Jnaneshwari · Chapter 17
// ॐ śrī paramātmane namaḥ //
// atha śrīmadbhagavadgītā //
/ atha saptadaśo'dhyāyaḥ - adhyāya satarāvā / /
/ śraddhātrayavibhāgayogaḥ /
viśvavikāsita mudrā / jayā soḍī tujhī yogamudrā /
tayā namojī gaṇeṃdrā / śrīgururāyā
triguṇatripurīṃ veḍhilā / jīvatvadurgīṃ āḍilā /
to ātmaśaṃbhūneṃ soḍavilā / tujhiyā smṛtī
mhaṇauni śiveṃsīṃ kāṃṭāḻā / gurutveṃ tūṃci āgaḻā /
taऱhī haḻu māyājaḻā- / mājīṃ tārūni
je tujhyāvikhīṃ mūḍha / tayāṃlāgīṃ tūṃ vakratuṃḍa /
jñāniyāṃsī tarī akhaṃḍa / ujūci āhāsī
daivikī diṭhī pāhatāṃ sānī / taऱhī mīlanonmīlanīṃ /
utpatti praḻayo donhī / līlāci karisī
pravṛttikarṇācyā cāḻīṃ / uṭhalī madagaṃdhāniḻīṃ /
pūjījasī nīlotpalīṃ / jīvabhṛṃgāṃcyā
pāṭhīṃ nivṛttikarṇatāḻeṃ / āhāḻalī te pūjā vidhuḻe /
tevhāṃ miravisī mokaḻeṃ / āṃgāceṃ leṇeṃ
vāmāṃgīcā lāsyavilāsu / jo hā jagadrūpa ābhāsu /
to tāṃḍavamiseṃ kaḻāsu / dāvisī tūṃ
heṃ aso vismo dātārā / tūṃ hosī jayācā soyarā /
soirikeciyā vyavahārā / mukeci to
pheḍitāṃ baṃdhanācā ṭhāvo / tūṃ jagadbaṃdhu aisā bhāvo /
dharūṃ voḻage uvāvo / tujhāci āṃgīṃ
taṃva dujayāceni nāṃveṃ tayā / dehahī nureci paiṃ devarāyā /
jeṇeṃ tūṃ āpaṇapayāṃ / kelāsi dujā
tūṃteṃ karūni puḍheṃ / je upāyeṃ ghetī davaḍe /
tayāṃ ṭhāsī bahuveṃ pāḍeṃ / māgāṃci tūṃ
jo dhyāneṃ sūye mānasīṃ / tayālāgīṃ nāhīṃ tūṃ tyāce deśīṃ /
dhyānahī visare teṇeṃsīṃ / vālabha tuja
tūteṃ siddhaci jo neṇe / to nāṃde sarvajñapaṇeṃ /
vedāṃhī yevaḍheṃ bolaṇeṃ / neghasī kānīṃ
mauna gā tujheṃ rāśināṃva / ātāṃ stotrīṃ keṃ bāṃdhoṃ hāva /
disatī tetulī māva / bhajoṃ kāī
daivikeṃ sevaku hoṃ pāhoṃ / tarī bheditāṃ drohoci lāhoṃ /
mhaṇauni ātāṃ kāṃhīṃ nohoṃ / tujalāgīṃ jī
jaiṃ sarvathā sarvahī nohije / taiṃ advayā tūteṃ lāhije /
heṃ jāṇeṃ mī varma tujheṃ / ārādhya liṃgā
tarī nuroni vegaḻeṃpaṇa / rasīṃ bhajinnaleṃ lavaṇa /
taiseṃ namana mājheṃ jāṇa / bahu kāya boloṃ
ātāṃ ritā kuṃbha samudrīṃ rige / to ucaṃbaḻata bharoni nige /
kāṃ daśīṃ dīpasaṃgeṃ / dīpuci hoya
taisā tujhiyā praṇitīṃ / mī pūrṇu jāhaloṃ śrīnivṛttī /
ātāṃ āṇīna vyaktīṃ / gītārthu to
tarī ṣoḍaśādhyāyaśekhīṃ / tiye samāptīcyā ślokīṃ /
jo aisā nirṇayo niṣṭaṃkīṃ / ṭhevilā deveṃ
je kṛtyākṛtyavyavasthā / anuṣṭhāvayā pārthā /
śāstraci eka sarvathā / pramāṇa tuja
tetha arjuna mānaseṃ / mhaṇe heṃ aiseṃ kaiseṃ /
je śāstreṃvīṇa nase / suṭikā karmā
tarī takṣakācī phaḍe / ṭhākoni kaiṃ to maṇi kāḍhe /
kaiṃ nākīṃcā keśu joḍe / siṃhāciye ?
maga teṇeṃ to voṃvije / tarīca leṇeṃ pāvije /
eऱhavīṃ kāya asije / riktakaṃṭhīṃ ?
taisī śāstrāṃcī mokaḻī / yāṃ kaiṃ koṇa pāṃ veṃṭāḻī /
ekavākyatecyā phaḻīṃ / paisije kaiṃ ?
jālayāhī ekavākyatā / kāṃ lābheṃ veḻu anuṣṭhitāṃ /
kaiṃcā paisāru jīvitā / yetulāliyā
āṇi śāstreṃ artheṃ deśeṃ kāḻeṃ / yā cahūṃhī jeṃ ekaphaḻe /
to upāvo keṃ miḻe / āghavayāṃsī ?
mhaṇauni śāstrāceṃ ghaḍateṃ / noheṃ prakāreṃ bahuteṃ /
tarī murkhā mumukṣāṃ yetheṃ / kāya gati pāṃ ?
hā pusāvayā abhiprāvo / jo arjuna karī prastāvo /
to satarāviyā ṭhāvo / adhyāyā yetha
tarī sarvaviṣayīṃ vitṛṣṇu / jo sakaḻakaḻīṃ pravīṇu /
kṛṣṇāhī navala kṛṣṇu / arjunatveṃ jo
śauryā joḍalā ādhāru / jo somavaṃśācā śṛṃgāru /
sukhādi upakāru / jayācī līlā
jo prajñecā priyottamu / brahmavidyecā viśrāmu /
sahacaru manodharmu / devācā jo
to arjuna mhaṇe gā tamālaśyāmā / iṃdriyāṃ phāṃvaliyā brahmā /
tujhāṃ bolu āmhā / sākāṃkṣu paiṃ jī
jeṃ śāstreṃvāṃcūni āṇikeṃ / prāṇiyā svamokṣu na dekhe /
aiseṃ kāṃ kaiṃpakheṃ / bolilāsī
tarī na miḻeci to deśu / navheci kāḻā avakāśu /
jo karavī śāstrābhyāsu / tohī durī
āṇi abhyāsīṃ virajiyā / hotī jiyā sāmugriyā /
tyāhī nāhīṃ āpaitiyā / tiye veḻīṃ
ujū noheci prācīna / nedīci prajñā saṃvāhana /
aiseṃ ṭheleṃ āpādana / śāstrāceṃ jayā
kiṃbahunā śāstravikhīṃ / ekahī na lāhātīci nakhī /
mhaṇauni ukhivikhī / sāṃḍilī jihīṃ
parī nirdhārūni śāstreṃ / arthānuṣṭhāneṃ pavitreṃ /
nāṃdatāti paratreṃ / sācāreṃ je
tayāṃseṃ āmhīṃ hoāveṃ / aisī cāḍa bāṃdhoni jīveṃ /
ghetī tayāṃceṃ māgāve / ācarāvayā
dhaḍyāciyā ākharāṃ / taḻīṃ bāḻa lihe dātārā /
kāṃ puḍhāṃsūni paḍikarā / akṣamu cāle
taiseṃ sarvaśāstranipuṇa / tayāceṃ jeṃ ācaraṇa /
teṃci karitī pramāṇa / āpaliye śraddhe
maga śivādikeṃ pūjaneṃ / bhūmyādikeṃ mahādāneṃ /
āgnihotrādi yajaneṃ / karitī je śraddhā
tayāṃ sattvarajatamāṃ-/ / mājīṃ koṇa puruṣottamā /
gati hoya te āmhāṃ / sāṃgijo jī
taṃva vaikuṃṭhapīṭhīṃceṃ liṃga / jo nigamapadmācā parāga /
jiye jayāceni heṃ jaga / aṃgacchāyā
kāḻa sāviyāci vāḍhu / lokottara prauḍhu /
ādvitīya gūḍhu / ānaṃdaghanu
iyeṃ ślāghijatī jeṇeṃ bikeṃ / teṃ jayāceṃ āṃgīṃ asikeṃ /
to śrīkṛṣṇa svamukheṃ / bolata ase
mhaṇe pārthā tujhā atiso / heṃhī āmhī jāṇatasoṃ /
je śāstrābhyāsācā āḍaso / mānitosi kīṃ
nusadhiyācī śraddhā / jhoṃboṃ pāhasī paramapadā /
tarī taiseṃ heṃ prabuddhā / sohopeṃ nohe
śraddhā mhaṇitaliyāsāṭhīṃ / pātejoṃ naye kirīṭī /
kāya dviju aṃtyajaghṛṣṭīṃ / aṃtyaju nohe ?
gaṃgodaka jarī jāleṃ / tarī madyabhāṃḍāṃ āleṃ /
teṃ gheūṃ naye kāṃhīṃ keleṃ / vicārīṃ pāṃ
caṃdanu hoya śītaḻu / parī agnīsī pāve meḻu /
taiṃ hātīṃ dharitāṃ jāḻūṃ / na śake kāī ?
kāṃ kiḍāciye āṭatiye puṭīṃ / paḍileṃ soḻeṃ kirīṭī /
ghetaleṃ cokhāsāṭhīṃ / nāgavīnā ?
taiseṃ śraddheceṃ daḻavāḍeṃ / aṃgeṃ kīra cokhaḍeṃ /
parī prāṇiyāṃcyā paḍe / vibhāgīṃ jaiṃ
te prāṇiye taṃva svabhāveṃ / ānādimāyāprabhāveṃ /
triguṇāceci āghave / vaḻile āhātī
tethahī dona guṇa khāṃcatī / maga eka dharī unnatī /
taiṃ taisiyāci hotī vṛttī / jīvāṃciyā
vṛttīseṃ mana dharitī / manāsī kriyā karitī /
keliyā aisī varītī / maroni deheṃ
bīja moḍe jhāḍa hoye / jhāḍa moḍe bījīṃ sāmāye /
aiseni kalpakoḍī jāye / parī jāti na naśe
tiyāparīṃ yiyeṃ apāreṃ / hota jāta janmāṃtareṃ /
parī triguṇatva na vyabhicareṃ / prāṇiyāṃceṃ
mhaṇūni prāṇiyāṃcyā paikīṃ / paḍilī śraddhā avalokīṃ /
te hoya guṇāsārikhī / tihīṃ yayāṃ
vipāyeṃ vāḍhe sattva śuddha / tevhāṃ jñānāsī karī sāda /
parī ekā doghe vokhada / yera āhātī
sattvāceni āṃgalageṃ / te śraddhā mokṣaphaḻā rige /
taṃva raja tama uge / kāṃ pāṃ rāhātī ?
moḍoni sattvācī trāye / rajoguṇa ākāśeṃ jāye /
tevhāṃ teci śraddhā hoye / karmakerasuṇī
maga tamācī uṭhī āgī / tevhāṃ teci śraddhā bhaṃgī /
hoṃ lāge bhogālāgīṃ / bhalateyā
evaṃ sattvarajatamā-/ / vegaḻī śraddhā suvarmā /
nāhīṃ gā jīvagrāmā-/ / mājīṃ yayā
mhaṇauni śraddhā svābhāvika / ase paiṃ triguṇātmaka /
rajatamasāttvika / bhedīṃ ihīṃ
jaiseṃ jīvanaci udaka / parī viṣīṃ hoya māraka /
kāṃ mirayāmājīṃ tīkha / uṃsīṃ goḍa
taisā bahuvaseṃ tameṃ / jo sadāci hoya nime /
tetha śraddhā parīṇame / teṃci hoūni
maga kājaḻā āṇi masī / na dise vivaṃcanā jaisī /
tevīṃ śraddhā tāmasī / sinī nāhīṃ
taisīca rājasīṃ jīvīṃ / rajomaya jāṇāvī /
sāttvikīṃ āghavīṃ / sattvācīca
aiseni hā sakaḻu / jagaḍaṃbaru nikhiḻu /
śraddhecāci kevaḻu / votalā ase
parī guṇatrayavaśeṃ / trividhapaṇāceṃ lāseṃ /
śraddhe jeṃ uṭhileṃ ase / teṃ voḻakha tūṃ
tarī jāṇije jhāḍa phuleṃ / kāṃ mānasa jāṇije boleṃ /
bhogeṃ jāṇije keleṃ / pūrvajanmīṃceṃ
taisīṃ jihīṃ cinhīṃ / śraddhecīṃ rūpeṃ tīnhīṃ /
dekhijatī te vānī / avadhārīṃ pāṃ
tarī sāttvika śraddhā / jayāṃcā hoya bāṃdhā /
tayāṃ bahutakarūni medhā / svargīṃ āthī
te vidyājāta paḍhatī / yajñakriye nivaḍatī /
kiṃbahunā paḍatī / devalokīṃ
āṇi śraddhā rājasā / ghaḍale je vīreśā /
te bhajatī rākṣasāṃ / khecarāṃ hana
śraddhāṃ je kāṃ tāmasī / te mī sāṃgena tujapāśīṃ /
je kāṃ kevaḻa pāparāśī / ātikarkaśī nirdayatveṃ
jīvavadheṃ sādhūni baḻī / bhūtapretakuḻeṃ maiḻīṃ /
smaśānīṃ saṃdhyākāḻīṃ / pūjitī je
te tamoguṇāceṃ sāra / kāḍhūni nirmile nara /
jāṇa tāmasiyeceṃ ghara / śraddheceṃ teṃ
aisī ihīṃ tihīṃ liṃgīṃ / trividha śraddhā jagīṃ /
paiṃ heṃ yayālāgīṃ / sāṃgatu aseṃ
je he sāttvika śraddhā / jatana karāvī prabuddhā /
yerī donī viruddhā / sāṃḍāviyā
he sāttvikamati jayā / nirvāhatī hoya dhanaṃjayā /
bāgula nohe tayā / kaivalya teṃ
to na paḍho kāṃ brahmasūtra / nāloḍho sarva śāstra /
siddhāṃta na hota svataṃtra / tayācyā hātīṃ
parī śrutismṛtīṃce artha / je āpaṇa hoūni mūrta /
anuṣṭhāneṃ jagā deta / vaḍīla je he
tayāṃcīṃ ācaratī pāuleṃ / pāūni sāttvikī śraddhā cāle /
to teṃci phaḻa ṭhevileṃ / aiseṃ lāhe
paiṃ eka dīpu lāvī sāyāseṃ / āṇika tetheṃ lāūṃ baiseṃ /
tarī to kāya prakāśeṃ / vaṃcije gā ?
kāṃ yekeṃ mola apāra / veṃconi keleṃ dhavaḻāra /
to suravāḍu vastīkara / na bhogī kāī ?
heṃ aso jo taḻeṃ karī / teṃ tayācīca tṛṣā harī /
kīṃ suārāsīci anna gharīṃ / yerāṃ nohe ?
bahuta kāya boloṃ paiṃ gā / yekā gautamāsīci gaṃgā /
yerāṃ samastāṃ kāya jagāṃ / vohoḻa jālī ?
mhaṇauni āpuliyāparī / śāstra anuṣṭhītī kusarī /
jāṇe tayāṃte śraddhāḻu jo varī / to mūrkhuhī tare
nā śāstrāceni kīra nāṃveṃ / khākaroṃhī neṇatī jīveṃ /
parī śāstrajñāṃhī śiveṃ / ṭeṃkoṃ neditī
vaḍilāṃciyā kriyā / dekhoni vātī vāṃkuliyā /
paṃḍitāṃ ḍākuliyā / vājavitī
āpalenīci āṭopeṃ / dhanitvāceni darpeṃ /
sācaci pākhaṃḍācīṃ tapeṃ / ādaritī
āpuliyā puḍhilāṃciyā / āṃgīṃ ghālūni kātiyā /
raktamāṃsā praṇītayā / bhara bharu
ricavitī jaḻatakuṃḍīṃ / lāvitī ceḍyācyā toṃḍīṃ /
navasiyāṃ detī uṃḍī / bāḻakāṃcī
āgrahāciyā ujariyā / kṣudra devatāṃ varīyā /
annatyāgeṃ sātarīyā / ṭhākatī eka
agā ātmaparapīḍā / bīja tamakṣetrīṃ suhāḍā /
peritī maga puḍhāṃ / teṃci pike
bāhu nāhīṃ āpuliyā / āṇi nāveteṃhī dhanaṃjayā /
na dharī hoya tayā / samudrīṃ jaiseṃ
kāṃ vaidyāteṃ karī saḻā / rasu sāṃḍī pāya khoḻāṃ /
to rogiyā jevīṃ jivhāḻā / savatā hoya
nānā paḍikarāceni saḻeṃ / kāḍhī āpuleci ḍoḻe /
teṃ vānavasāṃ āṃdhaḻeṃ / jaiseṃ ṭhāke
taiseṃ tayāṃ āsurāṃ hoye / niṃdūni śāstrāṃcī soye /
saiṃgha dhāṃvatātī moheṃ / āḍavīṃ je kāṃ
kāmu karavī teṃ karitī / krodhu māravī te māritī /
kiṃbahunā māteṃ puritī / duḥkhācā guṃḍāṃ
āpulāṃ parāvāṃ dehīṃ / duḥkha detī jeṃ jeṃ kāṃhīṃ /
maja ātmayā tetulāhī / hoya śīṇu
paiṃ vācecenihī pālaveṃ / pāpiyāṃ tayāṃ nātaḻāveṃ /
parī paḍileṃ sāṃgāveṃ / tyajāvayā
preta bāhireṃ ghālije / kāṃ aṃtyaju saṃbhāṣaṇīṃ tyajije /
heṃ aso hāteṃ kṣāḻije / kaśmalāteṃ ?
tetha śuddhīciyā āśā / to lepu na manave jaisā /
tayāṃteṃ sāṃḍāvayā taisā / anuvādu hā
parī arjunā tūṃ tayāṃteṃ / dekhasī taiṃ smara ho māteṃ /
je āna prāyaścitta yetheṃ / mānela nā
mhaṇauni je śraddhā sāttvikī / puḍhatī teci paiṃ yekī /
jatana karāvī nikī / sarvāṃparī
tarī dharāvā taisā saṃgu / jeṇeṃ pokhe sāttvika lāgu /
sattvavṛddhīcā bhāgu / āhāru ghepeṃ
eऱhavīṃ tarī pāhīṃ / svabhāvavṛddhīcyā ṭhāīṃ /
āhārāvāṃcūni nāhīṃ / baḻī hetu
pratyakṣa pāheṃ pāṃ vīrā / jo sāvadha ghe madirā /
to hoūni ṭhāke mājirā / tiyeci kṣaṇīṃ
kāṃ jo sāviyā annarasu sevī / to vyāpije vātaśleṣmasvabhāvīṃ /
kāya jvaru jāliyā nivavī / payādika ?
nātarī amṛta jayāparī / ghetaliyā maraṇa vārī /
kāṃ āpuliyāseṃ karī / jaiseṃ viṣa
tevīṃ jaisā ghepe āhāru / dhātu taisāci hoya ākāru /
āṇi dhātu aisā aṃtaru / bhāvo pokhe
jaiseṃ bhāṃḍiyāceni tāpeṃ / āṃtuleṃ udakahī tāpe /
taisī dhātuvaśeṃ āṭope / cittavṛttī
mhaṇauni sāttviku rasu sevije / taiṃ sattvācī vāḍhī pāvije /
rājasā tāmasā hoīje / yerī rasīṃ
tarī sāttvika koṇa āhāru / rājasā tāmasā kāyī ākāru /
heṃ sāṃgoṃ karīṃ ādaru / ākarṇanīṃ
āṇi ekasareṃ āhārā / kaiseni tinī moharā /
jāliyā tehī vīrā / rokaḍeṃ dāūṃ
tarī jevaṇārāciyā rucī / niṣpatti kīṃ boniyāṃcī /
āṇi jevitāṃ taṃva guṇāṃcī / dāsī yetha
je jīva kartā bhoktā / to guṇāstava svabhāvatā /
pāvoniyāṃ trividhatā / ceṣṭe tridhā
mhaṇauni trividhu āhāru / yajñuhī triprakāru /
tapa dāna hana vyāpāru / trividhaci te
paiṃ āhāra lakṣaṇa pahile? / sāṃgoṃ jeṃ mhaṇitaleṃ /
teṃ āīka gā bhaleṃ / rūpa karūṃ
tarī sattvaguṇākaḍe / jeṃ daiveṃ bhoktā paḍe /
taiṃ madhurīṃ rasīṃ vāḍhe / mecu tayā
āṃgeṃci dravyeṃ suraseṃ / je āṃgeṃci padārtha goḍase /
āṃgeṃci sneheṃ bahuvaseṃ / supakveṃ jiyeṃ
ākāreṃ navhatī ḍagaḻeṃ / sparśeṃ ati mavāḻeṃ /
jibhelāgīṃ snehāḻeṃ / svādeṃ jiyeṃ
raseṃ gāḍhīṃ varī ḍhilīṃ / dravabhāvīṃ āthilīṃ /
ṭhāyeṃ ṭhāvo sāṃḍilīṃ / agnitāpeṃ
āṃgeṃ sāneṃ parīṇāmeṃ thoru / jaiseṃ gurumukhīṃceṃ akṣaru /
taiśī alpīṃ jihīṃ apāru / tṛpti rāhe
āṇi mukhīṃ jaisīṃ goḍeṃ / taisīcihi te āṃtulekaḍe /
tiye annīṃ prīti vāḍhe / sāttvikāṃsī
evaṃ guṇalakṣaṇa / sāttvika bhojya jāṇa /
āyuṣyāceṃ trāṇa / nīca naveṃ heṃ
yeṇeṃ sāttvika raseṃ / jaṃva dehīṃ meho varīṣe /
taṃva āyuṣyanadī usase / dihāci dihā
sattvāciye kīra pāḻatī / kāraṇa hāci sumatī /
divasāciye unnatī / bhānu jaisā
āṇi śarīrā hana mānasā / baḻācā paiṃ kuvāsā /
hā āhāru tarī daśā / kaiṃcī rogāṃ
hā sāttviku hoya bhogyu / taiṃ bhogāvayā ārogyu /
śarīrāsī bhāgyu / udayaleṃ jāṇo
āṇi sukhāceṃ gheṇeṃ deṇeṃ / nikeṃ uvāyā ye yeṇeṃ /
heṃ aso vāḍhe sājaṇeṃ / ānaṃdeṃsīṃ
aisā sāttviku āhāru / parīṇamalā thoru /
karī hā upakāru / sabāhyāsī
ātāṃ rājasāsi prītī / jihīṃ rasīṃ āthī /
karūṃ tayāhī vyaktī / prasaṃgeṃ gā
tarī māreṃ uṇeṃ kāḻakuṭa / teṇeṃ māneṃ jeṃ kaḍuvaṭa /
kāṃ cuniyāhūni dāsaṭa / āmla hana
kaṇikīteṃ jaiseṃ pāṇī / taiseṃci mīṭha bāṃdhayā āṇī /
tetulīca meḻavaṇī / rasāṃtarāṃcī
aiseṃ khāraṭa apāḍeṃ / rājasā tayā āvaḍe /
ūnhāceni miṣeṃ toṃḍeṃ / āgīci giḻī
vāvadaḻa pāḍūni ṭhāye / sābaḻu ḍāhāralā āhe /
taiseṃ tīkha to khāye / jeṃ ghāyeviṇa rupe
āṇi rākhehūni koraḍeṃ / āṃta bāherī yeke pāḍeṃ /
to jivhādaṃśu āvaḍe / bahu tayā
paraspareṃ dāṃtāṃ / ādaḻu hoya khātāṃ /
to gā toṃḍīṃ ghetāṃ / toṣoṃ lāge
ādhīṃca dravyeṃ curamurīṃ / varī paravaḍijatī moharī /
jiyeṃ ghetāṃ hotī dhuvārī / nākeṃtoṃḍeṃ
heṃ aso ugeṃ āgīteṃ / mhaṇe taiseṃ rāiteṃ /
paḍhiyeṃ prāṇāparauteṃ / rājasāsi gā
aisā na puroni toṃḍā / jibhā kelā veḍā /
annamiṣeṃ agni bhaḍabhaḍāṃ / poṭīṃ bharī
taisāci lavaṃgā suṃṭhe / maga bhuīṃ gā seje khāṭe /
pāṇiyāceṃ na suṭe / toṃḍoni pātra
te āhāra navhatī ghetale / vyādhivyāḻa je sutale /
te cevavāvayā ghātaleṃ / mājavaṇa poṭīṃ
taiseṃ ekamekāṃ saḻeṃ / roga uṭhatī eke veḻe /
aisā rājasu āhāru phaḻe / kevaḻa duḥkheṃ
evaṃ rājasā āhārā / rūpa keleṃ dhanurdharā /
parīṇāmācāhi visurā / sāṃgitalā
ātāṃ tayā tāmasā / āvaḍe āhāru jaisā /
teṃhī sāṃgoṃ ciḻasā / jhaṇeṃ tumhī
tarī kuhileṃ uṣṭeṃ khātāṃ / na manije teṇeṃ anahitā /
jaiseṃ kāṃ upahitā / mhaisī khāya
nipajaleṃ anna taiseṃ / dupāharīṃ kāṃ yereṃ divaseṃ /
atikareṃ taiṃ tāmaseṃ / gheīje teṃ
nātarī ardha ukaḍileṃ / kāṃ nipaṭa karaponi geleṃ /
taiseṃhī khāya cukaleṃ / rasā jeṃ yevoṃ
jayā kāṃ āthi pūrṇa niṣpattī / jetha rasu dharī vyaktī /
teṃ anna aisī pratītī / tāmasā nāhīṃ
aiseni kahīṃ vipāyeṃ / sadannā varapaḍā hoye /
tarī ghāṇī suṭe taṃva rāhe / vyāghru jaisā
kāṃ bahuveṃ divaśīṃ volāṃḍileṃ / svādapaṇeṃ sāṃḍileṃ /
śuṣka athavā saḍaleṃ / gābhiṇeṃhī ho
teṃhī bāḻāce hātavarī / civaḍileṃ jaisī rāḍī karī /
kā saveṃ baisoni nārī / gotāṃbīla karī
aiseni kaśmaḻeṃ jaiṃ khāya / taiṃ tayā sukhabhojana aiseṃ hoya /
parī yeṇeṃhī na dhāya / pāpiyā to
maga camatkāru dekhā / niṣedhācā āṃbukhā /
jayā kā sadokhā / kudravyāsī
tayā apeyāṃcyā pānīṃ / akhādyāṃcyā bhojanīṃ /
vāḍhavije utānhī / tāmaseṃ teṇeṃ
evaṃ tāmasa jevaṇārā / aisaisī mecu he vīrā /
tayāceṃ phala dusarāṃ / kṣaṇīṃ nāhīṃ
je jevhāṃci heṃ apavitra / śive tayāceṃ vaktra /
tevhāṃci pāpā pātra / jālā to kīṃ
yāvarateṃ jeṃ jevīṃ / te jevitī voja na mhaṇāvī /
poṭabharatī jāṇāvī / yātanā te
śiracchedeṃ kāya hoye / kā āgīṃ righatāṃ kaiseṃ āhe /
heṃ jāṇāveṃ kāī pāheṃ / parī sāhātuci ase
mhaṇauni tāmasā annā / parīṇāmu gā sinānā /
na sāṃgoṃci gā arjunā / devo mhaṇe
ātāṃ yayāvarī / āhārāciyā parī /
yajñuhī avadhārīṃ / tridhā ase
parī tihīṃmājīṃ prathama / sāttvika yajñāceṃ varma /
āīka pāṃ sumahima -/ śiromaṇī
tarī eku priyottamu-/ / vāṃconi vāḍhoṃ nedī kāmu /
jaisā kā manodharmu / pativratecā
nānā siṃdhūteṃ ṭhākoni gaṃgā / puḍhārāṃ na karīci rigā /
kā ātmā dekhoni ugā / vedu ṭhelā
taiseṃ je āpulyā svahitīṃ / veṃcūniyāṃ cittavṛttī /
nuravitīci ahaṃkṛtī / phaḻālāgīṃ
pātaleyā jhāḍāceṃ mūḻa / māguteṃ saroṃ neṇeṃci jaḻa /
jirāleṃ gāṃ kevaḻa / tayācyāci āṃgīṃ
taiseṃ maneṃ dehīṃ / yajananiścayācyā ṭhāyīṃ /
hāraponi jeṃ kāṃhīṃ / vāṃchitīnā
tihīṃ phaḻavāṃcchātyāgīṃ / svadharmāvāṃcūni virāgīṃ /
kīje to yajñu sarvāṃgīṃ / aḻaṃkṛtu
parī ārisā āpaṇapeṃ / ḍoḻāṃ jaiseṃ ghepeṃ /
kāṃ taḻahātīṃceṃ dīpeṃ / ratna pāhije
nānā uditeṃ divākareṃ / gamāvā mārgu diṭhī bhare /
taisā vedu nirdhāreṃ / dekhoniyāṃ
tiyeṃ kuṃḍeṃ maṃḍapa vedī / āṇīkahī saṃbhārasamṛddhī /
te meḻavaṇī jaisī vidhī / āpaṇapāṃ kelī
sakaḻāvayava uciteṃ / leṇīṃ pātalīṃ jaisīṃ āṃgāteṃ /
taise padārtha jethiṃce tetheṃ / viniyogunī
kāya vānūṃ bahutīṃ bolīṃ / jaisī sarvābharaṇīṃ bharalī /
te yajñavidyāci rūpā ālī / yajanamiṣeṃ
taisā sāṃgopāṃgu / niphaje jo yāgu /
nuṭhaūniyāṃ lāgu / mahattvācā
pratipāḻu tarī pāṭācā / jhāḍīṃ kīje tuḻasīcā /
parī phaḻā phulā chāyecā / āśrayo nāhīṃ
kiṃbahunā phaḻāśevīṇa / aiseyā nigutī nirmāṇa /
hoya to yāgu jāṇa / sāttviku gā
ātāṃ yajñu kīra vīreśā / karī paiṃ yācisā /
parī śrāddhālāgīṃ jaisā / avaṃtilā rāvo
jarī rājā gharāsi ye / tarī bahuta upegā jāye /
āṇi kīrtīhī hoye / śrāddha na ṭhake
taisā dharūni āvāṃkā / mhaṇe svargu joḍela asikā /
dīkṣitu hoīna mānyu lokāṃ / ghaḍela yāgu
aisī kevaḻa phaḻālāgīṃ / mahattva phokārāvayā jagīṃ /
pārthā niṣpatti je yāgīṃ / rājasa paiṃ te
āṇi paśupakṣivivāhīṃ / jośī kāmāparautā nāhīṃ /
taisā tāmasā yajñā pāhīṃ / āgrahoci mūḻa
vārayā vāṭa na vāhe / kīṃ maraṇa muhūrta pāhe /
niṣiddhāṃsīṃ bihe / āgī jarī
tarī tāmasāciyā ācārā / vidhīcā āthī voḍhāvārā /
mhaṇūni to dhanurdharā / utsṛṃkhaḻu
nāhīṃ vidhīcī tetha cāḍa / naye maṃtrādika tayākaḍa /
annajātāṃ na suye toṃḍa / māsiye jevīṃ
vairācā bodhu brāhmaṇā / tetha keṃ rigela dakṣiṇā /
agni jālā vāudhāṇā / varapaḍā jaisā
taiseṃ vāyāṃci sarvasva veṃce / mukha na dekhatī śraddheceṃ /
nāgavileṃ niputrikāceṃ / jaiseṃ ghara
aisā jo yajñābhāsu / tayā nāma yāgu tāmasu /
āikeṃ mhaṇe nivāsu / śriyecā to
ātā gaṃgeceṃ eka pāṇī / parī neleṃ ānānīṃ vāhaṇīṃ /
eka maḻīṃ eka āṇī / śuddhatva jaiseṃ
taiseṃ tihīṃ guṇīṃ tapa / yetha jāhaleṃ āhe trirūpa /
teṃ eka keleṃ de pāpa / uddharī eka
tarī teṃci tihīṃ bhedīṃ / kaiseni pāṃ mhaṇauni subuddhī /
jāṇoṃ pāhāsī tarī ādhīṃ / tapaci jāṇa
yetha tapa mhaṇaje kāī / teṃ svarūpa dāūṃ pāhīṃ /
maga bhedileṃ guṇīṃ tihīṃ / teṃ pāṭhīṃ boloṃ
tarī tapa jeṃ kāṃ samyak / teṃhī trividha āika /
śārīra mānasika / śābda gā
ātāṃ gā tihīṃ mājhārīṃ / śārīra taṃva avadhārīṃ /
tarī śaṃbhu kāṃ śrīharī / paḍhiyaṃtā hoya
tayā priyā devatālayā / yātrādikeṃ karāvayā /
āṭhahī pāhāra jaiseṃ pāyāṃ / uḻiga ghāpe
devāṃgaṇamiravaṇiyāṃ / aṃgopacāra puravaṇiyāṃ /
karāvayā mhaṇiyāṃ / śobhatī hāta
liṃga kāṃ pratimā diṭhī / dekhatakheṃvoṃ aṃgeṣṭī /
loṭije kāṃ kāṭhī / paḍalī jaisī
āṇi vidhivinayādikīṃ / guṇīṃ vaḍīla je lokīṃ /
tayā brāhmaṇācī nikī / pāikī kīje
athavā pravāseṃ kāṃ pīḍā / kā śiṇale je sāṃkaḍāṃ /
te jīva suravāḍā / āṇijatī
sakala tīrthāṃciye dhure / jiyeṃ kāṃ mātāpitareṃ /
tayāṃ sevesī kīra śarīreṃ / loṇa kīje
āṇi saṃsārāsā dāruṇu / jo bheṭalāci harī śīṇu /
to jñānadānīṃ sakaruṇu / bhajije guru
āṇi svadharmācā āgiṭhāṃ / deha jāḍyāciyā kiṭā /
āvṛttipuṭīṃ subhaṭā / jhāḍī kīje
vastu bhūtamātrīṃ namije / paropakārīṃ bhajije /
strīviṣayīṃ niyamije / nāṃveṃ nāṃveṃ
janmateni prasaṃge / strīdeha śivaṇeṃ āṃgeṃ /
tethūni janma āghaveṃ / soṃvaḻeṃ kīje
bhutamātrāceni nāṃveṃ / tṛṇahī nāsuḍāveṃ /
kiṃbahunā sāṃḍāve / cheda bheda
aisaisī jaiṃ śarīrīṃ / rahāṭīcī paḍe ujarī /
taiṃ śārīra tapa ghumarī / āleṃ jāṇa
pārthā samastahī heṃ karaṇeṃ / dehāceni pradhānapaṇeṃ /
mhaṇauni yayāteṃ mī mhaṇeṃ / śārīra tapa
evaṃ śārīra jeṃ tapa / tayāceṃ dāvileṃ rūpa /
ātāṃ āika niṣpāpa / vāṅmaya teṃ
tarī lohāceṃ āṃga tuka / na toḍitāṃci kanaka /
keleṃ jaiseṃ dekha / parīseṃ teṇeṃ
taiseṃ na dukhavitāṃ seje / jāvaḻiyā sukha nipaje /
aiseṃ sādhutva kāṃ dekhije / bolaṇāṃ jiye
pāṇī mudala jhāḍā jāye / tṛṇa te prasaṃgeṃci jiyeṃ /
taiseṃ ekā bolileṃ hoye / sarvāṃhi hita
joḍe amṛtācī surasarī / taiṃ prāṇāṃteṃ amara karī /
snāneṃ pāpa tāpa vārī / goḍīhī de
taisā avivekuhī phiṭe / āpuleṃ anāditva bheṭe /
āikatāṃ ruci na viṭe / pīyuṣīṃ jaisī
jarī koṇī karī pusaṇeṃ / tarī hoāveṃ aiseṃ bolaṇeṃ /
nātarī avartaṇeṃ / nigamu kā nāma
ṛgvedādi tinhī / pratiṣṭhījatī vāgbhuvanīṃ /
kelī jaisī vadanīṃ / brahmaśāḻā
nātarī ekādheṃ nāṃva / teṃci śaiva kā vaiṣṇava /
vāce vase teṃ vāgbhava / tapa jāṇāveṃ
ātāṃ tapa jeṃ mānasika / teṃhī sāṃgoṃ āika /
mhaṇe lokanāthanāyaka / nāyaku to
tarī sarovara taraṃgīṃ / sāṃḍileṃ ākāśa meghīṃ /
kā caṃdanāceṃ uragīṃ / udyāna jaiseṃ
nānā kaḻāvaiṣamyeṃ caṃdru / kāṃ sāṃḍilā ādhīṃ nareṃdru /
nātarī kṣīrasamudru / maṃdarācaḻeṃ
taisīṃ nānā vikalpajāḻeṃ / sāṃḍuni geliyā sakaḻeṃ /
mana rāhe kā kevaḻeṃ / svarūpeṃ jeṃ
tapaneṃvīṇa prakāśu / jāḍyeṃvīṇa rasīṃ rasu /
pokaḻīvīṇa avakāśu / hoya jaisā
taisī āpalī soya dekhe / āṇi āpaliyā svabhāvā muke /
hiṃvalī jaisī āṃgikeṃ / hivoṃ nedī nijāṃga
taiseṃ na calateṃ kaḻaṃkeṃvīṇa / śaśibiṃba jaiseṃ parīpūrṇa /
taiseṃ cokhī śṛṃgārapaṇa / manāceṃ jeṃ
bujālī vairāgyācī vorapa / jirālī manācī dhāṃpa kāṃpa /
tetha kevaḻa jālī vāpha / nijabodhācī
mhaṇauni vicārāvayā śāstra / rāhāṭavāveṃ jeṃ vaktra /
teṃ vāceceṃhī sūtra / hātīṃ na dharī
teṃ svalābha lābhalepaṇeṃ / mana manapaṇāhī dharūṃ neṇeṃ /
śivataleṃ jaiseṃ lavaṇeṃ / āpuleṃ nija
tetha keṃ uṭhitī te bhāva / jihīṃ iṃdriyamārgīṃ dhāṃva /
gheūni ṭhākāve gāṃva / viṣayāṃce te
mhaṇauni tiye mānasīṃ / bhāvaśuddhici ase apaisī /
romaśuci jaisī / taḻahātāsī
kāya bahu boloṃ arjunā / jaiṃ he daśā ye manā /
taiṃ manotapābhidhānā / pātra hoya tī
parī te aso heṃ jāṇa / mānasa tapāceṃ lakṣaṇa /
devo mhaṇe saṃpūrṇa / sāṃgitaleṃ
evaṃ dehavācācitteṃ / jeṃ pātaleṃ trividhatvāteṃ /
teṃ sāmānya tapa tūteṃ / parīsavileṃ gā
ātāṃ guṇatrayasaṃgeṃ / heṃci viśeṣīṃ trividhīṃ rige /
teṃhī āika cāṃgeṃ / prajñābaḻeṃ
tarī heṃci tapa trividhā / jeṃ dāvileṃ tuja prabuddhā /
teṃci karīṃ pūrṇaśraddhā / sāṃḍūni phaḻa
jaiṃ puratiyā sattvaśuddhī / ācarije āstikyabuddhī /
taiṃ tayāteṃci gā prabuddhī / sāttvika mhaṇipe
nātarī tapasthāpanelāgīṃ / dujepaṇa māṃḍūni jagīṃ /
mahattvācyā śṛṃgīṃ / baisāvayā
tribhuvanīṃciyā sanmānā / na vacāveṃ ṭhāyā ānā /
dhureciyā āsanā / bhojanālāgīṃ
viśvāciyā stotrā / āpaṇa hoāvayā pātrā /
viśveṃ āpaliyā yātrā / karāviyā yāveṃ
lokāṃciyā vividhā pūjā / āśrayo na dharāvayā dujā /
bhoga bhogāve vojā / mahattvāciyā
aṃga bola mākhūni tapeṃ / vikāvayā āpaṇapeṃ /
aṃgahīna paḍape / jiyāparī
heṃ aso dhanamānīṃ āsa / vāḍhaunī tapa kīje sāyāsa /
taiṃ teṃci tapa rājasa / bolije gā
parī pahuraṇī jeṃ duhileṃ / taiṃ teṃ gurūṃ na dubheci vyāleṃ /
kā ubheṃ śeta cārileṃ / pikāvayā nure
taiseṃ phokāritāṃ tapa / kīje jeṃ sākṣepa /
teṃ phaḻīṃ taṃva sopa / niḥśeṣa jāya
aiseṃ nirphaḻa dekhoni karitāṃ / mājhārīṃ sāṃḍī paṃḍusutā /
mhaṇauni nāhīṃ sthiratā / tapā tayā
eऱhavīṃ tarī ākāśa māṃḍī / jo garjoni brahmāṃḍa phoḍī /
to avakāḻu meghu kāya ghaḍī / rāhāta āhe ?
taiseṃ rājasa tapa jeṃ hoye / teṃ phaḻīṃ kīra vāṃjha jāye /
parī ācaraṇīṃhī nohe / nirvāhateṃ gā
ātāṃ teṃci tapa puḍhatī / tāmasāciye rītī /
paiṃ paratrā āṇi kīrtī / mukoni kīje
kevaḻa mūrkhapaṇācā vārā / jīvīṃ gheūni dhanurdharā /
nāma ṭhevije śarīrā / vairiyāceṃ
paṃcāgnīcī daḍagī / kholavījatī śarīrālāgīṃ /
kā iṃdhana kīje heṃ āgī / āṃtu lāvī
māthāṃ jāḻijatī guguḻu / pāṭhīṃ ghālijatī gaḻu /
āṃga jāḻitī iṃgaḻu / jaḻatabhītāṃ
davaḍoni śvāsocchvāsa / kījatī vāyāṃci upavāsa /
kāṃ ghepatī dhūmāceṃ ghāṃsa / adhomukheṃ
himodakeṃ ākaṃṭheṃ / khaḍakeṃ sevijatī taṭeṃ /
jitayā māṃsāce cimuṭe / toḍitī jetha
aisī nānāparī he kāyā / ghāya sūtāṃ paiṃ dhanaṃjayā /
tapa kīje nāśāvayā / puḍhilāteṃ
āṃgabhāreṃ suṭalā dhoṃḍā / āpaṇa phuṭoni hoya khaṃḍakhaṃḍā /
kāṃ āḍa jāliyāteṃ ragaḍā / karī jaisā
tevīṃ āpaliyā āṭaṇiyā / sukheṃ asatayā prāṇiyā /
jiṇāvayā śirāṇiyā / kījatī gā
kiṃbahunā he vokhaṭī / gheūni kleśācī hātavaṭī /
tapa niphaje teṃ kirīṭī / tāmasa hoya
evaṃ sattvādikāṃcyā āṃgīṃ / pāḍileṃ tapa tihīṃ bhāgīṃ /
jāleṃ teṃhī tuja cāṃgī / dāvileṃ vyaktī
ātāṃ bolatāṃ prasaṃgā / āleṃ mhaṇauni paiṃ gā /
karūṃ rūpa dānaliṃgā / trividhā tayā
yetha guṇāceni boleṃ / dānahī trividha ase jāleṃ /
teṃci āika pahileṃ / sāttvika aiseṃ
tarī svadharmā āṃtauteṃ / jeṃ jeṃ miḻe āpaṇayāteṃ /
teṃ teṃ dīje bahuteṃ / sanmānayogeṃ
jālayā subījaprasaṃgu / paḍe kṣetravāphecā pāṃgu /
taisāci dānācā hā lāgu / dekhataseṃ
anarghya ratna hātāṃ caḍhe / taiṃ bhāṃgārācī voḍhī paḍe /
donī jālīṃ tarī na joḍe / leteṃ āṃga
parī saṇa suhṛda saṃpattī / he tinhī yekīṃ miḻatī /
je bhāgya dharī unnatī / āpulyāviṣayīṃ
taiseṃ niphajāvayā dāna / jaiṃ sattvāsi ye saṃvāhana /
taiṃ deśa kāḻa bhājana / dravyahī miḻe
tarī ādhīṃ taṃva prayatneṃsīṃ / hoāveṃ kurukṣetra kā kāśī /
nātarī tuke jo ihīṃsīṃ / to deśuhī ho
tetha ravicaṃdrarāhumeḻu / hotāṃ pāhe puṇyakāḻu /
kā tayāsārikhā nirmaḻu / ānuhī jālā
taiśā kāḻīṃ tiye deśīṃ / hoāvī pātra saṃpattī aisī /
mūrti āhe dharilī jaisī / śucitveṃci kāṃ
ācārāceṃ mūḻapīḻa / vedāṃcī utārapeṭha /
taiseṃ dvijaratna cokhaṭa / pāvoniyāṃ
maga tayācyā ṭhāīṃ vittā / nivartavāvī svasattā /
parī priyāpuḍheṃ kāṃtā / rige jaisī
kā jayāceṃ ṭhevileṃ tayā / deūni hoīje utarāiyā /
nānā haḍapeṃ viḍā rāyā / didhalā jaisā
taiseni niṣkāmeṃ jīveṃ / bhūmyādika arpāveṃ /
kiṃbahunā hāṃve / nedāveṃ uṭhoṃ
āṇi dāna jayā dyāveṃ / tayāteṃ aiseyā pāhāveṃ /
jayā ghetaleṃ numacave / kāyaseṃnahī
sāda ghātaliyā ākāśā / nedī pratiśabdu jaisā /
kā pāhilā ārasā / yerīkaḍe
nātarī udakāciye bhūmike / āphaḻileni kaṃdukeṃ /
udhaḻauni kavatikeṃ / na yeīje hātā
nānā vaso ghātalā cārū / māthāṃ turaṃbilā burū /
na karī pratyupakārū / jiyāparī
taiseṃ didhaleṃ dātayāceṃ / jo koṇehī āṃgeṃ numace /
arpilayā sāmya tayāceṃ / kīje paiṃ gā
aisiyā jeṃ sāmagriyā / dāna niphaje vīrarāyā /
teṃ sāttvika dānavaryā / sarvāṃhī jāṇa
āṇi toci deśu kāḻu / ghaḍe taisāci pātrameḻu /
dānabhāguhī nirmaḻu / nyāyagatu
parī manīṃ dharūni dubhateṃ / cārije jevīṃ gāīteṃ /
kā peṃva karūni āiteṃ / perūṃ jāije
nānā diṭhī ghāluni āherā / avaṃtuṃ jāije soyirā /
kā vāṇa dhāḍije gharā / vovasīyāce
paiṃ kaḻāṃtara gāṃṭhīṃ bāṃdhije / maga puḍhilāṃceṃ kāja kīje /
pūjā gheūni rasu dīje / pīḍitāṃsī
taiseṃ jayā jeṃ dāna deṇeṃ / to teṇeṃci gā jīvaneṃ /
puḍhatī bhuṃjāvā bhāveṃ yeṇeṃ / dīje jeṃ kā
athavā koṇī vāṭe jātāṃ / ghetaleṃ umacoṃ na śakatā /
miḻe jaiṃ paṃḍusutā / dvijottamu
tarī kavaḍyā ekāsāṭhīṃ / aśeṣāṃ gotrāṃcīṃca kirīṭī /
sarva prāyaścitteṃ suyeṃ muṭhīṃ / tayāciye
tevīṃci pāralaukikeṃ / phaḻeṃ vāṃchijatī anekeṃ /
āṇi dīje tarī bhuke / yekāhī nohe
teṃhī brāhmaṇu nevo sare / kīṃ hāṇiceni śiṇeṃ jhāṃsureṃ /
sarvasva jaiseṃ coreṃ / nāgaūni neleṃ
bahu kāya sāṃgoṃ sumatī / jeṃ dīje yā manovṛttī /
teṃ dāna gā trijagatīṃ / rājasa paiṃ
maga mleṃcchāṃce vasauṭeṃ / dāṃgāṇe hana kaikaṭe /
kā śibireṃ cohaṭe / nagarīṃce te
tehī ṭhāīṃ miḻaṇī / samayo sāṃjaveḻu kāṃ rajanī /
tevhāṃ udāra hoṇeṃ dhanīṃ / coriyecyā
pātreṃ bhāṭa nāgārī / sāmānya striyā kā juvārī /
jiye mūrtimaṃte bhurarīṃ / bhule tayā
rūpānṛtyācī puravaṇī / te puḍhāṃ ḍoḻebhāraṇī /
gīta bhāṭīva to śravaṇīṃ / karṇajapu
tayāhīvarī aḻumāḻu / jaiṃ ghe phulāgaṃdhācā guguḻu /
taṃva bhramācā to vetāḻu / avatare taisā
tetha vibhāṃḍūniyāṃ jaga / āṇile padārtha anega /
teṇeṃ ghālūṃ lāge mātaṃga / gavādī jaisī
evaṃ aiseni jeṃ deṇeṃ / teṃ tāmasa dāna mī mhaṇeṃ /
āṇi ghaḍe daivaguṇeṃ / āṇikahī aika
vipāyeṃ ghuṇākṣara paḍe / ṭāḻiye kāuḻā sāṃpaḍe /
taise tāmasāṃ parva joḍe / puṇyadeśīṃ
tetha dekhoni to āthilā / yogyu māgoṃhī ālā /
tohī darpā caḍhalā / bhāṃbāveṃ jarī
tarī śraddhā na dharī jivīṃ / tayā māthāhī na khālavī /
svayeṃ na karī nā karavī / arghyādika
āliyā na ghalī baisoṃ / tetha gaṃdhākṣatāṃcā kāya atiso /
hā aprasaṃgu kīra aso / tāmasīṃ narīṃ
paiṃ boḻavije riṇāitu / taisā jhakavī tayācā hātu /
tūṃ karaṇeṃ yācā bahutu / prayogu tetha
āṇi jayā jeṃ de kirīṭī / tayāteṃ umāṇī tayāsāṭhīṃ /
maga kuboleṃ kāṃ loṭī / avajñecyā
heṃ bahu aso yāparī / mola veṃcaṇeṃ jeṃ avadhārīṃ /
tayā nāṃva carācarīṃ / tāmasa dāna
aiśīṃ āpulālā cinhīṃ / aḻaṃkṛteṃ tinhīṃ /
dāneṃ dāvilīṃ abhidhānīṃ / rajatamāciyā
tetha mī jāṇata aseṃ / vipāyeṃ tūṃ gā aiseṃ /
kalpisīla mānaseṃ / vicakṣaṇā
jeṃ bhavabaṃdhamocaka / yekaleṃ karma sāttvika /
tarī kāṃ vekhāsī sadokha / yera bolāvīṃ ?
parī nosaṃtitāṃ vivasī / bheṭī nāhīṃ nidhīsī /
kā dhūṃ na sāhatāṃ jaisī / vātī na lage
taiseṃ śuddhasattvāāḍa / āhe rajatamāceṃ kavāḍa /
teṃ bhedaṇe yāteṃ kīḍa / mhaṇāveṃ kāṃ ?
āmhī śraddhādi dānāṃta / jeṃ samastahī kriyājāta /
sāṃgitaleṃ kāṃ vyāpta / tihīṃ guṇīṃ
tetha bharaṃvaseni tinhī / na sāṃgoṃci aiseṃ mānīṃ /
parī sattva dāvāvayā donhī / boliloṃ yereṃ
jeṃ dohīṃmājīṃ tijeṃ ase / teṃ donhī sāṃḍitāṃci dise /
ahorātratyāgeṃ jaiseṃ / saṃdhyārūpa
taiseṃ rajatamavināśeṃ / tijeṃ jeṃ uttama dise /
teṃ sattva heṃ āpaiseṃ / phāvāsi ye
evaṃ dākhavāvayā sattva tuja / nirūpileṃ tama raja /
teṃ sāṃḍūni sattveṃ kāja / sādhīṃ āpuleṃ
sattveṃci yeṇeṃ cokhāḻeṃ / karīṃ yajñādikeṃ sakaḻeṃ /
pāvasī taiṃ karataḻeṃ / āpuleṃ nija
sūryeṃ dāvileṃ sāṃteṃ / kāya eka na dise tetheṃ /
tevīṃ sattveṃ keleṃ phaḻāteṃ / kāya nedī ?
he kīra āvaḍatāṃvikhīṃ / śakti sattvīṃ āthī nikī /
parī mokṣeṃsī ekīṃ / misaḻaṇeṃ jeṃ
teṃ eka ānaci āhe / tayācā sāvāvo jaiṃ lāhe /
taiṃ mokṣācāhī hoye / gāṃvīṃ sarateṃ
paiṃ bhāṃgāra jaऱhīṃ paṃdhareṃ / taऱhī rājāvaḻīṃcīṃ akṣareṃ /
lāheṃ taiṃci sare / jiyāparī
svaccheṃ śītaḻeṃ sugaṃdheṃ / jaḻeṃ hotī sukhapradeṃ /
parī pavitratva saṃbaṃdheṃ / tīrthāceni
nayī ho kāṃ bhalataisī thorī / parī gaṃgā jaiṃ aṃgīkārī /
taiṃci tiye sāgarīṃ / praveśu gā
taiseṃ sāttvikā karmāṃ kirīṭī / yetāṃ mokṣāciye bheṭī /
na paḍe āḍakāṭhī / teṃ vegaḻeṃ āhe
hā bolu āikatakhevīṃ / arjunā ādhi na māye jīvīṃ /
mhaṇe deveṃ kṛpā karāvī / sāṃgāveṃ teṃ
tetha kṛpāḻucakravartī / mhaṇe āīka tayācī vyaktī /
jeṇeṃ sāttvika teṃ muktī- / ratna dekhe
tarī anādi parabrahma / jeṃ jagadādi viśrāmadhāma /
tayāceṃ eka nāma / tridhā paiṃ ase
teṃ kīra anāma ajātī / parī avidyāvargāciye rātī-/ /
mājī voḻakhāvayā śrutī / khūṇa kelī
upajaliyā bāḻakāsī / nāṃva nāhīṃ tayāpāsīṃ /
ṭhevileni nāṃveṃsī / o deta uṭhī
kaṣṭale saṃsāraśīṇeṃ / je devoṃ yetī gāऱhāṇeṃ /
tayāṃ o de nāṃveṃ jeṇeṃ / to saṃketu hā
brahmācā abolā phiṭāvā / advaitatattveṃ to bheṭāvā /
aisā maṃtru dekhilā kaṇavā / vedeṃ bāpeṃ
maga dāvileni jeṇeṃ ekeṃ / brahma āḻavileṃ kavatikeṃ /
māgāṃ asata ṭhāke / puḍhāṃ ubheṃ
parī nigamācaḻaśikharīṃ / upaniṣadārthanagarīṃ /
āhāti je brahmācyā yekāhārīṃ / tayāṃsīca kaḻe
heṃhī aso prajāpatī / śakti je sṛṣṭi karitī /
te jayā ekā āvṛttī / nāmāciye
paiṃ sṛṣṭīciyā upakramā-/ pūrvīṃ gā vīrottamā /
veḍā aisā brahmā / ekalā hotā
maja īśvarāteṃ noḻakhe / nā sṛṣṭihī karūṃ na śake /
to thoru kelā ekeṃ / nāmeṃ jeṇeṃ
jayācā arthu jīvīṃ dhyātāṃ / jeṃ varṇatrayaci japatāṃ /
viśvasṛjanayogyatā / ālī tayā
tedhavāṃ racileṃ brahmajana / tayāṃ veda didhaleṃ śāsana /
yajñā aiseṃ vartana / jīvikeṃ keleṃ
pāṭhīṃ neṇoṃ kitī yera / srajile loka apāra /
jāle brahmadatta agrahāra / tinhīṃ bhuvaneṃ
aiseṃ nāmamaṃtreṃ jeṇeṃ / dhātayā aḍhaṃca karaṇeṃ /
tayāceṃ svarūpa āika mhaṇe / śrīkāṃtu to
tarī sarva maṃtrāṃcā rājā / to praṇavo ādivarṇu bujhā /
āṇi tatkāru jo dujā / tijā satkāru
evaṃ ॐtatsadākāru / brahmanāma heṃ triprakāru /
heṃ phūla turaṃbī suṃdaru / upaniṣadāceṃ
yeṇeṃsīṃ gā hoūni eka / jaiṃ karma cāle sāttvika /
taiṃ kaivalyāteṃ pāika / gharīṃceṃ karī
parī kāpurāceṃ thaḻīṃva / āṇūna deīla daiva /
levoṃ jāṇaṇeṃci āḍava / tetha ase bāpā
taiseṃ ādarijela satkarma / uccarijela brahmanāma /
parī neṇijela jarī varma / viniyogāceṃ
tarī mahaṃtāciyā koḍī / gharā āliyāhī voḍhī /
mānūṃ neṇatāṃ paravaḍī / muddala tuṭe
kāṃ lyāvayā cokhaṭa / ṭīka bhāṃgāra ekavaṭa /
ghālūni bāṃdhilī moṭa / gaḻā jevīṃ
taiseṃ toṃḍīṃ brahmanāma / hātīṃ teṃ sāttvika karma /
viniyogeṃvīṇa kāma / viphaḻa hoya
agā anna āṇi bhūka / pāsīṃ ase parī dekha /
jeūṃ neṇatāṃ bālaka / laṃghanaci kīṃ
kā snehasūtra vaiśvānarā / jāliyāhī saṃsārā /
hātavaṭī neṇatāṃ vīrā / prakāśu nohe
taise veḻe kṛtya pāve / tethiṃcā maṃtruhī āṭhave /
parī vyartha teṃ āghaveṃ / viniyogeṃvīṇa
mhaṇauni varṇatrayātmaka / je heṃ parabrahmanāma eka /
viniyogu tūṃ āika / ātāṃ yācā
tarī yā nāmīṃcīṃ akṣareṃ tinhīṃ / karmā ādimadhyanidānīṃ /
prayojāvīṃ paiṃ sthānīṃ / ihīṃ tinhīṃ
heṃci ekī hātavaṭī / gheuni hana kirīṭī /
āle brahmavida bheṭī / brahmāciye
brahmeṃsīṃ hoāvayā ekī / te na vaṃcatī yajñādikīṃ /
je cāvaḻaleṃ voḻakhīṃ / śāstrāṃciyā
to ādi taṃva oṃkāru / dhyāneṃ karitī gocaru /
pāṭhīṃ āṇitī uccāru / vācehī to
teṇeṃ dhyāneṃ prakaṭeṃ / praṇavoccāreṃ spaṣṭeṃ /
lāgatī maga vāṭe / kriyāṃciye
āṃdhārīṃ abhaṃgu divā / āḍavīṃ samarthu boḻāvā /
taisā praṇavo jāṇāvā / karmāraṃbhīṃ
ucitadevoddeśe / dravyeṃ dharmyeṃ āṇi bahuvaseṃ /
dvijadvārāṃ hana hutāśeṃ / yajitī paiṃ te
āhavanīyādi vanhī / nikṣeparūpīṃ havanīṃ /
yajitī paiṃ vidhānīṃ / phuḍe haunī
kiṃbahunā nānā yāga / niṣpattīce gheuni aṃga /
karitī nāvaḍateyā tyāga / upādhīcā
kāṃ nyāyeṃ joḍalā pavitrīṃ / bhūmyādikīṃ svataṃtrīṃ /
deśakāḻaśuddha pātrīṃ / detī dāneṃ
athavā ekāṃtarāṃ kṛcchrīṃ / cāṃdrāyaṇeṃ māsopavāsīṃ /
śoṣoni gā dhāturāśī / karitī tapeṃ
evaṃ yajñadānatapeṃ / jiyeṃ gājatī baṃdharūpeṃ /
tihīṃca hoya sopeṃ / mokṣāceṃ tayāṃ
sthaḻīṃ nāvā jiyā dāṭije / jaḻīṃ tiyāṃci jevīṃ tarīje /
tevīṃ baṃdhakīṃ karmīṃ suṭije / nāmeṃ yeṇeṃ
parī heṃ aso aisiyā / yā yajñadānādi kriyā /
oṃkāreṃ sāvāyiliyā / pravartatī
tiyā moṭakiyā jetha phaḻīṃ / rigoṃ pāhātī nihāḻīṃ /
prayojitī tiye kāḻīṃ / tacchabdu to
jeṃ sarvāṃhī jagāparauteṃ / jeṃ eka sarvahī dekhateṃ /
teṃ tacchabdeṃ bolije teṃ / paila vastu
teṃ sarvādikatveṃ cittīṃ / tadrūpa dhyāvūniyāṃ sumatī /
uccāreṃhī vyaktī / āṇitī puḍhatī
mhaṇatī tadrūpā brahmā tayā / phaḻeṃsīṃ kriyā iyāṃ /
teṃci hotu āmhāṃ bhogāvayā / kāṃhīṃci nuro
aiseni tadātmakeṃ brahmeṃ / tetha ugāṇūni karmeṃ /
āṃga jhāḍitī na mameṃ / yeṇeṃ boleṃ
ātāṃ oṃkāreṃ ādarileṃ / tatkāreṃ samarpileṃ /
iyā ritī jayā āleṃ / brahmatva karmā
teṃ karma kīra brahmākāreṃ / jāleṃ teṇeṃhī na sare /
je karī teṇeṃsī dusareṃ / āhe mhaṇauni
mīṭha āṃgeṃ jaḻīṃ vire / parī kṣāratā vegaḻī ure /
taiseṃ karma brahmākāreṃ / game teṃ dvaita
āṇi duje jaṃva jaṃva ghaḍe / taṃva taṃva saṃsārabhaya joḍe /
heṃ devo āpuleni toṃḍeṃ / bolatī veda
mhaṇauni paratveṃ brahma ase / teṃ ātmatveṃ parīyavase /
sacchabda yā riṇādoṣeṃ / ṭhevilā deveṃ
tarī oṃkāra tatkārīṃ / karma keleṃ jeṃ brahmaśarīrīṃ /
jeṃ praśastādi bolavarī / vākhāṇileṃ
praśastakarmīṃ tiye / sacchabdā viniyogu āhe /
toci āikā hoye / taisā sāṃgoṃ
tarī sacchabdeṃ yeṇeṃ / āṭūni asatāceṃ nāṇeṃ /
dāvije avyaṃgavāṇeṃ / satteceṃ rūpa
jeṃ sat teṃci kāḻeṃ deśeṃ / hoūṃ neṇeci anārise /
āpaṇapāṃ āpaṇa ase / akhaṃḍita
heṃ disateṃ jetuleṃ āhe / teṃ asatapaṇeṃ jeṃ nohe /
dekhatāṃ rūpīṃ soye / lābhe jayācī
teṇeṃsīṃ praśasta teṃ karma / jeṃ jāleṃ sarvātmaka brahma /
dekhije karūni sama / aikyabodheṃ
tarī oṃkāra tatkāreṃ / jeṃ karma dāvileṃ brahmākāreṃ /
teṃ giḻūni hoīje ekasareṃ / sanmātraci
aisā hā aṃtaraṃgu / sacchabdācā viniyogu /
jāṇā mhaṇe śrīraṃgu / mī nā mhaṇeṃ ho
nā mīci jarī ho mhaṇeṃ / tarī śrīraṃgīṃ dujeṃ heṃci uṇeṃ /
mhaṇauni heṃ bolaṇeṃ / devāceṃci
ātāṃ āṇikīhī parī / sacchabdu hā avadhārīṃ /
sāttvika karmā karī / upakāru jo
tarī satkarmeṃ cāṃgeṃ / cālilīṃ adhikārabageṃ /
parī ekādheṃ kāṃ āṃgeṃ / hiṇāvatī jaiṃ
taiṃ uṇeṃ ekeṃ avayaveṃ / śarīra ṭhāke āghaveṃ /
kāṃ aṃgahīna bhāṃḍāveṃ / rathācī gatī
taiseṃ ekeṃci guṇeṃvīṇa / sataci parī asatapaṇa /
karma dharī gā jāṇa / jiye veḻe
tevhāṃ oṃkāra tatkārīṃ / sāvāyilā hā cāṃgī parī /
sacchabdu karmā karī / jīrṇoddhāru
teṃ asatapaṇa pheḍī / āṇī sadbhāvāciye rūḍhī /
nijasattvāciye prauḍhī / sacchabdu hā
divyauṣadha jaiseṃ rogiyā / kāṃ sāvāvo ye bhaṃgaliyā /
sacchabdu karmā vyaṃgaliyā / taisā jāṇa
athavā kāṃhīṃ pramādeṃ / karma āpuliye maryāde /
cukoni paḍe niṣiddhe / vāṭe hana
cālatayāhī mārgu sāṃḍe / pārakhiyāci akhareṃ paḍe /
rāhāṭīmājīṃ na ghaḍe / kāi kāi ?
mhaṇauni taisī karmā / rābhasyeṃ sāṃḍe sīmā /
asādhutvāciyā durnāmā / yevoṃ pāhe jeṃ
tetha gā hā sacchabdu / yerāṃ dohīṃparīsa prabuddhu /
prayojilā karī sādhu / karmāteṃ yayā
lohā parīsācī ghṛṣṭī / vohaḻā gaṃgecī bheṭī /
kāṃ mṛtā jaisī vṛṣṭī / pīyūṣācī
paiṃ asādhukarmā taisā / sacchabduprayogu vīreśā /
heṃ aso gauravuci aisā / nāmācā yayā
gheūni yethiṃceṃ varma / jaiṃ vicārisī heṃ nāma /
taiṃ kevaḻa heṃci brahma / jāṇasī tūṃ
pāheṃ pāṃ ॐtatsat aiseṃ / heṃ bolaṇeṃ tetha netase /
jethūni kāṃ heṃ prakāśe / dṛśyajāta
teṃ taṃva nirviśiṣṭa / parabrahma cokhaṭa /
tayāceṃ heṃ āṃtuvaṭa / vyaṃjaka nāma
parī āśrayo ākāśā / ākāśaci kā jaisā /
yā nāmānāmī āśrayo taisā / abhedu ase
udayilā ākāśīṃ / ravīci ravīteṃ prakāśī /
he nāmavyaktī taisī / brahmaci karī
mhaṇauni tryakṣara heṃ nāma / navhe jāṇa kevaḻa brahma /
yayālāgīṃ karma / jeṃ jeṃ kīje
teṃ yāga athavā dāneṃ / tapādikeṃhī gahaneṃ /
tiyeṃ niphajatu kāṃ nyūneṃ / hoūni ṭhātu
parī parīsācā varakalī / nāhīṃ cokhākiḍācī bolī /
taisī brahmīṃ arpitāṃ kelīṃ / brahmaci hotī
uṇiyā puriyācī parī / nureci tetha avadhārīṃ /
nivaḍūṃ na yetī sāgarīṃ / jaisiyā nadī
evaṃ pārthā tujapratī / brahmanāmācī he śaktī /
sāṃgitalī upapattī / ḍoḻasā gā
āṇi yekekāhī akṣarā / vegaḻavegaḻā vīrā /
viniyogu nāgarā / boliloṃ rītī
evaṃ aiseṃ sumahima / mhaṇauni heṃ brahmanāma /
ātāṃ jāṇitaleṃ kīṃ suvarma / rāyā tuvāṃ ?
tarī yethūni yāci śraddhā / upalavilī ho sarvadā /
jayāceṃ jāleṃ baṃdhā / uroṃ nedī
jiye karmīṃ hā prayogu / anuṣṭhije sadviniyogu /
tetha anuṣṭhilā sāṃgu / veduci to
nā sāṃḍūni he soye / moḍūni śraddhecī bāhe /
durāgrahācī trāye / vāḍhaūniyāṃ
maga aśvamedha koḍī kīje / ratneṃ bharoni pṛthvī dīje /
ekāṃguṣṭhīṃhī tapije / tapasāhasrīṃ
jaḻāśayāceni nāṃveṃ / samudrahī kījatī nave /
parī kiṃbahunā āghaveṃ / vṛthāci teṃ
khaḍakāvarī varṣale / jaiseṃ bhasmīṃ havana keleṃ /
kāṃ kheṃva didhaleṃ / sāuliye
nātarī jaiseṃ caḍakaṇā / gaganā hāṇitaleṃ arjunā /
taisā samāraṃbhu sunā / gelāci to
ghāṇāṃ gāḻile guṃḍe / tetha tela nā peṃḍī joḍe /
taiseṃ daridra tevaḍheṃ / ṭheleṃci āṃgīṃ
gāṃṭhīṃ bāṃdhalī khāparī / yetha athavā pailatīrīṃ /
na saroni jaisī mārī / upavāsīṃ gā
taiseṃ karmajāteṃ teṇeṃ / nāhīṃ aihikīceṃ bhogaṇeṃ /
tetha paratra teṃ kavaṇeṃ / apekṣāveṃ
mhaṇauni brahmanāmaśraddhā / sāṃḍūni kīje jo dhāṃdā /
heṃ aso siṇu nusadhā / dṛṣṭādṛṣṭīṃ to
aiseṃ kaluṣakarikesarī / tritāpatimiratamārī /
śrīvara vīra naraharī / bolileṃ teṇeṃ
tetha nijānaṃdā bahuvasā-// mājīṃ arjuna to sahasā /
harapalā caṃdru jaisā / cāṃdiṇeni
aho saṃgrāmu hā vāṇiyā / māpeṃ nārācāṃciyā āṇiyā /
sūni māpa ghe mavaṇiyā / jīviteṃsī
aisiyā samayīṃ karkaśeṃ / bhogījata svānaṃdarājya kaiseṃ /
āji bhāgyodayo hā nase / ānī ṭhāīṃ
saṃjayo mhaṇe kauravarāyā / guṇā rijhoṃ ye ripūciyā /
āṇi guruhī hā āmuciyā / sukhācā yetha
hā na pusatā he goṭhī / tarī devo kāṃ soḍite gāṃṭhī /
tarī kaiseṃni āmhāṃ bheṭī / paramārtheṃsīṃ
hotoṃ ajñānācyā āṃdhārāṃ / vosaṃtīta janmavāharā /
toṃ ātmaprakāśamaṃdirā-// āṃtu āṇileṃ
evaḍhā āmhāṃ tumhāṃ thoru / kelā yeṇeṃ upakāru /
mhaṇauni hā vyāsasahodaru / gurutveṃ hoya
tevīṃci saṃjayo mhaṇe cittīṃ / hā atiśayo yā nṛpatī /
khupela mhaṇauni kitī / bolata asoṃ
aisī he bolī sāṃḍilī / maga yerīci goṭhī ādarilī /
je pārtheṃ kāṃ pusilī / śrīkṛṣṇāteṃ
yāceṃ jaiseṃ kāṃ karaṇeṃ / taiseṃ mīhī karīna bolaṇeṃ /
aikijo jñānadevo mhaṇe / nivṛttīcā
vāpheciyā sige / vātīhī lāvilyā lāge /
taiseṃ unha māge / rājasu to
Original text: jñāneśvarī · Marathi Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0