Kāmasūtra · Chapter 3.3

dhana-hīnas tu guṇa-yukto 'pi madhyastha-guṇo hīnāpadeśo vā sadhano vā prātiveśyaḥ mātṛ-pitṛ-bhrātṛṣu ca paratantraḥ bāla-vṛttir ucita-praveśo vā kanyām alabhyatvān na varayet.

bālyāt prabhṛti caināṃ svayam evānurañjayet.

tathā-yuktaś ca mātula-kulānuvartī dakṣiṇapathe bāla eva mātrā pitrā ca viyuktaḥ paribhūta-kalpo dhanotkarṣād a:labhyāṃ mātula-duhitaram anyasmai vā pūrva-dattāṃ sādhayet.

anyām api bāhyāṃ spṛhayet.

bālāyām evaṃ sati dharmādhigame saṃvananaṃ((76)) ślāghyam iti ghoṭakamukhaḥ.

tayā saha puṣpāvacayaṃ grathanaṃ gṛhakaṃ duhitṛkā-krīḍāyojanaṃ bhakta-pāna-karaṇam iti kurvīta. paricayasya vayasaś cānurūpyāt.

ākarṣa-krīḍā paṭṭikā-krīḍā muṣṭi-dyūta-kṣullakādi-dyūtāni madhyamāṅguli-grahaṇaṃ ṣaṭ-pāṣāṇakādīni ca deśyāni tat:sātmyāt tad-apta-dāsa-ceṭibhis tayā ca sahānukrīḍeta.

kṣveditakāni su:nimilita-kām ārabdhikāṃ lavaṇa-vīthikām anila-tāḍitakāṃ godhūma-pañjikām aṅguli-tāḍikāṃ sakhībhir anyāni ca deśyāni.

yāṃ ca viśvāsyām asyāṃ manyeta tayā saha nir:antarāṃ prītiṃ kuryāt. paricayāṃś ca budhyeta.

dhātreyikāṃ cāsyāḥ priya-hitābhyām adhikam upagṛhṇīyāt. sā hi prīyamāṇā viditākārāpy a:pratyādiśantī taṃ tāṃ ca yojayituṃ śaknutyāt. an:abhihitāpi pratyācāryakam.

a:viditākārāpi hi guṇān evānurāgāt prakāśayet. yathā prayojyānurajyeta.

yatra yatra ca kautukaṃ prayojyāyās tad anu praviśya sādhayet.

krīḍanaka-dravyāṇi yāny a:pūrvāṇi yāny anyāsāṃ viralaśo vidyeraṃs tāny asyā a:yatnena saṃpādayet.

tatra kandukam an:eka-bhakti-citram alpa-kālāntaritam anyad anyac ca saṃdarśayet. tathā sūtra-dāru-gavala-gaja-dantamayīr duhitṛkā madhūcchiṣṭa-piṣṭa-mṛnmayīś ca.

bhakta-pākārtham asyā mahānasikasya ca darśanam.

kāṣṭha-meḍhrakayoś ca saṃyuktayoś ca strī-puṃsayor ajaiḍakānāṃ((77)) deva-kula-gṛhakāṇāṃ ca śuka-parabhṛta-madana-sārikā-lāva-kukkuṭa-tiri-piñjarakāṇāṃ ca vicitrākṛti-saṃyuktānāṃ jala-bhājanānāṃ ca yantrikāṇāṃ vīṇikānāṃ paṭolikānām alaktaka-manaḥśilā-haritāla-hiṅgulaka-śyāmavarṇakādīnāṃ tathā candana-kuṅkumayoḥ pūga-phalānāṃ pattrāṇāṃ kāla-yuktānāṃ ca sakti-viṣaye pracchannaṃ dānaṃ prakāśa-dravyāṇāṃ ca prakāśam. yathā ca sarvābhiprāya-saṃvardhakam enaṃ manyeta tathā prayatitavyam.

prachanna-dānasya tu kāraṇam ātmano guru-janād bhayaṃ khyāpayet. deyasya cānyena spṛhaṇīyatvam iti.

vardhamānānurāgaṃ cākhyānake manaḥ kurvatīm anvarthābhiḥ kathābhiś citta-hāriṇībhiś ca rañjayet.

vismayeṣu prasahyamānām indra-jālaiḥ prayogair vismāpayet. kalāsu kautukinīṃ tat-kauśalena gīta-priyāṃ śruti-harair gītaiḥ. āśva-yujyām aṣṭamī-candrake kaumudyām utasaveṣu yātrāyāṃ grahaṇe gṛhācāre vā vicitrair āpīḍaiḥ karṇa-pattra-bhaṅgaiḥ sikthaka-pradhānair vastrāṅgulīyaka-bhūṣaṇa-dānaiś ca. no ced doṣa-karāṇi manyeta.

anya-puruṣa-viśeṣābhijñatayā dhātreyikāsyāḥ puruṣa-pravṛttau cātuḥ-ṣaṣṭikān yogān grāhayet.

tad-grahaṇopadeśena ca prayojyāyāṃ rati-kauśalam ātmanaḥ prakāśayet.

udāra-veṣaś ca svayam an:upahata-darśanaś ca syāt. bhāvaṃ ca kurvatīm iṅgitākāraiḥ sūcayet.

yavatayo hi saṃsṛṣṭam abhīkṣṇa-darśanaṃ ca puruṣaṃ prathamaṃ kāmayante. kāmayamānā api tu nābhiyuñjata iti prāyo:vādaḥ.
iti bālāyām upakramāḥ((78)).
section (prakaraṇa)27

tān iṅgitākārān vakṣyāmaḥ((79))..3.3.26 saṃmukhaṃ taṃ tu na vīkṣate. vīkṣitā vrīḍāṃ darśayati. rucyam ātmano 'ṅgam apadeśena prakāśayati. pramattaṃ pracchannaṃ nāyakam atikrāntaṃ ca vīkṣate.

pṛṣṭā ca kiṃ cit sa:smitam a:vyaktākṣaram an:avasitārtaṃ ca mandaṃ mandam adho-mukhī kathayati. tat-samīpe ciraṃ sthānam abhinandati. dūre sthitā paśyatu mām iti manyamānā parijanaṃ sa:vadana-vikāram ābhāṣate. taṃ deśaṃ na muñcati.

yat kiṃ cid dṛṣṭvā vihasitaṃ karoti. tatra kathām avasthānārtham anubadhnāti. bālasyāṅka-gatasyāliṅganaṃ cumbanaṃ ca karoti. paricārikāyās tilakaṃ ca racayati. parijanān avaṣṭabhya tās tāś ca līlā darśayati.

tan-mitreṣu viśvāsiti. vacanaṃ caiṣāṃ bahu manyate karoti ca. tat-paricārakaiḥ saha prītiṃ saṃkathāṃ dyūtam iti ca karoti. sva-karmasu ca prabhaviṣṇur ivaitān niyuṅkte. teṣu ca nāyaka-saṃkathām anyasya kathayatsv avahitātāṃ śṛṇoti.

dhātreyikā coditā nāyakayodavasitaṃ praviśati. tām antarā kṛtvā tena saha dyūtaṃ krīḍām ālāpaṃ cāyojayitum icchati. an:alaṃkṛtā darśana-pathaṃ pariharati. karṇa-pattram aṅgulīyakaṃ srajaṃ vā tena yācitā sa:dhīram eva gātrād avatārya sakhyā haste dadāti. tena ca dattaṃ nityaṃ dhārayati. anya-vara-saṃkathāsu viṣaṇṇā bhavati. tat-pakṣakaiś ca saha na saṃsṛjyata iti.

bhavataś cātra ślokau.
dṛṣṭvaitān bhāva-saṃyuktān ākārān iṅgitāni ca. kanyāyāḥ saṃprayogārthaṃ tāṃs tān yogān vicintayet..

bāla-krīḍanakair bālā kalābhir yauvane sthitā. vatsalā cāpi saṃgrāhyā viśvāsya-jana-saṃgrahāt((80)).