiparyāya bhedaiḥ siddho mate mate //

2.21ab

tatsadbhāvātpaśuḥ pāśyaḥ śodhyo bodhyo matastviha

2.21cd

pāśyādivṛttayo yāstu tasya bhedāḥ prakīrtitāḥ //

2.22ab

male sati bhavantyetā bhoktṛtvaṃ ca na kevalam

2.22cd

yadyevaṃ saṃsthitaḥ pāśyo malo 'sya paśusaṃgataḥ //

2.23ab

ātmanaḥ kiṃ na dharmo 'sau yuktitaḥ kalpyate malaḥ

2.23cd

ātmano 'nādisambandhād dharma ityupacaryate //

2.24ab

kathaṃ tajjñānayuktatvād ajñānaguṇatāṃ gataḥ

2.24cd

tasya dharmo na dharmatve pariṇāmaḥ sphuṭo bhavet //

2.25ab

ciddharme puṃsi no dharmo yadi syātpariṇāmavān

2.25cd

ekasminvyajyate jñānam anyasmiṃstattirohitam //

2.26ab

pariṇāmo 'cetanasya cetanasya na yujyate

2.26cd

tayoścānādisambandhād viśleṣo na vibhutvataḥ //

2.27ab

sahajaprakṣaye prāpte tasya nāśo na kiṃ bhavet

2.27cd

vibhorapi malasyāsya tacchakteḥ kriyate vadhaḥ //

2.28

upāyācchaktisaṃrodhaḥ kathaṃcitkriyate male
yathāgnerdāhikā śaktir mantreṇāśu niruddhyate //

2.29ab

tadvattacchaktisaṃrodhād viśliṣṭa iti kathyate

2.29cd

kṛtvā tacchaktisaṃrodhaṃ kriyate bhavaniḥspṛhaḥ //

2.30

sahajā kālikā tāmre tatkṣayānna ca tatkṣayaḥ
yadvattāmre kṣayastadvat puruṣasya malakṣayaḥ //

2.31ab

yathā taṇḍulakambūke prakṣīṇe 'pi na tatkṣayaḥ

2.31cd

viṣasambandhinī śaktir yathā mantrairniruddhyate //

2.32ab

tathā na tadviṣaṃ kṣīṇam evaṃ puṃso malakṣayaḥ

2.32cd

phalaṃ katakavṛkṣasya kṣiptaṃ sakaluṣe jale //

2.33

kurute śaktisaṃrodhaṃ kiṃ kṣipatyanyato jalāt
śivajñānaṃ tathā tasya śaktisaṃrodhakārakam //

Original text: Kiraṇatantra, 1-6 with the commentary of Rāmakaṇṭha · Edition: Dominic Goodall: Bhaṭṭa Rāmakaṇṭha's Commentary on the Kiraṇatantra, Vol. I, chapters 1--6 critical edition and annotated translation. Pondicherry : Institut Francais de Pondichery / Ecole francaise d'Extreme-Orient, 1998. (Publications du departement d'indologie, 86.1) · Data entry Dominic Goodall · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0

Esc