Kāmasūtra · Chapter 1.3

dharmārthāṅgavidyā-kālān an:uparodhayan kāma-sūtraṃ tad-aṅga-vidyāś ca puruṣo 'dhīyīta.

prāg yauvanāt strī. prattā ca patyur abhiprāyāt.

yoṣitāṃ śāstra-grahaṇasyābhāvād an:arthakam iha śāstre strī-śāsanam ity ācāryāḥ.

prayoga-grahaṇaṃ tv āsām. prayogasya ca śāstra-pūrvakatvād iti vātsyāyanaḥ.

tan na kevalam ihaiva. sarvatra hi loke kati cid eva śāstra-jñāḥ. sarva-jana-viṣayaś ca prayogaḥ.

prayogasya ca dūrastham api śāstram eva hetuḥ.

asti vyākaraṇam ity avaiyākaraṇā api yājñikā ūhaṃ kratuṣu prayuñjate.

asti jyautiṣam iti puṇyāheṣu karma kurvate.

tathāśvārohā gajārohāś cāśvān gajāṃś cān:adhigata-śāstrā api vinayante.

tathāsti rājeti dūrasthā api janapadā na maryādām ativartante tadvad etat.

santy api khalu śāstra-prahata-buddhayo gaṇikā rāja-putryo mahāmātra-duhitaraś ca.

tasmād vaiśvāsikāj janād rahasi prayogāñ chāstram ekadeśaṃ vā strī gṛhṇīyāt.

abhyāsa-prayojyāṃś ca cātuḥṣaṣṭikān yogān kanyā rahasy ekākiny abhyaset.

ācāryās tu kanyānāṃ pravṛtta-puruṣa-saṃprayogā saha:saṃpravṛddhā dhātreyikā. tathā:bhūtā vā nir:atyaya-saṃbhāṣaṇā sakhī. savayāś ca mātṛ-śvasā. visrabdhā tat-sthānīyā vṛddha-dāsī. pūrva-saṃsṛṣṭā vā bhikṣukī. svasā ca viśvāsa-prayogāt.

gītam (1), vādyam (2), nṛtyam (3), ālekhyam (4), viśeṣakacchedyam (5), taṇḍula-kusuma-vali- vikārāḥ (6), puṣpāstaraṇam (7), daśana-vasanāgarāgaḥ (8), maṇi-bhūmikā-karma (9), śayana-racanam (10), udaka-vādyam (11), udakāghātaḥ (), citrāś ca yogāḥ (13), mālya-grathana- vikalpāḥ (14), śekharakāpīḍa-yojanam (15), nepathya-prayogāḥ (16), karṇa-pattra- bhaṅgāḥ (17), gandha-yuktiḥ (18), bhūṣaṇa-yojanam (19), aindrajālāḥ (20), kaucumārāś ca (21), hasta-lāghavam (22), vicitra-śāka-yūṣa-bhakṣya-vikāra-kriyā (23),.pānakarasarāgāsava-yojanam (24), sūcīvāna-karmāṇi (25), sūtrakrīḍā (26), vīṇā-ḍamaruka-vādyāni (27), prahelikā (28), pratimālā (29), durvācaka-yogāḥ (30), pustaka-vācanam (31), nāṭakākhyāyikā-darśanam (32), kāvya-samasyāpūraṇam (33), paṭṭikāvāna-vetra-vikalpāḥ (34),takṣa-karmāṇi (35), takṣaṇam (36), vāstu-vidyā (37), rūpya-parīkṣā (38), dhātu-vādaḥ (39), maṇi-rāgākara-jñānam (40), vṛkṣāyurveda-yogāḥ (41), meṣa-kukkuṭa-lāvaka-yuddha-vidhiḥ (42), śuka-sārikā-pralāpanam (43), utsādane saṃvāhane keśamardane ca kauśalam (44),akṣara-muṣtikākathanam
(45), mlecchita-vikalpāḥ (46), deśa-bhāṣā-vijñānam (47), puṣpa-śakaṭikā (48), nimitta-jñānam (49), yantra-mātṛkā (50), dhāraṇa-mātṛkā (51), sampāṭhyam (52), mānasī kāvya-kriyā (53), abhidhānakośaḥ (54), chando-jñānam (55), kriyā-kalpaḥ (56), chalitaka-yogāḥ (57), vastragopanāni (58), dyūta-viśeṣaḥ (59), ākarṣa-krīḍā (60), bāla-krīḍanakāni (61), vainayikīnām (62), vaijayikīnām (63), vyāyāmikīnāṃ ca (64) vidyānāṃ jñānam iti catuḥ-ṣaṣṭir aṅga-vidyā. kāmasūtrāvayavinyaḥ.

pāñcālikī ca catuḥṣaṣṭir aparā. tasyāḥ prayogān anvavetya sāṃprayogike vakṣyāmaḥ. kāmasya tad-ātmakatvāt.

ābhir abhyucchritā veśyā śīla-rūpa-guṇānvitā. labhate gaṇikā-śabdaṃ sthānaṃ ca jana-saṃsadi..

pūjitā sā sadā rājñā guṇavadbhiś ca saṃstutā. prārthanīyābhigamyā ca lakṣya-bhūtā ca jāyate..

yoga-jñā rāja-putrī ca mahāmātra-sutā tathā. sahasrāntaḥ-puram api sva-vaśe kurute patim..

tathā pati-viyoge ca vyasanaṃ dāruṇaṃ gatā. deśāntare 'pi vidyābhiḥ sā sukhenaiva jīvati..

naraḥ kalāsu kuśalo vācālaś cāṭu-kārakaḥ. a:saṃstuto 'pi nārīṇāṃ cittam āśv eva vindati..

kalānāṃ grahaṇād eva saubhāgyam upajāyate. deśa-kālau tv apekṣyāsāṃ prayogaḥ saṃbhaven na vā..