Kalpadrumāvadānamālā · Verses 161-180

guṇadharmānucāreṇa jātibhedā bhavanti hi
cāturvarṇyam idaṃ loke sarvaṃ hi manusaṃbhavam* //

guṇadharmapramāṇena jāter naiva pramāṇatā
tathā ca procyate bauddhair avadānārthakovidaiḥ //

mānavā ye praśāntāsthā satyadharmavratānvitāḥ
brāhmaṇās te mahāśuddhāś caturbrahmavihāriṇaḥ //

parigrahān parityajya vanaprasthanivāsinaḥ
ye bhajanti sadā brahma vānaprasthā hi te dvijāḥ //

ṣaṭkarmaniratā ye tu śrotriyā gṛhavāsinaḥ
mahāyajñasamācārā upādhyāyā hi te dvijāḥ //

nirapekṣāḥ svadehe 'pi tyaktamārābhigocarāḥ
bhikṣāśino vratasthās te bhikṣavo brahmavādinaḥ //

ye ca mārān vinirjitya niḥsaṅgā dhīramānasāḥ
tapanti puṇyakṣetreṣu mānavās te tapasvinaḥ //

daśākuśalanirbhuktā daśākuśalasaṃratāḥ
satyavāco vratasthā ye ṛṣayas te dvijottamāḥ //

ye ca lokapracāreṣu viratā dharmamānasāḥ
vācaṃyamāś ca te bhadrā munayaḥ satyavādinaḥ //

ye ca jitendriyagrāmā nirmuktabhavacārakāḥ
nirmamā nirahaṃkārā yatayo yogino 'pi te //

ye ca sthaṇḍilam āśritya caranti vratam ādarāt*
te 'pi ca mānavā dhīrāḥ sthaṇḍilā jaṭilās tathā //

ye ca bhasmaviliptāṅgā hārābharaṇabhūṣitāḥ
kāpālikāś ca te vīrāḥ śmaśānavratacāriṇaḥ //

ye samiddhavyadravyāṇi juhvatyagnau samāhitāḥ
te hotāraś ca yajvāno vedadharmārthasādhakāḥ //

ye ca kṣatrāṇi rakṣantaḥ pālayanti sadā prajāḥ
satvarakṣāvratācārāḥ kṣatriyās te nṛpā narāḥ //

ye rañjayanti dharmārthe lokān nītiprayojakāḥ
rājānas te mahāvīrāḥ sarvadharmābhipālakāḥ //

ye ca satvahitādhāne vividhārthānukāriṇaḥ
veśayanti prajā dharme vaiśyās te hi narottamāḥ //

vratācāravihīnā ye satvarakṣārthacāriṇaḥ
manyante sevayā śuddhiṃ śūdrās te śreṣṭhinas tathā //

ye ca kṣetrāṇi karṣanti dhānyādivrīhisādhakāḥ
kṛṣikās te narā dhānyaiḥ satvajīvānupoṣakāḥ //

sādhayanti mahatkāryaṃ dhanādivastusaṃgrahaiḥ
vaṇikkarmābhisaṃyuktā vaṇijas te mahodyamāḥ //

ye ca sārthān samāhṛtya ratnākarasamāgatāḥ
sādhayanti ca ratnāni sārthavāhāś ca te narāḥ //