Kāmasūtra · Chapter 5.5

na rājñāṃ mahāmātrāṇāṃ vā para-bhavana-praveśo vidyate.mahājanena hi caritam eṣāṃ dṛśyate 'nuvidhīyate ca.

savitāram udyantaṃ trayo lokāḥ paśyanti anūdyante ca. gacchantam api paśyanty anupratiṣṭhante ca.

tasmād a:śakyatvād garhaṇīyatvāc ceti na te vṛthā kiṃ cid ācareyuḥ.

a:vaśyaṃ tv ācaritavye yogān prayuñjīran.

grāmādhipater āyuktakasya halotthavṛtti-putrasya((145)) yūno grāmīṇa-yoṣito vacana-mātra- sādhyāḥ. tāś carṣaṇya((146)) ity ācakṣate viṭāḥ.

tābhiḥ saha viṣṭi-karmasu koṣṭhāgāra-praveśe dravyāṇāṃ niṣkramaṇa-praveśanayor bhavana-pratisaṃskāre kṣetra-karmaṇi karpāsorṇātasī-śaṇa-valkalādāne sūtra-pratigrahe dravyāṇāṃ kraya-vikraya-vinimayeṣu teṣu teṣu ca karmasu prayogaḥ.

tathā vraja-yoṣidbhiḥ gavādhyakṣasya.

vidhavānāthā-pravrajitābhiḥ saha sūtrādhyakṣasya.

marmajñātvād rātrāv aṭane cāṭantībhir nāgarasya.

kraya-vikraye paṇyādhyakṣasya.

aṣṭamī-candrakaumudī-su:vasantakādiṣu pattana-nagara-kharvaṭa-yoṣitām īśvara-bhavane sahāntaḥ:purikābhiḥ prāyeṇa krīḍā.

tatra cāpānakānte nagara-striyo yathā-paricayam antaḥ:purikānāṃ pṛthak pṛthag bhogāvāsakān praviśya kathābhir āsitvā pūjitāḥ pratītāś copapradoṣaṃ niṣkrāmayeyuḥ.

tatra praṇihitā rāja-dāsī prayojyāyāḥ pūrva-saṃsṛṣṭā tāṃ tatra saṃbhāṣeta.

rāmaṇīyaka-darśanena yojayet.

prāg eva sva-bhavana-sthāṃ brūyāt. amuṣyāṃ krīḍāyāṃ tava rāja-bhavana-sthānāni rāmaṇīyakāni darśayiṣyāmīti kāle ca yojayet. bahiḥ:pravāla-kuṭṭimaṃ((147)) te darśayiṣyāmi.

maṇi-bhūmikāṃ vṛkṣa-vāṭikāṃ mṛdvīkā-maṇḍapaṃ((148)) samudra-gṛha-prāsādān gūḍha-bhitti-saṃcārāṃś citra-karmāṇi krīḍā-mṛgān yantrāṇi śakunān vyāghra-siṃha-pañjarādīni ca yāni purastād varṇitāni syuḥ.

ekānte ca tad-gatam īśvarānurāgaṃ śrāvayet.

saṃprayoge cāturyaṃ cābhivarṇayet.

a:mantra-śravaṃ ca pratipannāṃ yojayet.

a:pratipadyamānāṃ svayam eveśvara āgatyopacāraiḥ sāntvitāṃ rañjayitvā saṃbhūya ca sānurāgaṃ visṛjet.

prayojyāyāś ca patyur anugrahocitasya dārān nityam antaḥ:puram aucityāt praveśayet. tatra praṇihitā rāja-dāsīti samānaṃ pūrveṇa.

antaḥ:purikā vā prayojyayā saha sva:ceṭikā-saṃpreṣaṇena prītiṃ kuryāt. prasṛta-prītiṃ ca sāpadeśaṃ darśane niyojayet. praviṣṭāṃ pūjitāṃ pītavatīṃ praṇihitā rāja-dāsīti samānaṃ pūrveṇa.

yasmin vā vijñāne prayojyā vikhyātā syāt tad-darśanārtham antaḥ:purikā sopacāraṃ tām āhvayet. praviṣṭāṃ praṇihitā rāja-dāsīti samānaṃ pūrveṇa.

udbhūtān:arthasya bhītasya vā bhāryāṃ bhikṣukī brūyāt asāv antaḥ:purikā rājani siddhā gṛhīta-vākyā mama vacanaṃ śṛṇoti. sva-bhāvataś ca kṛpā-śīlā tām anenopāyenādhigamiṣyāmi. aham eva te praveśaṃ kārayiṣyāmi. sā ca te bhartur mahāntam an:arthaṃ nivartayiṣyatīti pratipannāṃ dvis trir iti praveśayet. antaḥ:purikā cāsyā a:bhayaṃ dadyāt. a:bhaya-śravaṇāc ca saṃprahṛṣṭāṃ praṇihitā rāja-dāsīti samānaṃ pūrveṇa..5.5.25 etayā vṛtty-arthināṃ mahāmātrābhitaptānāṃ balād vigṛhītānāṃ vyavahāre dur:balānāṃ sva-bhogenā:saṃtuṣṭānāṃ rājani prīti-kāmānāṃ rājya-janeṣu paṅktim icchatāṃ sa-jātair bādhyamānānāṃ sa:jātān bādhitu-kāmānāṃ sūcakānām anyeṣām kārya-vaśināṃ jāyā vyākhyātāḥ.

anyena vā prayojyāṃ saha saṃsṛṣṭāṃ saṃgrāhya dāsyam upanītāṃ krameṇāntaḥ:puraṃ praveśayet.

praṇidhinā cāyatim asyāḥ saṃdūṣya rājani vidviṣṭa iti kalatrāvagrahopāyenainām antaḥ:puraṃ praveśayet. iti pracchanna-yogāḥ((149)). ete rāja-putreṣu prāyeṇa.

na tv evaṃ para-bhavanam īśvaraḥ praviśet.

ābhīraṃ koṭṭa-rājaṃ((150)) para-bhavana-gataṃ bhrātṛ-prayukto rajako jaghāna. kāśi-rājaṃ jayasenam aśvādhyakṣa iti.

prakāśa-kāmitāni tu deśa-pravṛtti-yogāt.

prattā janapada-kanyā daśame 'hani kiṃ cid aupāyanikam upagṛhya praviśanty antaḥ:puram upabhuktā eva visṛjyanta ity āndhrāṇām((151)).

mahāmātreśvarāṇām antaḥ:purāṇi niśi sevārthaṃ rājānam upagacchanti vātsagulmakānām.

rūpavatīr janapada-yoṣitaḥ prīty-apadeśena māsaṃ māsārdhaṃ vātivāsayanty antaḥ:purikā vaidarbhāṇām.

darśanīyāḥ sva-bhāryāḥ prīti-dāyam eva mahāmātra-rājabhyo dadaty aparāntakānām.

rāja-krīḍārthaṃ nagara-striyo janapada-striyaś ca saṅghaśa ekaśaś ca rājakulaṃ praviśanti saurāṣṭrakāṇām iti.

ślokāv atra bhavataḥ
ete cānye ca bahavaḥ prayogāḥ pāradārikāḥ. deśe deśe pravartante rājabhiḥ saṃpravartitāḥ..

na tv evaitān prayuñjīta rājā loka-hite rataḥ. nigṛhītāri-ṣaḍ-vargas tathā vijayate mahīm((152))..