Kiraṇatantra, 1-6 with the commentary · Chapter 2
yo 'sāvātmā tvayā proktaḥ kiṃcijjñaḥ sarvavicchivaḥ
nimittamanayorbrūhi śuddhāśuddhasvarūpayoḥ //
anādimalasambandhāt kiñcijjño 'sau mayoditaḥ
anādimalamuktatvāt sarvajño 'sau tataḥ śivaḥ //
ādimattvaṃ yadā siddhaṃ nimittaṃ kalpyate tadā
īdṛgrūpaṃ smṛtaṃ tābhyāṃ śuddhāśuddhaṃ yathārthataḥ //
viśuddhaḥ sphaṭikaḥ kasmāt kasmāttāmraṃ sakālikam
yathāsminna nimittaṃ hi tathā naiva śivātmanoḥ //
kiṃnimittaṃ punarbaddho bandhenātmā kalādinā
sa māyāntargataḥ prokto vyāpakaśca tvayā vibho //
vyāpakatvātsa sarvatra sthito māyodare katham
parasparaviruddhatvāt kathametadbhaviṣyati //
muktyarthaṃ sa paśurbaddho nānyathā sāsya jāyate
yāvaccharīrasaṃśleṣo na sañjāto na bhogabhuk //
māyeyaṃ tadvapustasya tadabhāvānna nirvṛtiḥ
tena tenāsvatantratvān malino malinīkṛtaḥ //
yathā vastraṃ sadoṣatvān malāntaḥsthaṃ viśuddhyati
aśuddhaḥ pudgalo 'pyevaṃ māyodaragato 'pi san //
māyodaraṃ hi yatproktaṃ kalādyavanilakṣitam
tasminyaśca layaḥ proktaḥ sūkṣmadehavivakṣayā //
tvayānādirmalaḥ prokto māyeyo 'syātmano 'pi vā
guṇastadvyatirikto vā malo brūhi kimātmakaḥ //
sahajaḥ syānmalo māyā kāryamāgāmiko malaḥ
māyā no mohinī proktā svataḥ kāryātprakāśikā //
yataḥ svakāryasaṃśleṣāc caitanyadyotikātmanaḥ
malaṃ vidārya cidvyaktim ekadeśe karotyasau //
sthitā prakāśikā kāryān mohakatve na saṃsthitā
prakāśo vyaktiśabdena malaśabdena cāvṛtiḥ //
vyaktiryāṇormalaḥ proktaḥ sphuṭaṃ dīpāndhakāravat
māyāpi mohinī proktā viṣayāsvādabhogataḥ //
yatra tatra sthitasyāsya svakarmamalahetutaḥ
māyotthaṃ bandhanaṃ tasya sanimittaṃ pravartate //
anādimalamuktasya śivasyāpi na kiṃ bhavet
tasmānmāyā malo naiva vyatiriktaḥ sa yuktitaḥ //
māyākāryaṃ samastaṃ syāt kuto 'nyaḥ sahajo malaḥ
ātmasthaṃ tatpaśutvaṃ syāt paśurapyadhvamadhyagaḥ //
prokto yena matastena malastadbhinnalakṣaṇaḥ
malo 'jñānaṃ paśutvaṃ ca tiraskārakarastamaḥ //
avidyā hyāvṛtirmūrchā paryāyāstasya coditāḥ
sa cāvidyādiparyāya bhedaiḥ siddho mate mate //
tatsadbhāvātpaśuḥ pāśyaḥ śodhyo bodhyo matastviha
pāśyādivṛttayo yāstu tasya bhedāḥ prakīrtitāḥ //
male sati bhavantyetā bhoktṛtvaṃ ca na kevalam
yadyevaṃ saṃsthitaḥ pāśyo malo 'sya paśusaṃgataḥ //
ātmanaḥ kiṃ na dharmo 'sau yuktitaḥ kalpyate malaḥ
ātmano 'nādisambandhād dharma ityupacaryate //
kathaṃ tajjñānayuktatvād ajñānaguṇatāṃ gataḥ
tasya dharmo na dharmatve pariṇāmaḥ sphuṭo bhavet //
ciddharme puṃsi no dharmo yadi syātpariṇāmavān
ekasminvyajyate jñānam anyasmiṃstattirohitam //
pariṇāmo 'cetanasya cetanasya na yujyate
tayoścānādisambandhād viśleṣo na vibhutvataḥ //
sahajaprakṣaye prāpte tasya nāśo na kiṃ bhavet
vibhorapi malasyāsya tacchakteḥ kriyate vadhaḥ //
upāyācchaktisaṃrodhaḥ kathaṃcitkriyate male
yathāgnerdāhikā śaktir mantreṇāśu niruddhyate //
tadvattacchaktisaṃrodhād viśliṣṭa iti kathyate
kṛtvā tacchaktisaṃrodhaṃ kriyate bhavaniḥspṛhaḥ //
sahajā kālikā tāmre tatkṣayānna ca tatkṣayaḥ
yadvattāmre kṣayastadvat puruṣasya malakṣayaḥ //
yathā taṇḍulakambūke prakṣīṇe 'pi na tatkṣayaḥ
viṣasambandhinī śaktir yathā mantrairniruddhyate //
tathā na tadviṣaṃ kṣīṇam evaṃ puṃso malakṣayaḥ
phalaṃ katakavṛkṣasya kṣiptaṃ sakaluṣe jale //
kurute śaktisaṃrodhaṃ kiṃ kṣipatyanyato jalāt
śivajñānaṃ tathā tasya śaktisaṃrodhakārakam //
Original text: Kiraṇatantra, 1-6 with the commentary of Rāmakaṇṭha · Edition: Dominic Goodall: Bhaṭṭa Rāmakaṇṭha's Commentary on the Kiraṇatantra, Vol. I, chapters 1--6 critical edition and annotated translation. Pondicherry : Institut Francais de Pondichery / Ecole francaise d'Extreme-Orient, 1998. (Publications du departement d'indologie, 86.1) · Data entry Dominic Goodall · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0