ભાષા

ENहिગુ
ગ્રંથ પાઠ

જ્ઞાનેશ્વરી · અધ્યાય 17

17.1

॥ ૐ શ્રી પરમાત્મને નમઃ ॥
॥ અથ શ્રીમદ્ભગવદ્ગીતા ॥
। અથ સપ્તદશોઽધ્યાયઃ - અધ્યાય સતરાવા । ।
। શ્રદ્ધાત્રયવિભાગયોગઃ ।
વિશ્વવિકાસિત મુદ્રા । જયા સોડી તુઝી યોગમુદ્રા ।
તયા નમોજી ગણેંદ્રા । શ્રીગુરુરાયા

17.2

ત્રિગુણત્રિપુરીં વેઢિલા । જીવત્વદુર્ગીં આડિલા ।
તો આત્મશંભૂનેં સોડવિલા । તુઝિયા સ્મૃતી

17.3

મ્હણૌનિ શિવેંસીં કાંટાળા । ગુરુત્વેં તૂંચિ આગળા ।
ત઱હી હળુ માયાજળા- । માજીં તારૂનિ

17.4

જે તુઝ્યાવિખીં મૂઢ । તયાંલાગીં તૂં વક્રતુંડ ।
જ્ઞાનિયાંસી તરી અખંડ । ઉજૂચિ આહાસી

17.5

દૈવિકી દિઠી પાહતાં સાની । ત઱હી મીલનોન્મીલનીં ।
ઉત્પત્તિ પ્રળયો દોન્હી । લીલાચિ કરિસી

17.6

પ્રવૃત્તિકર્ણાચ્યા ચાળીં । ઉઠલી મદગંધાનિળીં ।
પૂજીજસી નીલોત્પલીં । જીવભૃંગાંચ્યા

17.7

પાઠીં નિવૃત્તિકર્ણતાળેં । આહાળલી તે પૂજા વિધુળે ।
તેવ્હાં મિરવિસી મોકળેં । આંગાચેં લેણેં

17.8

વામાંગીચા લાસ્યવિલાસુ । જો હા જગદ્રૂપ આભાસુ ।
તો તાંડવમિસેં કળાસુ । દાવિસી તૂં

17.9

હેં અસો વિસ્મો દાતારા । તૂં હોસી જયાચા સોયરા ।
સોઇરિકેચિયા વ્યવહારા । મુકેચિ તો

17.10

ફેડિતાં બંધનાચા ઠાવો । તૂં જગદ્બંધુ ઐસા ભાવો ।
ધરૂં વોળગે ઉવાવો । તુઝાચિ આંગીં

17.11

તંવ દુજયાચેનિ નાંવેં તયા । દેહહી નુરેચિ પૈં દેવરાયા ।
જેણેં તૂં આપણપયાં । કેલાસિ દુજા

17.12

તૂંતેં કરૂનિ પુઢેં । જે ઉપાયેં ઘેતી દવડે ।
તયાં ઠાસી બહુવેં પાડેં । માગાંચિ તૂં

17.13

જો ધ્યાનેં સૂયે માનસીં । તયાલાગીં નાહીં તૂં ત્યાચે દેશીં ।
ધ્યાનહી વિસરે તેણેંસીં । વાલભ તુજ

17.14

તૂતેં સિદ્ધચિ જો નેણે । તો નાંદે સર્વજ્ઞપણેં ।
વેદાંહી યેવઢેં બોલણેં । નેઘસી કાનીં

17.15

મૌન ગા તુઝેં રાશિનાંવ । આતાં સ્તોત્રીં કેં બાંધોં હાવ ।
દિસતી તેતુલી માવ । ભજોં કાઈ

17.16

દૈવિકેં સેવકુ હોં પાહોં । તરી ભેદિતાં દ્રોહોચિ લાહોં ।
મ્હણૌનિ આતાં કાંહીં નોહોં । તુજલાગીં જી

17.17

જૈં સર્વથા સર્વહી નોહિજે । તૈં અદ્વયા તૂતેં લાહિજે ।
હેં જાણેં મી વર્મ તુઝેં । આરાધ્ય લિંગા

17.18

તરી નુરોનિ વેગળેંપણ । રસીં ભજિન્નલેં લવણ ।
તૈસેં નમન માઝેં જાણ । બહુ કાય બોલોં

17.19

આતાં રિતા કુંભ સમુદ્રીં રિગે । તો ઉચંબળત ભરોનિ નિગે ।
કાં દશીં દીપસંગેં । દીપુચિ હોય

17.20

તૈસા તુઝિયા પ્રણિતીં । મી પૂર્ણુ જાહલોં શ્રીનિવૃત્તી ।
આતાં આણીન વ્યક્તીં । ગીતાર્થુ તો

17.21

તરી ષોડશાધ્યાયશેખીં । તિયે સમાપ્તીચ્યા શ્લોકીં ।
જો ઐસા નિર્ણયો નિષ્ટંકીં । ઠેવિલા દેવેં

17.22

જે કૃત્યાકૃત્યવ્યવસ્થા । અનુષ્ઠાવયા પાર્થા ।
શાસ્ત્રચિ એક સર્વથા । પ્રમાણ તુજ

17.23

તેથ અર્જુન માનસેં । મ્હણે હેં ઐસેં કૈસેં ।
જે શાસ્ત્રેંવીણ નસે । સુટિકા કર્મા

17.24

તરી તક્ષકાચી ફડે । ઠાકોનિ કૈં તો મણિ કાઢે ।
કૈં નાકીંચા કેશુ જોડે । સિંહાચિયે ?

17.25

મગ તેણેં તો વોંવિજે । તરીચ લેણેં પાવિજે ।
એ઱હવીં કાય અસિજે । રિક્તકંઠીં ?

17.26

તૈસી શાસ્ત્રાંચી મોકળી । યાં કૈં કોણ પાં વેંટાળી ।
એકવાક્યતેચ્યા ફળીં । પૈસિજે કૈં ?

17.27

જાલયાહી એકવાક્યતા । કાં લાભેં વેળુ અનુષ્ઠિતાં ।
કૈંચા પૈસારુ જીવિતા । યેતુલાલિયા

17.28

આણિ શાસ્ત્રેં અર્થેં દેશેં કાળેં । યા ચહૂંહી જેં એકફળે ।
તો ઉપાવો કેં મિળે । આઘવયાંસી ?

17.29

મ્હણૌનિ શાસ્ત્રાચેં ઘડતેં । નોહેં પ્રકારેં બહુતેં ।
તરી મુર્ખા મુમુક્ષાં યેથેં । કાય ગતિ પાં ?

17.30

હા પુસાવયા અભિપ્રાવો । જો અર્જુન કરી પ્રસ્તાવો ।
તો સતરાવિયા ઠાવો । અધ્યાયા યેથ

17.31

તરી સર્વવિષયીં વિતૃષ્ણુ । જો સકળકળીં પ્રવીણુ ।
કૃષ્ણાહી નવલ કૃષ્ણુ । અર્જુનત્વેં જો

17.32

શૌર્યા જોડલા આધારુ । જો સોમવંશાચા શૃંગારુ ।
સુખાદિ ઉપકારુ । જયાચી લીલા

17.33

જો પ્રજ્ઞેચા પ્રિયોત્તમુ । બ્રહ્મવિદ્યેચા વિશ્રામુ ।
સહચરુ મનોધર્મુ । દેવાચા જો

17.34

તો અર્જુન મ્હણે ગા તમાલશ્યામા । ઇંદ્રિયાં ફાંવલિયા બ્રહ્મા ।
તુઝાં બોલુ આમ્હા । સાકાંક્ષુ પૈં જી

17.35

જેં શાસ્ત્રેંવાંચૂનિ આણિકેં । પ્રાણિયા સ્વમોક્ષુ ન દેખે ।
ઐસેં કાં કૈંપખેં । બોલિલાસી

17.36

તરી ન મિળેચિ તો દેશુ । નવ્હેચિ કાળા અવકાશુ ।
જો કરવી શાસ્ત્રાભ્યાસુ । તોહી દુરી

17.37

આણિ અભ્યાસીં વિરજિયા । હોતી જિયા સામુગ્રિયા ।
ત્યાહી નાહીં આપૈતિયા । તિયે વેળીં

17.38

ઉજૂ નોહેચિ પ્રાચીન । નેદીચિ પ્રજ્ઞા સંવાહન ।
ઐસેં ઠેલેં આપાદન । શાસ્ત્રાચેં જયા

17.39

કિંબહુના શાસ્ત્રવિખીં । એકહી ન લાહાતીચિ નખી ।
મ્હણૌનિ ઉખિવિખી । સાંડિલી જિહીં

17.40

પરી નિર્ધારૂનિ શાસ્ત્રેં । અર્થાનુષ્ઠાનેં પવિત્રેં ।
નાંદતાતિ પરત્રેં । સાચારેં જે

17.41

તયાંસેં આમ્હીં હોઆવેં । ઐસી ચાડ બાંધોનિ જીવેં ।
ઘેતી તયાંચેં માગાવે । આચરાવયા

17.42

ધડ્યાચિયા આખરાં । તળીં બાળ લિહે દાતારા ।
કાં પુઢાંસૂનિ પડિકરા । અક્ષમુ ચાલે

17.43

તૈસેં સર્વશાસ્ત્રનિપુણ । તયાચેં જેં આચરણ ।
તેંચિ કરિતી પ્રમાણ । આપલિયે શ્રદ્ધે

17.44

મગ શિવાદિકેં પૂજનેં । ભૂમ્યાદિકેં મહાદાનેં ।
આગ્નિહોત્રાદિ યજનેં । કરિતી જે શ્રદ્ધા

17.45

તયાં સત્ત્વરજતમાં-। । માજીં કોણ પુરુષોત્તમા ।
ગતિ હોય તે આમ્હાં । સાંગિજો જી

17.46

તંવ વૈકુંઠપીઠીંચેં લિંગ । જો નિગમપદ્માચા પરાગ ।
જિયે જયાચેનિ હેં જગ । અંગચ્છાયા

17.47

કાળ સાવિયાચિ વાઢુ । લોકોત્તર પ્રૌઢુ ।
આદ્વિતીય ગૂઢુ । આનંદઘનુ

17.48

ઇયેં શ્લાઘિજતી જેણેં બિકેં । તેં જયાચેં આંગીં અસિકેં ।
તો શ્રીકૃષ્ણ સ્વમુખેં । બોલત અસે

17.49

મ્હણે પાર્થા તુઝા અતિસો । હેંહી આમ્હી જાણતસોં ।
જે શાસ્ત્રાભ્યાસાચા આડસો । માનિતોસિ કીં

17.50

નુસધિયાચી શ્રદ્ધા । ઝોંબોં પાહસી પરમપદા ।
તરી તૈસેં હેં પ્રબુદ્ધા । સોહોપેં નોહે

17.51

શ્રદ્ધા મ્હણિતલિયાસાઠીં । પાતેજોં નયે કિરીટી ।
કાય દ્વિજુ અંત્યજઘૃષ્ટીં । અંત્યજુ નોહે ?

17.52

ગંગોદક જરી જાલેં । તરી મદ્યભાંડાં આલેં ।
તેં ઘેઊં નયે કાંહીં કેલેં । વિચારીં પાં

17.53

ચંદનુ હોય શીતળુ । પરી અગ્નીસી પાવે મેળુ ।
તૈં હાતીં ધરિતાં જાળૂં । ન શકે કાઈ ?

17.54

કાં કિડાચિયે આટતિયે પુટીં । પડિલેં સોળેં કિરીટી ।
ઘેતલેં ચોખાસાઠીં । નાગવીના ?

17.55

તૈસેં શ્રદ્ધેચેં દળવાડેં । અંગેં કીર ચોખડેં ।
પરી પ્રાણિયાંચ્યા પડે । વિભાગીં જૈં

17.56

તે પ્રાણિયે તંવ સ્વભાવેં । આનાદિમાયાપ્રભાવેં ।
ત્રિગુણાચેચિ આઘવે । વળિલે આહાતી

17.57

તેથહી દોન ગુણ ખાંચતી । મગ એક ધરી ઉન્નતી ।
તૈં તૈસિયાચિ હોતી વૃત્તી । જીવાંચિયા

17.58

વૃત્તીસેં મન ધરિતી । મનાસી ક્રિયા કરિતી ।
કેલિયા ઐસી વરીતી । મરોનિ દેહેં

17.59

બીજ મોડે ઝાડ હોયે । ઝાડ મોડે બીજીં સામાયે ।
ઐસેનિ કલ્પકોડી જાયે । પરી જાતિ ન નશે

17.60

તિયાપરીં યિયેં અપારેં । હોત જાત જન્માંતરેં ।
પરી ત્રિગુણત્વ ન વ્યભિચરેં । પ્રાણિયાંચેં

17.61

મ્હણૂનિ પ્રાણિયાંચ્યા પૈકીં । પડિલી શ્રદ્ધા અવલોકીં ।
તે હોય ગુણાસારિખી । તિહીં યયાં

17.62

વિપાયેં વાઢે સત્ત્વ શુદ્ધ । તેવ્હાં જ્ઞાનાસી કરી સાદ ।
પરી એકા દોઘે વોખદ । યેર આહાતી

17.63

સત્ત્વાચેનિ આંગલગેં । તે શ્રદ્ધા મોક્ષફળા રિગે ।
તંવ રજ તમ ઉગે । કાં પાં રાહાતી ?

17.64

મોડોનિ સત્ત્વાચી ત્રાયે । રજોગુણ આકાશેં જાયે ।
તેવ્હાં તેચિ શ્રદ્ધા હોયે । કર્મકેરસુણી

17.65

મગ તમાચી ઉઠી આગી । તેવ્હાં તેચિ શ્રદ્ધા ભંગી ।
હોં લાગે ભોગાલાગીં । ભલતેયા

17.66

એવં સત્ત્વરજતમા-। । વેગળી શ્રદ્ધા સુવર્મા ।
નાહીં ગા જીવગ્રામા-। । માજીં યયા

17.67

મ્હણૌનિ શ્રદ્ધા સ્વાભાવિક । અસે પૈં ત્રિગુણાત્મક ।
રજતમસાત્ત્વિક । ભેદીં ઇહીં

17.68

જૈસેં જીવનચિ ઉદક । પરી વિષીં હોય મારક ।
કાં મિરયામાજીં તીખ । ઉંસીં ગોડ

17.69

તૈસા બહુવસેં તમેં । જો સદાચિ હોય નિમે ।
તેથ શ્રદ્ધા પરીણમે । તેંચિ હોઊનિ

17.70

મગ કાજળા આણિ મસી । ન દિસે વિવંચના જૈસી ।
તેવીં શ્રદ્ધા તામસી । સિની નાહીં

17.71

તૈસીચ રાજસીં જીવીં । રજોમય જાણાવી ।
સાત્ત્વિકીં આઘવીં । સત્ત્વાચીચ

17.72

ઐસેનિ હા સકળુ । જગડંબરુ નિખિળુ ।
શ્રદ્ધેચાચિ કેવળુ । વોતલા અસે

17.73

પરી ગુણત્રયવશેં । ત્રિવિધપણાચેં લાસેં ।
શ્રદ્ધે જેં ઉઠિલેં અસે । તેં વોળખ તૂં

17.74

તરી જાણિજે ઝાડ ફુલેં । કાં માનસ જાણિજે બોલેં ।
ભોગેં જાણિજે કેલેં । પૂર્વજન્મીંચેં

17.75

તૈસીં જિહીં ચિન્હીં । શ્રદ્ધેચીં રૂપેં તીન્હીં ।
દેખિજતી તે વાની । અવધારીં પાં

17.76

તરી સાત્ત્વિક શ્રદ્ધા । જયાંચા હોય બાંધા ।
તયાં બહુતકરૂનિ મેધા । સ્વર્ગીં આથી

17.77

તે વિદ્યાજાત પઢતી । યજ્ઞક્રિયે નિવડતી ।
કિંબહુના પડતી । દેવલોકીં

17.78

આણિ શ્રદ્ધા રાજસા । ઘડલે જે વીરેશા ।
તે ભજતી રાક્ષસાં । ખેચરાં હન

17.79

શ્રદ્ધાં જે કાં તામસી । તે મી સાંગેન તુજપાશીં ।
જે કાં કેવળ પાપરાશી । આતિકર્કશી નિર્દયત્વેં

17.80

જીવવધેં સાધૂનિ બળી । ભૂતપ્રેતકુળેં મૈળીં ।
સ્મશાનીં સંધ્યાકાળીં । પૂજિતી જે

17.81

તે તમોગુણાચેં સાર । કાઢૂનિ નિર્મિલે નર ।
જાણ તામસિયેચેં ઘર । શ્રદ્ધેચેં તેં

17.82

ઐસી ઇહીં તિહીં લિંગીં । ત્રિવિધ શ્રદ્ધા જગીં ।
પૈં હેં યયાલાગીં । સાંગતુ અસેં

17.83

જે હે સાત્ત્વિક શ્રદ્ધા । જતન કરાવી પ્રબુદ્ધા ।
યેરી દોની વિરુદ્ધા । સાંડાવિયા

17.84

હે સાત્ત્વિકમતિ જયા । નિર્વાહતી હોય ધનંજયા ।
બાગુલ નોહે તયા । કૈવલ્ય તેં

17.85

તો ન પઢો કાં બ્રહ્મસૂત્ર । નાલોઢો સર્વ શાસ્ત્ર ।
સિદ્ધાંત ન હોત સ્વતંત્ર । તયાચ્યા હાતીં

17.86

પરી શ્રુતિસ્મૃતીંચે અર્થ । જે આપણ હોઊનિ મૂર્ત ।
અનુષ્ઠાનેં જગા દેત । વડીલ જે હે

17.87

તયાંચીં આચરતી પાઉલેં । પાઊનિ સાત્ત્વિકી શ્રદ્ધા ચાલે ।
તો તેંચિ ફળ ઠેવિલેં । ઐસેં લાહે

17.88

પૈં એક દીપુ લાવી સાયાસેં । આણિક તેથેં લાઊં બૈસેં ।
તરી તો કાય પ્રકાશેં । વંચિજે ગા ?

17.89

કાં યેકેં મોલ અપાર । વેંચોનિ કેલેં ધવળાર ।
તો સુરવાડુ વસ્તીકર । ન ભોગી કાઈ ?

17.90

હેં અસો જો તળેં કરી । તેં તયાચીચ તૃષા હરી ।
કીં સુઆરાસીચિ અન્ન ઘરીં । યેરાં નોહે ?

17.91

બહુત કાય બોલોં પૈં ગા । યેકા ગૌતમાસીચિ ગંગા ।
યેરાં સમસ્તાં કાય જગાં । વોહોળ જાલી ?

17.92

મ્હણૌનિ આપુલિયાપરી । શાસ્ત્ર અનુષ્ઠીતી કુસરી ।
જાણે તયાંતે શ્રદ્ધાળુ જો વરી । તો મૂર્ખુહી તરે

17.93

ના શાસ્ત્રાચેનિ કીર નાંવેં । ખાકરોંહી નેણતી જીવેં ।
પરી શાસ્ત્રજ્ઞાંહી શિવેં । ટેંકોં નેદિતી

17.94

વડિલાંચિયા ક્રિયા । દેખોનિ વાતી વાંકુલિયા ।
પંડિતાં ડાકુલિયા । વાજવિતી

17.95

આપલેનીચિ આટોપેં । ધનિત્વાચેનિ દર્પેં ।
સાચચિ પાખંડાચીં તપેં । આદરિતી

17.96

આપુલિયા પુઢિલાંચિયા । આંગીં ઘાલૂનિ કાતિયા ।
રક્તમાંસા પ્રણીતયા । ભર ભરુ

17.97

રિચવિતી જળતકુંડીં । લાવિતી ચેડ્યાચ્યા તોંડીં ।
નવસિયાં દેતી ઉંડી । બાળકાંચી

17.98

આગ્રહાચિયા ઉજરિયા । ક્ષુદ્ર દેવતાં વરીયા ।
અન્નત્યાગેં સાતરીયા । ઠાકતી એક

17.99

અગા આત્મપરપીડા । બીજ તમક્ષેત્રીં સુહાડા ।
પેરિતી મગ પુઢાં । તેંચિ પિકે

17.100

બાહુ નાહીં આપુલિયા । આણિ નાવેતેંહી ધનંજયા ।
ન ધરી હોય તયા । સમુદ્રીં જૈસેં

17.101

કાં વૈદ્યાતેં કરી સળા । રસુ સાંડી પાય ખોળાં ।
તો રોગિયા જેવીં જિવ્હાળા । સવતા હોય

17.102

નાના પડિકરાચેનિ સળેં । કાઢી આપુલેચિ ડોળે ।
તેં વાનવસાં આંધળેં । જૈસેં ઠાકે

17.103

તૈસેં તયાં આસુરાં હોયે । નિંદૂનિ શાસ્ત્રાંચી સોયે ।
સૈંઘ ધાંવતાતી મોહેં । આડવીં જે કાં

17.104

કામુ કરવી તેં કરિતી । ક્રોધુ મારવી તે મારિતી ।
કિંબહુના માતેં પુરિતી । દુઃખાચા ગુંડાં

17.105

આપુલાં પરાવાં દેહીં । દુઃખ દેતી જેં જેં કાંહીં ।
મજ આત્મયા તેતુલાહી । હોય શીણુ

17.106

પૈં વાચેચેનિહી પાલવેં । પાપિયાં તયાં નાતળાવેં ।
પરી પડિલેં સાંગાવેં । ત્યજાવયા

17.107

પ્રેત બાહિરેં ઘાલિજે । કાં અંત્યજુ સંભાષણીં ત્યજિજે ।
હેં અસો હાતેં ક્ષાળિજે । કશ્મલાતેં ?

17.108

તેથ શુદ્ધીચિયા આશા । તો લેપુ ન મનવે જૈસા ।
તયાંતેં સાંડાવયા તૈસા । અનુવાદુ હા

17.109

પરી અર્જુના તૂં તયાંતેં । દેખસી તૈં સ્મર હો માતેં ।
જે આન પ્રાયશ્ચિત્ત યેથેં । માનેલ ના

17.110

મ્હણૌનિ જે શ્રદ્ધા સાત્ત્વિકી । પુઢતી તેચિ પૈં યેકી ।
જતન કરાવી નિકી । સર્વાંપરી

17.111

તરી ધરાવા તૈસા સંગુ । જેણેં પોખે સાત્ત્વિક લાગુ ।
સત્ત્વવૃદ્ધીચા ભાગુ । આહારુ ઘેપેં

17.112

એ઱હવીં તરી પાહીં । સ્વભાવવૃદ્ધીચ્યા ઠાઈં ।
આહારાવાંચૂનિ નાહીં । બળી હેતુ

17.113

પ્રત્યક્ષ પાહેં પાં વીરા । જો સાવધ ઘે મદિરા ।
તો હોઊનિ ઠાકે માજિરા । તિયેચિ ક્ષણીં

17.114

કાં જો સાવિયા અન્નરસુ સેવી । તો વ્યાપિજે વાતશ્લેષ્મસ્વભાવીં ।
કાય જ્વરુ જાલિયા નિવવી । પયાદિક ?

17.115

નાતરી અમૃત જયાપરી । ઘેતલિયા મરણ વારી ।
કાં આપુલિયાસેં કરી । જૈસેં વિષ

17.116

તેવીં જૈસા ઘેપે આહારુ । ધાતુ તૈસાચિ હોય આકારુ ।
આણિ ધાતુ ઐસા અંતરુ । ભાવો પોખે

17.117

જૈસેં ભાંડિયાચેનિ તાપેં । આંતુલેં ઉદકહી તાપે ।
તૈસી ધાતુવશેં આટોપે । ચિત્તવૃત્તી

17.118

મ્હણૌનિ સાત્ત્વિકુ રસુ સેવિજે । તૈં સત્ત્વાચી વાઢી પાવિજે ।
રાજસા તામસા હોઈજે । યેરી રસીં

17.119

તરી સાત્ત્વિક કોણ આહારુ । રાજસા તામસા કાયી આકારુ ।
હેં સાંગોં કરીં આદરુ । આકર્ણનીં

17.120

આણિ એકસરેં આહારા । કૈસેનિ તિની મોહરા ।
જાલિયા તેહી વીરા । રોકડેં દાઊં

17.121

તરી જેવણારાચિયા રુચી । નિષ્પત્તિ કીં બોનિયાંચી ।
આણિ જેવિતાં તંવ ગુણાંચી । દાસી યેથ

17.122

જે જીવ કર્તા ભોક્તા । તો ગુણાસ્તવ સ્વભાવતા ।
પાવોનિયાં ત્રિવિધતા । ચેષ્ટે ત્રિધા

17.123

મ્હણૌનિ ત્રિવિધુ આહારુ । યજ્ઞુહી ત્રિપ્રકારુ ।
તપ દાન હન વ્યાપારુ । ત્રિવિધચિ તે

17.124

પૈં આહાર લક્ષણ પહિલે? । સાંગોં જેં મ્હણિતલેં ।
તેં આઈક ગા ભલેં । રૂપ કરૂં

17.125

તરી સત્ત્વગુણાકડે । જેં દૈવેં ભોક્તા પડે ।
તૈં મધુરીં રસીં વાઢે । મેચુ તયા

17.126

આંગેંચિ દ્રવ્યેં સુરસેં । જે આંગેંચિ પદાર્થ ગોડસે ।
આંગેંચિ સ્નેહેં બહુવસેં । સુપક્વેં જિયેં

17.127

આકારેં નવ્હતી ડગળેં । સ્પર્શેં અતિ મવાળેં ।
જિભેલાગીં સ્નેહાળેં । સ્વાદેં જિયેં

17.128

રસેં ગાઢીં વરી ઢિલીં । દ્રવભાવીં આથિલીં ।
ઠાયેં ઠાવો સાંડિલીં । અગ્નિતાપેં

17.129

આંગેં સાનેં પરીણામેં થોરુ । જૈસેં ગુરુમુખીંચેં અક્ષરુ ।
તૈશી અલ્પીં જિહીં અપારુ । તૃપ્તિ રાહે

17.130

આણિ મુખીં જૈસીં ગોડેં । તૈસીચિહિ તે આંતુલેકડે ।
તિયે અન્નીં પ્રીતિ વાઢે । સાત્ત્વિકાંસી

17.131

એવં ગુણલક્ષણ । સાત્ત્વિક ભોજ્ય જાણ ।
આયુષ્યાચેં ત્રાણ । નીચ નવેં હેં

17.132

યેણેં સાત્ત્વિક રસેં । જંવ દેહીં મેહો વરીષે ।
તંવ આયુષ્યનદી ઉસસે । દિહાચિ દિહા

17.133

સત્ત્વાચિયે કીર પાળતી । કારણ હાચિ સુમતી ।
દિવસાચિયે ઉન્નતી । ભાનુ જૈસા

17.134

આણિ શરીરા હન માનસા । બળાચા પૈં કુવાસા ।
હા આહારુ તરી દશા । કૈંચી રોગાં

17.135

હા સાત્ત્વિકુ હોય ભોગ્યુ । તૈં ભોગાવયા આરોગ્યુ ।
શરીરાસી ભાગ્યુ । ઉદયલેં જાણો

17.136

આણિ સુખાચેં ઘેણેં દેણેં । નિકેં ઉવાયા યે યેણેં ।
હેં અસો વાઢે સાજણેં । આનંદેંસીં

17.137

ઐસા સાત્ત્વિકુ આહારુ । પરીણમલા થોરુ ।
કરી હા ઉપકારુ । સબાહ્યાસી

17.138

આતાં રાજસાસિ પ્રીતી । જિહીં રસીં આથી ।
કરૂં તયાહી વ્યક્તી । પ્રસંગેં ગા

17.139

તરી મારેં ઉણેં કાળકુટ । તેણેં માનેં જેં કડુવટ ।
કાં ચુનિયાહૂનિ દાસટ । આમ્લ હન

17.140

કણિકીતેં જૈસેં પાણી । તૈસેંચિ મીઠ બાંધયા આણી ।
તેતુલીચ મેળવણી । રસાંતરાંચી

17.141

ઐસેં ખારટ અપાડેં । રાજસા તયા આવડે ।
ઊન્હાચેનિ મિષેં તોંડેં । આગીચિ ગિળી

17.143

વાવદળ પાડૂનિ ઠાયે । સાબળુ ડાહારલા આહે ।
તૈસેં તીખ તો ખાયે । જેં ઘાયેવિણ રુપે

17.144

આણિ રાખેહૂનિ કોરડેં । આંત બાહેરી યેકે પાડેં ।
તો જિવ્હાદંશુ આવડે । બહુ તયા

17.145

પરસ્પરેં દાંતાં । આદળુ હોય ખાતાં ।
તો ગા તોંડીં ઘેતાં । તોષોં લાગે

17.146

આધીંચ દ્રવ્યેં ચુરમુરીં । વરી પરવડિજતી મોહરી ।
જિયેં ઘેતાં હોતી ધુવારી । નાકેંતોંડેં

17.147

હેં અસો ઉગેં આગીતેં । મ્હણે તૈસેં રાઇતેં ।
પઢિયેં પ્રાણાપરૌતેં । રાજસાસિ ગા

17.148

ઐસા ન પુરોનિ તોંડા । જિભા કેલા વેડા ।
અન્નમિષેં અગ્નિ ભડભડાં । પોટીં ભરી

17.149

તૈસાચિ લવંગા સુંઠે । મગ ભુઈં ગા સેજે ખાટે ।
પાણિયાચેં ન સુટે । તોંડોનિ પાત્ર

17.150

તે આહાર નવ્હતી ઘેતલે । વ્યાધિવ્યાળ જે સુતલે ।
તે ચેવવાવયા ઘાતલેં । માજવણ પોટીં

17.151

તૈસેં એકમેકાં સળેં । રોગ ઉઠતી એકે વેળે ।
ઐસા રાજસુ આહારુ ફળે । કેવળ દુઃખેં

17.152

એવં રાજસા આહારા । રૂપ કેલેં ધનુર્ધરા ।
પરીણામાચાહિ વિસુરા । સાંગિતલા

17.153

આતાં તયા તામસા । આવડે આહારુ જૈસા ।
તેંહી સાંગોં ચિળસા । ઝણેં તુમ્હી

17.154

તરી કુહિલેં ઉષ્ટેં ખાતાં । ન મનિજે તેણેં અનહિતા ।
જૈસેં કાં ઉપહિતા । મ્હૈસી ખાય

17.155

નિપજલેં અન્ન તૈસેં । દુપાહરીં કાં યેરેં દિવસેં ।
અતિકરેં તૈં તામસેં । ઘેઈજે તેં

17.156

નાતરી અર્ધ ઉકડિલેં । કાં નિપટ કરપોનિ ગેલેં ।
તૈસેંહી ખાય ચુકલેં । રસા જેં યેવોં

17.157

જયા કાં આથિ પૂર્ણ નિષ્પત્તી । જેથ રસુ ધરી વ્યક્તી ।
તેં અન્ન ઐસી પ્રતીતી । તામસા નાહીં

17.158

ઐસેનિ કહીં વિપાયેં । સદન્ના વરપડા હોયે ।
તરી ઘાણી સુટે તંવ રાહે । વ્યાઘ્રુ જૈસા

17.159

કાં બહુવેં દિવશીં વોલાંડિલેં । સ્વાદપણેં સાંડિલેં ।
શુષ્ક અથવા સડલેં । ગાભિણેંહી હો

17.160

તેંહી બાળાચે હાતવરી । ચિવડિલેં જૈસી રાડી કરી ।
કા સવેં બૈસોનિ નારી । ગોતાંબીલ કરી

17.161

ઐસેનિ કશ્મળેં જૈં ખાય । તૈં તયા સુખભોજન ઐસેં હોય ।
પરી યેણેંહી ન ધાય । પાપિયા તો

17.162

મગ ચમત્કારુ દેખા । નિષેધાચા આંબુખા ।
જયા કા સદોખા । કુદ્રવ્યાસી

17.163

તયા અપેયાંચ્યા પાનીં । અખાદ્યાંચ્યા ભોજનીં ।
વાઢવિજે ઉતાન્હી । તામસેં તેણેં

17.164

એવં તામસ જેવણારા । ઐસૈસી મેચુ હે વીરા ।
તયાચેં ફલ દુસરાં । ક્ષણીં નાહીં

17.165

જે જેવ્હાંચિ હેં અપવિત્ર । શિવે તયાચેં વક્ત્ર ।
તેવ્હાંચિ પાપા પાત્ર । જાલા તો કીં

17.166

યાવરતેં જેં જેવીં । તે જેવિતી વોજ ન મ્હણાવી ।
પોટભરતી જાણાવી । યાતના તે

17.167

શિરચ્છેદેં કાય હોયે । કા આગીં રિઘતાં કૈસેં આહે ।
હેં જાણાવેં કાઈ પાહેં । પરી સાહાતુચિ અસે

17.168

મ્હણૌનિ તામસા અન્ના । પરીણામુ ગા સિનાના ।
ન સાંગોંચિ ગા અર્જુના । દેવો મ્હણે

17.169

આતાં યયાવરી । આહારાચિયા પરી ।
યજ્ઞુહી અવધારીં । ત્રિધા અસે

17.170

પરી તિહીંમાજીં પ્રથમ । સાત્ત્વિક યજ્ઞાચેં વર્મ ।
આઈક પાં સુમહિમ -। શિરોમણી

17.171

તરી એકુ પ્રિયોત્તમુ-। । વાંચોનિ વાઢોં નેદી કામુ ।
જૈસા કા મનોધર્મુ । પતિવ્રતેચા

17.172

નાના સિંધૂતેં ઠાકોનિ ગંગા । પુઢારાં ન કરીચિ રિગા ।
કા આત્મા દેખોનિ ઉગા । વેદુ ઠેલા

17.173

તૈસેં જે આપુલ્યા સ્વહિતીં । વેંચૂનિયાં ચિત્તવૃત્તી ।
નુરવિતીચિ અહંકૃતી । ફળાલાગીં

17.174

પાતલેયા ઝાડાચેં મૂળ । માગુતેં સરોં નેણેંચિ જળ ।
જિરાલેં ગાં કેવળ । તયાચ્યાચિ આંગીં

17.175

તૈસેં મનેં દેહીં । યજનનિશ્ચયાચ્યા ઠાયીં ।
હારપોનિ જેં કાંહીં । વાંછિતીના

17.176

તિહીં ફળવાંચ્છાત્યાગીં । સ્વધર્માવાંચૂનિ વિરાગીં ।
કીજે તો યજ્ઞુ સર્વાંગીં । અળંકૃતુ

17.177

પરી આરિસા આપણપેં । ડોળાં જૈસેં ઘેપેં ।
કાં તળહાતીંચેં દીપેં । રત્ન પાહિજે

17.178

નાના ઉદિતેં દિવાકરેં । ગમાવા માર્ગુ દિઠી ભરે ।
તૈસા વેદુ નિર્ધારેં । દેખોનિયાં

17.179

તિયેં કુંડેં મંડપ વેદી । આણીકહી સંભારસમૃદ્ધી ।
તે મેળવણી જૈસી વિધી । આપણપાં કેલી

17.180

સકળાવયવ ઉચિતેં । લેણીં પાતલીં જૈસીં આંગાતેં ।
તૈસે પદાર્થ જેથિંચે તેથેં । વિનિયોગુની

17.181

કાય વાનૂં બહુતીં બોલીં । જૈસી સર્વાભરણીં ભરલી ।
તે યજ્ઞવિદ્યાચિ રૂપા આલી । યજનમિષેં

17.182

તૈસા સાંગોપાંગુ । નિફજે જો યાગુ ।
નુઠઊનિયાં લાગુ । મહત્ત્વાચા

17.183

પ્રતિપાળુ તરી પાટાચા । ઝાડીં કીજે તુળસીચા ।
પરી ફળા ફુલા છાયેચા । આશ્રયો નાહીં

17.184

કિંબહુના ફળાશેવીણ । ઐસેયા નિગુતી નિર્માણ ।
હોય તો યાગુ જાણ । સાત્ત્વિકુ ગા

17.185

આતાં યજ્ઞુ કીર વીરેશા । કરી પૈં યાચિસા ।
પરી શ્રાદ્ધાલાગીં જૈસા । અવંતિલા રાવો

17.186

જરી રાજા ઘરાસિ યે । તરી બહુત ઉપેગા જાયે ।
આણિ કીર્તીહી હોયે । શ્રાદ્ધ ન ઠકે

17.187

તૈસા ધરૂનિ આવાંકા । મ્હણે સ્વર્ગુ જોડેલ અસિકા ।
દીક્ષિતુ હોઈન માન્યુ લોકાં । ઘડેલ યાગુ

17.188

ઐસી કેવળ ફળાલાગીં । મહત્ત્વ ફોકારાવયા જગીં ।
પાર્થા નિષ્પત્તિ જે યાગીં । રાજસ પૈં તે

17.189

આણિ પશુપક્ષિવિવાહીં । જોશી કામાપરૌતા નાહીં ।
તૈસા તામસા યજ્ઞા પાહીં । આગ્રહોચિ મૂળ

17.190

વારયા વાટ ન વાહે । કીં મરણ મુહૂર્ત પાહે ।
નિષિદ્ધાંસીં બિહે । આગી જરી

17.191

તરી તામસાચિયા આચારા । વિધીચા આથી વોઢાવારા ।
મ્હણૂનિ તો ધનુર્ધરા । ઉત્સૃંખળુ

17.192

નાહીં વિધીચી તેથ ચાડ । નયે મંત્રાદિક તયાકડ ।
અન્નજાતાં ન સુયે તોંડ । માસિયે જેવીં

17.193

વૈરાચા બોધુ બ્રાહ્મણા । તેથ કેં રિગેલ દક્ષિણા ।
અગ્નિ જાલા વાઉધાણા । વરપડા જૈસા

17.194

તૈસેં વાયાંચિ સર્વસ્વ વેંચે । મુખ ન દેખતી શ્રદ્ધેચેં ।
નાગવિલેં નિપુત્રિકાચેં । જૈસેં ઘર

17.195

ઐસા જો યજ્ઞાભાસુ । તયા નામ યાગુ તામસુ ।
આઇકેં મ્હણે નિવાસુ । શ્રિયેચા તો

17.196

આતા ગંગેચેં એક પાણી । પરી નેલેં આનાનીં વાહણીં ।
એક મળીં એક આણી । શુદ્ધત્વ જૈસેં

17.197

તૈસેં તિહીં ગુણીં તપ । યેથ જાહલેં આહે ત્રિરૂપ ।
તેં એક કેલેં દે પાપ । ઉદ્ધરી એક

17.198

તરી તેંચિ તિહીં ભેદીં । કૈસેનિ પાં મ્હણૌનિ સુબુદ્ધી ।
જાણોં પાહાસી તરી આધીં । તપચિ જાણ

17.199

યેથ તપ મ્હણજે કાઈ । તેં સ્વરૂપ દાઊં પાહીં ।
મગ ભેદિલેં ગુણીં તિહીં । તેં પાઠીં બોલોં

17.200

તરી તપ જેં કાં સમ્યક્ । તેંહી ત્રિવિધ આઇક ।
શારીર માનસિક । શાબ્દ ગા

17.201

આતાં ગા તિહીં માઝારીં । શારીર તંવ અવધારીં ।
તરી શંભુ કાં શ્રીહરી । પઢિયંતા હોય

17.202

તયા પ્રિયા દેવતાલયા । યાત્રાદિકેં કરાવયા ।
આઠહી પાહાર જૈસેં પાયાં । ઉળિગ ઘાપે

17.203

દેવાંગણમિરવણિયાં । અંગોપચાર પુરવણિયાં ।
કરાવયા મ્હણિયાં । શોભતી હાત

17.204

લિંગ કાં પ્રતિમા દિઠી । દેખતખેંવોં અંગેષ્ટી ।
લોટિજે કાં કાઠી । પડલી જૈસી

17.205

આણિ વિધિવિનયાદિકીં । ગુણીં વડીલ જે લોકીં ।
તયા બ્રાહ્મણાચી નિકી । પાઇકી કીજે

17.206

અથવા પ્રવાસેં કાં પીડા । કા શિણલે જે સાંકડાં ।
તે જીવ સુરવાડા । આણિજતી

17.207

સકલ તીર્થાંચિયે ધુરે । જિયેં કાં માતાપિતરેં ।
તયાં સેવેસી કીર શરીરેં । લોણ કીજે

17.208

આણિ સંસારાસા દારુણુ । જો ભેટલાચિ હરી શીણુ ।
તો જ્ઞાનદાનીં સકરુણુ । ભજિજે ગુરુ

17.209

આણિ સ્વધર્માચા આગિઠાં । દેહ જાડ્યાચિયા કિટા ।
આવૃત્તિપુટીં સુભટા । ઝાડી કીજે

17.210

વસ્તુ ભૂતમાત્રીં નમિજે । પરોપકારીં ભજિજે ।
સ્ત્રીવિષયીં નિયમિજે । નાંવેં નાંવેં

17.211

જન્મતેનિ પ્રસંગે । સ્ત્રીદેહ શિવણેં આંગેં ।
તેથૂનિ જન્મ આઘવેં । સોંવળેં કીજે

17.212

ભુતમાત્રાચેનિ નાંવેં । તૃણહી નાસુડાવેં ।
કિંબહુના સાંડાવે । છેદ ભેદ

17.213

ઐસૈસી જૈં શરીરીં । રહાટીચી પડે ઉજરી ।
તૈં શારીર તપ ઘુમરી । આલેં જાણ

17.214

પાર્થા સમસ્તહી હેં કરણેં । દેહાચેનિ પ્રધાનપણેં ।
મ્હણૌનિ યયાતેં મી મ્હણેં । શારીર તપ

17.215

એવં શારીર જેં તપ । તયાચેં દાવિલેં રૂપ ।
આતાં આઇક નિષ્પાપ । વાઙ્મય તેં

17.216

તરી લોહાચેં આંગ તુક । ન તોડિતાંચિ કનક ।
કેલેં જૈસેં દેખ । પરીસેં તેણેં

17.217

તૈસેં ન દુખવિતાં સેજે । જાવળિયા સુખ નિપજે ।
ઐસેં સાધુત્વ કાં દેખિજે । બોલણાં જિયે

17.218

પાણી મુદલ ઝાડા જાયે । તૃણ તે પ્રસંગેંચિ જિયેં ।
તૈસેં એકા બોલિલેં હોયે । સર્વાંહિ હિત

17.219

જોડે અમૃતાચી સુરસરી । તૈં પ્રાણાંતેં અમર કરી ।
સ્નાનેં પાપ તાપ વારી । ગોડીહી દે

17.220

તૈસા અવિવેકુહી ફિટે । આપુલેં અનાદિત્વ ભેટે ।
આઇકતાં રુચિ ન વિટે । પીયુષીં જૈસી

17.221

જરી કોણી કરી પુસણેં । તરી હોઆવેં ઐસેં બોલણેં ।
નાતરી અવર્તણેં । નિગમુ કા નામ

17.222

ઋગ્વેદાદિ તિન્હી । પ્રતિષ્ઠીજતી વાગ્ભુવનીં ।
કેલી જૈસી વદનીં । બ્રહ્મશાળા

17.223

નાતરી એકાધેં નાંવ । તેંચિ શૈવ કા વૈષ્ણવ ।
વાચે વસે તેં વાગ્ભવ । તપ જાણાવેં

17.224

આતાં તપ જેં માનસિક । તેંહી સાંગોં આઇક ।
મ્હણે લોકનાથનાયક । નાયકુ તો

17.225

તરી સરોવર તરંગીં । સાંડિલેં આકાશ મેઘીં ।
કા ચંદનાચેં ઉરગીં । ઉદ્યાન જૈસેં

17.226

નાના કળાવૈષમ્યેં ચંદ્રુ । કાં સાંડિલા આધીં નરેંદ્રુ ।
નાતરી ક્ષીરસમુદ્રુ । મંદરાચળેં

17.227

તૈસીં નાના વિકલ્પજાળેં । સાંડુનિ ગેલિયા સકળેં ।
મન રાહે કા કેવળેં । સ્વરૂપેં જેં

17.228

તપનેંવીણ પ્રકાશુ । જાડ્યેંવીણ રસીં રસુ ।
પોકળીવીણ અવકાશુ । હોય જૈસા

17.229

તૈસી આપલી સોય દેખે । આણિ આપલિયા સ્વભાવા મુકે ।
હિંવલી જૈસી આંગિકેં । હિવોં નેદી નિજાંગ

17.230

તૈસેં ન ચલતેં કળંકેંવીણ । શશિબિંબ જૈસેં પરીપૂર્ણ ।
તૈસેં ચોખી શૃંગારપણ । મનાચેં જેં

17.231

બુજાલી વૈરાગ્યાચી વોરપ । જિરાલી મનાચી ધાંપ કાંપ ।
તેથ કેવળ જાલી વાફ । નિજબોધાચી

17.232

મ્હણૌનિ વિચારાવયા શાસ્ત્ર । રાહાટવાવેં જેં વક્ત્ર ।
તેં વાચેચેંહી સૂત્ર । હાતીં ન ધરી

17.233

તેં સ્વલાભ લાભલેપણેં । મન મનપણાહી ધરૂં નેણેં ।
શિવતલેં જૈસેં લવણેં । આપુલેં નિજ

17.234

તેથ કેં ઉઠિતી તે ભાવ । જિહીં ઇંદ્રિયમાર્ગીં ધાંવ ।
ઘેઊનિ ઠાકાવે ગાંવ । વિષયાંચે તે

17.235

મ્હણૌનિ તિયે માનસીં । ભાવશુદ્ધિચિ અસે અપૈસી ।
રોમશુચિ જૈસી । તળહાતાસી

17.236

કાય બહુ બોલોં અર્જુના । જૈં હે દશા યે મના ।
તૈં મનોતપાભિધાના । પાત્ર હોય તી

17.237

પરી તે અસો હેં જાણ । માનસ તપાચેં લક્ષણ ।
દેવો મ્હણે સંપૂર્ણ । સાંગિતલેં

17.238

એવં દેહવાચાચિત્તેં । જેં પાતલેં ત્રિવિધત્વાતેં ।
તેં સામાન્ય તપ તૂતેં । પરીસવિલેં ગા

17.239

આતાં ગુણત્રયસંગેં । હેંચિ વિશેષીં ત્રિવિધીં રિગે ।
તેંહી આઇક ચાંગેં । પ્રજ્ઞાબળેં

17.240

તરી હેંચિ તપ ત્રિવિધા । જેં દાવિલેં તુજ પ્રબુદ્ધા ।
તેંચિ કરીં પૂર્ણશ્રદ્ધા । સાંડૂનિ ફળ

17.241

જૈં પુરતિયા સત્ત્વશુદ્ધી । આચરિજે આસ્તિક્યબુદ્ધી ।
તૈં તયાતેંચિ ગા પ્રબુદ્ધી । સાત્ત્વિક મ્હણિપે

17.242

નાતરી તપસ્થાપનેલાગીં । દુજેપણ માંડૂનિ જગીં ।
મહત્ત્વાચ્યા શૃંગીં । બૈસાવયા

17.243

ત્રિભુવનીંચિયા સન્માના । ન વચાવેં ઠાયા આના ।
ધુરેચિયા આસના । ભોજનાલાગીં

17.244

વિશ્વાચિયા સ્તોત્રા । આપણ હોઆવયા પાત્રા ।
વિશ્વેં આપલિયા યાત્રા । કરાવિયા યાવેં

17.245

લોકાંચિયા વિવિધા પૂજા । આશ્રયો ન ધરાવયા દુજા ।
ભોગ ભોગાવે વોજા । મહત્ત્વાચિયા

17.246

અંગ બોલ માખૂનિ તપેં । વિકાવયા આપણપેં ।
અંગહીન પડપે । જિયાપરી

17.247

હેં અસો ધનમાનીં આસ । વાઢૌની તપ કીજે સાયાસ ।
તૈં તેંચિ તપ રાજસ । બોલિજે ગા

17.248

પરી પહુરણી જેં દુહિલેં । તૈં તેં ગુરૂં ન દુભેચિ વ્યાલેં ।
કા ઉભેં શેત ચારિલેં । પિકાવયા નુરે

17.249

તૈસેં ફોકારિતાં તપ । કીજે જેં સાક્ષેપ ।
તેં ફળીં તંવ સોપ । નિઃશેષ જાય

17.250

ઐસેં નિર્ફળ દેખોનિ કરિતાં । માઝારીં સાંડી પંડુસુતા ।
મ્હણૌનિ નાહીં સ્થિરતા । તપા તયા

17.251

એ઱હવીં તરી આકાશ માંડી । જો ગર્જોનિ બ્રહ્માંડ ફોડી ।
તો અવકાળુ મેઘુ કાય ઘડી । રાહાત આહે ?

17.252

તૈસેં રાજસ તપ જેં હોયે । તેં ફળીં કીર વાંઝ જાયે ।
પરી આચરણીંહી નોહે । નિર્વાહતેં ગા

17.253

આતાં તેંચિ તપ પુઢતી । તામસાચિયે રીતી ।
પૈં પરત્રા આણિ કીર્તી । મુકોનિ કીજે

17.254

કેવળ મૂર્ખપણાચા વારા । જીવીં ઘેઊનિ ધનુર્ધરા ।
નામ ઠેવિજે શરીરા । વૈરિયાચેં

17.255

પંચાગ્નીચી દડગી । ખોલવીજતી શરીરાલાગીં ।
કા ઇંધન કીજે હેં આગી । આંતુ લાવી

17.256

માથાં જાળિજતી ગુગુળુ । પાઠીં ઘાલિજતી ગળુ ।
આંગ જાળિતી ઇંગળુ । જળતભીતાં

17.257

દવડોનિ શ્વાસોચ્છ્વાસ । કીજતી વાયાંચિ ઉપવાસ ।
કાં ઘેપતી ધૂમાચેં ઘાંસ । અધોમુખેં

17.258

હિમોદકેં આકંઠેં । ખડકેં સેવિજતી તટેં ।
જિતયા માંસાચે ચિમુટે । તોડિતી જેથ

17.259

ઐસી નાનાપરી હે કાયા । ઘાય સૂતાં પૈં ધનંજયા ।
તપ કીજે નાશાવયા । પુઢિલાતેં

17.260

આંગભારેં સુટલા ધોંડા । આપણ ફુટોનિ હોય ખંડખંડા ।
કાં આડ જાલિયાતેં રગડા । કરી જૈસા

17.261

તેવીં આપલિયા આટણિયા । સુખેં અસતયા પ્રાણિયા ।
જિણાવયા શિરાણિયા । કીજતી ગા

17.262

કિંબહુના હે વોખટી । ઘેઊનિ ક્લેશાચી હાતવટી ।
તપ નિફજે તેં કિરીટી । તામસ હોય

17.263

એવં સત્ત્વાદિકાંચ્યા આંગીં । પાડિલેં તપ તિહીં ભાગીં ।
જાલેં તેંહી તુજ ચાંગી । દાવિલેં વ્યક્તી

17.264

આતાં બોલતાં પ્રસંગા । આલેં મ્હણૌનિ પૈં ગા ।
કરૂં રૂપ દાનલિંગા । ત્રિવિધા તયા

17.265

યેથ ગુણાચેનિ બોલેં । દાનહી ત્રિવિધ અસે જાલેં ।
તેંચિ આઇક પહિલેં । સાત્ત્વિક ઐસેં

17.266

તરી સ્વધર્મા આંતૌતેં । જેં જેં મિળે આપણયાતેં ।
તેં તેં દીજે બહુતેં । સન્માનયોગેં

17.267

જાલયા સુબીજપ્રસંગુ । પડે ક્ષેત્રવાફેચા પાંગુ ।
તૈસાચિ દાનાચા હા લાગુ । દેખતસેં

17.268

અનર્ઘ્ય રત્ન હાતાં ચઢે । તૈં ભાંગારાચી વોઢી પડે ।
દોની જાલીં તરી ન જોડે । લેતેં આંગ

17.269

પરી સણ સુહૃદ સંપત્તી । હે તિન્હી યેકીં મિળતી ।
જે ભાગ્ય ધરી ઉન્નતી । આપુલ્યાવિષયીં

17.270

તૈસેં નિફજાવયા દાન । જૈં સત્ત્વાસિ યે સંવાહન ।
તૈં દેશ કાળ ભાજન । દ્રવ્યહી મિળે

17.271

તરી આધીં તંવ પ્રયત્નેંસીં । હોઆવેં કુરુક્ષેત્ર કા કાશી ।
નાતરી તુકે જો ઇહીંસીં । તો દેશુહી હો

17.272

તેથ રવિચંદ્રરાહુમેળુ । હોતાં પાહે પુણ્યકાળુ ।
કા તયાસારિખા નિર્મળુ । આનુહી જાલા

17.273

તૈશા કાળીં તિયે દેશીં । હોઆવી પાત્ર સંપત્તી ઐસી ।
મૂર્તિ આહે ધરિલી જૈસી । શુચિત્વેંચિ કાં

17.274

આચારાચેં મૂળપીળ । વેદાંચી ઉતારપેઠ ।
તૈસેં દ્વિજરત્ન ચોખટ । પાવોનિયાં

17.275

મગ તયાચ્યા ઠાઈં વિત્તા । નિવર્તવાવી સ્વસત્તા ।
પરી પ્રિયાપુઢેં કાંતા । રિગે જૈસી

17.276

કા જયાચેં ઠેવિલેં તયા । દેઊનિ હોઈજે ઉતરાઇયા ।
નાના હડપેં વિડા રાયા । દિધલા જૈસા

17.277

તૈસેનિ નિષ્કામેં જીવેં । ભૂમ્યાદિક અર્પાવેં ।
કિંબહુના હાંવે । નેદાવેં ઉઠોં

17.278

આણિ દાન જયા દ્યાવેં । તયાતેં ઐસેયા પાહાવેં ।
જયા ઘેતલેં નુમચવે । કાયસેંનહી

17.279

સાદ ઘાતલિયા આકાશા । નેદી પ્રતિશબ્દુ જૈસા ।
કા પાહિલા આરસા । યેરીકડે

17.280

નાતરી ઉદકાચિયે ભૂમિકે । આફળિલેનિ કંદુકેં ।
ઉધળૌનિ કવતિકેં । ન યેઈજે હાતા

17.281

નાના વસો ઘાતલા ચારૂ । માથાં તુરંબિલા બુરૂ ।
ન કરી પ્રત્યુપકારૂ । જિયાપરી

17.282

તૈસેં દિધલેં દાતયાચેં । જો કોણેહી આંગેં નુમચે ।
અર્પિલયા સામ્ય તયાચેં । કીજે પૈં ગા

17.283

ઐસિયા જેં સામગ્રિયા । દાન નિફજે વીરરાયા ।
તેં સાત્ત્વિક દાનવર્યા । સર્વાંહી જાણ

17.284

આણિ તોચિ દેશુ કાળુ । ઘડે તૈસાચિ પાત્રમેળુ ।
દાનભાગુહી નિર્મળુ । ન્યાયગતુ

17.285

પરી મનીં ધરૂનિ દુભતેં । ચારિજે જેવીં ગાઈતેં ।
કા પેંવ કરૂનિ આઇતેં । પેરૂં જાઇજે

17.286

નાના દિઠી ઘાલુનિ આહેરા । અવંતું જાઇજે સોયિરા ।
કા વાણ ધાડિજે ઘરા । વોવસીયાચે

17.287

પૈં કળાંતર ગાંઠીં બાંધિજે । મગ પુઢિલાંચેં કાજ કીજે ।
પૂજા ઘેઊનિ રસુ દીજે । પીડિતાંસી

17.288

તૈસેં જયા જેં દાન દેણેં । તો તેણેંચિ ગા જીવનેં ।
પુઢતી ભુંજાવા ભાવેં યેણેં । દીજે જેં કા

17.289

અથવા કોણી વાટે જાતાં । ઘેતલેં ઉમચોં ન શકતા ।
મિળે જૈં પંડુસુતા । દ્વિજોત્તમુ

17.290

તરી કવડ્યા એકાસાઠીં । અશેષાં ગોત્રાંચીંચ કિરીટી ।
સર્વ પ્રાયશ્ચિત્તેં સુયેં મુઠીં । તયાચિયે

17.291

તેવીંચિ પારલૌકિકેં । ફળેં વાંછિજતી અનેકેં ।
આણિ દીજે તરી ભુકે । યેકાહી નોહે

17.292

તેંહી બ્રાહ્મણુ નેવો સરે । કીં હાણિચેનિ શિણેં ઝાંસુરેં ।
સર્વસ્વ જૈસેં ચોરેં । નાગઊનિ નેલેં

17.293

બહુ કાય સાંગોં સુમતી । જેં દીજે યા મનોવૃત્તી ।
તેં દાન ગા ત્રિજગતીં । રાજસ પૈં

17.294

મગ મ્લેંચ્છાંચે વસૌટેં । દાંગાણે હન કૈકટે ।
કા શિબિરેં ચોહટે । નગરીંચે તે

17.295

તેહી ઠાઈં મિળણી । સમયો સાંજવેળુ કાં રજની ।
તેવ્હાં ઉદાર હોણેં ધનીં । ચોરિયેચ્યા

17.296

પાત્રેં ભાટ નાગારી । સામાન્ય સ્ત્રિયા કા જુવારી ।
જિયે મૂર્તિમંતે ભુરરીં । ભુલે તયા

17.297

રૂપાનૃત્યાચી પુરવણી । તે પુઢાં ડોળેભારણી ।
ગીત ભાટીવ તો શ્રવણીં । કર્ણજપુ

17.298

તયાહીવરી અળુમાળુ । જૈં ઘે ફુલાગંધાચા ગુગુળુ ।
તંવ ભ્રમાચા તો વેતાળુ । અવતરે તૈસા

17.299

તેથ વિભાંડૂનિયાં જગ । આણિલે પદાર્થ અનેગ ।
તેણેં ઘાલૂં લાગે માતંગ । ગવાદી જૈસી

17.300

એવં ઐસેનિ જેં દેણેં । તેં તામસ દાન મી મ્હણેં ।
આણિ ઘડે દૈવગુણેં । આણિકહી ઐક

17.301

વિપાયેં ઘુણાક્ષર પડે । ટાળિયે કાઉળા સાંપડે ।
તૈસે તામસાં પર્વ જોડે । પુણ્યદેશીં

17.302

તેથ દેખોનિ તો આથિલા । યોગ્યુ માગોંહી આલા ।
તોહી દર્પા ચઢલા । ભાંબાવેં જરી

17.303

તરી શ્રદ્ધા ન ધરી જિવીં । તયા માથાહી ન ખાલવી ।
સ્વયેં ન કરી ના કરવી । અર્ઘ્યાદિક

17.304

આલિયા ન ઘલી બૈસોં । તેથ ગંધાક્ષતાંચા કાય અતિસો ।
હા અપ્રસંગુ કીર અસો । તામસીં નરીં

17.305

પૈં બોળવિજે રિણાઇતુ । તૈસા ઝકવી તયાચા હાતુ ।
તૂં કરણેં યાચા બહુતુ । પ્રયોગુ તેથ

17.306

આણિ જયા જેં દે કિરીટી । તયાતેં ઉમાણી તયાસાઠીં ।
મગ કુબોલેં કાં લોટી । અવજ્ઞેચ્યા

17.307

હેં બહુ અસો યાપરી । મોલ વેંચણેં જેં અવધારીં ।
તયા નાંવ ચરાચરીં । તામસ દાન

17.308

ઐશીં આપુલાલા ચિન્હીં । અળંકૃતેં તિન્હીં ।
દાનેં દાવિલીં અભિધાનીં । રજતમાચિયા

17.309

તેથ મી જાણત અસેં । વિપાયેં તૂં ગા ઐસેં ।
કલ્પિસીલ માનસેં । વિચક્ષણા

17.310

જેં ભવબંધમોચક । યેકલેં કર્મ સાત્ત્વિક ।
તરી કાં વેખાસી સદોખ । યેર બોલાવીં ?

17.311

પરી નોસંતિતાં વિવસી । ભેટી નાહીં નિધીસી ।
કા ધૂં ન સાહતાં જૈસી । વાતી ન લગે

17.312

તૈસેં શુદ્ધસત્ત્વાઆડ । આહે રજતમાચેં કવાડ ।
તેં ભેદણે યાતેં કીડ । મ્હણાવેં કાં ?

17.313

આમ્હી શ્રદ્ધાદિ દાનાંત । જેં સમસ્તહી ક્રિયાજાત ।
સાંગિતલેં કાં વ્યાપ્ત । તિહીં ગુણીં

17.314

તેથ ભરંવસેનિ તિન્હી । ન સાંગોંચિ ઐસેં માનીં ।
પરી સત્ત્વ દાવાવયા દોન્હી । બોલિલોં યેરેં

17.315

જેં દોહીંમાજીં તિજેં અસે । તેં દોન્હી સાંડિતાંચિ દિસે ।
અહોરાત્રત્યાગેં જૈસેં । સંધ્યારૂપ

17.316

તૈસેં રજતમવિનાશેં । તિજેં જેં ઉત્તમ દિસે ।
તેં સત્ત્વ હેં આપૈસેં । ફાવાસિ યે

17.317

એવં દાખવાવયા સત્ત્વ તુજ । નિરૂપિલેં તમ રજ ।
તેં સાંડૂનિ સત્ત્વેં કાજ । સાધીં આપુલેં

17.318

સત્ત્વેંચિ યેણેં ચોખાળેં । કરીં યજ્ઞાદિકેં સકળેં ।
પાવસી તૈં કરતળેં । આપુલેં નિજ

17.319

સૂર્યેં દાવિલેં સાંતેં । કાય એક ન દિસે તેથેં ।
તેવીં સત્ત્વેં કેલેં ફળાતેં । કાય નેદી ?

17.320

હે કીર આવડતાંવિખીં । શક્તિ સત્ત્વીં આથી નિકી ।
પરી મોક્ષેંસી એકીં । મિસળણેં જેં

17.321

તેં એક આનચિ આહે । તયાચા સાવાવો જૈં લાહે ।
તૈં મોક્ષાચાહી હોયે । ગાંવીં સરતેં

17.322

પૈં ભાંગાર જ઱હીં પંધરેં । ત઱હી રાજાવળીંચીં અક્ષરેં ।
લાહેં તૈંચિ સરે । જિયાપરી

17.323

સ્વચ્છેં શીતળેં સુગંધેં । જળેં હોતી સુખપ્રદેં ।
પરી પવિત્રત્વ સંબંધેં । તીર્થાચેનિ

17.324

નયી હો કાં ભલતૈસી થોરી । પરી ગંગા જૈં અંગીકારી ।
તૈંચિ તિયે સાગરીં । પ્રવેશુ ગા

17.325

તૈસેં સાત્ત્વિકા કર્માં કિરીટી । યેતાં મોક્ષાચિયે ભેટી ।
ન પડે આડકાઠી । તેં વેગળેં આહે

17.326

હા બોલુ આઇકતખેવીં । અર્જુના આધિ ન માયે જીવીં ।
મ્હણે દેવેં કૃપા કરાવી । સાંગાવેં તેં

17.327

તેથ કૃપાળુચક્રવર્તી । મ્હણે આઈક તયાચી વ્યક્તી ।
જેણેં સાત્ત્વિક તેં મુક્તી- । રત્ન દેખે

17.328

તરી અનાદિ પરબ્રહ્મ । જેં જગદાદિ વિશ્રામધામ ।
તયાચેં એક નામ । ત્રિધા પૈં અસે

17.329

તેં કીર અનામ અજાતી । પરી અવિદ્યાવર્ગાચિયે રાતી-। ।
માજી વોળખાવયા શ્રુતી । ખૂણ કેલી

17.330

ઉપજલિયા બાળકાસી । નાંવ નાહીં તયાપાસીં ।
ઠેવિલેનિ નાંવેંસી । ઓ દેત ઉઠી

17.331

કષ્ટલે સંસારશીણેં । જે દેવોં યેતી ગા઱હાણેં ।
તયાં ઓ દે નાંવેં જેણેં । તો સંકેતુ હા

17.332

બ્રહ્માચા અબોલા ફિટાવા । અદ્વૈતતત્ત્વેં તો ભેટાવા ।
ઐસા મંત્રુ દેખિલા કણવા । વેદેં બાપેં

17.333

મગ દાવિલેનિ જેણેં એકેં । બ્રહ્મ આળવિલેં કવતિકેં ।
માગાં અસત ઠાકે । પુઢાં ઉભેં

17.334

પરી નિગમાચળશિખરીં । ઉપનિષદાર્થનગરીં ।
આહાતિ જે બ્રહ્માચ્યા યેકાહારીં । તયાંસીચ કળે

17.335

હેંહી અસો પ્રજાપતી । શક્તિ જે સૃષ્ટિ કરિતી ।
તે જયા એકા આવૃત્તી । નામાચિયે

17.336

પૈં સૃષ્ટીચિયા ઉપક્રમા-। પૂર્વીં ગા વીરોત્તમા ।
વેડા ઐસા બ્રહ્મા । એકલા હોતા

17.337

મજ ઈશ્વરાતેં નોળખે । ના સૃષ્ટિહી કરૂં ન શકે ।
તો થોરુ કેલા એકેં । નામેં જેણેં

17.338

જયાચા અર્થુ જીવીં ધ્યાતાં । જેં વર્ણત્રયચિ જપતાં ।
વિશ્વસૃજનયોગ્યતા । આલી તયા

17.339

તેધવાં રચિલેં બ્રહ્મજન । તયાં વેદ દિધલેં શાસન ।
યજ્ઞા ઐસેં વર્તન । જીવિકેં કેલેં

17.340

પાઠીં નેણોં કિતી યેર । સ્રજિલે લોક અપાર ।
જાલે બ્રહ્મદત્ત અગ્રહાર । તિન્હીં ભુવનેં

17.341

ઐસેં નામમંત્રેં જેણેં । ધાતયા અઢંચ કરણેં ।
તયાચેં સ્વરૂપ આઇક મ્હણે । શ્રીકાંતુ તો

17.342

તરી સર્વ મંત્રાંચા રાજા । તો પ્રણવો આદિવર્ણુ બુઝા ।
આણિ તત્કારુ જો દુજા । તિજા સત્કારુ

17.343

એવં ૐતત્સદાકારુ । બ્રહ્મનામ હેં ત્રિપ્રકારુ ।
હેં ફૂલ તુરંબી સુંદરુ । ઉપનિષદાચેં

17.344

યેણેંસીં ગા હોઊનિ એક । જૈં કર્મ ચાલે સાત્ત્વિક ।
તૈં કૈવલ્યાતેં પાઇક । ઘરીંચેં કરી

17.345

પરી કાપુરાચેં થળીંવ । આણૂન દેઈલ દૈવ ।
લેવોં જાણણેંચિ આડવ । તેથ અસે બાપા

17.346

તૈસેં આદરિજેલ સત્કર્મ । ઉચ્ચરિજેલ બ્રહ્મનામ ।
પરી નેણિજેલ જરી વર્મ । વિનિયોગાચેં

17.347

તરી મહંતાચિયા કોડી । ઘરા આલિયાહી વોઢી ।
માનૂં નેણતાં પરવડી । મુદ્દલ તુટે

17.348

કાં લ્યાવયા ચોખટ । ટીક ભાંગાર એકવટ ।
ઘાલૂનિ બાંધિલી મોટ । ગળા જેવીં

17.349

તૈસેં તોંડીં બ્રહ્મનામ । હાતીં તેં સાત્ત્વિક કર્મ ।
વિનિયોગેંવીણ કામ । વિફળ હોય

17.350

અગા અન્ન આણિ ભૂક । પાસીં અસે પરી દેખ ।
જેઊં નેણતાં બાલક । લંઘનચિ કીં

17.351

કા સ્નેહસૂત્ર વૈશ્વાનરા । જાલિયાહી સંસારા ।
હાતવટી નેણતાં વીરા । પ્રકાશુ નોહે

17.352

તૈસે વેળે કૃત્ય પાવે । તેથિંચા મંત્રુહી આઠવે ।
પરી વ્યર્થ તેં આઘવેં । વિનિયોગેંવીણ

17.353

મ્હણૌનિ વર્ણત્રયાત્મક । જે હેં પરબ્રહ્મનામ એક ।
વિનિયોગુ તૂં આઇક । આતાં યાચા

17.354

તરી યા નામીંચીં અક્ષરેં તિન્હીં । કર્મા આદિમધ્યનિદાનીં ।
પ્રયોજાવીં પૈં સ્થાનીં । ઇહીં તિન્હીં

17.355

હેંચિ એકી હાતવટી । ઘેઉનિ હન કિરીટી ।
આલે બ્રહ્મવિદ ભેટી । બ્રહ્માચિયે

17.356

બ્રહ્મેંસીં હોઆવયા એકી । તે ન વંચતી યજ્ઞાદિકીં ।
જે ચાવળલેં વોળખીં । શાસ્ત્રાંચિયા

17.357

તો આદિ તંવ ઓંકારુ । ધ્યાનેં કરિતી ગોચરુ ।
પાઠીં આણિતી ઉચ્ચારુ । વાચેહી તો

17.358

તેણેં ધ્યાનેં પ્રકટેં । પ્રણવોચ્ચારેં સ્પષ્ટેં ।
લાગતી મગ વાટે । ક્રિયાંચિયે

17.359

આંધારીં અભંગુ દિવા । આડવીં સમર્થુ બોળાવા ।
તૈસા પ્રણવો જાણાવા । કર્મારંભીં

17.360

ઉચિતદેવોદ્દેશે । દ્રવ્યેં ધર્મ્યેં આણિ બહુવસેં ।
દ્વિજદ્વારાં હન હુતાશેં । યજિતી પૈં તે

17.361

આહવનીયાદિ વન્હી । નિક્ષેપરૂપીં હવનીં ।
યજિતી પૈં વિધાનીં । ફુડે હૌની

17.362

કિંબહુના નાના યાગ । નિષ્પત્તીચે ઘેઉનિ અંગ ।
કરિતી નાવડતેયા ત્યાગ । ઉપાધીચા

17.363

કાં ન્યાયેં જોડલા પવિત્રીં । ભૂમ્યાદિકીં સ્વતંત્રીં ।
દેશકાળશુદ્ધ પાત્રીં । દેતી દાનેં

17.364

અથવા એકાંતરાં કૃચ્છ્રીં । ચાંદ્રાયણેં માસોપવાસીં ।
શોષોનિ ગા ધાતુરાશી । કરિતી તપેં

17.365

એવં યજ્ઞદાનતપેં । જિયેં ગાજતી બંધરૂપેં ।
તિહીંચ હોય સોપેં । મોક્ષાચેં તયાં

17.366

સ્થળીં નાવા જિયા દાટિજે । જળીં તિયાંચિ જેવીં તરીજે ।
તેવીં બંધકીં કર્મીં સુટિજે । નામેં યેણેં

17.367

પરી હેં અસો ઐસિયા । યા યજ્ઞદાનાદિ ક્રિયા ।
ઓંકારેં સાવાયિલિયા । પ્રવર્તતી

17.368

તિયા મોટકિયા જેથ ફળીં । રિગોં પાહાતી નિહાળીં ।
પ્રયોજિતી તિયે કાળીં । તચ્છબ્દુ તો

17.369

જેં સર્વાંહી જગાપરૌતેં । જેં એક સર્વહી દેખતેં ।
તેં તચ્છબ્દેં બોલિજે તેં । પૈલ વસ્તુ

17.370

તેં સર્વાદિકત્વેં ચિત્તીં । તદ્રૂપ ધ્યાવૂનિયાં સુમતી ।
ઉચ્ચારેંહી વ્યક્તી । આણિતી પુઢતી

17.371

મ્હણતી તદ્રૂપા બ્રહ્મા તયા । ફળેંસીં ક્રિયા ઇયાં ।
તેંચિ હોતુ આમ્હાં ભોગાવયા । કાંહીંચિ નુરો

17.372

ઐસેનિ તદાત્મકેં બ્રહ્મેં । તેથ ઉગાણૂનિ કર્મેં ।
આંગ ઝાડિતી ન મમેં । યેણેં બોલેં

17.373

આતાં ઓંકારેં આદરિલેં । તત્કારેં સમર્પિલેં ।
ઇયા રિતી જયા આલેં । બ્રહ્મત્વ કર્મા

17.374

તેં કર્મ કીર બ્રહ્માકારેં । જાલેં તેણેંહી ન સરે ।
જે કરી તેણેંસી દુસરેં । આહે મ્હણૌનિ

17.375

મીઠ આંગેં જળીં વિરે । પરી ક્ષારતા વેગળી ઉરે ।
તૈસેં કર્મ બ્રહ્માકારેં । ગમે તેં દ્વૈત

17.376

આણિ દુજે જંવ જંવ ઘડે । તંવ તંવ સંસારભય જોડે ।
હેં દેવો આપુલેનિ તોંડેં । બોલતી વેદ

17.377

મ્હણૌનિ પરત્વેં બ્રહ્મ અસે । તેં આત્મત્વેં પરીયવસે ।
સચ્છબ્દ યા રિણાદોષેં । ઠેવિલા દેવેં

17.378

તરી ઓંકાર તત્કારીં । કર્મ કેલેં જેં બ્રહ્મશરીરીં ।
જેં પ્રશસ્તાદિ બોલવરી । વાખાણિલેં

17.379

પ્રશસ્તકર્મીં તિયે । સચ્છબ્દા વિનિયોગુ આહે ।
તોચિ આઇકા હોયે । તૈસા સાંગોં

17.380

તરી સચ્છબ્દેં યેણેં । આટૂનિ અસતાચેં નાણેં ।
દાવિજે અવ્યંગવાણેં । સત્તેચેં રૂપ

17.381

જેં સત્ તેંચિ કાળેં દેશેં । હોઊં નેણેચિ અનારિસે ।
આપણપાં આપણ અસે । અખંડિત

17.382

હેં દિસતેં જેતુલેં આહે । તેં અસતપણેં જેં નોહે ।
દેખતાં રૂપીં સોયે । લાભે જયાચી

17.383

તેણેંસીં પ્રશસ્ત તેં કર્મ । જેં જાલેં સર્વાત્મક બ્રહ્મ ।
દેખિજે કરૂનિ સમ । ઐક્યબોધેં

17.384

તરી ઓંકાર તત્કારેં । જેં કર્મ દાવિલેં બ્રહ્માકારેં ।
તેં ગિળૂનિ હોઈજે એકસરેં । સન્માત્રચિ

17.385

ઐસા હા અંતરંગુ । સચ્છબ્દાચા વિનિયોગુ ।
જાણા મ્હણે શ્રીરંગુ । મી ના મ્હણેં હો

17.386

ના મીચિ જરી હો મ્હણેં । તરી શ્રીરંગીં દુજેં હેંચિ ઉણેં ।
મ્હણૌનિ હેં બોલણેં । દેવાચેંચિ

17.387

આતાં આણિકીહી પરી । સચ્છબ્દુ હા અવધારીં ।
સાત્ત્વિક કર્મા કરી । ઉપકારુ જો

17.388

તરી સત્કર્મેં ચાંગેં । ચાલિલીં અધિકારબગેં ।
પરી એકાધેં કાં આંગેં । હિણાવતી જૈં

17.389

તૈં ઉણેં એકેં અવયવેં । શરીર ઠાકે આઘવેં ।
કાં અંગહીન ભાંડાવેં । રથાચી ગતી

17.390

તૈસેં એકેંચિ ગુણેંવીણ । સતચિ પરી અસતપણ ।
કર્મ ધરી ગા જાણ । જિયે વેળે

17.391

તેવ્હાં ઓંકાર તત્કારીં । સાવાયિલા હા ચાંગી પરી ।
સચ્છબ્દુ કર્મા કરી । જીર્ણોદ્ધારુ

17.392

તેં અસતપણ ફેડી । આણી સદ્ભાવાચિયે રૂઢી ।
નિજસત્ત્વાચિયે પ્રૌઢી । સચ્છબ્દુ હા

17.393

દિવ્યૌષધ જૈસેં રોગિયા । કાં સાવાવો યે ભંગલિયા ।
સચ્છબ્દુ કર્મા વ્યંગલિયા । તૈસા જાણ

17.394

અથવા કાંહીં પ્રમાદેં । કર્મ આપુલિયે મર્યાદે ।
ચુકોનિ પડે નિષિદ્ધે । વાટે હન

17.395

ચાલતયાહી માર્ગુ સાંડે । પારખિયાચિ અખરેં પડે ।
રાહાટીમાજીં ન ઘડે । કાઇ કાઇ ?

17.396

મ્હણૌનિ તૈસી કર્મા । રાભસ્યેં સાંડે સીમા ।
અસાધુત્વાચિયા દુર્નામા । યેવોં પાહે જેં

17.397

તેથ ગા હા સચ્છબ્દુ । યેરાં દોહીંપરીસ પ્રબુદ્ધુ ।
પ્રયોજિલા કરી સાધુ । કર્માતેં યયા

17.398

લોહા પરીસાચી ઘૃષ્ટી । વોહળા ગંગેચી ભેટી ।
કાં મૃતા જૈસી વૃષ્ટી । પીયૂષાચી

17.399

પૈં અસાધુકર્મા તૈસા । સચ્છબ્દુપ્રયોગુ વીરેશા ।
હેં અસો ગૌરવુચિ ઐસા । નામાચા યયા

17.400

ઘેઊનિ યેથિંચેં વર્મ । જૈં વિચારિસી હેં નામ ।
તૈં કેવળ હેંચિ બ્રહ્મ । જાણસી તૂં

17.401

પાહેં પાં ૐતત્સત્ ઐસેં । હેં બોલણેં તેથ નેતસે ।
જેથૂનિ કાં હેં પ્રકાશે । દૃશ્યજાત

17.402

તેં તંવ નિર્વિશિષ્ટ । પરબ્રહ્મ ચોખટ ।
તયાચેં હેં આંતુવટ । વ્યંજક નામ

17.403

પરી આશ્રયો આકાશા । આકાશચિ કા જૈસા ।
યા નામાનામી આશ્રયો તૈસા । અભેદુ અસે

17.404

ઉદયિલા આકાશીં । રવીચિ રવીતેં પ્રકાશી ।
હે નામવ્યક્તી તૈસી । બ્રહ્મચિ કરી

17.405

મ્હણૌનિ ત્ર્યક્ષર હેં નામ । નવ્હે જાણ કેવળ બ્રહ્મ ।
યયાલાગીં કર્મ । જેં જેં કીજે

17.406

તેં યાગ અથવા દાનેં । તપાદિકેંહી ગહનેં ।
તિયેં નિફજતુ કાં ન્યૂનેં । હોઊનિ ઠાતુ

17.407

પરી પરીસાચા વરકલી । નાહીં ચોખાકિડાચી બોલી ।
તૈસી બ્રહ્મીં અર્પિતાં કેલીં । બ્રહ્મચિ હોતી

17.408

ઉણિયા પુરિયાચી પરી । નુરેચિ તેથ અવધારીં ।
નિવડૂં ન યેતી સાગરીં । જૈસિયા નદી

17.409

એવં પાર્થા તુજપ્રતી । બ્રહ્મનામાચી હે શક્તી ।
સાંગિતલી ઉપપત્તી । ડોળસા ગા

17.410

આણિ યેકેકાહી અક્ષરા । વેગળવેગળા વીરા ।
વિનિયોગુ નાગરા । બોલિલોં રીતી

17.411

એવં ઐસેં સુમહિમ । મ્હણૌનિ હેં બ્રહ્મનામ ।
આતાં જાણિતલેં કીં સુવર્મ । રાયા તુવાં ?

17.412

તરી યેથૂનિ યાચિ શ્રદ્ધા । ઉપલવિલી હો સર્વદા ।
જયાચેં જાલેં બંધા । ઉરોં નેદી

17.413

જિયે કર્મીં હા પ્રયોગુ । અનુષ્ઠિજે સદ્વિનિયોગુ ।
તેથ અનુષ્ઠિલા સાંગુ । વેદુચિ તો

17.414

ના સાંડૂનિ હે સોયે । મોડૂનિ શ્રદ્ધેચી બાહે ।
દુરાગ્રહાચી ત્રાયે । વાઢઊનિયાં

17.415

મગ અશ્વમેધ કોડી કીજે । રત્નેં ભરોનિ પૃથ્વી દીજે ।
એકાંગુષ્ઠીંહી તપિજે । તપસાહસ્રીં

17.416

જળાશયાચેનિ નાંવેં । સમુદ્રહી કીજતી નવે ।
પરી કિંબહુના આઘવેં । વૃથાચિ તેં

17.417

ખડકાવરી વર્ષલે । જૈસેં ભસ્મીં હવન કેલેં ।
કાં ખેંવ દિધલેં । સાઉલિયે

17.418

નાતરી જૈસેં ચડકણા । ગગના હાણિતલેં અર્જુના ।
તૈસા સમારંભુ સુના । ગેલાચિ તો

17.419

ઘાણાં ગાળિલે ગુંડે । તેથ તેલ ના પેંડી જોડે ।
તૈસેં દરિદ્ર તેવઢેં । ઠેલેંચિ આંગીં

17.420

ગાંઠીં બાંધલી ખાપરી । યેથ અથવા પૈલતીરીં ।
ન સરોનિ જૈસી મારી । ઉપવાસીં ગા

17.421

તૈસેં કર્મજાતેં તેણેં । નાહીં ઐહિકીચેં ભોગણેં ।
તેથ પરત્ર તેં કવણેં । અપેક્ષાવેં

17.422

મ્હણૌનિ બ્રહ્મનામશ્રદ્ધા । સાંડૂનિ કીજે જો ધાંદા ।
હેં અસો સિણુ નુસધા । દૃષ્ટાદૃષ્ટીં તો

17.423

ઐસેં કલુષકરિકેસરી । ત્રિતાપતિમિરતમારી ।
શ્રીવર વીર નરહરી । બોલિલેં તેણેં

17.424

તેથ નિજાનંદા બહુવસા-॥ માજીં અર્જુન તો સહસા ।
હરપલા ચંદ્રુ જૈસા । ચાંદિણેનિ

17.425

અહો સંગ્રામુ હા વાણિયા । માપેં નારાચાંચિયા આણિયા ।
સૂનિ માપ ઘે મવણિયા । જીવિતેંસી

17.426

ઐસિયા સમયીં કર્કશેં । ભોગીજત સ્વાનંદરાજ્ય કૈસેં ।
આજિ ભાગ્યોદયો હા નસે । આની ઠાઈં

17.427

સંજયો મ્હણે કૌરવરાયા । ગુણા રિઝોં યે રિપૂચિયા ।
આણિ ગુરુહી હા આમુચિયા । સુખાચા યેથ

17.428

હા ન પુસતા હે ગોઠી । તરી દેવો કાં સોડિતે ગાંઠી ।
તરી કૈસેંનિ આમ્હાં ભેટી । પરમાર્થેંસીં

17.429

હોતોં અજ્ઞાનાચ્યા આંધારાં । વોસંતીત જન્મવાહરા ।
તોં આત્મપ્રકાશમંદિરા-॥ આંતુ આણિલેં

17.430

એવઢા આમ્હાં તુમ્હાં થોરુ । કેલા યેણેં ઉપકારુ ।
મ્હણૌનિ હા વ્યાસસહોદરુ । ગુરુત્વેં હોય

17.431

તેવીંચિ સંજયો મ્હણે ચિત્તીં । હા અતિશયો યા નૃપતી ।
ખુપેલ મ્હણૌનિ કિતી । બોલત અસોં

17.432

ઐસી હે બોલી સાંડિલી । મગ યેરીચિ ગોઠી આદરિલી ।
જે પાર્થેં કાં પુસિલી । શ્રીકૃષ્ણાતેં

17.433

યાચેં જૈસેં કાં કરણેં । તૈસેં મીહી કરીન બોલણેં ।
ઐકિજો જ્ઞાનદેવો મ્હણે । નિવૃત્તીચા

17.1142

વાફેચિયા સિગે । વાતીહી લાવિલ્યા લાગે ।
તૈસેં ઉન્હ માગે । રાજસુ તો

મૂળ પાઠ: jñāneśvarī · Marathi Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0

Esc