Language

ENहिગુ
Scripture Library

Jnaneshwari · Chapter 14

14.1

// ॐ śrī paramātmane namaḥ //
// atha śrīmadbhagavadgītā //
/ atha caturdaśo'dhyāyaḥ - adhyāya caudāvā / /
/ guṇatrayavibhāgayogaḥ /
jaya jaya ācāryā / samastasuravaryā /
prajñāprabhātasūryā / sukhodayā

14.2

jaya jaya sarva visāṃvayā / sohaṃbhāvasuhāvayā /
nānā loka helāvayā / samudrā tūṃ

14.3

āikeṃ gā ārtabaṃdhū / niraṃtarakāruṇyasiṃdhū /
viśadavidyāvadhū- / vallabhā jī

14.4

tū jayāṃprati lapasī / tayā viśva heṃ dāvisī /
prakaṭa taiṃ karisī / āghaveṃci tūṃ

14.5

kīṃ puḍhilācī dṛṣṭi corije / hā dṛṣṭibaṃdhu niphaje /
parī navala lāghava tujheṃ / jeṃ āpaṇapeṃ coreṃ

14.6

jī tūṃci tūṃ sarvāṃ yayā / mā koṇā bodhu koṇā māyā /
aisiyā āpeṃāpa lāghaviyā / namo tuja

14.7

jāṇoṃ jagīṃ āpa voleṃ / teṃ tujhiyā bolā surasa jāleṃ /
tujheni kṣamatva āleṃ / pṛthviyesī

14.8

ravicaṃdrādi śuktī / udo karitī trijagatīṃ /
teṃ tujhiyā dīptī / teja tejāṃ

14.9

caḻavaḻije aniḻeṃ / teṃ daivikeni jī nijabaḻeṃ /
nabha tujamājīṃ kheḻe / lapīthapī

14.10

kiṃbahunā māyā asosa / jñāna jī tujheni ḍoḻasa /
aso vānaṇeṃ sāyāsa / śrutīsi he

14.11

veda vānūni taṃvaci cāṃga / jaṃva na dise tujheṃ āṃga /
maga āmhāṃ tayā mūga / eke pāṃtī

14.12

jī ekārṇavāce ṭhāīṃ / pāhatāṃ theṃbācā pāḍu nāhīṃ /
mā mahānadī kāī / jāṇijatī

14.13

kāṃ uadayaliyā bhāsvatu / caṃdra jaisā khadyotu /
āmhāṃ śruti tuja āṃtu / to pāḍu ase

14.14

āṇi dujayā thāṃvo moḍe / jetha pareśīṃ vaikharī buḍe /
to tūṃ mā koṇeṃ toṃḍeṃ / vānāvāsī

14.15

yālāgīṃ ātāṃ / stuti sāṃḍūni nivāṃtā /
caraṇīṃ ṭhevije māthā / heṃci bhaleṃ

14.16

tarī tū jaisā āhāsi taisiyā / namo jī śrīgururāyā /
maja graṃthodyamu phaḻāvayā / vevhārā hoīṃ

14.17

ātāṃ kṛpābhāṃḍavala soḍīṃ / bharīṃ mati mājhī potaḍī /
karīṃ jñānapadya joḍī / thorā māteṃ

14.18

maga mī saṃsarena teṇeṃ / karīna saṃtāṃsī karṇabhūṣaṇeṃ /
levavīna sulakṣaṇeṃ / vivekācīṃ

14.19

jī gītārthanidhāna / kāḍhū mājheṃ mana /
suyīṃ snehāṃjana / āpaleṃ tūṃ

14.20

he vāksṛṣṭi eke veḻe / dekhatu mājhe buddhīce ḍoḻe /
taisā udaijo jo nirmaḻeṃ / kāruṇyabiṃbeṃ

14.21

mājhī prajñāvelī velhāḻa / kāvyeṃ hoya saphaḻa /
to vasaṃtu hoya snehāḻa- / śiromaṇī

14.22

prameya mahāpūreṃ / he matigaṃgā ye thoreṃ /
taisā variṣa udāreṃ / diṭhīvenī

14.23

agā viśvaikadhāmā / tujhā prasāda caṃdramā /
karūṃ maja pūrṇimā / sphūrtīcī jī

14.24

jī avalokiliyā māteṃ / unmeṣasāgarīṃ bhariteṃ /
vosaṃḍela sphūrtīteṃ / rasavṛttīceṃ

14.25

taṃva saṃtoṣoni śrīgururājeṃ / mhaṇitaleṃ vinativyājeṃ /
māṃḍileṃ dekhoni dujeṃ / stavanamiṣeṃ

14.26

heṃ aso ātāṃ vāṃjaṭā / to jñānārtha karūni gomaṭā /
graṃthu dāvīṃ utkaṃṭhā / bhaṃgo nedīṃ

14.27

ho kāṃ jī svāmī / heṃci pāhata hotoṃ mī /
je śrīmukheṃ mhaṇā tumhī / graṃthu sāṃga

14.28

sahajeṃ durvecā ḍiru / āṃgeṃci taṃva amaru /
varī ālā pūru / pīyūṣācā

14.29

tarī ātāṃ yeṇeṃ prasādeṃ / vinyāseṃ vidagdheṃ /
mūḻaśāstrapadeṃ / vākhāṇīna

14.30

parī jīvā āṃtulīkaḍe / jaisī saṃdehācī ḍoṇī buḍe /
nā śravaṇīṃ tarī cāḍe / vāḍhī dise

14.31

taisī bolī sācārī / avataro mājhī mādhurī /
māle māgūni gharīṃ / gurukṛpecyā

14.32

tarī māgāṃ trayodaśīṃ / adhyāyīṃ goṭhī aisī /
śrīkṛṣṇa arjuneṃsī / cāvaḻale

14.33

je kṣetrakṣetrajñayogeṃ / hoīje yeṇeṃ jageṃ /
ātmā guṇasaṃgeṃ / saṃsāriyā

14.34

āṇi hāci prakṛtigatu / sukhaduḥkha bhogīṃ hetu /
athavā guṇātītu / kevaḻu hā

14.35

tarī kaisā pāṃ asaṃgā saṃgu / koṇa to kṣetrakṣetrajñāyogu /
sukhaduḥkhādi bhogu / kevīṃ tayā ?

14.36

guṇa te kaise kitī / bāṃdhatī kavaṇe rītī /
nātarī guṇātītīṃ / cinheṃ kāī ?

14.37

evaṃ iyā āghaveyā / arthā rūpa karāvayā /
viṣo etha caudāviyā / adhyāyāsī

14.38

tarī to ātāṃ aisā / prastuta pariyesā /
abhiprāyo viśveśā / vaikuṃṭhācā

14.39

to mhaṇe gā arjunā / avadhānācī sarva senā /
meḻaūni iyā jñānā / jhoṃbāveṃ ho \!

14.40

āmhīṃ māgāṃ tuja bahutīṃ / dāvileṃ heṃ upapattī /
tarī ājhunī pratītī- / kuśīṃ na nighe

14.41

mhaṇauni gā puḍhatī / sāṃgijaila tujapratī /
para mhaṇa mhaṇauni śrutīṃ / ḍāhārileṃ jeṃ

14.42

eऱhavīṃ jñāna heṃ āpuleṃ / parī para aiseni jāleṃ /
je āvaḍoni ghetaleṃ / bhavasvargādika

14.43

agā yāci kāraṇeṃ / heṃ uttama sarvāṃparī mī mhaṇeṃ /
je vanhi heṃ tṛṇeṃ / yereṃ jñāneṃ

14.44

jiyeṃ bhavasvargāteṃ jāṇatī / yāgaci cāṃga mhaṇatī /
pārakhī phuḍī āthī / bhedīṃ jayā

14.45

tiyeṃ āghavīṃci jñāneṃ / kelīṃ yeṇeṃ svapneṃ /
jaiśā vātormī gaganeṃ / giḻijatī aṃtīṃ

14.46

kāṃ uditeṃ raśmirājeṃ / lopilīṃ caṃdrādi tejeṃ /
nānā praḻayāṃbumājeṃ / nadī nada

14.47

taiseṃ yeṇeṃ pāhaleyā / jñānajāta jāya layā /
mhaṇauniyāṃ dhanaṃjayā / uttama heṃ

14.48

anādi je muktatā / āpulī ase paṃḍusutā /
to mokṣu hātāṃ yetā / hoya jeṇeṃ

14.49

jayāciyā pratītī / vicāravīrīṃ samastīṃ /
nedijeci saṃsṛtī / māthāṃ udhaūṃ

14.50

maneṃ mana ghālūni māgeṃ / viśrāṃti jāliyā āṃgeṃ /
te dehīṃ dehājoge / hotīci nā

14.51

maga teṃ dehāceṃ beḻeṃ / volāṃḍūni ekeci veḻe /
saṃvatukī kāṃṭāḻeṃ / mājheṃ jāleṃ

14.52

je mājhiyā nityatā / teṇeṃ nitya te paṃḍusutā /
paripūrṇa pūrṇatā / mājhiyācī

14.53

mī jaisā anaṃtānaṃdu / jaisāci satyasiṃdhu /
taiseci te bhedu / ureci nā

14.54

jeṃ mī jevaḍheṃ jaiseṃ / teṃci te jāle taiseṃ /
ghaṭabhaṃgīṃ ghaṭākāśeṃ / ākāśa jevīṃ

14.55

nātarīṃ dīpamūḻakīṃ / dīpaśikhā anekīṃ /
mīnaliyā avalokīṃ / hoya jaiseṃ

14.56

arjunā tayāparī / saralī dvaitācī vārī /
nāṃde nāmārtha ekāhārīṃ / mītūṃviṇa

14.57

yeṇeṃci paiṃ kāraṇeṃ / jaiṃ pahileṃ sṛṣṭīceṃ juṃpaṇeṃ /
teṃhī tayā hoṇeṃ / paḍecinā

14.58

sṛṣṭīciye sarvādī / jayāṃ dehācī nāhīṃ bāṃdhī /
te kaiceṃ praḻayāvadhī / nimatīla pāṃ ?

14.59

mhaṇauni janmakṣayāṃ- / atīta te dhanaṃjayā /
mī jāleṃ jñānā iyā / anusaronī

14.60

aisī jñānācī vāḍhī / vānilī deveṃ āvaḍī /
tevīṃci pārthāhī goḍī / lāvāvayā

14.61

taṃva tayā jāleṃ āna / sarvāṃgīṃ nighāle kāna /
saṇaī avadhāna / ātalā pāṃ

14.62

ātāṃ devāciyā aiseṃ / jākaḻījata ase voraseṃ /
jeṃ nirūpaṇa ākāśeṃ / veṃṭāḻenā

14.63

maga mhaṇe gā prajñākāṃtā / ujavalī āji vaktṛtvatā /
je bolāyevaḍhā śrotā / joḍalāsī

14.64

tari eku mī anekīṃ / goṃvije dehapāśakīṃ /
triguṇīṃ lubdhakīṃ / kavaṇeparī

14.65

kaisā kṣetrayogeṃ / viyeṃ iyeṃ jageṃ /
teṃ parisa sāṃgeṃ / kavaṇeparī

14.66

paiṃ kṣetra yeṇeṃ vyājeṃ / yālāgīṃ heṃ bolije /
je matsaṃgabījeṃ / bhūtīṃ pike

14.67

eऱhavīṃ tarī mahadbrahma / yālāgīṃ heṃ aiseṃ nāma /
je mahadādiviśrāma / śālikā heṃ

14.68

vikārāṃ bahuvasa thorī / arjunā heṃci karī /
mhaṇauni avadhārīṃ / mahadbrahma

14.69

avyaktavādamatīṃ / avyakta aisī vadaṃtī /
sāṃkhyāciyā pratītī / prakṛti heci

14.70

vedāṃtīṃ iyeteṃ māyā / aiseṃ mhaṇije prājñarāyā /
aso kitī boloṃ vāyāṃ / ajñāna heṃ

14.71

āpalā āpaṇapeyāṃ / visaru jo dhanaṃjayā /
teṃci rūpa yayā / ajñānāsī

14.72

āṇikahī eka ase / jeṃ vicārāveḻe na dise /
vātīṃ pāhatāṃ jaiseṃ / aṃdhāreṃ kāṃ

14.73

hālaviliyā jāya / niścaḻīṃ tarī hoya /
dudhīṃ jaisī sāya / dudhācī te

14.74

paiṃ jāgaru nā svapna / nā svarūpa avasthāna /
te suṣupti kāṃ ghana / jaisī hoya

14.75

kāṃ na viyatāṃ vāyūteṃ / vāṃjheṃ ākāśa riteṃ /
tayā aiseṃ niruteṃ / ajñāna gā

14.76

paila khāṃbu kāṃ purukhu / aisā niścayo nāhīṃ eku /
parī kāya neṇoṃ āloku / disata ase

14.77

tevīṃ vastu jaisī ase / taisī kīra na dise /
parī kāṃhīṃ anāriseṃ / dekhijenā

14.78

nā rātī nā teja / te saṃdhi jevīṃ sāṃja /
tevīṃ viruddha nā nija / jñāna āthī

14.79

aisī koṇhī ekī diśā / tiye vādu ajñāna aisā /
tayā guṃḍaliyā prakāśā / kṣetrajñu nāma

14.80

ajñāna thoriye āṇije / āpaṇapeṃ tarī neṇije /
teṃ rūpa jāṇije / kṣetrajñāceṃ

14.81

hāci ubhaya yogu / bujheṃ bāpā cāṃgu /
sattecā naisargu / svabhāvo hā

14.82

.ātāṃ ajñānāsārikheṃ / vastu āpaṇapāṃci dekhe /
parī rūpeṃ anekeṃ / neṇoṃ koṇeṃ

14.83

jaisā raṃku bhramalā / mhaṇe jā re mī rāvo ālā /
kāṃ mūrcchitu gelā / svargalokāṃ

14.84

tevīṃ lacakaliyā diṭhī / maga dekhaṇeṃ jeṃ jeṃ uṭhī /
tayā nāma sṛṣṭī / mīci viyeṃ paiṃ gā

14.85

jaiseṃ kāṃ svapnamohā / to ekākī dekhe bahuvā /
toci pāḍu ātmayā / smaraṇeṃvīṇa ase

14.86

heṃci ānībhrāṃtī / prameya upalavūṃ puḍhatī /
parī tūṃ pratītī / yāci ghe pāṃ

14.87

tarī mājhī he gṛhiṇī / anādi taruṇī /
anirvācyaguṇī / avidyā he

14.88

iye nāhīṃ heṃci rūpa / ṭhāṇeṃ heṃ ati umapa /
heṃ nidritāṃ samīpa / cetāṃ durī

14.89

paiṃ mājhenici āṃgeṃ / pahuḍhalyā he jāge /
āṇi sattāsaṃbhogeṃ / gurviṇī hoya

14.90

mahadbrahmaudarīṃ / prakṛtīṃ āṭhai vikārīṃ /
garbhācī karī / pelovelī

14.91

ubhayasaṃgu pahileṃ / buddhitattveṃ prasavaleṃ /
buddhitattva bhāraileṃ / hoya mana

14.92

taruṇī mamatā manācī / te ahaṃkāra tattva racī /
teṇeṃ mahābhūtāṃcī / abhivyakti hoya

14.93

āṇi viṣayeṃdriyāṃ gausī / svabhāveṃ taṃva bhūtāṃsī /
mhaṇauni yetī sarisīṃ / tiyeṃhī rūpā

14.94

jāleni vikārakṣobheṃ / pāṭhīṃ triguṇāceṃ ubheṃ /
tevhāṃ ye vāsanāgarbheṃ / ṭhāyeṃṭhāvoṃ

14.95

rukhācā āvāṃkā / jaisī bījakaṇikā /
jīvīṃ bāṃdheṃ udakā / bheṭatakheṃvo

14.96

taisī mājheni saṃgeṃ / avidyā nānā jageṃ /
āra ghevoṃ lāge / āṇiyācī

14.97

maga garbhagoḻā tayā / kaiseṃ rūpa taiṃ ye āyā /
teṃ pariyeseṃ rāyā / sujanāṃciyā

14.98

paiṃ maṇija svedaja / udbhija jāraja /
umaṭatī sahaja / avayava heṃ

14.99

vyomavāyuvaśeṃ / vāḍhaleni garbharaseṃ /
maṇiju usase / avayava to

14.100

poṭīṃ sūni tamarajeṃ / āgaḻikāṃ toya tejeṃ /
uṭhitāṃ niphaje / svedaju gā

14.101

āpapṛthvī utkaṭeṃ / āṇi tamomātreṃ nikṛṣṭeṃ /
sthāvaru umaṭe / udbhiju hā

14.102

pāṃcāṃ pāṃcahī virajīṃ / hotī manabuddhyādi sājīṃ /
hīṃ hetu jārajīṃ / aiseṃ jāṇa

14.103

aise cārī he saraḻa / karacaraṇataḻa /
mahāprakṛti sthūḻa / teṃci śira

14.104

pravṛtti pelaleṃ poṭa / nivṛtti te pāṭhī nīṭa /
sura yonī āṃgeṃ āṭha / ūrdhvācīṃ

14.105

kaṃṭhu ulhāsatā svargu / mṛtyuloku madhyabhāgu /
adhodeśu cāṃgu / nitaṃbu to

14.106

aiseṃ lekarūṃ eka / prasavalī heṃ dekha /
jayāceṃ tinhī loka / bāḻaseṃ gā

14.107

cauryāṃyaśīṃ lakṣa yonī / tiyeṃ kāṃḍāṃ perāṃ sāṃdaṇī /
vāḍhe pratidinīṃ / bāḻaka heṃ

14.108

nānā deha avayavīṃ / nāmācīṃ leṇīṃ levavī /
mohastanyeṃ vāḍhavī / nitya naveṃ

14.109

sṛṣṭī vegavegaḻīyā / tiyā karāṃghrīṃ āṃgoḻiyāṃ /
bhinnābhimāna sūdaliyā / mudiyā tetheṃ

14.110

heṃ ekalauteṃ carācara / avicārita suṃdara /
prasavoni thora / thorāvalī

14.111

pai brahmā prātaḥkāḻu / viṣṇu to mādhyānha veḻu /
sadāśiva sāyaṃkāḻu / bāḻā yayā

14.112

mahāpraḻayaseje / khiḻoni nivāṃta nije /
viṣamajñāneṃ umajeṃ / kalpodayīṃ

14.113

arjunā iyāparī / mithyādṛṣṭīcyā gharīṃ /
yugānuvṛttīcīṃ karī / coja pāuleṃ

14.114

saṃkalpu jayācā iṣṭu / ahaṃkāru to vinaṭu /
aisiyā hoya śevaṭu / jñāneṃ yayā

14.115

ātāṃ aso he bahu bolī / aiseṃ viśva māyā vyālī /
tetha sāhya jālī / mājhī sattā

14.116

yākāraṇeṃ mī pitā / mahadbrahma he mātā /
apatya paṃḍusutā / jagaḍaṃbaru

14.117

ātāṃ śarīreṃ bahuteṃ / dekhoni na bhedeṃ ho citteṃ /
je manabuddhyādi bhūteṃ / ekeṃci yetheṃ

14.118

hāṃ gā ekāci dehīṃ / kāya anāriseṃ avayava nāhīṃ ? /
tevīṃ vicitra viśva pāhīṃ / ekaci heṃ

14.119

paiṃ uṃcā nīcā ḍāhāḻiyā / viṣamā vegaḻāliyā /
yekāci jevīṃ jāliyā / bījāciyā

14.120

āṇi saṃbaṃdhu tohī aisā / mṛttike ghaṭu leṃku jaisā /
kāṃ paṭatva kāpusā / nātū hoya

14.121

nānā kalloḻaparaṃparā / saṃtatī jaisī sāgarā /
āmhāṃ āṇi carācarā / saṃbaṃdhu taisā

14.122

mhaṇauni vanhi āṇi jvāḻa / donhī vanhīci kevaḻa /
tevīṃ mī gā sakaḻa / saṃbaṃdhu vāvo

14.123

jāleni jageṃ mī jhāṃkeṃ / tarī jagatveṃ koṇa phāṃke ? /
kiḻevarī māṇikeṃ / lopije kāī ?

14.124

aḻaṃkārāteṃ āleṃ / tarī sonepaṇa kāi geleṃ ? /
kīṃ kamaḻa phāṃkaleṃ / kamaḻatvā muke ?

14.125

sāṃga pāṃ dhanaṃjayā / avayavīṃ avayaviyā /
ācchādije kīṃ tayā / teṃci rūpa ?

14.126

kīṃ virūḍhaliyā joṃdhaḻā / kaṇisācā nirvāḻā /
veṃcalā kīṃ āgaḻā / disatase

14.127

mhaṇauni jaga parauteṃ / sārūni pāhije māteṃ /
taisā novheṃ ukhiteṃ / āghaveṃ mīci

14.128

hā tūṃ sācokārā / niścayācā kharā /
gāṃṭhīṃ bāṃdha vīrā / jīvāciye

14.129

ātāṃ miyāṃ maja dāvilā / śarīrīṃ vegaḻālā /
guṇīṃ mīci bāṃdhalā / aisā āvaḍeṃ

14.130

jaiseṃ svapnīṃ āpaṇa / uṭhūniyāṃ ātmamaraṇa /
bhogije gā jāṇa / kapidhvajā

14.131

kāṃ kavaḻāteṃ ḍoḻe / prakāśūni pivaḻeṃ /
dekhatī teṃhī kaḻe / tayāṃsīci

14.132

nānā sūryaprakāśeṃ / prakaṭī taiṃ abhra bhāse /
to lopalā heṃhī dise / sūryeṃci kīṃ

14.133

paiṃ āpaṇapeni jāliyā / chāyā gā āpuliyā /
bihoni bihāliyā / āna āhe ?

14.134

taisīṃ iyeṃ nānā deheṃ / dāūni mī nānā hoyeṃ /
tetha aisā jo baṃdhu āhe / teṃhī dekheṃ

14.135

baṃdhu kāṃ na baṃdhije / heṃ jāṇaṇeṃ maja mājheṃ /
neṇaṇeni upaje / āpaleni

14.136

tarī koṇeṃ guṇeṃ kaisā / majaci mī baṃdhu aisā /
āvaḍe teṃ pariyesā / arjunadevā

14.137

guṇa te kitī kiṃdharma / kāyi yayāṃ rūpanāma /
keṃ jāleṃ heṃ varma / avadhārīṃ pāṃ

14.138

tarī sattvarajatama / tighāṃsi heṃ nāma /
āṇi prakṛti janma- / bhūmikā yayāṃ

14.139

yetha sattva teṃ uttama / raja teṃ madhyama /
tihīṃmājīṃ tama / sāviyādhāreṃ

14.140

heṃ ekeci vṛttīcyā ṭhāyīṃ / triguṇatva āvaḍe pāhīṃ /
vayasātraya dehīṃ / yekīṃ jevīṃ

14.141

kāṃ mīnaleni kīḍeṃ / jaṃva jaṃva tūka vāḍhe /
taṃva taṃva soneṃ hīna paḍe / pāṃcikā kasīṃ

14.142

paiṃ sāvadhapaṇa jaiseṃ / vāhavileṃ āḻaseṃ /
suṣupti baise / ghaṇāvoni

14.143

taisī ajñānāṃgīkāreṃ / nigālī vṛtti vikhure /
te sattvarajadvāreṃ / tamahī hoya

14.144

arjunā gā jāṇa / yayāṃ nāma guṇa /
ātāṃ dākhaūṃ khūṇa / bāṃdhitī te

14.145

tarī kṣetrajñadaśe / ātmā moṭakā paise /
heṃ deha mī aiseṃ / muhūrta karī

14.146

ājanmamaraṇāṃtīṃ / dehadharmīṃ samastīṃ /
mamatvācī sūtī / ghe nā jaṃva

14.147

jaisī mīnācyā toṃḍīṃ / paḍenā jaṃva uṃḍī /
taṃva gaḻa āsuḍī / jaḻapāradhī

14.148

tevīṃ sattveṃ lubdhakeṃ / sukhajñānācīṃ pāśakeṃ /
voḍhijatī maga khuḍake / mṛgu jaisā

14.149

maga jñāneṃ caḍaphaḍī / jāṇivece khurakhoḍī /
svayaṃ sukha heṃ dhāḍī / hātīṃceṃ gā

14.150

tevhāṃ vidyāmāneṃ tokhe / lābhamātreṃ harikhe /
mī saṃtuṣṭa heṃhī dekhe / ślāghoṃ lāge

14.151

mhaṇe bhāgya nā mājheṃ ? / āji sukhiyeṃ nāhīṃ dujeṃ /
vikārāṣṭakeṃ phuṃje / sāttvikāceni

14.152

āṇi yeṇeṃhī na sare / lāṃkaṇa lāge dusareṃ /
jeṃ vidvatteceṃ bhare / bhūta āṃgīṃ

14.153

āpaṇaci jñānasvarūpa āhe / teṃ geleṃ heṃ duḥkha na vāhe /
kīṃ viṣayajñāneṃ hoye / gaganāyevaḍhā

14.154

rāvo jaisā svapnīṃ / raṃkapaṇeṃ righe dhānīṃ /
to doṃ dāṇāṃ mānī / iṃdru nā mī

14.155

taiseṃ gā dehātītā / jāleyā dehavaṃtā /
hoṃ lāge paṃḍusutā / bāhyajñāneṃ

14.156

pravṛttiśāstra bujhe / yajñavidyā umaje /
kiṃbahunā sujhe / svargavarī

14.157

āṇi mhaṇe āji āna / mīvāṃcūni nāhīṃ sajñāna /
cāturyacaṃdrā gagana / citta mājheṃ

14.158

aiseṃ sattva sukhajñānīṃ / jīvāsi lāvūni kānī /
bailācī karī vānī / pāṃguḻāciyā

14.159

ātāṃ hāci śarīrīṃ / rajeṃ jiyāparī /
bāṃdhije teṃ avadhārīṃ / sāṃgijaila

14.160

heṃ raja yāci kāraṇeṃ / jīvāteṃ raṃjaūṃ jāṇe /
heṃ abhilākhāceṃ taruṇeṃ / sadāci gā

14.161

heṃ jīvīṃ moṭakeṃ rige / āṇi kāmācyā madīṃ lāge /
maga vārayā vaḻaghe / tṛṣṇeciyā

14.162

ghṛteṃ āṃbukhūni āgiyāḻeṃ / vajrāgnīceṃ sādukaleṃ /
ātāṃ bahu theṃkuleṃ / āhe tetha ?

14.163

taisī khavaḻeṃ cāḍa / hoya duḥkhāsakaṭa goḍa /
iṃdraśrīhi sāṃkaḍa / gamoṃ lāge

14.164

taisī tṛṣṇā vāḍhinaliyā / meruhī hātā āliyā /
taऱhī mhaṇe ekhādiyā / dāruṇā vaḻagho

14.165

jīvitāci kuroṃḍī / vovāḻūṃ lāge kavaḍī /
mānī tṛṇāciye joḍī / kṛtakṛtyatā

14.166

āji asateṃ veṃcijela / parī pāhe kāya kījela /
aisā pāṃgīṃ vaḍīla / vyavasāya māṃḍī

14.167

mhaṇe svargā hana jāveṃ / tarī kāya tetheṃ khāveṃ /
iyālāgīṃ dhāṃveṃ / yāga karūṃ

14.168

vratāpāṭhīṃ vrateṃ / ācareṃ iṣṭāpūrteṃ /
kāmyāvāṃcūni hāteṃ / śivaṇeṃ nāhīṃ

14.169

paiṃ grīṣmāṃtīṃcā vārā / visāṃvo neṇeṃ vīrā /
taisā na mhaṇe vyāpārā / rātradivasa

14.170

kāya caṃcaḻu māsā ? / kāminīkaṭākṣu jaisā /
lavalāho taisā / vijūhī nāhīṃ

14.171

tetuleni gā vegeṃ / svargasaṃsārapāṃgeṃ /
āgīmājīṃ rige / kriyāṃciye

14.172

aisā dehīṃ dehāvegaḻā / le tṛṣṇeciyā sāṃkhaḻā /
khaṭāṭopu vāhe gaḻāṃ / vyāpārācā

14.173

heṃ rajoguṇāceṃ dāruṇa / dehīṃ dehiyāsī baṃdhana /
parisa ātāṃ viṃdāṇa / tamāceṃ teṃ

14.174

vyavahārācehi ḍoḻe / maṃda jeṇeṃ paḍaḻeṃ /
moharātrīceṃ kāḻeṃ / mehuḍeṃ jeṃ

14.175

ajñānāceṃ jiyāleṃ / jayā ekā lāgaleṃ /
jeṇeṃ viśva bhulaleṃ / nācata ase

14.176

avivekamahāmaṃtra / jeṃ mauḍhyamadyāceṃ pātra /
heṃ aso mohanāstra / jīvāṃsi jeṃ

14.177

pārthā teṃ gā tama / racūni aiseṃ varma /
caukhurī dehātma- / māniyāteṃ

14.178

heṃ ekaci kīra śarīrīṃ / mājoṃ lāge carācarīṃ /
āṇi tetha dusarī / goṭhī nāhīṃ

14.179

sarveṃdriyā jāḍya / manāmājīṃ mauḍhya /
mālhātī je dāḍh‌rya / ālasyāceṃṃ

14.180

āṃgeṃ āṃga moḍāmoḍī / kāryajātī anāvaḍī /
nusatī paravaḍī / jāṃbhayāṃcī

14.181

ughaḍiyācī diṭhī / dekhaṇeṃ nāhīṃ kirīṭī /
nāḻavitāṃci uṭhī / vo mhaṇauni

14.182

paḍaliye dhoṃḍī / neṇe kānī muraḍī /
tayāci parī murakuṃḍī / ukalūṃ neṇeṃ

14.183

pṛthvī pātāḻīṃ jāṃvo / kāṃ ākāśahī varī yevo /
parī uṭhaṇeṃ hā bhāvo / upajoṃ neṇeṃ

14.184

ucitānucita āghaveṃ / jhāṃsuratā nāṭhave jīveṃ /
jethīṃcā tetha loḻāveṃ / aisī medhā

14.185

ubhaūni karataḻeṃ / paḍighāye kapoḻeṃ /
pāyāceṃ śiriyāḻeṃ / māṃḍūṃ lāge

14.186

āṇi nidreviṣayīṃ cāṃgu / jīvīṃ āthi lāgu /
jhoṃpīṃ jātāṃ svargu / vāvo mhaṇe

14.187

brahmāyu hoīje / mā nijaleyāci asije /
heṃ vāṃcūni dujeṃ / vyasana nāhīṃ

14.188

kāṃ vāṭeṃ jātāṃ vogheṃ / kalhātāṃhī ḍoḻā lāge /
amṛtahī parī neghe / jarī nīda ālī

14.189

tevīṃci ākrośabaḻeṃ / vyāpāre koṇe eke veḻe /
nigāleṃ tarī āṃdhaḻeṃ / roṣeṃ jaiseṃ

14.190

kedhavāṃ kaise rāhāṭāveṃ / koṇesīṃ kāya bolāveṃ /
heṃ ṭhākateṃ kīṃ nāgaveṃ / heṃhī neṇeṃ

14.191

vaṇavā miyāṃ āghavā / pāṃkheṃ pusoni gheyāvā /
pataṃgu pāṃ hāṃvā / ghālī jevīṃ

14.192

taisā vaḻaghe sāhasā / akaraṇīṃca dhiṃvasā /
kiṃbahunā aisā / pramādu ruce

14.193

evaṃ nidrālasyapramādīṃ / tama iyā tribaṃdhīṃ /
bāṃdhe nirupādhī / cokhaṭāteṃ

14.194

jaisā vanhī kāṣṭhīṃ bhare / taiṃ dise kāṣṭhākāreṃ /
vyoma ghaṭeṃ āvare / teṃ ghaṭākāśa

14.195

nānā sarovara bharaleṃ / taiṃ caṃdratva tetheṃ biṃbaleṃ /
taiseṃ guṇābhāsīṃ bāṃdhaleṃ / ātmatva game

14.196

paiṃ harūni kaphavāta / jaiṃ dehī āṭope pitta /
taiṃ karī saṃtapta / deha jevīṃ

14.197

kāṃ variṣa ātapa jaiseṃ / jiṇauni śītaci dise /
tevhāṃ hoya hiṃva aiseṃ / ākāśa heṃ

14.198

nānā svapna jāgṛtī / lopūni ye suṣuptī /
taiṃ kṣaṇu eka cittavṛttī / teci hoya

14.199

taisīṃ rajatameṃ hāravī / jaiṃ sattva māju miravī /
taiṃ jīvākaravīṃ mhaṇavī / sukhiyā nā mī ?

14.200

taiseṃci sattva raja / lopūni tamāceṃ bhoja /
vaḻagheṃ taiṃ sahaja / pramādīṃ hoya

14.201

tayāci gā paripāṭhīṃ / sattva tamāteṃ poṭīṃ /
ghālūni jevhāṃ uṭhī / rajoguṇa

14.202

tevhāṃ karmāvāṃcūni kāṃhīṃ / āna gomaṭeṃ nāhīṃ /
aiseṃ mānī dehīṃ / deharāju

14.203

triguṇa vṛddhi nirūpaṇa / tīṃ ślokīṃ sāṃgitaleṃ jāṇa /
ātāṃ sattvādi vṛddhilakṣaṇa / sādara pariyesīṃ

14.204

paiṃ rajatamavijayeṃ / sattva gā dehīṃ iyeṃ /
vāḍhatāṃ cinheṃ tiyeṃ / aisīṃ hotī

14.205

je prajñā āṃtulīkaḍe / na samātī bāherī vosaṃḍeṃ /
vasaṃtīṃ padmakhaṃḍeṃ / dṛtī jaisī

14.206

sarveṃdriyāṃcyā āṃgaṇīṃ / viveka karī rābaṇī /
sācaci karacaraṇīṃ / hotī ḍoḻe

14.207

rājahaṃsāpuḍheṃ / cāṃcūceṃ āgaraḍeṃ /
toḍī jevīṃ jhagaḍe / kṣīranīrāce

14.208

tevīṃ doṣādoṣavivekīṃ / iṃdriyeṃci hotī pārakhīṃ /
niyamu bā re pāyikī / voḻage taiṃ

14.209

nāikaṇeṃ teṃ kānaci vāḻī / na pahāṇeṃ teṃ diṭhīci gāḻī /
avācya teṃ ṭāḻī / jībhaci gā

14.210

vātī puḍhāṃ jaiseṃ / paḻoṃ lāge kāḻavaseṃ /
niṣiddha iṃdriyāṃ taiseṃ / samora nohe

14.211

dhārādharakāḻeṃ / mahānadī ucaṃbaḻe /
taisī buddhi paghaḻe / śāstrajātīṃ

14.212

agā punavecyā divaśīṃ / caṃdraprabhā dhāṃveṃ ākāśīṃ /
jñānīṃ vṛtti taisī / phāṃke saiṃgha

14.213

vāsanā ekavaṭe / pravṛtti vohaṭe /
mānasa viṭe / viṣayāṃvarī

14.214

evaṃ sattva vāḍhe / taiṃ heṃ cinha phuḍeṃ /
āṇi nidhanahī ghaḍe / tevhāṃci jarī

14.215

kāṃ pāhāleni suyāṇeṃ / jālayā paraguṇeṃ /
paḍiyaṃteṃ pāhuṇeṃ / svargauniyāṃ

14.216

tarī jaisīci gharīṃcī saṃpattī / āṇi taisīci audāryadhairyavṛttī /
mā paratrā āṇi kīrtī / kāṃ nohāveṃ ?

14.217

maga gomaṭeyā tayā / jāvaḻī ase dhanaṃjayā /
tevīṃ sattvīṃ jāṇe dehā / keṃ āthi gā ?

14.218

je svaguṇīṃ udbhaṭa / gheūni sattva cokhaṭa /
nige sāṃḍūni kopaṭa / bhogakṣama heṃ

14.219

avacaṭeṃ aisā jo jāye / to sattvācāci navā hoye /
kiṃbahunā janma lāhe / jñāniyāṃmājīṃ

14.220

sāṃga pāṃ dhanurdharā / rāvo rāyapaṇeṃ ḍoṃgarā /
geliyā apurā / hoya kāī ?

14.221

nātarī yethiṃcā divā / neliyā sejiyā gāṃvā /
to tetheṃ tarī pāṃḍavā / dīpaci kīṃ

14.222

taisī te sattvaśuddhī / āgaḻī jñāneṃsī vṛddhī /
taraṃgāvoṃ lāgeṃ buddhī / vivekāvarī

14.223

paiṃ mahadādi paripāṭhīṃ / vicārūni śevaṭīṃ /
vicārāsakaṭa poṭīṃ / jironi jāya

14.224

chattisāṃ sadatisāveṃ / covisāṃ paṃcavisāveṃ /
tinhī nuroni svabhāveṃ / caturtha jeṃ

14.225

aiseṃ sarva jeṃ sarvottama / jāleṃ ase jayā sugama /
tayāsaveṃ nirupama / lāhe deha

14.226

iyāci parī dekha / tamasattva adhomukha /
baisoni jaiṃ āgaḻīka / dharī raja

14.227

āpaliyā kāryācā / dhumāḍa gāṃvīṃ dehācā /
mājavī taiṃ cinhāṃcā / udayo aisā

14.228

pāṃjaralī vāhuṭaḻī / karī vegaḻa veṃṭāḻī /
taisī viṣayīṃ saraḻī / iṃdriyāṃ hoya

14.229

paradārādi paḍe / parī viruddha aiseṃ nāvaḍe /
maga śeḻiyeceni toṃḍeṃ / saiṃgha cārī

14.230

hā ṭhāyavarī lobhu / karī svairatvācā rābu /
veṃṭāḻitāṃ alābhu / teṃ teṃ ure

14.231

āṇi āḍa paḍaliyā / udyamajātī bhalatiyā /
pravṛttī dhanaṃjayā / hātu na kāḍhī

14.232

tevīṃci ekhādā prāsādu / kāṃ karāvā aśvamedhu /
aisā acāṭa chaṃdu / gheūni uṭhī

14.233

nagareṃci racāvīṃ / jaḻāśayeṃ nirmāvīṃ /
mahāvaneṃ lāvāvīṃ / nānāvidheṃ

14.234

aisaisāṃ aphāṭīṃ karmīṃ / samāraṃbhu upakramīṃ /
āṇi dṛṣṭādṛṣṭa kāmīṃ / pure na mhaṇe

14.235

sāgaruhī sāṃḍīṃ paḍe / āgī na lāhe tīna kavaḍe /
aiseṃ abhilaṣīṃ joḍe / durbharatva

14.236

spṛhā manā puḍhāṃ puḍhāṃ / āśecā ghe davaḍā /
viśva ghāpe cāḍā / pāyāṃtaḻīṃ

14.237

ityādi vāḍhatāṃ rajīṃ / iyeṃ cinheṃ hotīṃ sājīṃ /
āṇi aiśā samājīṃ / veṃce jarī deha

14.238

tarī āghavāci ihīṃ / parivāralā ānī dehīṃ /
rige parī yonihī / mānuṣīci

14.239

suravāḍeṃsiṃ bhikārī / vaso pāṃ rājamaṃdirīṃ /
tarī kāya avadhārīṃ / rāvo hoīla ?

14.240

baila tetheṃ karabāḍeṃ / heṃ na cuke gā phuḍeṃ /
neījo kāṃ vaऱhāḍeṃ / samarthācenī

14.241

mhaṇauni vyāpārā hātīṃ / usaṃtu dihā nā rātī /
taisayāciye pāṃtī / juṃpije to

14.242

karmajaḍācyā ṭhāyīṃ / kiṃbahunā hoya dehīṃ /
jo rajovṛttīcyā ḍohīṃ / buḍoni nime

14.243

maga taisāci puḍhatī / rajasattvavṛttī /
giḻūni ye unnatī / tamoguṇa

14.244

taiṃci jiyeṃ liṃgeṃ / dehīṃcīṃ sabāhya sāṃgeṃ /
tiyeṃ parisa cāṃgeṃ / śrotrabaḻeṃ

14.245

tarī hoya aiseṃ mana / jaiseṃ ravicaṃdrahīna /
rātrīṃceṃ kāṃ gagana / aṃvaseciye

14.246

taiseṃ aṃtara asosa / hoya sphūrtihīna udvasa /
vicārācī bhāṣa / hārape taiṃ

14.247

buddhi mecavenā dhoṃḍīṃ / hā ṭhāyavarī mavāḻeṃ sāṃḍī /
āṭhavo deśadhaḍī / jālā dise

14.248

avivekāceni mājeṃ / sabāhya śarīra gāje /
ekaleni ghepe dīje / mauḍhya tetha

14.249

ācārabhaṃgācīṃ hāḍeṃ / rupatīṃ iṃdriyāṃpuḍheṃ /
mare jarī teṇeṃkaḍe / kriyā jāya

14.250

paiṃ āṇikahī eka dise / je duṣkṛtīṃ citta ulhāse /
āṃdhārī dekhaṇeṃ jaiseṃ / ḍuḍuḻāceṃ

14.251

taiseṃ niṣiddhāceni nāṃveṃ / bhalateṃhī bhare hāve /
tiyeviṣayīṃ dhāṃve / ghetī karaṇeṃ

14.252

madirā na ghetāṃ ḍule / sannipāteṃvīṇa baraḻe /
niṣpremeṃci bhule / piseṃ jaiseṃ

14.253

citta tarī geleṃ āhe / parī unmanī te nohe /
aiseṃ mālhātije moheṃ / mājireni

14.254

kiṃbahunā aisaisīṃ / iyeṃ cinheṃ tama poṣīṃ /
jaiṃ vāḍhe āyitīsī / āpuliyā

14.255

āṇi heṃci hoya prasaṃgeṃ / maraṇāceṃ jarī paḍe khāgeṃ /
tarī tetuleni nige / tameṃsīṃ to

14.256

rāī rāīpaṇa bījīṃ / sāṃṭhavūniyāṃ aṃga tyajī /
maga virūḍhe taiṃ dujī / goṭhī āhe ?

14.257

paiṃ hoūni dīpakalikā / yeru āgī vijho kāṃ /
kāṃ jetha lāge tetha asakā / toci āhe

14.258

mhaṇauni tamāciye lotheṃ / bāṃdhoniyāṃ saṃkalpāteṃ /
deha jāya taiṃ māgauteṃ / tamāceci hoya

14.259

ātāṃ kāya yeṇeṃ bahuve / jo tamovṛddhi mṛtyu lāhe /
to paśu kāṃ pakṣī hoye / jhāḍa kāṃ kṛmī

14.260

yeṇeṃci paiṃ kāraṇeṃ / jeṃ nipaje sattvaguṇeṃ /
teṃ sukṛta aiseṃ mhaṇe / śrauta samo

14.261

mhaṇauni tayā nirmaḻā / sukhajñānī saraḻā /
apūrva ye phaḻā / sāttvika teṃ

14.262

maga rājasā jiyā kriyā / tayā iṃdrāvaṇī phaḻaliyā /
jeṃ sukheṃ citārūniyāṃ / phaḻatī duḥkheṃ

14.263

kāṃ niṃboḻiyeceṃ pika / vari goḍa āṃta vikha /
taiseṃ teṃ rājasa dekha / kriyāphaḻa

14.264

tāmasa karma jitukeṃ / ajñānaphaḻeṃci pike /
viṣāṃkura vikheṃ / jiyāparī

14.265

mhaṇauni bā re arjunā / yetha sattvaci hetu jñānā /
jaisā kāṃ dinamānā / sūrya hā paiṃ

14.266

āṇi taiseṃci heṃ jāṇa / lobhāsi raja kāraṇa /
āpuleṃ vismaraṇa / advaitā jevīṃ

14.267

moha ajñāna pramādā / yayāṃ maiḻeyā doṣavṛṃdā /
puḍhatī puḍhatī prabuddhā / tamaci mūḻa

14.268

aiseṃ vicārācyā ḍoḻāṃ / tinhī guṇa he vegaḻavegaḻāṃ /
dāvile jaisā āṃvaḻā / taḻahātīṃcā

14.269

taṃva rajatameṃ donhīṃ / dekhilīṃ prauḍha patanīṃ /
sattvāvāṃcūni nāṇīṃ / jñānākaḍe

14.270

mhaṇauni sāttvika vṛttī / eka jāle gā janmavratī /
sarvatyāgeṃ caturthī / bhakti jaisī

14.271

taiseṃ sattvāceni naṭanāceṃ / asaṇeṃ jāṇeṃ jayāṃceṃ /
te tanutyāgīṃ svargīṃce / rāya hotī

14.272

iyāci parī rajeṃ / jihīṃ kāṃ jīje marije /
tihīṃ manuṣya hoīje / mṛtyulokīṃ

14.273

tetha sukhaduḥkhāceṃ khicaṭeṃ / jevijeṃ ekeci tāṭeṃ /
jetha iye maraṇavāṭe / paḍileṃ nuṭhī

14.274

āṇi tayāci sthiti tamīṃ / je vāḍhoni nimatī bhogakṣamīṃ /
te ghetī narakabhūmī / mūḻapatra

14.275

evaṃ vastūciyā sattā / triguṇāsī paṃḍusutā /
dāvilī sakāraṇatā / āghavīci

14.276

paiṃ vastu vastutveṃ asikeṃ / teṃ āpaṇapeṃ guṇāsārikheṃ /
dekhoni kāryaviśekheṃ / anukare gā

14.277

jaiseṃ kāṃ svapnīṃceni rājeṃ / jaiṃ paracakra dekhije /
taiṃ hārī jaita hoīje / āpaṇapāṃci

14.278

taise madhyordhva adha / he je guṇavṛttibheda /
te dṛṣṭīvāṃcūni śuddha / vastuci ase

14.279

parī he vāhaṇī aso / tarī tuja āna na diso /
pariseṃ teṃ sāṃgatasoṃ / māgīla goṭhī

14.280

tarī aiseṃ jāṇije / sāmarthyeṃ tinhī sahajeṃ /
hotī dehavyājeṃ / guṇaci he

14.281

iṃdhanāceni ākāreṃ / agni jaisā avatare /
kāṃ āṃgave taruvareṃ / bhūmirasu

14.282

nānā dahiṃyāceni miseṃ / pariṇame dūdhaci jaiseṃ /
kāṃ mūrta hoya ūṃseṃ / goḍī jevīṃ

14.283

taiseṃ he svāṃtaḥkaraṇa / dehaci hotī triguṇa /
mhaṇauni baṃdhāsi kāraṇa / ghaḍe kīra

14.284

parī coja heṃ dhanurdharā / je evaḍhā hā guṃphirā /
mokṣācā saṃsārā / uṇā nohe

14.285

triguṇa āpulāleni dharmeṃ / dehīṃce māghuta sāumeṃ /
cāḻitāṃhī na khomeṃ / guṇātītatā

14.286

aisī mukti ase sahaja / te ātāṃ parisaūṃ tuja /
je tūṃ jñānāṃbuja- / dvirephu kīṃ

14.287

āṇi guṇīṃ guṇājogeṃ / caitanya nohe māgeṃ /
boliloṃ teṃ khāgeṃ / tevīṃci heṃ

14.288

tarī pārthā jaiṃ aiseṃ / bodhaleni jīveṃ dise /
svapna kāṃ jaiseṃ / ceilenī

14.289

nātarī āpaṇa jaḻīṃ / biṃbaloṃ tīronī nyāhaḻī /
caḻaṇa hotāṃ kalloḻīṃ / anekadhā

14.290

kāṃ naṭaleni lāghaveṃ / naṭu jaisā na jhakave /
taiseṃ guṇajāta dekhāveṃ / na honiyāṃ

14.291

paiṃ ṛtutraya ākāśeṃ / dharūniyāṃhī jaiseṃ /
nedijeci yevoṃ voseṃ / vegaḻepaṇā

14.292

taiseṃ guṇīṃ guṇāparauteṃ / jeṃ āpaṇapeṃ ase āyiteṃ /
tiye ahaṃ baise ahaṃteṃ / mūḻakeciye

14.293

taiṃ tethūni maga pāhatāṃ / mhaṇe sākṣī mī akartā /
he guṇaci kriyājātāṃ / niyojita

14.294

sattvarajatamāṃcā / bhedīṃ pasaru karmācā /
hota ase to guṇāṃcā / vikāru hā

14.295

yayāmājīṃ mī aisā / vanīṃ kāṃ vasaṃtu jaisā /
vanalakṣmīvilāsā / hetubhūta

14.296

kāṃ tārāṃgaṇīṃ lopāveṃ / sūryakāṃtīṃ uddīpāveṃ /
kamaḻīṃ vikāsāveṃ / jāveṃ tameṃ

14.297

ye koṇācīṃ kājeṃ kahīṃ / savitiyā jaisī nāhīṃ /
taisā akartā mī dehīṃ / sattārūpa

14.298

mī dāūni guṇa dekhe / guṇatā he miyāṃ pokhe /
yayāceni niḥśekheṃ / ure teṃ mī

14.299

aiseni vivekeṃ jayā / udo hoya dhanaṃjayā /
ye guṇātītatva tayā / arthapaṃtheṃ

14.300

ātāṃ nirguṇa ase āṇika / teṃ to jāṇeṃ acuka /
je jñāneṃ keleṃ ṭīka / tayācivarī

14.301

kiṃbahunā paṃḍusutā / aisī to mājhī sattā /
pāve jaisī saritā / siṃdhutva gā

14.302

naḻikevarūni uṭhilā / jaisā śuka śākhe baisalā /
taisā mūḻa ahaṃteṃ veḍhilā / to mī mhaṇauni

14.303

agā ajñānāciyā nidā / jo ghorata hotā badabadā /
to svasvarūpīṃ prabuddhā / ceilā kīṃ

14.304

paiṃ buddhibhedācā ārisā / tayā hātoni paḍilā vīreśā /
mhaṇauni pratimukhābhāsā / mukalā to

14.305

dehābhimānācā vārā / ātāṃ vājo ṭhelā vīrā /
taiṃ aikya vīcisāgarāṃ / jīveśāṃ heṃ

14.306

mhaṇauni madbhāveṃsī / prāpti pāvije teṇeṃsarisī /
varṣāṃtīṃ ākāśīṃ / ghanajāta jevīṃ

14.307

tevīṃ mī hoūni nirutā / maga dehīṃci ye asatāṃ /
nāgave dehasaṃbhūtāṃ / guṇāṃsi to

14.308

jaisā bhiṃgāceni ghareṃ / dīpaprakāśu nāvare /
kāṃ na vijheci sāgareṃ / vaḍavānaḻu

14.309

taisā ālā gelā guṇāṃcā / bodhu na maiḻe tayācā /
to dehīṃ jaisā vyomīṃcā / caṃdra jaḻīṃ

14.310

tinhī guṇa āpulāliye prauḍhī / dehīṃ nācavitī bāgaḍīṃ /
to pāhoṃhī na dhāḍī / ahaṃteteṃ

14.311

hā ṭhāyavarī / nehaṭoni ṭhelā aṃtarīṃ /
ātāṃ kāya varte śarīrīṃ / heṃhīṃ neṇe

14.312

sāṃḍuni āṃgīṃcī khoḻī / sarpa rigāliyā pātāḻīṃ /
te tvacā koṇa sāṃbhāḻī / taiseṃ jāleṃ

14.313

kāṃ saurabhya jīrṇu jaisā / āmodu miḻoni jāya ākāśā /
māghārā kamaḻakośā / nayeci to

14.314

paiṃ svarūpasamaraseṃ / aikya gā jāleṃ taiseṃ /
tetha kiṃ dharma heṃ kaiseṃ / neṇeṃ deha

14.315

mhaṇauni janmajarāmaraṇa / ityādi je sāhī guṇa /
te dehīṃci ṭhele kāraṇa / nāhīṃ tayā

14.316

ghaṭāciyā khāpariyā / ghaṭabhaṃgīṃ pheḍiliyā /
mahadākāśa apaisayā / jāleṃci ase

14.317

taisī dehabuddhī jāye / jaiṃ āpaṇapāṃ āṭhau hoya /
taiṃ āna kāṃhīṃ āhe / teṃvāṃcunī ?

14.318

yeṇeṃ thora bodhalepaṇeṃ / tayāsi gā dehīṃ asaṇeṃ /
mhaṇūni to mī mhaṇeṃ / guṇātīta

14.319

yayā devāciyā bolā / pārthu ati sukhāvalā /
megheṃ saṃbokhilā / moru jaisā

14.320

teṇeṃ toṣeṃ vīra puse / jī koṇhī cinhīṃ to dise /
jayāmājīṃ vase / aisā bodhu

14.321

to nirguṇa kāya ācare / kaiseni guṇa nistare /
heṃ sāṃgijo māhereṃ / kṛpeceni

14.322

yayā arjunāciyā praśnā / to ṣaḍguṇāṃcā rāṇā /
parihāru ākarṇā / bolatu ase

14.323

mhaṇe pārthā tujhī navāī / heṃ yetuleṃci pusasī kāī /
teṃ nāmaci tayā pāhīṃ / satya laṭikeṃ

14.324

guṇātīta jayā nāṃveṃ / to guṇādhīna tarī navhe /
nā hoya tarī nāṃgave / guṇāṃ yayā

14.325

parī adhīna kāṃ nāṃgaveṃ / heṃci kaiseni jāṇāveṃ /
guṇāṃciye ravarave- / mājīṃ asatāṃ

14.326

hā saṃdeha jarī vāhasī / tarī sukheṃ pusoṃ lāhasī /
parisa ātāṃ tayāsī / rūpa karūṃ

14.327

tarī rajāceni mājeṃ / dehīṃ karmāceṃ āṇojeṃ /
pravṛtti jaiṃ gheīje / veṃṭāḻuni

14.328

taiṃ mīci kāṃ karmaṭha / aisā na ye śrīmāṭha /
daridraliye buddhī vīṭa / tohī nāhīṃ

14.329

athavā sattveṃci adhikeṃ / jaiṃ sarveṃdriyīṃ jñāna phāṃke /
taiṃ suvidyatā tokheṃ / ubhajehī nā

14.330

kāṃ vāḍhinnaleni tameṃ / na giḻijeci mohabhrameṃ /
taiṃ ajñānatveṃ na śrame / gheṇeṃhī nāhīṃ

14.331

paiṃ mohācyā avasarīṃ / jñānācī cāḍa na dharī /
jñāneṃ karmeṃ nādarī / hotāṃ na duḥkhī

14.332

sāyaṃpratarmadhyānhā / yā tinhī kāḻāṃcī gaṇanā /
nāhīṃ jevīṃ tapanā / taisā ase

14.333

tayā vegaḻāci kāya prakāśeṃ / jñānitva yāveṃ aseṃ /
kāyi jaḻārṇava pāuseṃ / sājā hoya ?

14.334

nā pravartaleni karmeṃ / karmaṭhatva tayāṃ kāṃ game /
sāṃgeṃ himavaṃtu himeṃ / kāṃpe kāyī ?

14.335

nātarī moha āliyā / kāī pāṃ jñānā mukijaila tayā /
ho mā āgīteṃ unhāḻeyā / jāḻavata ase ?

14.336

taise guṇāguṇakārya heṃ / āghaveṃci āpaṇa āhe /
mhaṇauni ekekā nohe / taḍātoḍī

14.337

yevaḍhe gā pratītī / to dehā ālāse vastī /
vāṭe jātāṃ guṃtī- / mājīṃ jaisā

14.338

to jiṇatā nā haravī / taisā guṇa navhe nā karavī /
jaisī kāṃ śroṇavī / saṃgrāmīṃcī

14.339

kāṃ śarīrātīla prāṇu / gharīṃ ātithyācā brāhmaṇu /
nānā cohaṭāṃcā sthāṇu / udāsu jaisā

14.340

āṇi guṇācā yāvājāvā / ḍhaḻe caḻe nā pāṃḍavā /
mṛgajaḻācā helāvā / meru jaisā

14.341

heṃ bahuta kāyi bolije / vyoma vāreni na vacije /
kāṃ sūrya nā giḻije / aṃdhakāreṃ ?

14.342

svapna kāṃ gā jiyāparī / jagatayāteṃ na siṃtarī /
guṇīṃ taisā avadhārīṃ / na baṃdhije to

14.343

guṇāṃsi kīra nātuḍe / parī durūni jaiṃ pāhe koḍeṃ /
taiṃ guṇadoṣa sāyikhaḍeṃ / sabhyu jaisā

14.344

satkarmeṃ sāttvikīṃ / raja teṃ rajoviṣayakīṃ /
tama mohādikīṃ / vartata ase

14.345

parisa tayāciyā gā sattā / hotī guṇakriyā samastā /
heṃ phuḍeṃ jāṇe savitā / laukikā jevīṃ

14.346

samudraci bharatī / somakāṃtaci dravatī /
kumudeṃ vikāsatī / caṃdru to ugā

14.347

kāṃ vārāci vāje vijhe / gaganeṃ niścaḻa asije /
taisā guṇāciye gajabaje / ḍolenā jo

14.348

arjunā yeṇeṃ lakṣaṇeṃ / to guṇātītu jāṇaṇeṃ /
parisa ātāṃ ācaraṇeṃ / tayācīṃ jīṃ

14.349

tarī vastrāsi pāṭhīṃ poṭīṃ / nāhīṃ sutāvāṃcūni kirīṭī /
aiseṃ suye diṭhī / carācara madrūpeṃ

14.350

mhaṇauni sukhaduḥkhāsariseṃ / kāṃṭāḻeṃ ācare aiseṃ /
ripubhaktāṃ jaiseṃ / harīceṃ deṇeṃ

14.351

eऱhavīṃ tarī sahajeṃ / sukhaduḥkha taiṃci sevije /
dehajaḻīṃ hoīje / māsoḻī jaiṃ

14.352

ātāṃ teṃ taṃva teṇeṃ sāṃḍileṃ / āhe svasvarūpeṃsīci māṃḍileṃ /
sasyāṃtīṃ nivaḍileṃ / bīja jaiseṃ

14.353

kāṃ vogha sāṃḍūni gāṃga / righoni samudrāceṃ āṃga /
nistaralī lagabaga / khaḻāḻācī

14.354

tevīṃ āpaṇapāṃci jayā / vastī jālī gā dhanaṃjayā /
tayā dehīṃ apaisayā / sukha taiseṃ duḥkha

14.355

rātri taiseṃ pāhaleṃ / heṃ dhāraṇā jevīṃ eka jāleṃ /
ātmārāma dehīṃ ātaleṃ / dvaṃdva taiseṃ

14.356

paiṃ nidritāceni āṃgeṃśīṃ / sāpu taiśī urvaśī /
tevīṃ svarūpasthā sariśīṃ / dehīṃ dvaṃdveṃ

14.357

mhaṇauni tayācyā ṭhāyīṃ / śeṇā sonayā viśeṣa nāhīṃ /
rat‌nā guṃḍeyā kāṃhīṃ / neṇije bhedu

14.358

gharā yevoṃ pāṃ svarga / kāṃ varipaḍo vāgha /
parī ātmabuddhīsi bhaṃga / kadā navhe

14.359

nivaṭaleṃ na upavaḍe / jaḻīnaleṃ na virūḍhe /
sāmyabuddhī na moḍe / tayāparī

14.360

hā brahmā aiseni stavijo / kāṃ nīca mhaṇauni niṃdijo /
parī neṇeṃ jaḻoṃ vijhoṃ / rākhoṃḍī jaisī

14.361

taisī niṃdā āṇi stutī / naye koṇheci vyaktī /
nāhīṃ aṃdhāreṃ kāṃ vātī / sūryā gharīṃ

14.362

īśvara mhaṇauni pūjilā / kāṃ coru mhaṇauni gāṃjilā /
vṛṣagajīṃ veḍhilā / kelā rāvo

14.363

kāṃ suhṛda pāsīṃ āle / athavā vairī varapaḍe jāle /
parī neṇeṃ rātī pāhāleṃ / teja jevīṃ

14.364

sāhīṃ ṛtu yetāṃ ākāśeṃ / liṃpijeci nā jaiseṃ /
tevīṃ vaiśamya mānaseṃ / jāṇijenā

14.365

āṇīkahī eku pāhīṃ / ācāru tayācyā ṭhāyīṃ /
tarī vyāpārāsi nāhīṃ / jāleṃ dise

14.366

sarvāṃraṃbhā uṭakaleṃ / pravṛttīceṃ tetha māvaḻale /
jaḻatī gā karmaphaḻeṃ / te to āgī

14.367

dṛṣṭādṛṣṭāceni nāṃveṃ / bhāvoci jīvīṃ nugaveṃ /
sevī jeṃ kāṃ svabhāveṃ / paiṭheṃ hoye

14.368

sukhe nā śiṇe / pāṣāṇu kāṃ jeṇeṃ māneṃ /
taisī sāṃḍīmāṃḍī maneṃ / varjilī ase

14.369

ātāṃ kitī hā vistāru / jāṇeṃ aisā ācāru /
jayāteṃ toci sācāru / guṇātītu

14.370

guṇāṃteṃ atikramaṇeṃ / ghaḍe upāyeṃ jeṇeṃ /
to ātāṃ āīka mhaṇe / śrīkṛṣṇanāthu

14.371

tarī vyabhicārarahita citteṃ / bhaktiyogeṃ māteṃ /
sevī to guṇāteṃ / jākaḻūṃ śake

14.372

tarī koṇa mī kaisī bhaktī / avyabhicārā kāya vyaktī /
he āghavīci nirutī / hoāvī lāge

14.373

tarī pārthā pariyesā / mī taṃva yetha aisā /
rat‌nīṃ kiḻāvo jaisā / rat‌naci kīṃ to

14.374

kāṃ dravapaṇaci nīra / avakāśaci aṃbara /
goḍī teci sākhara / āna nāhīṃ

14.375

vanhi teci jvāḻa / daḻāci nāṃva kamaḻa /
rūkha teṃci ḍāḻa- / phaḻādika

14.376

agā hima jeṃ ākarṣaleṃ / teṃci himavaṃta jevīṃ jāleṃ /
nānā dūdha murāleṃ / teṃci dahīṃ

14.377

taiseṃ viśva yeṇeṃ nāṃveṃ / heṃ mīci paiṃ āghaveṃ /
gheīṃ caṃdrabiṃba solāveṃ / na lage jevīṃ

14.378

ghṛtāceṃ thijaleṃpaṇa / na moḍitāṃ ghṛtaci jāṇa /
kāṃ nāṭitāṃ kāṃkaṇa / soneṃci teṃ

14.379

na ukalitāṃ paṭu / taṃtuci ase spaṣṭu /
na viravitāṃ ghaṭu / mṛttikā jevīṃ

14.380

mhaṇauni viśvapaṇa jāveṃ / maga taiṃ māteṃ gheyāveṃ /
taisā navhe āghaveṃ / sakaṭaci mī

14.381

aiseni māteṃ jāṇije / te avyabhicārī bhakti mhaṇije /
yetha bhedu kāṃhīṃ dekhije / tarī vyabhicāru to

14.382

yākāraṇeṃ bhedāteṃ / sāṃḍūni abhedeṃ citteṃ /
āpaṇa sakaṭa māteṃ / jāṇāveṃ gā

14.383

pārthā sonayācī ṭikā / sonayāsī lāgalī dekhā /
taiseṃ āpaṇapeṃ āṇikā / mānāveṃ nā

14.384

tejācā tejauni nighālā / parī tejīṃci ase lāgalā /
tayā raśmī aisā bhalā / bodhu hoāvā

14.385

paiṃ paramāṇu bhūtaḻīṃ / himakaṇu himācaḻīṃ /
majamājīṃ nyāhāḻīṃ / ahaṃ taiseṃ

14.386

ho kāṃ taraṃgu lahānu / parī siṃdhūsī nāhīṃ bhinnu /
taisā īśvarīṃ mī ānu / noheci gā

14.387

aiseni bā samaraseṃ / dṛṣṭi je ulhāse /
te bhakti paiṃ aise / āmhī mhaṇoṃ

14.388

āṇi jñānāceṃ cāṃgāveṃ / iyeci dṛṣṭi nāṃveṃ /
yogāceṃhī āghaveṃ / sarvasva heṃ

14.389

siṃdhū āṇi jaḻadharā- / mājīṃ lāgalī akhaṃḍa dhārā /
taisī vṛtti vīrā / pravarte te

14.390

kāṃ kuhesīṃ ākāśā / toṃḍīṃ sāṃdā nāhīṃ taisā /
to paramapuruṣīṃ taisā / ekavaṭe gā

14.391

pratibiṃbauni biṃbavarī / prabhecī jaisī ujarī /
te so'haṃvṛttī avadhārīṃ / taisī hoya

14.392

aiseni maga paraspareṃ / te so'haṃvṛtti jaiṃ avatare /
taiṃ tiyehi sakaṭa sare / apaisayā

14.393

jaisā saiṃdhavācā ravā / siṃdhūmājīṃ pāṃḍavā /
virāleyā viravāvā / heṃhī ṭhāke

14.394

nātarī jāḻūni tṛṇa / vanhihī vijhe āpaṇa /
taiseṃ bhedu nāśūni jāṇa / jñānahī nure

14.395

mājheṃ pailapaṇa jāye / bhakta heṃ ailapaṇa ṭhāye /
anādi aikya jeṃ āhe / teṃci nivaḍe

14.396

ātāṃ guṇāteṃ to kirīṭī / jiṇe yā navhatī goṣṭī /
je ekapaṇāhī miṭhī / paḍoṃ saralī

14.397

kiṃbahunā aisī daśā / teṃ brahmatva gā sudaṃśā /
heṃ to pāveṃ jo aisā / māteṃ bhaje

14.398

puḍhatīṃ ihīṃ liṃgīṃ / bhaktu jo mājhā jagīṃ /
he brahmatā tayālāgīṃ / pativratā

14.399

jaiseṃ gaṃgeceni vogheṃ / ḍaḻamaḻita jaḻa jeṃ nighe /
siṃdhupada tayājogeṃ / āna nāhīṃ

14.400

taisā jñānāciyā diṭhī / jo māteṃ sevī kirīṭī /
to hoya brahmatecyā mukuṭīṃ / cūḍārat‌na

14.401

yayā brahmatvāsīci pārthā / sāyujya aisī vyavasthā /
yāci nāṃveṃ cauthā / puruṣārtha gā

14.402

parī mājheṃ ārādhana / brahmatvīṃ hoya sopāna /
etha mī hana sādhana / gamena ho

14.403

tarī jhaṇīṃ aiseṃ / tujhyā cittīṃ paiseṃ /
paiṃ brahma āna nase / mīvāṃcūni

14.404

agā brahma yā nāṃvā / abhiprāyo mī pāṃḍavā /
mīci bolije āghavā / śabdīṃ ihīṃ

14.405

paiṃ maṃḍaḻa āṇi caṃdramā / donhī navhatī suvarmā /
taisā maja āṇi brahmā / bhedu nāhīṃ

14.406

agā nitya jeṃ niṣkaṃpa / anāvṛta dharmarūpa /
sukha jeṃ umapa / advitīya

14.407

viveku āpaleṃ kāma / sārūni ṭhākī jeṃ dhāma /
niṣkarṣāceṃ niḥsīma / kiṃbahunā mī

14.408

aiseseṃ ho avadhārā / to ananyācā soyarā /
sāṃgatase vīrā / pārthāsī

14.409

yetha dhṛtarāṣṭra mhaṇe / saṃjayā heṃ tūteṃ koṇeṃ /
pusaleniviṇa vāyāṇeṃ / kāṃ bolasī ?

14.410

mājhī avasarī te pheḍī / vijayācī sāṃgeṃ guḍhī /
yeru jīvīṃ mhaṇe sāṃḍīṃ / goṭhī yiyā

14.411

saṃjayo vismayo mānasīṃ / āhā karūni rasarasī /
mhaṇe kaiseṃ pāṃ deveṃsī / dvaṃdva yayā ?

14.412

tarī to kṛpāḻu tuṣṭo / yayā viveku hā ghoṃṭo /
mohācā phiṭo / mahārogu

14.413

saṃjayo aiseṃ ciṃtitāṃ / saṃvādu to sāṃbhāḻitāṃ /
harikhācā yetu cittā / mahāpūru

14.414

mhaṇauni ātāṃ yeṇeṃ / utsāhāceni avataraṇeṃ /
śrīkṛṣṇāceṃ bolaṇeṃ / sāṃgijaila

14.415

tayā akṣarāāṃtīla bhāvo / pāvavīna mī tumacā ṭhāvo /
āikā mhaṇe jñānadevo / nivṛttīcā

Original text: jñāneśvarī · Marathi Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0

Esc