Kāmasūtra · Chapter 1.4

gṛhīta-vidyaḥ pratigraha-jaya-kraya-nirveśādhigatair arthair anvayāgatair ubhayair vā gārhasthyam adhigamya nāgaraka-vṛttaṃ varteta.

nagare pattane kharvaṭe mahati vā saj-janāśraye sthānam. yātrā-vaśād vā.

tatra bhavanam āsannodakaṃ vṛkṣa-vāṭikavad vibhakta-karma-kakṣaṃ dvi-vāsa-gṛhaṃ kārayet.

bāhye ca vāsa-gṛhe su:ślakṣṇam ubhayopadhānaṃ madhye vinataṃ śuklottara-cchadaṃ śayanīyaṃ syāt. pratiśayyikā ca. tasya śiro-bhāge kūrca-sthānaṃ vedikā ca. tatra rātri-śeṣam anulepanaṃ mālyaṃ siktha-karaṇḍakaṃ saugandhika-puṭikā mātuluṅga-tvacas tāmbūlāni ca syuḥ. bhūmau patadgrahaḥ. nāga-dantāvasaktā vīṇā. citra-phalakam. vartikāsamudgakaḥ. yaḥ kaś cit pustakaḥ. kuraṇṭaka-mālāś ca. nātidūre bhūmau vṛttāstaraṇaṃ samastakam. ākarṣa-phalakaṃ dyūta-phalakaṃ ca. tasya bahiḥ krīḍā-śakuni- pañjarāṇi. ekānte ca takṣa-takṣaña-sthānam anyāsāṃ ca krīḍānām. sv:āstīrṇā preṅkhadolā vṛkṣa-vāṭikāyāṃ sa:pracchāyā. sthaṇḍila-pīṭhikā ca sa:kusumeti bhavana-nyāsaḥ.

sa prātar utthāya kṛta-niyata-kṛtyaḥ gṛhīta-danta-dhāvanaḥ mātrayānulepanaṃ dhūpaṃ srajam iti ca gṛhītvā dattvā sikthakam alaktakaṃ ca dṛṣṭvādarśe mukhm gṛhīta-mukha-vāsa- tāmbūlaḥ kāryāṇy anutiṣṭhet.

nityaṃ snānam. dvitīyakam utsādanam. tṛtīyakaḥ phenakaḥ. caturthakam āyuṣyam. pañcamakaṃ daśamakaṃ vā pratyāyuṣyam ity a:hīnam. sātatyāc ca saṃvṛta-kakṣāsvedāpanodaḥ.

pūrvāhṇāparāhṇayor bhojanam. sāyaṃ cārāyaṇasya.

bhojanānataraṃ śuka-sārikā-pralāpana-vyāpārāḥ. lāvaka-kukkuṭa-meṣa-yuddhāni tās tāś ca kalā-krīḍāḥ. pīṭhamarda-viṭa-vidūṣakāyattā vyāpārāḥ. divā-śayyā ca.

gṛhīta-prasādhanasyāparāhṇe goṣṭhī-vihārāḥ.

pradoṣe ca saṃgītakāni. tad-ante ca prasādhite vāsa-gṛhe saṃcārita-surabhi-dhūpe sa:sahāyasya śayyāyām abhisārikāṇāṃ pratīkṣaṇam.

dūtīnāṃ preṣaṇam svayaṃ vā gamanam.

āgatānāṃ ca manoharair ālāpair upacāraiś ca sa:sahāyasyopakramāḥ..1.4.13 varṣa-pramṛṣṭa-nepathyānāṃ dur:dinābhisārikāṇām svayam eva punar-maṇḍanam mitra-janena vā paricaraṇam ity āhorātrikam.

ghaṭā-nibandhanam goṣṭhī-samavāyaḥ samāpānakam udyāna-gamanam samasyāḥ krīḍāś ca pravartayet.

pakṣasya māsasya vā prajñāte 'hani sarasvatyā bhavane niyktānāṃ nityaṃ samājaḥ.

kuśīlavāś cāgantavaḥ prekṣaṇakam eṣāṃ dadyuḥ. dvitīye 'hani tebhyaḥ pūjā niyataṃ labheran. tato yathā-śraddham eṣāṃ darśanam utsargo vā. vyasanotsaveṣu caiṣāṃ parsparasyaika-kāryatā.

āgantūnāṃ ca kṛta-samavāyānāṃ pūjanam abhyupattiś ca.
ity gaṇa-dharmaḥ.

etena taṃ taṃ devatā-viśeṣam uddiśya saṃbhāvita-sthitayo ghaṭā vyākhyātāḥ.

veśyā-bhavane sabhāyām anyatamasyodvasite vā samāna-vidyā-buddhi-śīla-vitta-vayasāṃ saha veśyābhir anurūpair ālāpair āsana-bandho goṣṭhī.

tatra caiśāṃ kāvya-samasyā kalā-samasyā vā.

tasyām ujjvalā loka-kāntāḥ pūjyāḥ. prīti-samānāś cāhāritaḥ.

paraspara-bhavaneṣu cāpānakāni.

tatra madhu-maireya-surān vividha-lavaṇa-phala-harita-śāka-tikta-kaṭukāmlopadaṃśān veśyāḥ pāyayeyur anupibeyuś ca.

etenodyāna-gamanaṃ vyākhyātam.

pūrvāhṇa eva sv:alaṃkṛtās turagādhirūḍhā veśyābhiḥ saha paricārakānugatā gaccheyuḥ. daivasikīṃ ca yātrāṃ tatrānubhūya kukkuṭa-yuddha-dyūtaiḥ prekṣābhir anukūlaiś ca ceṣṭitaiḥ kālaṃ gamayitvā aparāhṇe gṛhīta-tad-upabhoga-cihnās tathaiva pratyāvrajeyuḥ.

etena racitodgrāhodakānāṃ grīṣme jala-krīḍā-gamanaṃ vyākhyātam.

yakṣa-rātriḥ. kaumudī-jāgaraḥ. su:vasantakaḥ.

saha-kāra-bhañjikā, abhyūṣakhādikā bisakhādikā nava-pattrikā udaka-kṣveḍikā pāñcālānuyānam ekaśālmalī kadamba-yuddhāni tās tāś ca māhimānyo deśyāś ca krīḍā janebhyo viśiṣṭam ācareyuḥ. iti saṃbhūya-krīḍāḥ.

ekacāriṇaś ca vibhava-sāmarthyāt.

gaṇikāyā nāyikāyāś ca sakhībhir nāgarakaiś ca saha caritam etena vyākhyātam.

a:vibhavas tu śarīra-mātro mallikā-phenaka-kaṣāya-mātra-paricchadaḥ pūjyād deśād āgataḥ kalāsu vicakṣaṇas tad-upadeśena goṣṭhyāṃ veśocite ca vṛtte sādhayed ātmānam iti pīṭha-mardaḥ.

bhukta-vibhavas tu guṇavān sa:kalatro veśe goṣṭhyāṃ ca bahu-matas tad-upajīvī ca viṭaḥ.

eka-deśa-vidyas tu krīḍanako viśvāsyaś ca vidūṣakaḥ. vaihāsiko vā.

ete veśyānāṃ nāgarakāṇāṃ ca mantriṇaḥ saṃdhi-vigraha-niyuktāḥ.

tair bhikṣukyaḥ kalā-vidagdhā muṇḍā vṛṣalyo vṛddha-gaṇikāś ca vyākhyātāḥ.

grāma-vāsī ca sa:jātān vicakṣaṇān kautūhalikān protsāhya nāgaraka-janasya vṛttaṃ varṇayañ śradhāṃś ca janayaṃs tad evānukurvīta. goṣṭhīś ca pravartayet. saṃgatyā janam anurañjayet. karmasu ca sāhāyyena cānugṛhṇīyāt. upakārayec ca.
iti nāgaraka-vṛttam.

nātyantaṃ saṃskṛtenaiva nātyantaṃ deśa-bhāṣayā. kathāṃ goṣṭhīṣu kathayaṃl loke bahu-mato bhavet..

yā goṣṭhī loka-vidviṣṭā yā ca svaira-visarpiṇī. para-hiṃsātmikā yā ca na tām avatared budhaḥ..

loka-cittānuvartinyā krīḍā-mātraika-kāryayā. goṣṭhyā saha-caran vidvāṃl loke siddhiṃ niyacchati..