Kalpadrumāvadānamālā · Verses 241-260
tathā ca kalpyate loka bodhārtham iti tīrthikaiḥ
svayaṃbhūdehasaṃbhūtaṃ cāturvarṇyam idaṃ khalu //
mukhato brāhmaṇo jāto bāhubhyāṃ kṣatriyaḥ smṛtaḥ
ūrubhyāṃ saṃbhavo vaiśyaḥ padbhyāṃ śūdraḥ samudbhavaḥ //
tathā ced dhi bhaved doṣo dharmeṣu varṇavādinām*
agamyagamanāc caivaṃ kathaṃ dharmaviśuddhitā //
yadi vipro mukhāj jāto brāhmaṇī kutra saṃbhavā
brāhmaṇy api mukhāj jātā svasā bhāryā kathaṃ nanu //
tathā ca kṣatriyā jātā bāhubhyām eva cet tathā
kṣatriyasya bhaved bhāryā kṣatriyā bhaginī khalu //
vaiśyāpi hi tathā caivam ūrubhyām eva saṃbhavā
vaiśyasyāpi bhaved bhāryā vaiśyā tu bhaginī viśaḥ //
padbhyāṃ jāto yathā śūdraḥ śūdrī cāpi tathodbhavā
śūdrasyāpi bhaved bhāryā śūdrī hi bhaginī khalu //
na yuktā bhaginī bhāryā tathā dharmaḥ kathaṃ bhavet*
agamyagamanāc caivam adharma eva saṃbhavet* //
tato 'tyantaviruddhaṃ syād brahmajā brāhmaṇā yadi
dharmakriyāviśeṣāt tu varṇāvasthāḥ pratiṣṭhitāḥ //
bhārate 'pi tathā caivaṃ dharmarājo yudhiṣṭhiraḥ
vaiśampāyanam āgamya prāñjaliḥ paryapṛcchata //
ke te ye brāhmaṇāḥ proktāḥ kiṃ vā brāhmaṇalakṣaṇam*
etad icchāmi bho jñātuṃ tadbhavān vyākarotu me //
iti śrutvā mahāvijño vaiśampāyana ādarāt*
pratyuvāceti kaunteya śṛṇu tat kathyate mayā //
kṣāntyādibhir guṇair yuktas tyaktadaṇḍo nirāmiṣaḥ
na hanti sarvabhūtāni prathamaṃ brāhmalakṣaṇam* //
yadā sarvaparadravyaṃ pathi vā yadi vā gṛhe
adattaṃ naiva gṛhṇāti dvitīyaṃ brāhmalakṣaṇam* //
tyaktakrūrasvabhāvas tu nirmamo niḥparigrahaḥ
muktaś carati yo nityaṃ tṛtīyaṃ brāhmalakṣaṇam* //
devamanuṣyanārīṇāṃ tiryagyonigateṣv api
maithunaṃ hi sadā tyaktaṃ caturthaṃ brāhmalakṣaṇam* //
satyaṃ śaucaṃ dayā śaucaṃ śaucam indriyanigrahaḥ
sarvabhūtadayā śaucaṃ tapaḥ śaucaṃ ca pañcamam* //
pañcalakṣaṇasaṃpanna īdṛśo yo bhaved dvijaḥ
tam ahaṃ brāhmaṇaṃ brūyāṃ śeṣāḥ śudrā yudhiṣṭhira //
na kulena na jātyā ca kriyābhir brāhmaṇo na ca
cāṇḍālo 'pi hi vṛttastho brāhmaṇaḥ sa yudhiṣṭhira //
ahiṃsā brahmacaryaṃ ca viśuddhātmāparigrahaḥ
phaleṣv anabhilipsātha brāhmaṇaḥ syād yudhiṣṭhira //
Original text: Kalpadrumāvadānamālā · Edition: the text appended to P.L. Vaidya's edition of the Avadanasataka (Darbhanga 1958, Buddhist Sanskrit Texts ; 19) · Data entry Klaus Wille · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0