Kāmasūtra · Chapter 1.5

kāmaś caturṣu varṇeṣu sa:varṇataḥ śāstrataś cān:anya-pūrvāyāṃ prayujyamānaḥ putrīyo yaśasyo laukikaś ca bhavati.

tad-viparīta uttama-varnāsu paraparigṛhītāsu ca. pratiṣiddho 'vara-varṇāsv a:niravasitāsu. veśyāsu punarbhūṣu ca na śiṣṭo na pratiṣiddhaḥ. sukhārthatvāt.

tatra nāyikās tisraḥ kanyā punarbhūr veśyā ca. iti.

anya-kāraṇa-vaśāt para-parigṛhītāpi pākṣikī caturthīti goṇikāputraḥ.

sa yadā manyate svairiṇīyam..1.5.6 anyato 'pi bahuśo vyavasita-cāritrā tasyāṃ veśyāyām iva gamanam uttama-varṇinyām api na dharma-pīḍāṃ kariṣyati punarbhūr iyam.

anyapūrvāvaruddhā nātra śaṅkāsti.

patiṃ vā mahāntam īśvaram asmad-a:mitra-saṃsṛṣṭam iyam avagṛhya prabhutvena carati. sā mayā saṃsṛṣṭā snehād enaṃ vyāvartayiṣyati.

vi:rasaṃ vā mayi śaktam apakartu-kāmaṃ ca prakṛtim āpādayiṣyati.

tayā vā mitrī-kṛtena mitra-kāryam a:mitra-pratīghātam anyad vā duṣ:pratipādakaṃ kāryaṃ sādhayiṣyāmi.

saṃsṛṣṭo vānayā hatvāsyāḥ patim asmad-bhāvyaṃ tad-aiśvaryam evam adhigamiṣyāmi.

nir:atyayaṃ vāsyā gamanam arthānubaddham. ahaṃ ca niḥ:sāratvāt kṣīṇa-vṛtty-upāyaḥ. so 'ham anenopāyena tad-dhanam atimahad a:kṛcchrād adhigamiṣyāmi.

marma-jñā vā mayi dṛḍham abhikāmā sā mām an:icchantaṃ doṣa-vikhyāpanena dūṣayiṣyati.

a:sad-bhūtaṃ vā doṣaṃ śraddheyaṃ duṣ:parihāraṃ mayi kṣepsyati yena me vināśaḥ syāt.

āyatimantaṃ vā vaśyaṃ patiṃ matto vibhidya dviṣataḥ saṃgrāhayiṣyati.

svayaṃ vā taiḥ saha saṃsṛjyeta. mad-avarodhānāṃ vā dūṣayitā patir asyās tad asyāham api dārān eva dūṣayan pratikariṣyāmi.

rāja-niyogāc cāntar:vartinaṃ śatruṃ vāsya nirhaniṣyāmi.

yām anyāṃ kāmayiṣye sāsyā vaśagā. tām anena saṃkrameṇādhigamiṣyāmi.

kanyām a:labhyāṃ vātmādhīnām artha-rūpavatīṃ mayi saṃkrāmayiṣyati.

mamā:mitro vāsyāḥ patyā sahaikī:bhāvam upagatas tam anayā rasena yojayiṣyāmīty evam:ādibhiḥ kāraṇaiḥ para-striyam api prakurvīta.

iti sāhasikyaṃ na kevalaṃ rāgād eva.
iti para-parigraha-gamaṇa-kāraṇāni.

etair eva kāraṇair mahā-mātra-saṃbaddhā rāja-saṃbaddhā vā tatraika-deśa-cāriṇī kā cid anyā vā kārya-saṃpādinī vidhavā pañcamīti cārāyaṇaḥ.

saiva pravrajitā ṣaṣṭhīti suvarṇanābhaḥ.

gaṇikāyā duhitā paricārikā vān:anya-pūrvā saptamīti ghoṭakamukhaḥ.

utkrānta-bāla-bhāvā kula-yuvatir upacārānyatvād aṣṭamīti gonardīyaḥ.

kāryāntarā:bhāvād etāsām api pūrvāsv evopalakṣaṇam tasmāc catasra eva nāyikā iti vātsyāyanaḥ.

bhinnatvāt tṛtīya-prakṛtiḥ pañcamīty eke.

eka eva tu sārvalaukiko nāyakaḥ. pracchannas tu dvitīyaḥ. viśeṣālābhāt. uttamādhama-madhyamatāṃ tu guṇa-guṇato vidyāt. tāṃs tūbhayor api guṇā:guṇān vaiśike vakṣyāmaḥ.

a:gamyās tv evaitāḥ kuṣṭhiny unmattā patitā bhinna-rahasyā prakāśa-prārthinī gata-prāya- yauvanātiśvetātikṛṣṇā dur:gandhā saṃbandhinī sakhī pravrajitā saṃbandhi-sakhi-śrotriya- rāja-dārāś ca.

dṛṣṭa-pañca-puruṣā nā:gamyā kā cid astīti bābhravīyāḥ.

saṃbandhi-sakhi-śrotriya-rāja-dāra-varjam iti goṇikāputraḥ.

saha-pāṃsu-krīḍitam upakāra-saṃbaddhaṃ samāna-śīla-vyasanaṃ sahādhyāyinaṃ yaś cāsya marmaṇi rahasyāni ca vidyāt yasya cāyaṃ vidyād vā dhātr-apatyaṃ saha-saṃvṛddhaṃ mitram.

pitṛ-paitāmaham a:visaṃvādakam a:dṛṣṭa-vaikṛtaṃ vaśyaṃ dhruvam a:lobha-śīlam a:parihāryam a:mantra-visrāvīti mitra-saṃpat.

rajaka-nāpita-mālākāra-gāndhika-saurika-bhikṣuka-gopālaka-tāmbūlika-sauvarṇika-pīṭhamarda- viṭa-vidūṣakādayo mitrāṇi. tad-yoṣin mitrāś ca nāgarakāḥ syur iti vātsyāyanaḥ.

yad ubhayoḥ sādhāraṇam ubhayatrodāraṃ viśeṣato nāyikāyāḥ su:visrabdhaṃ tatra dūta-karma.

paṭutā dhāṣṭryam iṅgitākāra-jñatā pratāraṇa-kāla-jñatā viṣahya-buddhitvaṃ laghvī pratipattiḥ sopāyā ca
iti dūta-guṇāḥ.

bhavati cātra ślokaḥ.
ātmavān mitravān yukto bhāvajño deśa-kāla-vit. a:labhyām apy a:yatnena striyaṃ saṃsādhayen naraḥ..