Kalpadrumāvadānamālā · Verses 121-140

dharmasaṃskṛtivṛttisthaḥ śvapaco 'pi dvijo bhavet*
tathā hi mānave dharme manunābhihitaṃ khalu //

araṇīgarbhasaṃbhūtaḥ kaṭhinākhyo mahāmuniḥ
tapasā brāhmaṇo jātas tasmāj jātir akāraṇam* //

kaivartigarbhasaṃbhūto vyāso nāma mahāmuniḥ
tapasā brāhmaṇo jātas tasmāj jātir akāraṇam* //

urvaśīgarbhasaṃbhūto vasiṣṭhākhyo mahāmuniḥ
tapasā brāhmaṇo jātas tasmāj jātir akāraṇam* //

hariṇīgarbhasaṃbhūto ṛṣyaśṛṅgo mahāmuniḥ
tapasā brāhmaṇo jātas tasmāj jātir akāraṇam* //

caṇḍālīgarbhasaṃbhūto viśvāmitro mahāmuniḥ
tapasā brāhmaṇo jātas tasmāj jātir akāraṇam* //

taṇḍulīgarbhasaṃbhūto nāradākhyo mahāmuniḥ
tapasā brāhmaṇo jātas tasmāj jātir akāraṇam* //

evam anye 'pi sarve ca ṛṣayo brahmacāriṇaḥ
tapasā brāhmaṇā bhūtā brāhmaṇīgarbhasaṃbhavāḥ //

dharmasaṃskārataḥ sarve mānavā brāhmaṇāḥ khalu
dharmavṛttipramāṇena sarve syur brāhmaṇā narāḥ //

ekavarṇam idaṃ sarvaṃ brahmasṛṣṭisamudbhavam*
dharmakalpavikalpena cāturvarṇyaṃ prakalpitam* //

sarve vai yonijā martyāḥ sarve mūtrapurīṣiṇaḥ
ekendriyakriyārthāś ca tasmāc chīlaguṇair dvijāḥ //

śūdro 'pi śīlasaṃpanno guṇavān brāhmaṇo bhavet*
brāhmaṇo 'pi kriyāhīnaḥ śūdrāt pratyavaro bhavet* //

guṇair dharmais tathā śīlair varṇā hy anekajātayaḥ
brahmajeṣu hi sarveṣu nareṣu kiṃ viśeṣatā //

yathā bhasmani sauvarṇe viśeṣa upalabhyate
brāhmaṇe cānyajātau vā na viśeṣo 'sti vai tathā //

yathā prakāśatamasor viśeṣa upalabhyate
brāhmaṇe cānyajātau vā viśeṣo naiṣa vidyate //

na hi brāhmaṇa ākāśān maruto vā samudbhavaḥ
bhitvā vā pṛthivīṃ jāto jātavedā yathāraṇeḥ //

brāhmaṇā yonito jātāś caṇḍālā api yonitaḥ
śreṣṭhatve vṛṣalatve ca kiṃ vāsti bhedakāraṇam* //

brāhmaṇo 'pi mṛtotsṛṣṭo jugupsyo 'śucir ucyate
varṇās sathava cāpy anye kā nu tatra viśeṣatā //

yathā siṃhādijantūnāṃ padādibhedalakṣaṇam*
dehasaṃsthānaliṅgaiś ca narāṇāṃ kiṃ viśeṣatā //

yathā haṃsamayūrādi pakṣiṇāṃ ca viśeṣatā
mukhādivarṇaśabdaiś ca narāṇāṃ nāsti bhedatā //