Kāmasūtra · Chapter 5.6

nāntaḥ:purāṇāṃ rakṣaṇa-yogāt puruṣa-saṃdarśanaṃ vidyate patyuś caikatvād an:eka-sādhāraṇatvāc cā:tṛptiḥ. tasmāt tāni prayogata eva paras-paraṃ rañjayeyuḥ.

dhātreyikāṃ sakhīṃ dāsīṃ vā puruṣavad alaṃkṛtyākṛti-saṃyuktaiḥ kanda-mūla-phalāvayavair apadravyair vātmābhiprāyaṃ nivartayeyuḥ.

puruṣa-pratimā a:vyakta-liṅgāś cādhiśayīran.

rājānaś ca kṛpā-śīlā vināpi bhāva-yogād āyojitāpadravyā yāvad artham ekayā rātryā bahvībhir api gacchanti. yasyāṃ tu prītir vāsaka ṛtur vā tatrābhiprāyataḥ pravartanta iti prācyopacārāḥ.

strī-yogeṇaiva puruṣāṇām apy a:labdha-vṛttīnāṃ viyoniṣu vijātiṣu strī-pratimāsu kevalopamardanāc cābhiprāya-nivṛttir vyākhyātā.

yoṣāveṣāṃś ca nāgarakān prāyeṇānta:purikāḥ paricārikābhiḥ saha praveśayanti.

teṣām upāvartane dhātreyikāś cābhyantara-saṃsṛṣṭā āyatiṃ darśayantyaḥ prayateran.

sukha-praveśitām apasāra-bhūmiṃ viśalatāṃ veśmanaḥ pramādaṃ rakṣiṇām a:nityatāṃ parijanasya varṇayeyuḥ.

na cā:sad-bhūtenārthena praveśayituṃ janam āvartayeyur doṣāt.

nāgarakas tu su:prāpam apy antaḥ:puram apāya-bhūyiṣṭhatvān na praviśed iti vātsyāyanaḥ.

sāpasāraṃ tu pramada-vanāvagāḍhaṃ vibhakta-dīrgha-kākṣyam alpa-pramatta-rakṣakaṃ proṣita-rājakaṃ kāraṇāni samīkṣya bahuṣa āhūyamāno 'rtha-buddhyā kakṣyā-praveśaṃ ca dṛṣṭvā tābhir eva vihitopāyaḥ praviśet.

śakti-viṣaye ca prati:dinaṃ niṣkrāmet.

bahiś ca rakṣibhir anyad eva kāraṇam apadiśya saṃsṛjeta.

antaś:cāriṇyāṃ ca paricārikāyāṃ viditārthāyāṃ saktam ātmānaṃ rūpayet. tad-a:lābhāc ca śokam antaḥ:praveśinībhiś ca dūtī-kalpaṃ sakalam ācaret.

rāja-pranidhīṃś ca budhyeta.

dūtyās tv a:saṃcāre yatra gṛhītākārāyāḥ prayojyāyā darśana-yogas tatrāvasthānam.

tasminn api tu rakṣiṣu paricārikā-vyapadeśaḥ.

cakṣur anubadhnantyām iṅgitākāra-nivedanam..5.6.19 yatra saṃpāto 'syās tatra citra-karmaṇas tad-yuktasya vyarthānāṃ gīta-vastukānāṃ krīḍanakānāṃ kṛta-cihnānām āpīnakānām((153)) aṅgulīyakasya ca nidhānam.

praty:uttaraṃ tayā dattaṃ prapaśyet. tataḥ praveśane yateta.

yatra cāsya niyataṃ gamanam iti vidyāt tatra prachannasya prāg evāvasthānam.

rakṣi-puruṣa-rūpo vā tad-anujñāta-velāyāṃ praviśet.

āstaraṇa-prāvaraṇa-veṣṭitasya vā praveśa-nirhārau.

puṭā:puṭa-yogair vā naṣṭacchāyā-rūpaḥ.

tatrāyaṃ prayogaḥ ṇ nakula-hṛdayaṃ corakatumbī-phalāni sarpākṣīṇi cāntardhūmena pacet. tato 'ñjanena sama-bhāgena peṣayet. anenābhyakta-nayano naṣṭa-cchāyā-rūpaś carati [anyaiṣ ca jala-brahma-kṣema-śiraḥ-praṇītair bāhya-pānakair vā.

rātri-kaumudīṣu ca dīpikā-saṃbādhe suraṅgayā vā.

tatraitad bhavati((154)).
dravyāṇām api nirhāre pānakānāṃ praveśane. āpānakotsavārthe 'pi ceṭikānāṃ ca saṃbhrame..
vyatyāse veśmanāṃ caiva rakṣiṇāṃ ca viparyaye. udyāna-yātrā-gamane yātrātaś ca praveśane..
dīrgha-kālodayāṃ yātrāṃ proṣite cāpi rājani. praveśanaṃ bhavet prāyo yūnāṃ niṣkramaṇaṃ tathā..

parasparasya kāryāṇi jñātvā cāntaḥpurālayāḥ. eka-kāryās tataḥ kuryuḥ śeṣāṇām api bhedanam..
dūṣayitvā tato 'nyonyam eka-kāryārpaṇe sthiraḥ. a:bhedyatāṃ gataḥ sadyo yatheṣṭaṃ phalam aśnute..

tatra rāja-kula-cāriṇya eva lakṣaṇyān puruṣān antaḥ:puraṃ praveśayanti nāti:su:rakṣatvād aparāntikānām.

kṣatriya-saṃjñakair antaḥ:pura-rakṣibhir evārthaṃ sādhayanty ābhīrakāṇām.

preṣyābhiḥ saha tad-veṣān nāgaraka-putrān praveśayanti vātsagulmakānām.

svair eva putrair antaḥ:purāṇi kāma-cārair jananī-varjam upayujyante vaidarbhakānām.

tathā praveśibhir eva jñāti-saṃbandhibhir nānyair upayujyante strairājakānām.

brāhmaṇair mitrair bhṛtyair dāsa-ceṭaiś ca gauḍānām.

parispandāḥ karmakarāś cāntaḥ:pureṣv a:niṣidddhā anye 'pi tad-rūpāś ca saindhavānām.

arthena rakṣiṇam upagṛhya sāhasikāḥ saṃhatāḥ praviśanti haimavatānām.

puṣpa-dāna-niyogān nagara-brāhmaṇā rāja-viditam antaḥ:purāṇi gacchanti. paṭāntaritaś caiṣām ālāpaḥ. tena prasaṅgena vyatikaro bhavati baṅga-aṅga-kaliṅgakānām.

saṃhatya navadaśety ekaikaṃ yuvānaṃ pracchādayanti prācyānām iti. evaṃ para-striyaḥ prakurvīta.
ity antaḥ:purikā-vṛttam((155)).
section (prakaraṇa)49

ebhya eva ca kāraṇebhyaḥ sva-dārān rakṣet.

kāmopadhā-śuddhān((156)) rakṣiṇo 'ntaḥ:pure sthāpayed ity ācāryāḥ.

te hi bhayena cārthena cānyaṃ prayojayeyus tasmāt kāma-bhayārthopadhā-śuddhān iti goṇikāputraḥ((157)).

a:droho dharmas tam api bhayāj jahyād ato dharma-bhayopadhā-śuddhān iti vātsyāyanaḥ.

vākyābhidhāyinībhiś ca gūḍhākārābhiḥ pramādabhir ātma-dārān((158)) upadadhyāc chaucā:śauca-parijñānārtham iti bābhravīyāḥ

duṣṭānāṃ yuvatiṣu siddhatvān nā:kasmād a:duṣṭa-dūṣaṇam ācared iti vātsyāyanaḥ((159)).

ati:goṣṭhī nir:aṅkuśatvaṃ bhartuḥ svairatā puruṣaiḥ sahā:niyantraṇatā pravāse 'vasthānaṃ videśe nivāsaḥ sva-vṛtty-upaghātaḥ svairiṇī-saṃsargaḥ patyur īrṣyālutā ceti strīṇāṃ vināśa-kāraṇāni.

saṃdṛśya śāstrato yogān pāradārika-lakṣitān. na yāti cchalanāṃ kaś cid sva-dārān prati śāstravit..

pākṣikatvāt prayogāṇām apāyānāṃ ca darśanāt. dharmārthayoś ca vailomyān nācaret pāradārikam..

tad etad dāra-gupty-artham ārabdhaṃ śreyase nṛṇām. prajānāṃ dūṣaṇāyaiva na vijñeyo 'sya saṃvidhiḥ((160))..