Kāmasūtra · Chapter 3.2

tasminn etāṃ niśi vi:jane mṛdubhir upacārair upakrameta.

tri-rātram a:vacanaṃ hi stambham iva nāyakaṃ paśyantī kanyā nirvidyeta paribhavec ca tṛtīyām iva prakṛtim. iti bābhravīyāḥ.

upakrameta visrambhayec ca na tu brahmacaryam ativarteta. iti vātsyāyānaḥ.

upakramamāṇaś ca na prasahya kiṃ cid ācaret.

kusuma-sa:dharmāṇo hi yoṣitaḥ su:kumāropakramāḥ. tās tv an:adhigata-viśvāsaiḥ prasabham upakramyamāṇaḥ saṃprayoga-dveṣiṇyo bhavanti. tasmāt sāmnaivopacaret.

yuktyāpi tu yataḥ prasaram upalabhet tenaivānu praviśet.

tat-priyeṇāliṅgenācaritena nāti:kālatvāt.

pūrva-kāyeṇa copakramet. viṣahyatvāt.

dīpāloke vigāḍha-yauvanāyāḥ pūrva-saṃstutāyāḥ. bālāyā a:pūrvāyāś cāndhakāre.

aṅgī-kṛta-pariṣvaṅgāyāś ca vadanena tāmbūla-dānam. tad-a:pratipadyamānāṃ ca sāntvanair vākyaiḥ śapathaiḥ pratiyācitaiḥ pāda-patanaiś ca grāhayet. vrīḍā-yuktāpi yoṣid aty:anta-kruddhāpi na pāda-patanam ativartate iti sārvatrikam.

tad-dāna-prasaṅgeṇa mṛdu viśadam a:kāhalam asyāś cumbanam.

tatra siddhām ālāpayet.

tac-chravaṇārthaṃ yat kiṃ cid alpākṣaram abhidheyam a:jānann iva pṛcchet.

tatra niṣ:pratipattim an:udvejayan sāntvanā-yuktaṃ bahuśa eva pṛcchet.

yatrāpi a:vadantīṃ nirbadhnīyāt.

sarvā eva hi kanyāḥ puruṣeṇa prayujyamānaṃ vacanaṃ viṣahante. na tu laghu-miśrām api vācaṃ vadanti. iti ghoṭakamukhaḥ.

nirbadhyamānā tu śiraḥ-kampena prativacanāni yojayet. kalahe tu na śiraḥ kampayet.

icchasi māṃ necchasi vā kiṃ te 'ham rucito na rucito veti pṛṣṭā ciraṃ sthitvā nirbadhyamānā tad-ānukulyena śiraḥ kampayet. prapañcyamānā tu vivadet.

saṃstutā cet sakhīm anukūlām ubhayato 'pi visrabdhāṃ tām antarā kṛtvā kathāṃ yojayet. tasminn adho-mukhī vihaset. tāṃ cāti:vādinīm adhikṣiped vivadec ca. sā tu parihāsārtham idam anayoktam iti cānuktam api brūyāt. tatra tām apanudya prativacanārtham abhyarthyamānā tūṣṇīm āsīta. nirbadhyamānā tu nāham evaṃ bravīmīty a:vyaktākṣaram an:avasitārthaṃ vacanaṃ brūyāt. nāyakaṃ tu vihasantī kadā cit kaṭākṣaiḥ prekṣeta. ity ālāpa-yojanam.

evaṃ jāta-paricayā cā:nirvadantī tat-samīpe yācitaṃ tāmbūlaṃ vilepanaṃ srajaṃ nidadhyāt. uttarīye vāsya nibadhnīyāt.

yathā:yuktām ācchuritakena((73)) stana-mukulayor((74)) upari spṛśet.

vāryamāṇaś ca tvam api māṃ pariṣvajasva tato naivam ācariṣyāmīti sthityā pariṣvañjayet. svaṃ ca hastam ā nābhideśāt prasārya nirvartayet. krameṇa cainām utsaṅgam āropyādhikam adhikam upakramet. a:pratipadyamānāṃ ca bhīṣayet.

ahaṃ khalu tava dantapadāny adhare kariṣyāmi stana-pṛṣṭhe ca nakha-padam. ātmanaś ca svayaṃ kṛtvā tvayā kṛtam iti te sakhī-janasya purataḥ kathayiṣyāmi. sā tvaṃ kim atra vakṣyasīti bāla-vibhīṣikair bāla-pratyāyanaiś ca śanair enāṃ pratārayet.

dvitīyasyāṃ tṛtīyasyāṃ ca rātrau kiṃ cid adhikaṃ visrambhitāṃ hastena yojayet.

sarvāṅgikaṃ cumbanam upakrameta.

ūrvoś copari vinyasta-hastaḥ saṃvāhana-kriyāyāṃ siddhāyāṃ krameṇoru-mūlam api saṃvāhayet. nivārite saṃvāhane ko doṣa ity ākulayed enām. tac ca sthirī:kuryāt. tatra siddhāyā guhya-deśābhimarśanam.

raśana-viyojanaṃ nīvī-visraṃsanaṃ vasana-parivartanam ūru-mūla-saṃvāhanaṃ ca. ete cāsyānyāpadeśāḥ. yukta-yantrāṃ rañjayet. na tv a:kāle vrata-khaṇḍanam.

anuśiṣyāc ca. ātmānurāgaṃ darśayet. manorathāṃś ca pūrva-kālikān anuvarṇayet. āyatyāṃ ca tad-ānukūlyena pravṛttiṃ pratijānīyāt. sa:patnībhyaś ca sādhvasam avacchindyāt. kālena ca krameṇa vimukta-kanyā-bhāvām an:udvejayann upakrameta. iti kanyā-visrambhanam.

bhavanti cātra ślokāḥ.
evaṃ cittānurāgo bālām upāyena prasādhayet. tathāsya sānuraktā ca su:visrabdhā prajāyate..

naty:antam ānulomyena na cāti:prātilomyataḥ. siddhiṃ gacchati kanyāsu tasmān madhyena sādhayet..

ātmanaḥ prīti-jananaṃ yoṣitāṃ māna-vardhanam. kanyā-visrambhaṇaṃ vetti yaḥ sa tāsāṃ priyo bhavet..

ati:lajjānvītety evaṃ yas tu kanyām upekṣate. so 'n:abhiprāya-vedīti paśuvat paribhūyate...3.2.34v sahasā vāpy upakrāntā kanyā-cittam a:vindatā. bhayaṃ vitrāsam udvegaṃ sadyo dveṣaṃ ca gacchati..

sā prīti-yogam a:prāptā tenodvegena dūṣitā. puruṣa-dveṣiṇī vā syād vidviṣṭā vā tato 'nya-gā((75))..