Kalpadrumāvadānamālā · Verses 141-160

yathā ca kṛmikīṭānāṃ kāyasaṃsthānabhedatā
tathaiva narajātīnāṃ naivāsti bhedalakṣaṇam* //

yathā bhūruhavṛkṣāṇāṃ patrādyākārabhedatā
tathā nāsti manuṣyāṇām ākṛter bhedalakṣaṇam* //

tṛṇauṣadhādiśasyānāṃ yathākṛtiviśeṣatā
mānavānāṃ tathā nāsti saṃsthānaṃ bhinnalakṣaṇam* //

dhānyādivrīhijātīnāṃ varṇākārādilakṣaṇam*
tathā nāsti manuṣyāṇāṃ varṇākāraviśeṣatā //

jātikundādipuṣpāṇāṃ yathā varṇādibhedatā
mānavānāṃ tathā nāsti varṇagandhādibhedatā //

jalajānāṃ ca puṣpāṇāṃ padmādīnāṃ viśeṣatā
varṇasaṃsthānagandhāś ca narāṇāṃ tu tathā na hi //

yathāmrādiphalānāṃ ca svādādiguṇabhedatā
manujānāṃ tathā nāsti māṃsāsthiguṇabhedatā //

yathā ṣaḍrasajātīnāṃ guṇāsvādādibhedatā
tathā nāsti manuṣyāṇāṃ ṣaḍindriyaviśeṣatā //

yathā hemādidhātūnāṃ dravyavarṇādibhedatā
tathā nāsti manuṣyāṇāṃ saṃsthānavarṇabhedatā //

yathā vajrādiratnānāṃ saṃsthānavarṇabhedatā
tathā nāsti manuṣyāṇāṃ śarīrākārabhedatā //

samamāṃsādibhedāś ca ṣaḍindriyasamās tathā
ekāṃśato viśeṣo na kuto deheṣu bhedatā //

yathā hi bālakā bālā krīḍamānā mahāpathe
pāṃśupuñjāni saṃpiṇḍya svayaṃ nāmāni kurvate //

idaṃ kṣīram idaṃ māṃsam idaṃ ghṛtam idaṃ dadhi
na ca bālasya vacanāt pāṃśavo 'nnā bhavanti hi //

varṇās tathaiva catvāraḥ subhūta iti kalpitāḥ
pāṃśupuñjābhidhānena yogo 'py eṣa na vidyate //

na keśena na kaṛṇena na śīrṣeṇa na cakṣuṣā
na mukhena na nāsāyā na grīvayā na bāhunā //

norasā na ca pārśvena na pṛṣṭhenodareṇa vā
norubhyām atha jaṅgābhyāṃ pāṇipādanakhair na ca //

na svareṇa na varnena na sarvāṃśair na maithunaiḥ
naikā viśeṣatā vāpi manuṣyeṣu na vidyate //

tathā nāsti yathānyāsu jāter liṅgaṃ pṛthak pṛthak*
sāmāny akāraṇaṃ manye kiṃcin na bhedalakṣaṇam* //

saṃjñāmātreṇa kalpyante brāhmaṇāḥ kṣatriyās tathā
vaiśyāḥ śūdrās tathānye 'pi saṃjñāmātre hi kīrtitāḥ //

yathaikavṛkṣajātānāṃ phalānāṃ nāsti bhedatā
tathaikam anujātānāṃ kiṃ viśeṣatvalakṣaṇam* //