Jnaneshwari · Chapter 2
viṣīdantamidaṃ vākyamuvāca madhusūdanaḥ
teṃ kuḻa dekhoni samasta / sneha upanaleṃ adbhuta /
teṇeṃ dravale ase citta / kavaṇeparī
jaiseṃ lavaṇa jaḻeṃ jhaḻaṃbaleṃ / nā tarī abhra vāteṃ hāle /
taise sadhīra parī viramaleṃ / hṛdaya tayāceṃ
mhaṇoni kṛpā ākaḻilā / disatase ati komāilā /
jaisā kardamīṃ rupalā / rājahaṃsa
tayāparī to pāṃḍukumaru / mahāmoheṃ atijarjaru /
dekhoni / śārgaṅadharu / kāya bole
mhaṇe arjunā ādi pāhīṃ / heṃ ucita kāya iye ṭhāyīṃ /
tūṃ kavaṇa heṃ kāyī / karīta āhāsī
tuja sāṃge kāya jāhaleṃ / kavaṇa uṇeṃ āleṃ /
karitāṃ kāya ṭheleṃ / khedu kāyisā
tūṃ anucitā citta nedisī / dhīru kaṃhīca na saṃḍisī /
tujheni nāme apayaśīṃ / diśā laṃghije
tū śūravṛttīcā ṭhāvo / kṣatriyāṃmājīṃ rāvo /
tujhiyā lāṭhepaṇācā āvo / tihīṃ lokīṃ
tuvā saṃgrāmīṃ haru jiṃtilā / nivātkavacāṃcā ṭhāvo pheḍilā /
pavāḍā tuvāṃ kelā / gaṃdharvāsī
heṃ pāhatā tujheni pāḍeṃ / dise trailokyahī thokaḍeṃ /
aiseṃ pauruṣa cokhaḍeṃ / pārthā tujhe
to tūṃ kīṃ āji etheṃ / sāṃḍuniyā vīravṛttīteṃ /
adhomukha rudanāteṃ / karitu āhāsī
vicārīṃ tūṃ arjunu / kīṃ kāruṇyeṃ kījasī dīnu /
sāṃga pāṃ aṃdhakāre / bhānu grāsilā āthī
nā tarī pavanu meghāsī bihe / kīṃ amṛtāsī maraṇa āhe /
pāhe pā iṃdhanaci giḻoni jāye / pāvakāteṃ
kī lavaṇeṃci jaḻa vire / saṃsargeṃ kāḻakūṭa mare /
sāṃga mahāphaṇī dardureṃ / giḻije kāyī
siṃhāsī jhoṃbe kolhā / aisā apāḍu āthī kāṃ jāhalā /
parī to tvāṃ sāca kelā / āji etha
mhaṇoni ajhuni arjunā / jhaṇeṃ citta desī yā hīnā /
vegīṃ dhīra karūniyāṃ manā / sāvadhāna hoīṃ
sāṃḍī he mūrkhapaṇa / uṭhīṃ ghe dhanuṣyabāṇa /
saṃgrāmīṃ heṃ kavaṇa / kāruṇya tujhe
hāṃ gā tū jāṇatā / tarī na vicārīsī kāṃ ātā /
sāṃge jhuṃjāveḻeṃ sadayatā / ucita kāyī
he asatiye kīrtīsī nāśu / āṇi pāratrikāsī apabhraṃśu /
mhaṇe jagannivāsu / arjunāteṃ
mhaṇoni śoka na karīṃ / tūṃ puratā dhīru dharīṃ /
he śocyatā avherīṃ / paṃḍukumarā
tuja navhe heṃ ucita / yeṇeṃ nāsela joḍale bahuta /
tūṃ ajhunivarī hita / vicārī pāṃ
yeṇeṃ saṃgrāmāceni avasareṃ / etha kṛpāḻupaṇa nupakare /
he ātāṃci kāya soyare / jāhale tuja
tūṃ ādhīṃci kāya neṇasī / kīṃ gotra noḻakhasī /
vāyāṃci kāya karisī / atiśo ātāṃ
ājiṃce heṃ kāya jhuṃja / kāya janmā navala tuja /
heṃ paraspareṃ tumhāṃ vyāja / sadāci āthi
tarī ātāṃ kāya jāhaleṃ / kāyi sneha upanale /
heṃ neṇije pari kuḍe kele / arjunā tuvā
moha dhariliyā aiseṃ hoīla / je asatī pratiṣṭhā jāīla /
āṇi paralokahī aṃtarela / aihikeṃsī
hṛdayāce ḍhilepaṇa / etha nikayāsī navhe kāraṇa /
heṃ saṃgrāmīṃ patana jāṇa / kṣatrīyāṃsī
aiseni to kṛpāvaṃtu / nānāparī ase śikavitu /
he aikoni paṃḍusutu / kāya bole
devā heṃ yetulevarī / bolāve nalage avadhārīṃ /
ādhīṃ tūṃci cittī vicārīṃ / saṃgrāmu hā
heṃ jhuṃja navhe pramādu / etha pravartaliyā disatase bādhu /
hā ughaḍā liṃgabhedu / voḍhavalā āmhā
dekheṃ mātāpitareṃ arcijatī / sarvasveṃ toṣa pāvavijatī /
tiyeṃ pāṭhīṃ kevīṃ vadhijatī / āpulā hātīṃ
devā saṃtavṛṃdu namaskārije / kāṃ ghaḍe tarī pūjije /
heṃ vāṃcūni kevīṃ niṃdije / svayeṃ vācā
taise gotraguru āmuce / he pūjanīya āmhāṃ niyamāṃce /
maja bahuta bhīṣmadroṇāṃce / vartatase
jayālāgīṃ maneṃ viru / āmhī svapnīṃhī na śako dharūṃ /
tayā pratyakṣa kevīṃ / ghātu devā
vara jaḻo heṃ jiyāleṃ / etha āghaveyāṃsī heṃci kāya jāhale /
je yāṃcāṃ vadhīṃ abhyāsileṃ / miravije āmhīṃ
mī pārthu droṇācā kelā / yeṇeṃ dhanurvedu maja didhalā /
teṇeṃ upakāreṃ kāya ābhārailā / vadhīṃ tayāteṃ
jethīṃciyā kṛpā lābhije varu / tetheṃci mane vyabhicāru /
tarī kāya mī bhasmāsuru / arjuna mhaṇe
devā samudra gaṃbhīra āikije / vara tohi āhāca dekhije /
parī kṣobhu manīṃ neṇije / droṇāciye
heṃ apāra jeṃ gagana / vara tayāhī hoīla māna /
pari agādha bhaleṃ gahana / hṛdaya yāṃce
varī amṛtahī viṭe / kīṃ kāḻavaśeṃ vajra phuṭe /
pari manodharmu na loṭe / vikaravilā hā
snehālāgīṃ māye / mhaṇipe teṃ kīru hoye /
pari kṛpā te mūrta āhe / droṇīṃ iye
hā kāruṇyācī ādi / sakaḻa guṇāṃcā nidhi /
vidyāsiṃdhu niravadhi / arjuna mhaṇe
hā yeṇeṃ māneṃ mahaṃtu / varī āmhāṃlāgī kṛpāvaṃtu /
ātāṃ sāṃga pāṃ yetha ghātu / ciṃtūṃ yeīla
aise he raṇīṃ vadhāve / maga āpaṇa rājyasukha bhogāveṃ /
teṃ manā na ye āghaveṃ / jīviteṃsīṃ
heṃ yeṇeṃ māneṃ durbhara / je yāhīhuni bhoga sadhara /
te asatu yethavara / bhikṣā māgatāṃ bhalī
nā tarī deśatyāgeṃ jāije / kā girikaṃdara sevije /
parī śastra ātāṃ na dharije / iyāṃvarī
devā navaniśatīṃ śarīṃ / vāvaroni yāṃcāṃ jivhārīṃ /
bhoga giṃvasāve rudhirīṃ / buḍāle je
te kāḍhūni kāya kījatī / lipta kevīṃ sevijatī /
maja na ye he upapatti / yācilāgīṃ
aise arjuna tiye avasasarīṃ / mhaṇe śrīkṛṣṇā avadhārīṃ /
pari te manā na yeci murārī / āikoniyāṃ
heṃ jāṇoni pārthu bihālā / maga punarapi boloṃ lāgalā /
mhaṇe devo kāṃ citta yā bolāṃ / detīcinā
yerhavīṃ mājhāṃ cittīṃ jeṃ hote / teṃ mī vicārūni boliloṃ etheṃ /
pari nikeṃ kāya yāparaute / teṃ tumhī jāṇā
pai viru jayāṃsī aikije / āṇi yā bolāci prāṇu sāṃḍije /
te etha saṃgrāmavyājeṃ / ubhe āhātī
ātāṃ aiseyāṃteṃ vadhāve / kīṃ avheruniyā nighāveṃ /
yā dohoṃmājī kāi karāve / teṃ neṇoṃ āmhī
āmhāṃ kāya ucita / teṃ pāhatāṃ na sphure etha /
je moheṃ yeṇeṃ citta / vyākuḻa mājhe
timirāvaruddha jaiseṃ / dṛṣṭīce teja bhraṃśe /
maga pāṃsīca asatāṃ na dise / vastujāta
devā maja taise jāhale / jeṃ mana bhrāṃtī grāsileṃ /
ātāṃ kāya hita āpuleṃ / teṃhī neṇe
tarī śrīkṛṣṇā tuvāṃ jāṇāveṃ / nikeṃ teṃ āmhāṃ sāṃgāveṃ /
je sakhā sarvasva āghaveṃ / āmhāṃsī tūṃ
tūṃ guru baṃdhu pitā / tūṃ āmacī iṣṭa devatā /
tūṃci sadā rakṣitā / āpadīṃ āmuteṃ
jaisā śiṣyāṃte guru / sarvathā neṇe avheru /
kīṃ saritāṃte sāgaru / tyajī kevīṃ
nātarī apatyāteṃ māye / sāṃḍuni jarī jāye /
tarī te kaiseniṃ jiye / aikeṃ kṛṣṇā
taisā sarvāṃparī āmhāṃsī / devā tūṃci eka āhāsī /
āṇi bolileṃ jarī na mānisī / māgīla mājheṃ
tarī ucita kāya āmhāṃ / je vyabhicarenā dharmā /
teṃ jhaḍakarī puruṣottamā / sāṃgeṃ ātāṃ
heṃ sakaḻa kuḻa dekhoni / jo śoku upajalāse manīṃ /
to tujhiyā vākyāvāṃcuni / na jāya āṇikeṃ
etha pṛthvītaḻa āpu hoīla / heṃ maheṃdrapadahī pāvijela /
pari moha hā na phiṭela / mānasīṃcā
jaisīṃ bījeṃ sarvathā āhāḻalīṃ / tarī sukṣetrī jarhī perilīṃ /
tarī na viruḍhatī siṃcalīṃ / āvaḍe taisīṃ
nā tarī āyuṣya puraleṃ āhe / tarī auṣadheṃ kāhī nohe /
etha ekaci upegā jāye / paramāmṛta
taise rājyabhogasamṛddhi / ujjīvana nohe jīvabuddhi /
etha jivhāḻā kṛpānidhi / kāruṇya tujheṃ
aiseṃ arjuna tetha bolilā / jaṃva kṣaṇa eka bhrāṃti sāṃḍilā /
maga punarapi vyāpilā / urmīṃ teṇeṃ
kīṃ maja pāhatā urmī nohe / heṃ anāriseṃ gamata āhe /
to grāsilā mahāmoheṃ / kāḻasarpeṃ
savarma hṛdayakalhārīṃ / tetha kāruṇyaveḻecāṃ bharīṃ /
lāgalā mhaṇoni laharī / bhāṃjeci nā
heṃ jāṇoni aisī prauḍhī / jo dṛṣṭīsaveṃ viṣa pheḍī /
to dhāvayā śrīharī gāruḍī / pātalā kīṃ
taisiyā paṃḍukumarā vyākuḻā / miravatase śrīkṛṣṇa javaḻā /
to kṛpāvaśeṃ avalīḻā / rakṣīla ātāṃ
mhaṇoni to pārthu / mohaphaṇigrastu /
myāṃ mhaṇitalā hā hetu / jāṇoniyāṃ
maga dekhā tetha phālgunu / ghetalā ase bhrāṃtī kavaḻūnu /
jaisā ghanapaḍaḻīṃ bhānu / ācchādije
tayāparī to dharnudharū / jāhalāse duḥkhe jarjaru /
jaisā grīṣmakāḻīṃ girivaru / vaṇavalā kāṃ
mhaṇoni sahaje suniḻu / kṛpāmṛte sajaḻu /
to voḻalāse śrīgopāḻu / mahāmeghu
tetha sudarśanācī dyuti / teci vidyullatā jhaḻakatī /
gaṃbhīra vācā te āyatī / garjanecī
ātāṃ to udāra kaisā varṣela / teṇe arjunācaḻu nivela /
maga navī viruḍhī phuṭela / unmeṣācī
te kathā āikā / manāciyā ārāṇukā /
jñānadevo mhaṇe dekhā / nivṛttidāsu
aiseṃ saṃjayo sāṃgatu / mhaṇe rāyā to pārthu /
punarapi śokākulitu / kāya bole
āikeṃ sakhedu bole śrīkṛṣṇāteṃ / ātāṃ nāḻavāveṃ tumhīṃ māteṃ /
mī sarvathā na jhuṃjeṃ yetheṃ / bharaṃvaseni
aiseṃ yeki heḻāṃ bolilā / maga mauna dharoni ṭhelā /
tetha śrīkṛṣṇā vismo pātalā / dekhoni tayāte
maga āpulā cittīṃ mhaṇe / etha heṃ kāya ādarileṃ yeṇeṃ /
arjuna sarvathā kāṃhī neṇe / kāya kīje
hā umaje ātāṃ kavaṇeparī / kaiseni dhīru svīkārī /
jaisā grahāte paṃcākṣarī / anumānī kāṃ
nā tarī asādhya dekhoni vyādhī / amṛtāsama divya auṣadhī /
vaidya sūci niravadhi / nidānīṃcī
taisā vivaritu ase śrīanaṃtu / tayā donhīṃ sainyāāṃtu /
jayāparī pārthu / bhrāṃti sāṃḍī
teṃ kāraṇa manīṃ dharileṃ / maga saroṣa boloṃ ādarile /
jaiseṃ mātecyā kopīṃ thokaleṃ / sneha āthī
kīṃ auṣadhāciyā kaḍuvaṭapaṇīṃ / jaisī amṛtācī puravaṇī /
te āhāca na dise parī guṇīṃ / prakaṭa hoya
taise varivari pāhatāṃ udāseṃ / āṃta tarī atisuraseṃ /
tiyeṃ vākyeṃ hṛṣīkeśeṃ / boloṃ ādarilīṃ
maga arjunāte mhaṇitaleṃ / āmhī āji heṃ navala dekhileṃ /
jeṃ tuvāṃ yetha ādarileṃ / mājhārīṃci
tūṃ jāṇatā tarī mhaṇavisī / parī neṇīveteṃ na saṃḍisī /
āṇi śikavūṃ mhaṇoṃ tarī bolasī / bahusāla nīti
jātyaṃdhā lāge piseṃ / maga teṃ sairā dhāṃve jaiseṃ /
tujhe śahāṇapaṇa taiseṃ / disatase
tūṃ āpaṇapeṃ tarī neṇasī / parī yā kauravāṃte śocūṃ pahāsī /
hā bahu vismaya āmhāṃsī / puḍhatapuḍhatī
tarī sāṃga pāṃ maja arjunā / tujapāsoni sthitī yā tribhuvanā /
he anādi viśvaracanā / teṃ laṭakeṃ kāyī
etha samarthu eka āthīṃ / tayāpāsūni bhūteṃ hotī /
tarī heṃ vāyāci kāya bolatī / jagāmājīṃ
ho kāṃ sāṃprata aiseṃ jahāleṃ / je he janmamṛtyū tuvā sṛjile /
āṇi nāśu pāvile / tujheni kāyī
tūṃ bhramalepaṇeṃ ahaṃkṛtī / yāṃsī ghātu na karisī citīṃ /
tarī sāṃge kāyi he hotī / ciraṃtana
kīṃ tūṃ eka vadhitā / āṇi sakaḻa loku hā maratā /
aisī bhrāṃti jhaṇeṃ cittā / yevo desī
anādisiddha heṃ āghaveṃ / hota jāta svabhāveṃ /
tarī tuvā kā śocāve / sāṃga maja
parī mūrkhapaṇe neṇasī / na ciṃtāveṃ teṃ ciṃtasī /
āṇi tūṃci nīti sāṃgasī / āmhāprati
dekheṃ je vivekī je hotī / te dohīṃtehī na śocatī /
je hoya jāya he bhrāṃtī / mhaṇaūniyāṃ
arjunā sāṃgena āika / etha āmhī tumhī dekha /
āṇi he bhūpati aśekha / ādikarunī
nityatā aiseci asoni / nā tarī niścita kṣayā jāūni /
he bhrāṃti vegaḻī karūnī / donhīṃ nāhīṃ
he upaje āṇi nāśe / te māyāvaśeṃ dise /
yerhavīṃ tatvatā vastu je ase / te avināśaci
jaiseṃ pavaneṃ toya hālavileṃ / āṇi taraṃgākāra jāhaleṃ /
tarī kavaṇa keṃ janmaleṃ / mhaṇoṃ ye tetha
teṃci vāyūce sphuraṇa ṭheleṃ / āṇi udaka sahaja sapāṭaleṃ /
tarī ātā kāya nimāleṃ / vicārīṃ pāṃ
āikeṃ śarīra tarī eka / parī vayasā bheda aneka /
heṃ pratyakṣaci dekha / pramāṇa tūṃ
etha kaumāratva dise / maga tāruṇyīṃ teṃ bhraṃśe /
parī dehaci na nāśe / ekekāsaveṃ
taisīṃ caitanyācāṃ ṭhāyīṃ / iyeṃ śarīrāṃtare hoti jāti pāhīṃ /
aiseṃ jāṇe jayā nāhīṃ / vyāmohaduḥkha
etha neṇāvayā heṃci kāraṇa / jeṃ iṃdriyāṃādhīnapaṇa /
tihīṃ ākaḻije aṃtaḥkaraṇa / mhaṇaūni bhrame
iṃdriyeṃ viṣaya sevitī / tetha harṣa śoku upajatī /
te aṃtara āplavitī / saṃgeṃ yeṇeṃ
jayāṃ viṣāyāṃcāṃ ṭhāyīṃ / ekaniṣṭhatā kahīṃ nāhīṃ /
tetha duḥkha āṇi kāṃhīṃ / sukhahi dise
dekheṃ he śabdācī vyāpti / niṃdā āṇi stuti /
tetha dveṣādveṣa upajati / śravaṇadvāreṃ
mṛdu āṇi kaṭhīṇa / je sparśāce donhī guṇa /
je vapūceni saṃge kāraṇa saṃtoṣakhedāṃ
bhyāsura āṇi surekha / heṃ rupāceṃ svarūpa dekha /
jeṃ upajavī sukhaduḥkha / netrādvāreṃ
sugaṃdhu āṇi durgaṃdhu / hā parimaḻācā bhedu /
jo ghrāṇasaṃge viṣādu - / toṣu detā
taisāci dvividha rasu / upajavī prītitrāsu /
mhaṇūni hā apabhraṃśu / viṣayasaṃgu
dekheṃ iṃdriyāṃ ādhīna hoīje /teṃ śītoṣṇāṃte pāvije /
āṇi sukhaduḥkhī ākaḻije / āpaṇapeṃ
yā viṣayāvāṃcūni kāṃhī / āṇīka sarvathā ramya nāhīṃ /
aisā svabhāvoci pāhīṃ / iṃdriyāṃcā
he viṣaya tarī kaise / rohiṇīceṃ jaḻa jaiseṃ /
kāṃ svapnīṃcā ābhāse / bhadrajāti
dekheṃ anitya tiyāparī / mhaṇaūni tūṃ avherīṃ /
hā sarvathā saṃgu na dharīṃ / dhanurdharā
he viṣaya jayāte nākaḻitī / tayāte sukhaduḥkheṃ donhī na pavatī /
āṇi garbhavāsusaṃgatī / nāhīṃ tayā
to nityarūpu pārthā / voḻakhāvā sarvathā /
jo yā iṃdriyārthā / nāgaveci
ātāṃ arjunā āṇika kāṃhī eka / sāṃgena mī āika /
jeṃ vicāreṃ paraloka / voḻakhitī
yā upādhimāji gupta / caitanya ase sarvagata /
teṃ tatvajña saṃta / svīkāritī
salilīṃ paya jaiseṃ / eka hoūna mīnaleṃ ase /
parīṃ nivaḍūni rājahaṃseṃ / vegaḻeṃ kīje
kīṃ agnimukheṃ kiḍāḻa / toḍoniyāṃ cokhāḻa /
nivaḍitī kevaḻa / buddhimaṃta
nā tarī jāṇivecyā āyaṇī / karitāṃ dadhikaḍasaṇī /
maga navanīta nirvāṇīṃ / dise jaiseṃ
kīṃ bhūsa bīja ekavaṭa / upaṇitāṃ rāhe ghanavaṭa /
tetha uḍe teṃ phalakaṭa / jāṇoṃ āle
taiseṃ vicāritāṃ nirasaleṃ / teṃ prapaṃcu sahajeṃ sāṃḍavaleṃ /
maga tatvatā tatva uraleṃ / jñāniyāṃsī
mhaṇoni anityācāṃ ṭhāyīṃ / tayāṃ āstikyabuddhi nāhīṃ /
niṣkarṣa dohīṃhī / dekhilā ase
dekheṃ sārāsāra vicāritāṃ / bhrāṃti je pāhīṃ asāratā /
tarī sāra teṃ svabhāvatā / nitya jāṇeṃ
hā lokatrayākāru / to jayācā vistāru /
tetha nāma varṇa ākāru / cinha nāhī
jo sarvadā sarvagatu / janmakṣayātītu /
tayā keliyāhi ghātu / kadāci nohe
āṇi śarīrajāta he āghaveṃ / heṃ nāśavaṃta svabhāveṃ /
mhaṇoni tuvā jhuṃjāveṃ / paṃḍukumarā
tūṃ dharūni dehābhimānāteṃ / diṭhī sūni yā śarīrāteṃ /
mī māritā he marate / mhaṇata āhāsī
tarī arjunā tūṃ heṃ neṇasī / jarī tatvatā vicārisī /
tarī vadhitā tūṃ navhesī / he vadhya navhatī
jaiseṃ svapnāmājiṃ dekhije / teṃ svapnīṃci sāca āpaje /
maga ceūniyāṃ pāhije / taṃva kāṃhī nāhīṃ
taisī he jāṇa māyā / tūṃ bhramata āhāsī vāyāṃ /
śastreṃ hāṇitaliyā chāyā / jaisī āṃgī na rupe
kāṃ pūrṇa kuṃbha ulaṃḍalā / tetha biṃbākāru dise bhraṃśalā /
parī bhānu nāhīṃ nāsalā / tayāsaveṃ
nā tarī maṭhīṃ ākāśa jaiseṃ / maṭhākṛtī avatarale ase /
to bhaṃgaliyā āpaise / svarūpaci
taiseṃ śarīrācāṃ lopīṃ / sarvathā nāśu nāhīṃ svarūpīṃ /
mhaṇaūni tūṃ heṃ nāropīṃ / bhrāṃti bāpā
jaiseṃ jīrṇa vastra sāṃḍije / maga nūtana veḍhije /
taise dehāṃtarāte svīkārije / caitanyanātheṃ
hā anādi nityasiddhu / nirupādhi viśuddhu /
mhaṇaūni śastrādikīṃ chedu / na ghaḍe yayā
hā praḻayodake nāplave / agnidāho na saṃbhave /
etha mahāśoṣu na prabhave / mārutācā
arjunā hā nityu / acaḻu hā śāśvatu /
sarvatra sadoditu / paripūrṇu hā
hā tarkāciye diṭhī / gocara nohe kiriṭī /
dhyāna yāciye bheṭī / utkaṃṭhā vāhe
hā sadā durlabhu manā / āpu nohe sādhanā/
niḥsīmu hā arjunā / puruṣottamu
hā guṇatrayarahitu / vyaktīsī atītu /
anādi avikṛtu / sarvarūpa
arjunā aisā jāṇāvā / hā sakaḻātmaku dekhāvā /
maga sahaje śoku āghavā / harela tujhā
athavā aisā neṇasī / tūṃ aṃtavaṃtaci heṃ mānisī /
tarhī śocūṃ na pavasī / paṃḍukumarā
je ādi-sthitī- aṃtu / hā niraṃtara ase nityu /
jaisā pravāho anusyūtu / gaṃgājaḻācā
teṃ ādi nāhīṃ khaṃḍale / samudrīṃ tarī ase minaleṃ /
āṇi jātaci madhyeṃ urale / dise jaiseṃ
iye tinhīṃ tayāparī / sarasīṃca sadā avadhārīṃ /
bhūtāṃsī kavaṇīṃ avasarīṃ / ṭhākatī nā
mhaṇoni he āghaveṃ / etha tuja na lage śocāveṃ /
je sthitīcī he svabhāveṃ / anādi aisī
nā tarī he arjunā / na yeci tujhiyā manā /
je dekhoni loku adhīnā / janmakṣayā
tarī yetha kāṃhī / tuja śokāsi kāraṇa nāhīṃ /
je janmamṛtyu he pāhīṃ / aparihara
upaje teṃ nāśe / nāśaleṃ punarapi dise /
heṃ ghaṭikāyaṃtra taiseṃ / paribhrame gā
nā tarī udo astu āpaise / akhaṃḍita hota jāta jaiseṃ /
heṃ janmamaraṇa taiseṃ / anivāra jagīṃ
mahāpraḻaya avasare / heṃ trailokyahī saṃhare /
mhaṇoni hā parihare / ādi aṃtu
tūṃ jarī he aiseṃ mānasī / tarī khedu kāṃ karisī /
kāya jāṇataci neṇasī / dhanurdharā
etha āṇikahī eka pārthā / tuja bahutīṃ parī pāhatāṃ /
duḥkha karāvayā sarvathā / viṣo nāhīṃ
jeṃ samasteṃ iyeṃ bhūte / janmā ādi amūrte /
maga pātalīṃ vyaktīteṃ / janmaleyā
tiyeṃ kṣayāsi jetha jātī / tetha nibhrāṃta āne navhatī /
dekheṃ pūrva sthitīca yetī / āpuliye
yera madhyeṃ jeṃ pratibhāse / teṃ nidritā svapna jaiseṃ /
taisā ākāru hā māyāvaśeṃ / satsvarūpīṃ
nā tarī pavaneṃ sparśileṃ nīra / paḍhiyāse taraṃgākāra /
kā parāpekṣā aḻakāṃra- / vyakti kanakīṃ
taiseṃ sakaḻa heṃ mūrta / jāṇa pāṃ māyākārita /
jaiseṃ ākāśīṃ biṃbata / abhrapaṭala
taiseṃ ādīci jeṃ nāhī / tayālāgīṃ tūṃ rudasi kāyī /
tūṃ avīṭa teṃ pāhīṃ / caitanya eka
jayāci ārtīci bhogita / viṣayī tyajile saṃta /
jayālāgīṃ virakta / vanavāsiye
diṭhī sūni jayāteṃ / brahmacaryādi vrateṃ /
munīśvara tayāteṃ ācaratātī
eka aṃtarī niścaḻa / jeṃ nihāḻitāṃ kevaḻa /
visarale sakaḻa / saṃsārajāta
ekāṃ guṇānuvādu karitāṃ / uparatī hoūni citā /
niravadhi tallīnatā / niraṃtara
eka aikatāṃci nivāle / te dehabhāvīṃ sāṃḍale /
eka anubhaveṃ pātale / tadrupatā
jaisā saritā ogha samasta / samudrāmājiṃ miḻata /
parī māghaute na samāta / paratale nāhīṃ
taisiyā yogīśvarāṃciyā matī / miḻaṇīsaveṃ ekavaṭatī /
parī je vicārūni punarāvṛtti / bhajatīcinā
jeṃ sarvatra sarvahī dehīṃ / jayā karitāṃhī ghātu nāhīṃ /
teṃ viśvātmaka tūṃ pāhīṃ / caitanya eka
yācenici svabhāveṃ / heṃ hota jāta āghaveṃ /
tarī sāṃga kāya śocāveṃ / etha tuvāṃ
erhavīṃ tarī pārthā / tuja kāṃ neṇoṃ na maneṃ cittā /
parī kiḍāḻa heṃ śocitāṃ / bahutīṃ parīṃ
tūṃ ajhuni kāṃ na vicārisī / kāya heṃ ciṃtitu āhāsī /
svadharmu to visaralāsī / tarāveṃ jeṇeṃ
yā kauravāṃ bhalateṃ jāhaleṃ / athavā tujaci kāṃhī pātaleṃ /
kīṃ yugaci heṃ buḍāleṃ / jarhīṃ etha
tarī svadharmu eka āhe / to sarvathā tyājya nohe /
maga tarijela kāya pāhe / kṛpāḻupaṇeṃ
arjunā tujheṃ citta / jarhī jāhaleṃ dravībhūta /
tarhī heṃ anucita / saṃgrāmasamayīṃ
agā gokṣīra jarī jāhaleṃ / tarī pathyāsi nāhī mhaṇitaleṃ /
aisenihi viṣa hoya sudaleṃ / navajvarīṃ detāṃ
taise ānīṃ āna karitāṃ / nāśu hoīla hitā /
mhaṇaūni tūṃ ātāṃ / sāvadha hoī
vāyāṃci vyākuḻa kāyī / āpulā nijadharmu pāhīṃ /
jo ācaritā bādhu nāhīṃ / kavaṇe kāḻīṃ
jaiseṃ mārgeṃci cālatāṃ / apāvo na pave sarvathā /
kāṃ dīpādhāreṃ vartatāṃ / nāḍaḻije
mhaṇoni yālāgīṃ pāhīṃ / tumhāṃ kṣatriyāṃ āṇīka kāṃhī /
saṃgrāmāvāṃcūni nāhīṃ / ucita jāṇeṃ
niṣkapaṭā hoāveṃ / usiṇā ghāī juṃjhāveṃ /
heṃ aso kāya sāṃgāve / pratyakṣāvarī
arjunā jhuṃja dekheṃ ātāṃceṃ / heṃ ho kāya daiva tumace /
kīṃ nidhāna sakaḻa dharmāceṃ / pragaṭale ase
hā saṃgrāmu kāya mhaṇipe / kīṃ svarguci yeṇeṃ rūpeṃ /
mūrta kāṃ pratāpe / udo kelā
nā tarī guṇāceni patikareṃ / ārtiṃceni paḍibhareṃ /
heṃ kīrtīci svayaṃvare / ālī tuja
kṣatriyeṃ bahuta puṇya kīje / teṃ jhuṃja aiseṃ heṃ lāhije /
jaiseṃ mārgeṃ jātāṃ āḍaḻije / ciṃtāmaṇīsī
nā tarī jāṃbhayā pasare mukha / tetha avacaṭeṃ paḍe pīyūkha /
taisā saṃgrāmu hā dekha / pātalā ase
ātāṃ hā aisā avherije / maga nāthile śocūṃ baisije /
tarī āpaṇa āhāṇā hoīje / āpaṇapeyāṃ
pūrvajāṃce joḍaleṃ / āpaṇaci hoya dhāḍileṃ /
jarī āji śastra sāṃḍile / raṇīṃ iye
asatī kīrti jāīla / jaga abhiśāpu deīla /
āṇi giṃvasita pāvatīla / mahādoṣa
jaisī bhratārehīna vanitā / upahṛtī pāve sarvathā /
taiśī daśā jīvitā / svadharmeṃvīṇa
nā tarī raṇīṃ śava sāṃḍije / teṃ caumerīṃ gidhīṃ vidārije /
taise svadharmahīna abhibhavije / mahādoṣī
mhaṇoni svadharma hā sāṃḍasīla / tarī pāpā varapaḍā hosīla /
āṇi apeśa teṃ na vacela / kalpāṃtāvarī
jāṇateni taṃvaci jiyāve / jaṃva apakīrti āṃgā na pave /
āṇi sāṃga pāṃ kevī nigāveṃ / ethoniyāṃ
tūṃ nirmatsaru sadayatā / yethūni nighasī kīra māghautā /
parī te gati samastāṃ / na manela yayāṃ
heṃ cahūṃkaḍūna veḍhitīla / bāṇavarī ghetīla /
tetha pārthā na suṭijela / kṛpāḻupaṇe
aisenihī prāṇsaṃkaṭe / jarī vipāyeṃ pāṃ nighaṇeṃ ghaṭe /
tarī teṃ jiyāleṃhī vokhaṭeṃ / maraṇāhunī
tūṃ āṇikahī eka na vicārisī / etha saṃbhrame jhuṃjo ālāsī /
āṇi sakaṇavapaṇe nighālāsī / māgutā jarī
he mhaṇatīla gelā re gelā / arjuna āmhāṃ bihālā /
hā sāṃgeṃ bolu uralā / nikā kāyī
loka sāyāseṃ karūni bahuteṃ / kāṃ veṃcitī āpulī jīviteṃ /
parī vāḍhavitī kīrtīteṃ / dhanurdharā
te tuja anāyaseṃ / anakaḻita joḍilī ase /
heṃ advitīya jaiseṃ / gagana āhe
taisī kīrtī niḥsīma / tujhāṃ ṭhāyīṃ nirupama /
tujhe guṇa uttama / tihīṃ lokīṃ
digaṃtīce bhūpati / bhāṭa hoūni vākhāṇitī /
je aikiliyā dacakatī / kṛtāṃtādika
aisā mahimā ghanavaṭa / gaṃgā taisī cokhaṭa /
jayāṃ dekhī jagīṃ subhaṭa / vāṃṭha jāhalī
te pauruṣa tujheṃ adbhuta / āikoniyāṃ he samasta /
jāhale āthi virakta / jīviteṃsī
jaisā siṃhāciyā hāṃkā / yugāṃtu hoya madamukhā /
taisā kauravāṃ aśekhāṃ / dhāku tujhā
jaise parvata vajrāṃte / nā tarī sarpa garuḍāteṃ /
taisā arjunā he tūṃte / mānitī sadā
te agādhapaṇa jāīla / maga hiṇāvo aṃgā yeīla /
jarī māgutā nighasīla / na jhuṃjataci
āṇi he paḻatāṃ paḻoṃ neditī / dharūni avakaḻā karitī /
na gaṇita kuṭī bolatī / āikatāṃ tuja
maga te veḻī hiyeṃ phuṭāveṃ / āṃtā lāṭhepaṇe kāṃ na jhuṃjāve /
heṃ jiṃtale tarī bhogāveṃ / pṛthvītala
nā tarī raṇīṃ etha / jhuṃjatāṃ veṃcaleṃ jīvita /
tarī svargasukha anakaḻita / pāvasīla
mhaṇoni ye goṭhī / vicāru na karīṃ kiriṭī /
ātāṃ dhanuṣya gheūni uṭhī / jhuṃjeṃ vegīṃ
dekheṃ svadharmu hā ācaratāṃ / doṣu nāse asatā /
tuja bhrāṃti he kavaṇa cittā / etha pātakācī
sāṃge plaveṃci kāya buḍije / kāṃ mārgīṃ jātāṃ āḍaḻije /
parī vipāyeṃ cālo neṇije / tarī teṃhī ghaḍe
amṛteṃ tarīci marīje / jarī vikheṃsī sevīje /
taisā svadharmeṃ doṣu pāvije / hetukapaṇe
mhaṇoni tuja pārthā / hetu sāṃḍoni sarvathā /
kṣātravṛttī jhuṃjatāṃ / pāpa nāhī
sukhīṃ saṃtoṣā na yāve / duḥkhī viṣādā na bhajāveṃ /
āṇi lābhālābha na dharāve / manāmājīṃ
etha vijayapaṇa hoīla / kāṃ sarvathā deha jāīla /
heṃ ādhīṃci kāṃhī puḍhīla / ciṃtāvenā
āpaṇayāṃ ucitā / svadharmāteṃci rahāṭatāṃ /
je pāveṃ teṃ nivāṃtā / sāhoni jāveṃ
aiseyā maneṃ hoāveṃ / tarī doṣu na ghaḍe svabhāveṃ /
mhaṇoni ātāṃ jhuṃjāveṃ / nibhrāṃta tuvāṃ
he sāṃkhyasthiti mukulita / sāṃgitalī tuja etha /
ātāṃ buddhiyogu niścita / avadhārīṃ pāṃ
jayā buddhiyuktā / āhāliyā pārthā /
karmabaṃdhu sarvathā / bāṃdhū na pāve
jaise vajrakavaca leīje / maga śastrāṃcā varṣāvo sāhije /
parī jaiteṃsī urije / acuṃbitā
taiseṃ aihika tarī na naśe / āṇi mokṣu to uralā ase /
jetha pūrvānukrama dise / cokhāḻata
karmādhāre rāhāṭije / parī karmaphaḻa na nirīkṣije /
jaisā maṃtrajñu na badhije / bhūtabādhā
tiyāparī je subuddhi / āpulālyā niravadhi /
hāṃ asatāṃci upādhi / āṃkaḻū na sake
jetha na saṃcare puṇyapāpa / je sūkṣma ati niṣkaṃpa /
guṇatrayādi lepa / na lagatī jetha
arjunā te puṇyavaśeṃ / jarī alpaci hṛdayīṃ buddhi prakāśe /
tarī aśeṣahī nāśe / saṃsārabhaya
jaisī dīpakaḻikā dhākuṭī / parī bahu tejāteṃ pragaṭī /
tarī sadbuddhi he thekuṭī / mhaṇoṃ naye
pārthā bahutīṃ parī / he apekṣije vicāraśūrī /
je durlabha carācarīṃ / sadvāsanā
āṇikāsārikhā bahuvasu / jaisā na joḍe parisu /
kāṃ amṛtācā leśu / daivaguṇeṃ
taisī durlabha je sadbuddhi / jiye paramātmāci avadhi /
jaisā gaṃgesī udadhi / niraṃtara
taisī īśvarāvāṃcūni kāṃhī / jiye āṇika lāṇī nāhīṃ /
te ekaci buddhi pāhīṃ / arjunā jagīṃ
yerī te durmati / je bahudhā ase vikaratī /
tetha niraṃtara ramatī / avivekiye
mhaṇoni tayā pārthā / svarga saṃsāra narakāvasthā /
ātmasukha sarvathā / dṛṣṭa nāhīṃ
vedādhāreṃ bolatī / kevaḻa karma pratiṣṭhitī /
parī karmaphaḻīṃ āsaktī / dharūniyāṃ
mhaṇatī saṃsārī janmije / yajñādi karma kījeṃ /
maga svargasukha bhogije / manohara
etha heṃ vāṃcūni kāṃhī / āṇika sarvathā sukhaci nāhī /
aiseṃ arjunā bolatī pāhīṃ / durbuddhi te
dekheṃ kāmanā abhibhūta / hoūni karmeṃ ācarata /
te kevaḻa bhogīṃ citta / deūniyāṃ
kriyāviśeṣeṃ bahuteṃ / na lopitīṃ vidhīteṃ /
nipuṇa hoūni dharmāteṃ / anuṣṭhitī
pari ekaci kuḍeṃ karitī / je svargakāmu manīṃ dharitī /
yajñapuruṣā cukatī / bhoktā jo
jaisā karpurācā rāśi kīje / maga agni lāūni dīje /
kāṃ miṣṭānīṃ saṃcaravije / kāḻakūṭa
daiveṃ amṛtakuṃbha joḍalā / to pāyeṃ hāṇoni ulaṃḍilā /
taisā nāsitī dharma nipajalā / hetukapaṇeṃ
sāyāseṃ puṇya arjije / maga saṃsāru kā apekṣije /
parī neṇatī te kāya kīje / aprāpta dekheṃ
jaise rāṃdhavaṇī rasasoya nikī / karuniyāṃ mole vikī /
taisā bhogāsāṭhī avivekī / dhāḍitī dharmu
mhaṇoni he pārthā / durbuddhi dekha sarvathā /
tayāṃ vedavādaratāṃ / manīṃ vase
tinhīṃ guṇīṃ āvṛtta / he veda jāṇe nibhrāṃta /
mhaṇoni upaniṣadādi samasta / sātvika te
yera rajatamātmaka / jetha nirupije karmādika /
je kevaḻa svargasūcaka / dhanurdharā
mhaṇoni tūṃ jāṇa / he sukhaduḥkhāsīca kāraṇa /
etha jhaṇe aṃtaḥkaraṇa / rigoṃ desī
tūṃ guṇatrayāteṃ avherīṃ / mī mājheṃ heṃ na karīṃ /
eka ātmasukha aṃtarī / visaṃba jhaṇīṃ
jarī vedeṃ bahuta bolaleṃ / vividha bheda sūcile /
tarhī āpaṇa hita āpuleṃ / teṃci ghepe
jaisā pragaṭaliyā gabhastī / aśeṣahī mārga disatī /
tarī tetulehī kāya cālijatī / sāṃge maja
kā udakamaya sakaḻa / jarhī jāhaleṃ ase mahītaḻa /
tarī āpaṇa ghepe kevaḻa / ārtīcajogeṃ
taise jñāniye je hotī / te vedārthāte vivaritī /
maga apekṣita teṃ svīkāritī / śāśvata jeṃ
mhaṇauni āikeṃ pārthā / yācivarī pāhatāṃ /
tuja ucita hoya ātāṃ / svakarma heṃ
āmhīṃ samastahī vicārileṃ / taṃva aiseṃci heṃ manā āleṃ /
je na saṃḍije tuvā āpuleṃ / vihita karma
parī karmaphaḻīṃ āsa na karāvī / āṇi kukarmī saṃgati na vhāvī /
he satkriyāci ācarāvī / hetūviṇa
tūṃ yogayukta hoūnī / phaḻācā saṃga sāṃḍunī /
maga arjunā citta deūnī / karīṃ karmeṃ
parī ādarile karma daiveṃ / jarī samāptīteṃ pāve /
tarī viśeṣeṃ tetha toṣāveṃ / hehī nako
kāṃ nimitteṃ koṇe ekeṃ / teṃ siddhī na vacatāṃ ṭhākeṃ /
tarī tethiṃceni aparitokheṃ / kṣobhāveṃ nā
ācaratā siddhī geleṃ / tarī kājāci kīra āleṃ /
parī ṭheliyāhī saguṇa jahāleṃ / aiseṃci mānīṃ
dekheṃ jetulāleṃ karma nipaje / tetuleṃ ādipuruṣīṃ jarī arpije /
tarī parīpūrṇa sahajeṃ / jahāleṃ jāṇe
dekheṃ saṃtāsaṃtī karmīṃ / heṃ je sarisepaṇa manodharmīṃ /
teci yogasthiti uttamīṃ / praśaṃsije
arjunā samatva cittāceṃ / teciṃ sāra jāṇa yogāceṃ /
jetha manā āṇi buddhīceṃ / aikya āthī
to buddhiyoga vivaritāṃ / bahuteṃ pāḍe pārthā /
dise hā arutā / karmabhāgu
pari teṃci karma ācarije / tarīca hā yogu pāvije /
jeṃ karmaśeṣa sahaje / yogasthiti
mhaṇoni buddhiyogu sadharu / tetha arjunā hoī sthiru /
maniṃ karī avheru / phaḻahetūcā
je buddhiyogā yojile / teci pāraṃgata jāhale /
ihīṃ ubhaya saṃbaṃdhī sāṃḍile / pāpapuṇyīṃ
te karmī tarī vartatī / parī karmaphaḻā nātaḻatī /
āṇi yātāyāti lopatī / arjunā tayāṃ
maga nirāmayabharita / pāvatī pada acyuta /
te buddhiyogayukta / dhanurdharā
tūṃ aisā taiṃ hosī / jaiṃ mohāteṃ yā sāṃḍisī /
āṇi vairāgya mānasīṃ / saṃcarela
maga niṣkaḻaṃka gahana / upajela ātmajñāna /
teṇe nicāḍeṃ hoīla mana / apaiseṃ tujhe
tetha āṇika kāṃhī jāṇāve / kāṃ māgilāteṃ smarāveṃ /
heṃ arjunāṃ āghaveṃ / pāruṣela
iṃdriyāṃciyā saṃgatī / jiye pasaru ase matī /
te sthira hoīla māgutī / ātmasvarūpīṃ
samādhisukhīṃ kevaḻa / jaiṃ buddhi hoīla niścaḻa /
taiṃ pāvasī tūṃ sakaḻa / yogasthiti
tetha arjuna mhaṇe devā / hāci abhiprāvo āghavā /
mī pusena ātāṃ sāṃgāvā / kṛpānidhi
maga acyuta mhaṇe sukheṃ / jeṃ kirīṭī tuja nikeṃ /
teṃ pūsa pāṃ unmekheṃ / manāceni
yā bolā pārtheṃ / mhaṇitaleṃ sāṃga pāṃ śrīkṛṣṇāteṃ /
kāya mhaṇipe sthitaprajñāteṃ / voḻakhoṃ kevīṃ
āṇi sthirabuddhi jo mhaṇije / to kaisāṃ cinhīṃ jāṇije /
jo samādhisukha bhuṃjije / akhaṃḍita
to kavaṇe sthitī ase / kaiseni rūpī vilase /
devā sāṃgāveṃ heṃ aiseṃ / lakṣmīpatī
tava parabrahmaavataraṇu / jo ṣaḍguṇādhikaraṇu /
to kāya tetha nārāyaṇu / bolatu ase
mhaṇe arjunā pariyesīṃ / hā abhilāṣu prauḍha mānasīṃ /
to aṃtarāya svasukhesīṃ / karīta ase
jo sarvadā nityatṛptu / aṃtaḥkaraṇabharitu /
pari viṣayāmāji patitu / jeṇeṃ saṃge kīje
to kāmu sarvathā jāye / jayāce ātmatoṣīṃ mana rāheṃ /
toci sthitaprajñu hoye / puruṣa jāṇe
nānā duḥkhī prāptīṃ / jayāsī udvegu nāhīṃ cittīṃ /
āṇi sukhāciyā ārtī / aḍapaijenā
arjunā tayācāṃ ṭhāyīṃ / kāmakrodhu sahajeṃ nāhīṃ /
āṇi bhayāteṃ neṇeṃ kahīṃ / paripūrṇa to
aisā jo niravadhi / to jāṇa pāṃ sthirabuddhi /
jo nirasūni upādhi / bhedarahitu
jo sarvatrā sadā sarisā / paripūrṇa caṃdru kāṃ jaisā /
adhamottama prakāśā - / mājīṃ na mhaṇe
aisī anavacchinna samatā / bhūtāmatrīṃ sadayatā /
āṇi pālaṭu nāhīṃ cittā / kavaṇe veḻe
gomaṭeṃ kāṃhī pāve / teṇe saṃtoṣeṃ teṇeṃ nābhibhave /
jo okhaṭeni nāgave / viṣādāsī
aisā harikhaśokarahitu / jo ātmabodhabharitu /
to pāṃ jāṇa prajñāyuktu / dhanurdharā
kāṃ kūrma jiyāparī / uvāilā aveva pasarī /
nā icchāvaśeṃ āvarī / āpule āpaṇa
taisīṃ iṃdriye āpaitīṃ hotīṃ / jayāceṃ mhaṇitaleṃ karitī /
tayācī prajñā jāṇa sthitī / pātalīṃ ase
ātāṃ arjunā āṇikahī eka / sāṃgena aikeṃ kavatika /
yā viṣayāṃte sādhaka / tyajitī niyameṃ
śrotrādi iṃdriye āvaratī / pari rasane niyamu na karitī /
te sahasradhā kavaḻijatī / viṣayīṃ ihīṃ
jaisī varivari pālavī khuḍije / āṇi muḻīṃ udaka ghālije /
tarī kaiseni nāśu nipaje / tayā vṛkṣā
to udakāceni baḻeṃ adhikeṃ / jaisā āḍavoni āṃge phāṃke /
taisā mānasī viṣo pokhe / rasanādvāreṃ
yerāṃ iṃdriyā viṣaya tuṭe / taisā niyamūṃ na ye rasa haṭeṃ /
je jīvana heṃ na ghaṭe / yeṇeṃviṇa
maga arjunā svabhāve / aisiyāhī niyamāteṃ pāve /
jaiṃ parabrahma anubhaveṃ / hoūni jāīje
taiṃ śarīrabhāva nāsatī / iṃdriye viṣaya visaratī /
sohaṃbhāvapratīti / prakaṭa hoya
yerhavīṃ tarī arjunā / heṃ āyā naye sādhanā /
je rahāṭatātī jatanā / niraṃtara
jayāteṃ abhyāsācī gharaṭī / yamaniyamāṃcī tāṭī /
je manāte sadā muṭhī / dharūni āhātī
tehī kijatī kāsāvisī / yā iṃdriyāṃcī prauḍhī aisī /
jaisī maṃtrajñāteṃ vivasī / bhulavī kāṃ
dekhe viṣaya he taise / pāvatī ṛddhisiddhīceni miṣeṃ /
maga ākaḻatī sparśeṃ / iṃdriyāṃceni
tiye saṃdhī mana jāye / maga abhyāsāṃ ṭhoṭhāvaleṃ ṭhāye /
aiseṃ baḻakaṭapaṇa āhe / iṃdriyāṃce
mhaṇoni āikeṃ pārthā / yāṃte nirdaḻī jo sarvathā /
sarva viṣayīṃ āsthā / sāṃḍūniyā
toci tūṃ jāṇa / yoganiṣṭhesī kāraṇa /
jayāce viṣayasukhe / aṃtaḥkaraṇa jhakavenā
jo ātmabodhayuktu / hoūni ase satatu /
jo māteṃ hṛdayāāṃtu / visaṃbenā
erhavīṃ bāhya viṣaya tarī nāhīṃ / parī mānasīṃ hoīla jarī kāṃhī /
tarī sādyaṃtuci hā pāhīṃ / saṃsāru ase
jaisā kāṃ viṣācā leśu / ghetaliyā hoya bahuvasu /
maga nibhrāṃta karī nāśu / jīvitāsī
taisī yā viṣayāṃcī śaṃkā / manīṃ vasatī dekhā /
ghātu karī aśekhā / vivekajātā
jarī hṛdayīṃ viṣaya smaratī / tarī nisaṃgāhī āpaje saṃgatī /
saṃgī pragaṭe mūrti / abhilāṣācī
jetha kāmu upajalā / tetha krodhu ādhīṃci ālā /
krodhīṃ ase ṭhevilā / saṃmoha jāṇe
saṃmohā jāliyā vyakti / tarī nāśu pāve smṛti /
caṃḍavāteṃ jyoti / āhata jaisī
kāṃ astamānīṃ niśī / jaisī sūryatejāteṃ grāsī /
taisī daśā smṛtibhraṃśīṃ / prāṇiyāṃsī
naga ajñānāṃdha kevaḻa / teṇe āplavije sakaḻa /
tetha buddhi hoya vyākuḻa / hṛdayāmājīṃ
jaiseṃ jātyaṃdhā paḻaṇī pāve / maga te kākuḻatī sairā dhāṃve /
taise buddhīsi hotī bhaveṃ / dhanurdharā
aisā smṛtibhraṃśu ghaḍe / maga sarvathā buddhi avaghaḍe /
tetha samūḻa heṃ upaḍe / jñānajāta
caitanyācāṃ bhraṃśī / śarīrā daśā jaiśī /
puruṣā buddhināśīṃ / hoya dekheṃ
mhaṇoni āikeṃ arjunā / jaisā visphulliṃga lāge iṃdhanā /
maga prauḍha jāliyā tribhuvanā / puroṃ śake
taiseṃ viṣayāṃce dhyāna / jarī vipāyeṃ vāhe mana /
tarī yesaṇe heṃ patana / giṃvasīta pāve
mhaṇoni viṣaya he āghave / sarvathā manauni sāṃḍāve /
maga rāgadveṣa svabhāveṃ / nāśatīla
pārthā āṇikahī eka / jarī nāśile rāgadveṣa /
tarī iṃdriyāṃ viṣayīṃ bādhaka / ramatāṃ nāhī
jaisā sūrya ākāśagatu / raśmikarīṃ jagāteṃ sparśatu /
tarī saṃgadoṣeṃ kāya liṃpatu / tethiṃceni
taisā iṃdriyārthī udāsīna / ātmaraseṃci nirbhinna /
jo kāmakrodhavihīna / hoūni ase
tarī viṣayāṃtuhī kāṃhī / āpaṇapevācuni nāhīṃ /
maga viṣaya kavaṇa kāyī / bādhītīla kavaṇā
jarī udakeṃ udakīṃ buḍīje / kāṃ agni āgī poḻije /
tarīṃ viṣayasaṃge āplavije / paripūrṇa to
aisā āpaṇaci kevaḻa / hoūni ase nikhaḻa /
tayāci prajñā acaḻa / nibhrāṃta mānīṃ
dekheṃ akhaṃḍita prasannatā / āthī jetha cittā /
tethe rigaṇeṃ nāhīṃ samastāṃ / saṃsāraduḥkhāṃ
jaisā amṛtācā nirjharu / prasave jayācā jaṭharu /
tayā kṣudhetṛṣṇecā aḍadaru / kahīṃci nāhīṃ
taiseṃ hṛdaya prasanna hoye / tarī duḥkha kaiceṃ keṃ āhe /
tetha buddhi āpaisī rāhe / paramātmarūpīṃ
jaisā nirvātīcā dīpu / sarvathā neṇe kaṃpu /
taisā sthirabuddhi svasvarūpu / yogayuktu
ye yuktīci kaḍasaṇī / nāhīṃ jayācāṃ aṃtaḥkaraṇīṃ /
to ākaḻilāṃ jāṇa guṇīṃ / viṣayādikīṃ
tayā sthirabuddhi pārthā / kahīṃ nāhīṃ sarvathā /
āṇi sthairyācī āsthā / tehī nupaje
niścaḻatvācī bhāvanā / jarī navheci dekheṃ manā /
tarī śāṃti kevī arjunā / āpu hoya
āṇi jetha śāṃticā jivhāḻā nāhīṃ / tetha sukha visaroni na rige kahīṃ /
jaisā pāpiyācāṃ ṭhāyīṃ / mokṣu na vase
dekheṃ agnimājī dhāpatī / tiyeṃ bījeṃ jarī viruḍhatī /
tarī aśāṃta sukhaprāptī / ghaḍoṃ śake
mhaṇoni ayuktapaṇa manāce / teṃci sarvasva duḥkhāceṃ /
yā kāraṇeṃ iṃdriyāṃceṃ / damana nikeṃ
ye iṃdriyeṃ jeṃ jeṃ mhaṇatī / teṃ teṃci je puruṣa karitī /
te taraleci na taritī / viṣayasiṃdhu
jaisī nāva thaḍiye ṭhākitāṃ / jarī varapaḍī hoya durvātā /
tarī cukalāhī māgautā / apāvo pāve
taisī prāpteṃhī puruṣeṃ / iṃdriyeṃ lāḻilīṃ jarī kautukeṃ /
tarī ākramilā dekha duḥkhe / sāṃsārikeṃ
mhaṇoni āpulīṃ āpaṇapeyā / jarī ye iṃdriye yetī āyā /
tarī adhika kāṃhī dhanaṃjayā / sārthaka ase
dekhe kūrma jiyāparī / uvāilā avayava pasarī /
nā tarī icchāvaśeṃ āvarī / āpaṇapeṃci
taisīṃ iṃdriye āpaitī hotī / jayāceṃ mhaṇitaleṃ karitī /
tayācī prajñā jāṇa sthitī / pātalī ase
ātā āṇika eka gahana / pūrṇāceṃ cinha /
arjunā tuja sāṃgena / parisa pāṃ
dekhe bhūtajāta nideleṃ / tetheṃci jayā pāhaleṃ /
āṇi jīva jetha ceile / tetha nidrita to
taisā to nirupādhi / arjunā to sthirabuddhi /
toci jāṇe niravadhi / munīśvara
pārthā āṇikahī parī / to jāṇo yeīla avadhārīṃ /
jaisī akṣobhatā sāgarīṃ / akhaṃḍita
jarī saritāogha samasta / paripūrṇa hoūni miḻata /
tarī adhika nohe īṣat / maryādā na saṃḍī
nā tarī grīṣmakāḻīṃ saritā / śoṣūni jāti samastā /
parī nyūna navhe pārthā / samudru jaisā
taisā prāptīṃ ṛddhisiddhī / tayāsi kṣobhu nāhīṃ buddhī /
āṇi na pavatāṃ na bādhī / adhṛti tayāteṃ
sāṃge sūryācāṃ gharī / prakāśu kāya vātīverī /
kī na lavije tarī aṃdhārīṃ / koṃḍela to
dekheṃ ṛddhisiddhi tayāparī / ālī gelī se na karī /
to viguṃtalā ase aṃtarīṃ / mahāsukhīṃ
jo āpuleni nāgarapaṇeṃ / iṃdrabhuvanāteṃ pābaḻeṃ mhaṇe /
to kevi raṃje pālaviṇeṃ / bhillāṃceni
jo amṛtāsi ṭhī ṭhevī / to jaisā kāṃjī na sevī /
taisā svasukhānubhavī / na bhogī ṛddhi
pārthā navala heṃ pāhīṃ / jetha svargasukha lekhanīya nāhī /
tetha ṛddhisiddhi kāyī / prākṛtā hotī
aisā ātmabodheṃ toṣalā / jo paramānaṃdeṃ pokhalā /
toci sthiraprajñu bhalā / voḻakha tūṃ
to ahaṃkārāte daṃḍunī / sakaḻa kāma sāṃḍoni /
vicare viśva hoūni / viśvācimājīṃ
he brahmasthitī niḥsīma / je anubhavitāṃ niṣkāma /
pātaleṃ parabrahma / anāyāseṃ
je cidrūpīṃ miḻatāṃ / dehāṃtīcī vyākuḻatā /
āḍa ṭhākoṃ na śake cittā / prājñā jayā
teci he sthiti / svamukheṃ śrīpati /
sāṃgata arjunāprati / saṃjayo mhaṇe
aise kṛṣṇavākya aikileṃ / tetha arjune manīṃ mhaṇitaleṃ /
ātāṃ āmuciyāci kājā āleṃ / upapatti iyā
je karmajāta āghaveṃ / etha nirākārileṃ deveṃ /
tarī pāruṣaleṃ myāṃ jhuṃjāveṃ / mhaṇūniyāṃ
aisā śrīacyutāciyā bolā / cittīṃ dhanurdharu uvāyilā /
ātāṃ praśnu karīla bhalā / āśaṃkoniyāṃ
to prasaṃgu ase nāgaru / jo sakaḻa dharmāsi āgaru /
kīṃ vivekāmṛtasāgaru / prāṃtahīnu
jo āpaṇape sarvajñanāthu / nirupitā hoīla śrīanaṃtu /
te jñānadevo sāṃgela mātu / nivṛttīdāsu
Original text: jñāneśvarī · Marathi Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0