Jnaneshwari · Chapter 14
// ॐ śrī paramātmane namaḥ //
// atha śrīmadbhagavadgītā //
/ atha caturdaśo'dhyāyaḥ - adhyāya caudāvā / /
/ guṇatrayavibhāgayogaḥ /
jaya jaya ācāryā / samastasuravaryā /
prajñāprabhātasūryā / sukhodayā
jaya jaya sarva visāṃvayā / sohaṃbhāvasuhāvayā /
nānā loka helāvayā / samudrā tūṃ
āikeṃ gā ārtabaṃdhū / niraṃtarakāruṇyasiṃdhū /
viśadavidyāvadhū- / vallabhā jī
tū jayāṃprati lapasī / tayā viśva heṃ dāvisī /
prakaṭa taiṃ karisī / āghaveṃci tūṃ
kīṃ puḍhilācī dṛṣṭi corije / hā dṛṣṭibaṃdhu niphaje /
parī navala lāghava tujheṃ / jeṃ āpaṇapeṃ coreṃ
jī tūṃci tūṃ sarvāṃ yayā / mā koṇā bodhu koṇā māyā /
aisiyā āpeṃāpa lāghaviyā / namo tuja
jāṇoṃ jagīṃ āpa voleṃ / teṃ tujhiyā bolā surasa jāleṃ /
tujheni kṣamatva āleṃ / pṛthviyesī
ravicaṃdrādi śuktī / udo karitī trijagatīṃ /
teṃ tujhiyā dīptī / teja tejāṃ
caḻavaḻije aniḻeṃ / teṃ daivikeni jī nijabaḻeṃ /
nabha tujamājīṃ kheḻe / lapīthapī
kiṃbahunā māyā asosa / jñāna jī tujheni ḍoḻasa /
aso vānaṇeṃ sāyāsa / śrutīsi he
veda vānūni taṃvaci cāṃga / jaṃva na dise tujheṃ āṃga /
maga āmhāṃ tayā mūga / eke pāṃtī
jī ekārṇavāce ṭhāīṃ / pāhatāṃ theṃbācā pāḍu nāhīṃ /
mā mahānadī kāī / jāṇijatī
kāṃ uadayaliyā bhāsvatu / caṃdra jaisā khadyotu /
āmhāṃ śruti tuja āṃtu / to pāḍu ase
āṇi dujayā thāṃvo moḍe / jetha pareśīṃ vaikharī buḍe /
to tūṃ mā koṇeṃ toṃḍeṃ / vānāvāsī
yālāgīṃ ātāṃ / stuti sāṃḍūni nivāṃtā /
caraṇīṃ ṭhevije māthā / heṃci bhaleṃ
tarī tū jaisā āhāsi taisiyā / namo jī śrīgururāyā /
maja graṃthodyamu phaḻāvayā / vevhārā hoīṃ
ātāṃ kṛpābhāṃḍavala soḍīṃ / bharīṃ mati mājhī potaḍī /
karīṃ jñānapadya joḍī / thorā māteṃ
maga mī saṃsarena teṇeṃ / karīna saṃtāṃsī karṇabhūṣaṇeṃ /
levavīna sulakṣaṇeṃ / vivekācīṃ
jī gītārthanidhāna / kāḍhū mājheṃ mana /
suyīṃ snehāṃjana / āpaleṃ tūṃ
he vāksṛṣṭi eke veḻe / dekhatu mājhe buddhīce ḍoḻe /
taisā udaijo jo nirmaḻeṃ / kāruṇyabiṃbeṃ
mājhī prajñāvelī velhāḻa / kāvyeṃ hoya saphaḻa /
to vasaṃtu hoya snehāḻa- / śiromaṇī
prameya mahāpūreṃ / he matigaṃgā ye thoreṃ /
taisā variṣa udāreṃ / diṭhīvenī
agā viśvaikadhāmā / tujhā prasāda caṃdramā /
karūṃ maja pūrṇimā / sphūrtīcī jī
jī avalokiliyā māteṃ / unmeṣasāgarīṃ bhariteṃ /
vosaṃḍela sphūrtīteṃ / rasavṛttīceṃ
taṃva saṃtoṣoni śrīgururājeṃ / mhaṇitaleṃ vinativyājeṃ /
māṃḍileṃ dekhoni dujeṃ / stavanamiṣeṃ
heṃ aso ātāṃ vāṃjaṭā / to jñānārtha karūni gomaṭā /
graṃthu dāvīṃ utkaṃṭhā / bhaṃgo nedīṃ
ho kāṃ jī svāmī / heṃci pāhata hotoṃ mī /
je śrīmukheṃ mhaṇā tumhī / graṃthu sāṃga
sahajeṃ durvecā ḍiru / āṃgeṃci taṃva amaru /
varī ālā pūru / pīyūṣācā
tarī ātāṃ yeṇeṃ prasādeṃ / vinyāseṃ vidagdheṃ /
mūḻaśāstrapadeṃ / vākhāṇīna
parī jīvā āṃtulīkaḍe / jaisī saṃdehācī ḍoṇī buḍe /
nā śravaṇīṃ tarī cāḍe / vāḍhī dise
taisī bolī sācārī / avataro mājhī mādhurī /
māle māgūni gharīṃ / gurukṛpecyā
tarī māgāṃ trayodaśīṃ / adhyāyīṃ goṭhī aisī /
śrīkṛṣṇa arjuneṃsī / cāvaḻale
je kṣetrakṣetrajñayogeṃ / hoīje yeṇeṃ jageṃ /
ātmā guṇasaṃgeṃ / saṃsāriyā
āṇi hāci prakṛtigatu / sukhaduḥkha bhogīṃ hetu /
athavā guṇātītu / kevaḻu hā
tarī kaisā pāṃ asaṃgā saṃgu / koṇa to kṣetrakṣetrajñāyogu /
sukhaduḥkhādi bhogu / kevīṃ tayā ?
guṇa te kaise kitī / bāṃdhatī kavaṇe rītī /
nātarī guṇātītīṃ / cinheṃ kāī ?
evaṃ iyā āghaveyā / arthā rūpa karāvayā /
viṣo etha caudāviyā / adhyāyāsī
tarī to ātāṃ aisā / prastuta pariyesā /
abhiprāyo viśveśā / vaikuṃṭhācā
to mhaṇe gā arjunā / avadhānācī sarva senā /
meḻaūni iyā jñānā / jhoṃbāveṃ ho \!
āmhīṃ māgāṃ tuja bahutīṃ / dāvileṃ heṃ upapattī /
tarī ājhunī pratītī- / kuśīṃ na nighe
mhaṇauni gā puḍhatī / sāṃgijaila tujapratī /
para mhaṇa mhaṇauni śrutīṃ / ḍāhārileṃ jeṃ
eऱhavīṃ jñāna heṃ āpuleṃ / parī para aiseni jāleṃ /
je āvaḍoni ghetaleṃ / bhavasvargādika
agā yāci kāraṇeṃ / heṃ uttama sarvāṃparī mī mhaṇeṃ /
je vanhi heṃ tṛṇeṃ / yereṃ jñāneṃ
jiyeṃ bhavasvargāteṃ jāṇatī / yāgaci cāṃga mhaṇatī /
pārakhī phuḍī āthī / bhedīṃ jayā
tiyeṃ āghavīṃci jñāneṃ / kelīṃ yeṇeṃ svapneṃ /
jaiśā vātormī gaganeṃ / giḻijatī aṃtīṃ
kāṃ uditeṃ raśmirājeṃ / lopilīṃ caṃdrādi tejeṃ /
nānā praḻayāṃbumājeṃ / nadī nada
taiseṃ yeṇeṃ pāhaleyā / jñānajāta jāya layā /
mhaṇauniyāṃ dhanaṃjayā / uttama heṃ
anādi je muktatā / āpulī ase paṃḍusutā /
to mokṣu hātāṃ yetā / hoya jeṇeṃ
jayāciyā pratītī / vicāravīrīṃ samastīṃ /
nedijeci saṃsṛtī / māthāṃ udhaūṃ
maneṃ mana ghālūni māgeṃ / viśrāṃti jāliyā āṃgeṃ /
te dehīṃ dehājoge / hotīci nā
maga teṃ dehāceṃ beḻeṃ / volāṃḍūni ekeci veḻe /
saṃvatukī kāṃṭāḻeṃ / mājheṃ jāleṃ
je mājhiyā nityatā / teṇeṃ nitya te paṃḍusutā /
paripūrṇa pūrṇatā / mājhiyācī
mī jaisā anaṃtānaṃdu / jaisāci satyasiṃdhu /
taiseci te bhedu / ureci nā
jeṃ mī jevaḍheṃ jaiseṃ / teṃci te jāle taiseṃ /
ghaṭabhaṃgīṃ ghaṭākāśeṃ / ākāśa jevīṃ
nātarīṃ dīpamūḻakīṃ / dīpaśikhā anekīṃ /
mīnaliyā avalokīṃ / hoya jaiseṃ
arjunā tayāparī / saralī dvaitācī vārī /
nāṃde nāmārtha ekāhārīṃ / mītūṃviṇa
yeṇeṃci paiṃ kāraṇeṃ / jaiṃ pahileṃ sṛṣṭīceṃ juṃpaṇeṃ /
teṃhī tayā hoṇeṃ / paḍecinā
sṛṣṭīciye sarvādī / jayāṃ dehācī nāhīṃ bāṃdhī /
te kaiceṃ praḻayāvadhī / nimatīla pāṃ ?
mhaṇauni janmakṣayāṃ- / atīta te dhanaṃjayā /
mī jāleṃ jñānā iyā / anusaronī
aisī jñānācī vāḍhī / vānilī deveṃ āvaḍī /
tevīṃci pārthāhī goḍī / lāvāvayā
taṃva tayā jāleṃ āna / sarvāṃgīṃ nighāle kāna /
saṇaī avadhāna / ātalā pāṃ
ātāṃ devāciyā aiseṃ / jākaḻījata ase voraseṃ /
jeṃ nirūpaṇa ākāśeṃ / veṃṭāḻenā
maga mhaṇe gā prajñākāṃtā / ujavalī āji vaktṛtvatā /
je bolāyevaḍhā śrotā / joḍalāsī
tari eku mī anekīṃ / goṃvije dehapāśakīṃ /
triguṇīṃ lubdhakīṃ / kavaṇeparī
kaisā kṣetrayogeṃ / viyeṃ iyeṃ jageṃ /
teṃ parisa sāṃgeṃ / kavaṇeparī
paiṃ kṣetra yeṇeṃ vyājeṃ / yālāgīṃ heṃ bolije /
je matsaṃgabījeṃ / bhūtīṃ pike
eऱhavīṃ tarī mahadbrahma / yālāgīṃ heṃ aiseṃ nāma /
je mahadādiviśrāma / śālikā heṃ
vikārāṃ bahuvasa thorī / arjunā heṃci karī /
mhaṇauni avadhārīṃ / mahadbrahma
avyaktavādamatīṃ / avyakta aisī vadaṃtī /
sāṃkhyāciyā pratītī / prakṛti heci
vedāṃtīṃ iyeteṃ māyā / aiseṃ mhaṇije prājñarāyā /
aso kitī boloṃ vāyāṃ / ajñāna heṃ
āpalā āpaṇapeyāṃ / visaru jo dhanaṃjayā /
teṃci rūpa yayā / ajñānāsī
āṇikahī eka ase / jeṃ vicārāveḻe na dise /
vātīṃ pāhatāṃ jaiseṃ / aṃdhāreṃ kāṃ
hālaviliyā jāya / niścaḻīṃ tarī hoya /
dudhīṃ jaisī sāya / dudhācī te
paiṃ jāgaru nā svapna / nā svarūpa avasthāna /
te suṣupti kāṃ ghana / jaisī hoya
kāṃ na viyatāṃ vāyūteṃ / vāṃjheṃ ākāśa riteṃ /
tayā aiseṃ niruteṃ / ajñāna gā
paila khāṃbu kāṃ purukhu / aisā niścayo nāhīṃ eku /
parī kāya neṇoṃ āloku / disata ase
tevīṃ vastu jaisī ase / taisī kīra na dise /
parī kāṃhīṃ anāriseṃ / dekhijenā
nā rātī nā teja / te saṃdhi jevīṃ sāṃja /
tevīṃ viruddha nā nija / jñāna āthī
aisī koṇhī ekī diśā / tiye vādu ajñāna aisā /
tayā guṃḍaliyā prakāśā / kṣetrajñu nāma
ajñāna thoriye āṇije / āpaṇapeṃ tarī neṇije /
teṃ rūpa jāṇije / kṣetrajñāceṃ
hāci ubhaya yogu / bujheṃ bāpā cāṃgu /
sattecā naisargu / svabhāvo hā
.ātāṃ ajñānāsārikheṃ / vastu āpaṇapāṃci dekhe /
parī rūpeṃ anekeṃ / neṇoṃ koṇeṃ
jaisā raṃku bhramalā / mhaṇe jā re mī rāvo ālā /
kāṃ mūrcchitu gelā / svargalokāṃ
tevīṃ lacakaliyā diṭhī / maga dekhaṇeṃ jeṃ jeṃ uṭhī /
tayā nāma sṛṣṭī / mīci viyeṃ paiṃ gā
jaiseṃ kāṃ svapnamohā / to ekākī dekhe bahuvā /
toci pāḍu ātmayā / smaraṇeṃvīṇa ase
heṃci ānībhrāṃtī / prameya upalavūṃ puḍhatī /
parī tūṃ pratītī / yāci ghe pāṃ
tarī mājhī he gṛhiṇī / anādi taruṇī /
anirvācyaguṇī / avidyā he
iye nāhīṃ heṃci rūpa / ṭhāṇeṃ heṃ ati umapa /
heṃ nidritāṃ samīpa / cetāṃ durī
paiṃ mājhenici āṃgeṃ / pahuḍhalyā he jāge /
āṇi sattāsaṃbhogeṃ / gurviṇī hoya
mahadbrahmaudarīṃ / prakṛtīṃ āṭhai vikārīṃ /
garbhācī karī / pelovelī
ubhayasaṃgu pahileṃ / buddhitattveṃ prasavaleṃ /
buddhitattva bhāraileṃ / hoya mana
taruṇī mamatā manācī / te ahaṃkāra tattva racī /
teṇeṃ mahābhūtāṃcī / abhivyakti hoya
āṇi viṣayeṃdriyāṃ gausī / svabhāveṃ taṃva bhūtāṃsī /
mhaṇauni yetī sarisīṃ / tiyeṃhī rūpā
jāleni vikārakṣobheṃ / pāṭhīṃ triguṇāceṃ ubheṃ /
tevhāṃ ye vāsanāgarbheṃ / ṭhāyeṃṭhāvoṃ
rukhācā āvāṃkā / jaisī bījakaṇikā /
jīvīṃ bāṃdheṃ udakā / bheṭatakheṃvo
taisī mājheni saṃgeṃ / avidyā nānā jageṃ /
āra ghevoṃ lāge / āṇiyācī
maga garbhagoḻā tayā / kaiseṃ rūpa taiṃ ye āyā /
teṃ pariyeseṃ rāyā / sujanāṃciyā
paiṃ maṇija svedaja / udbhija jāraja /
umaṭatī sahaja / avayava heṃ
vyomavāyuvaśeṃ / vāḍhaleni garbharaseṃ /
maṇiju usase / avayava to
poṭīṃ sūni tamarajeṃ / āgaḻikāṃ toya tejeṃ /
uṭhitāṃ niphaje / svedaju gā
āpapṛthvī utkaṭeṃ / āṇi tamomātreṃ nikṛṣṭeṃ /
sthāvaru umaṭe / udbhiju hā
pāṃcāṃ pāṃcahī virajīṃ / hotī manabuddhyādi sājīṃ /
hīṃ hetu jārajīṃ / aiseṃ jāṇa
aise cārī he saraḻa / karacaraṇataḻa /
mahāprakṛti sthūḻa / teṃci śira
pravṛtti pelaleṃ poṭa / nivṛtti te pāṭhī nīṭa /
sura yonī āṃgeṃ āṭha / ūrdhvācīṃ
kaṃṭhu ulhāsatā svargu / mṛtyuloku madhyabhāgu /
adhodeśu cāṃgu / nitaṃbu to
aiseṃ lekarūṃ eka / prasavalī heṃ dekha /
jayāceṃ tinhī loka / bāḻaseṃ gā
cauryāṃyaśīṃ lakṣa yonī / tiyeṃ kāṃḍāṃ perāṃ sāṃdaṇī /
vāḍhe pratidinīṃ / bāḻaka heṃ
nānā deha avayavīṃ / nāmācīṃ leṇīṃ levavī /
mohastanyeṃ vāḍhavī / nitya naveṃ
sṛṣṭī vegavegaḻīyā / tiyā karāṃghrīṃ āṃgoḻiyāṃ /
bhinnābhimāna sūdaliyā / mudiyā tetheṃ
heṃ ekalauteṃ carācara / avicārita suṃdara /
prasavoni thora / thorāvalī
pai brahmā prātaḥkāḻu / viṣṇu to mādhyānha veḻu /
sadāśiva sāyaṃkāḻu / bāḻā yayā
mahāpraḻayaseje / khiḻoni nivāṃta nije /
viṣamajñāneṃ umajeṃ / kalpodayīṃ
arjunā iyāparī / mithyādṛṣṭīcyā gharīṃ /
yugānuvṛttīcīṃ karī / coja pāuleṃ
saṃkalpu jayācā iṣṭu / ahaṃkāru to vinaṭu /
aisiyā hoya śevaṭu / jñāneṃ yayā
ātāṃ aso he bahu bolī / aiseṃ viśva māyā vyālī /
tetha sāhya jālī / mājhī sattā
yākāraṇeṃ mī pitā / mahadbrahma he mātā /
apatya paṃḍusutā / jagaḍaṃbaru
ātāṃ śarīreṃ bahuteṃ / dekhoni na bhedeṃ ho citteṃ /
je manabuddhyādi bhūteṃ / ekeṃci yetheṃ
hāṃ gā ekāci dehīṃ / kāya anāriseṃ avayava nāhīṃ ? /
tevīṃ vicitra viśva pāhīṃ / ekaci heṃ
paiṃ uṃcā nīcā ḍāhāḻiyā / viṣamā vegaḻāliyā /
yekāci jevīṃ jāliyā / bījāciyā
āṇi saṃbaṃdhu tohī aisā / mṛttike ghaṭu leṃku jaisā /
kāṃ paṭatva kāpusā / nātū hoya
nānā kalloḻaparaṃparā / saṃtatī jaisī sāgarā /
āmhāṃ āṇi carācarā / saṃbaṃdhu taisā
mhaṇauni vanhi āṇi jvāḻa / donhī vanhīci kevaḻa /
tevīṃ mī gā sakaḻa / saṃbaṃdhu vāvo
jāleni jageṃ mī jhāṃkeṃ / tarī jagatveṃ koṇa phāṃke ? /
kiḻevarī māṇikeṃ / lopije kāī ?
aḻaṃkārāteṃ āleṃ / tarī sonepaṇa kāi geleṃ ? /
kīṃ kamaḻa phāṃkaleṃ / kamaḻatvā muke ?
sāṃga pāṃ dhanaṃjayā / avayavīṃ avayaviyā /
ācchādije kīṃ tayā / teṃci rūpa ?
kīṃ virūḍhaliyā joṃdhaḻā / kaṇisācā nirvāḻā /
veṃcalā kīṃ āgaḻā / disatase
mhaṇauni jaga parauteṃ / sārūni pāhije māteṃ /
taisā novheṃ ukhiteṃ / āghaveṃ mīci
hā tūṃ sācokārā / niścayācā kharā /
gāṃṭhīṃ bāṃdha vīrā / jīvāciye
ātāṃ miyāṃ maja dāvilā / śarīrīṃ vegaḻālā /
guṇīṃ mīci bāṃdhalā / aisā āvaḍeṃ
jaiseṃ svapnīṃ āpaṇa / uṭhūniyāṃ ātmamaraṇa /
bhogije gā jāṇa / kapidhvajā
kāṃ kavaḻāteṃ ḍoḻe / prakāśūni pivaḻeṃ /
dekhatī teṃhī kaḻe / tayāṃsīci
nānā sūryaprakāśeṃ / prakaṭī taiṃ abhra bhāse /
to lopalā heṃhī dise / sūryeṃci kīṃ
paiṃ āpaṇapeni jāliyā / chāyā gā āpuliyā /
bihoni bihāliyā / āna āhe ?
taisīṃ iyeṃ nānā deheṃ / dāūni mī nānā hoyeṃ /
tetha aisā jo baṃdhu āhe / teṃhī dekheṃ
baṃdhu kāṃ na baṃdhije / heṃ jāṇaṇeṃ maja mājheṃ /
neṇaṇeni upaje / āpaleni
tarī koṇeṃ guṇeṃ kaisā / majaci mī baṃdhu aisā /
āvaḍe teṃ pariyesā / arjunadevā
guṇa te kitī kiṃdharma / kāyi yayāṃ rūpanāma /
keṃ jāleṃ heṃ varma / avadhārīṃ pāṃ
tarī sattvarajatama / tighāṃsi heṃ nāma /
āṇi prakṛti janma- / bhūmikā yayāṃ
yetha sattva teṃ uttama / raja teṃ madhyama /
tihīṃmājīṃ tama / sāviyādhāreṃ
heṃ ekeci vṛttīcyā ṭhāyīṃ / triguṇatva āvaḍe pāhīṃ /
vayasātraya dehīṃ / yekīṃ jevīṃ
kāṃ mīnaleni kīḍeṃ / jaṃva jaṃva tūka vāḍhe /
taṃva taṃva soneṃ hīna paḍe / pāṃcikā kasīṃ
paiṃ sāvadhapaṇa jaiseṃ / vāhavileṃ āḻaseṃ /
suṣupti baise / ghaṇāvoni
taisī ajñānāṃgīkāreṃ / nigālī vṛtti vikhure /
te sattvarajadvāreṃ / tamahī hoya
arjunā gā jāṇa / yayāṃ nāma guṇa /
ātāṃ dākhaūṃ khūṇa / bāṃdhitī te
tarī kṣetrajñadaśe / ātmā moṭakā paise /
heṃ deha mī aiseṃ / muhūrta karī
ājanmamaraṇāṃtīṃ / dehadharmīṃ samastīṃ /
mamatvācī sūtī / ghe nā jaṃva
jaisī mīnācyā toṃḍīṃ / paḍenā jaṃva uṃḍī /
taṃva gaḻa āsuḍī / jaḻapāradhī
tevīṃ sattveṃ lubdhakeṃ / sukhajñānācīṃ pāśakeṃ /
voḍhijatī maga khuḍake / mṛgu jaisā
maga jñāneṃ caḍaphaḍī / jāṇivece khurakhoḍī /
svayaṃ sukha heṃ dhāḍī / hātīṃceṃ gā
tevhāṃ vidyāmāneṃ tokhe / lābhamātreṃ harikhe /
mī saṃtuṣṭa heṃhī dekhe / ślāghoṃ lāge
mhaṇe bhāgya nā mājheṃ ? / āji sukhiyeṃ nāhīṃ dujeṃ /
vikārāṣṭakeṃ phuṃje / sāttvikāceni
āṇi yeṇeṃhī na sare / lāṃkaṇa lāge dusareṃ /
jeṃ vidvatteceṃ bhare / bhūta āṃgīṃ
āpaṇaci jñānasvarūpa āhe / teṃ geleṃ heṃ duḥkha na vāhe /
kīṃ viṣayajñāneṃ hoye / gaganāyevaḍhā
rāvo jaisā svapnīṃ / raṃkapaṇeṃ righe dhānīṃ /
to doṃ dāṇāṃ mānī / iṃdru nā mī
taiseṃ gā dehātītā / jāleyā dehavaṃtā /
hoṃ lāge paṃḍusutā / bāhyajñāneṃ
pravṛttiśāstra bujhe / yajñavidyā umaje /
kiṃbahunā sujhe / svargavarī
āṇi mhaṇe āji āna / mīvāṃcūni nāhīṃ sajñāna /
cāturyacaṃdrā gagana / citta mājheṃ
aiseṃ sattva sukhajñānīṃ / jīvāsi lāvūni kānī /
bailācī karī vānī / pāṃguḻāciyā
ātāṃ hāci śarīrīṃ / rajeṃ jiyāparī /
bāṃdhije teṃ avadhārīṃ / sāṃgijaila
heṃ raja yāci kāraṇeṃ / jīvāteṃ raṃjaūṃ jāṇe /
heṃ abhilākhāceṃ taruṇeṃ / sadāci gā
heṃ jīvīṃ moṭakeṃ rige / āṇi kāmācyā madīṃ lāge /
maga vārayā vaḻaghe / tṛṣṇeciyā
ghṛteṃ āṃbukhūni āgiyāḻeṃ / vajrāgnīceṃ sādukaleṃ /
ātāṃ bahu theṃkuleṃ / āhe tetha ?
taisī khavaḻeṃ cāḍa / hoya duḥkhāsakaṭa goḍa /
iṃdraśrīhi sāṃkaḍa / gamoṃ lāge
taisī tṛṣṇā vāḍhinaliyā / meruhī hātā āliyā /
taऱhī mhaṇe ekhādiyā / dāruṇā vaḻagho
jīvitāci kuroṃḍī / vovāḻūṃ lāge kavaḍī /
mānī tṛṇāciye joḍī / kṛtakṛtyatā
āji asateṃ veṃcijela / parī pāhe kāya kījela /
aisā pāṃgīṃ vaḍīla / vyavasāya māṃḍī
mhaṇe svargā hana jāveṃ / tarī kāya tetheṃ khāveṃ /
iyālāgīṃ dhāṃveṃ / yāga karūṃ
vratāpāṭhīṃ vrateṃ / ācareṃ iṣṭāpūrteṃ /
kāmyāvāṃcūni hāteṃ / śivaṇeṃ nāhīṃ
paiṃ grīṣmāṃtīṃcā vārā / visāṃvo neṇeṃ vīrā /
taisā na mhaṇe vyāpārā / rātradivasa
kāya caṃcaḻu māsā ? / kāminīkaṭākṣu jaisā /
lavalāho taisā / vijūhī nāhīṃ
tetuleni gā vegeṃ / svargasaṃsārapāṃgeṃ /
āgīmājīṃ rige / kriyāṃciye
aisā dehīṃ dehāvegaḻā / le tṛṣṇeciyā sāṃkhaḻā /
khaṭāṭopu vāhe gaḻāṃ / vyāpārācā
heṃ rajoguṇāceṃ dāruṇa / dehīṃ dehiyāsī baṃdhana /
parisa ātāṃ viṃdāṇa / tamāceṃ teṃ
vyavahārācehi ḍoḻe / maṃda jeṇeṃ paḍaḻeṃ /
moharātrīceṃ kāḻeṃ / mehuḍeṃ jeṃ
ajñānāceṃ jiyāleṃ / jayā ekā lāgaleṃ /
jeṇeṃ viśva bhulaleṃ / nācata ase
avivekamahāmaṃtra / jeṃ mauḍhyamadyāceṃ pātra /
heṃ aso mohanāstra / jīvāṃsi jeṃ
pārthā teṃ gā tama / racūni aiseṃ varma /
caukhurī dehātma- / māniyāteṃ
heṃ ekaci kīra śarīrīṃ / mājoṃ lāge carācarīṃ /
āṇi tetha dusarī / goṭhī nāhīṃ
sarveṃdriyā jāḍya / manāmājīṃ mauḍhya /
mālhātī je dāḍhrya / ālasyāceṃṃ
āṃgeṃ āṃga moḍāmoḍī / kāryajātī anāvaḍī /
nusatī paravaḍī / jāṃbhayāṃcī
ughaḍiyācī diṭhī / dekhaṇeṃ nāhīṃ kirīṭī /
nāḻavitāṃci uṭhī / vo mhaṇauni
paḍaliye dhoṃḍī / neṇe kānī muraḍī /
tayāci parī murakuṃḍī / ukalūṃ neṇeṃ
pṛthvī pātāḻīṃ jāṃvo / kāṃ ākāśahī varī yevo /
parī uṭhaṇeṃ hā bhāvo / upajoṃ neṇeṃ
ucitānucita āghaveṃ / jhāṃsuratā nāṭhave jīveṃ /
jethīṃcā tetha loḻāveṃ / aisī medhā
ubhaūni karataḻeṃ / paḍighāye kapoḻeṃ /
pāyāceṃ śiriyāḻeṃ / māṃḍūṃ lāge
āṇi nidreviṣayīṃ cāṃgu / jīvīṃ āthi lāgu /
jhoṃpīṃ jātāṃ svargu / vāvo mhaṇe
brahmāyu hoīje / mā nijaleyāci asije /
heṃ vāṃcūni dujeṃ / vyasana nāhīṃ
kāṃ vāṭeṃ jātāṃ vogheṃ / kalhātāṃhī ḍoḻā lāge /
amṛtahī parī neghe / jarī nīda ālī
tevīṃci ākrośabaḻeṃ / vyāpāre koṇe eke veḻe /
nigāleṃ tarī āṃdhaḻeṃ / roṣeṃ jaiseṃ
kedhavāṃ kaise rāhāṭāveṃ / koṇesīṃ kāya bolāveṃ /
heṃ ṭhākateṃ kīṃ nāgaveṃ / heṃhī neṇeṃ
vaṇavā miyāṃ āghavā / pāṃkheṃ pusoni gheyāvā /
pataṃgu pāṃ hāṃvā / ghālī jevīṃ
taisā vaḻaghe sāhasā / akaraṇīṃca dhiṃvasā /
kiṃbahunā aisā / pramādu ruce
evaṃ nidrālasyapramādīṃ / tama iyā tribaṃdhīṃ /
bāṃdhe nirupādhī / cokhaṭāteṃ
jaisā vanhī kāṣṭhīṃ bhare / taiṃ dise kāṣṭhākāreṃ /
vyoma ghaṭeṃ āvare / teṃ ghaṭākāśa
nānā sarovara bharaleṃ / taiṃ caṃdratva tetheṃ biṃbaleṃ /
taiseṃ guṇābhāsīṃ bāṃdhaleṃ / ātmatva game
paiṃ harūni kaphavāta / jaiṃ dehī āṭope pitta /
taiṃ karī saṃtapta / deha jevīṃ
kāṃ variṣa ātapa jaiseṃ / jiṇauni śītaci dise /
tevhāṃ hoya hiṃva aiseṃ / ākāśa heṃ
nānā svapna jāgṛtī / lopūni ye suṣuptī /
taiṃ kṣaṇu eka cittavṛttī / teci hoya
taisīṃ rajatameṃ hāravī / jaiṃ sattva māju miravī /
taiṃ jīvākaravīṃ mhaṇavī / sukhiyā nā mī ?
taiseṃci sattva raja / lopūni tamāceṃ bhoja /
vaḻagheṃ taiṃ sahaja / pramādīṃ hoya
tayāci gā paripāṭhīṃ / sattva tamāteṃ poṭīṃ /
ghālūni jevhāṃ uṭhī / rajoguṇa
tevhāṃ karmāvāṃcūni kāṃhīṃ / āna gomaṭeṃ nāhīṃ /
aiseṃ mānī dehīṃ / deharāju
triguṇa vṛddhi nirūpaṇa / tīṃ ślokīṃ sāṃgitaleṃ jāṇa /
ātāṃ sattvādi vṛddhilakṣaṇa / sādara pariyesīṃ
paiṃ rajatamavijayeṃ / sattva gā dehīṃ iyeṃ /
vāḍhatāṃ cinheṃ tiyeṃ / aisīṃ hotī
je prajñā āṃtulīkaḍe / na samātī bāherī vosaṃḍeṃ /
vasaṃtīṃ padmakhaṃḍeṃ / dṛtī jaisī
sarveṃdriyāṃcyā āṃgaṇīṃ / viveka karī rābaṇī /
sācaci karacaraṇīṃ / hotī ḍoḻe
rājahaṃsāpuḍheṃ / cāṃcūceṃ āgaraḍeṃ /
toḍī jevīṃ jhagaḍe / kṣīranīrāce
tevīṃ doṣādoṣavivekīṃ / iṃdriyeṃci hotī pārakhīṃ /
niyamu bā re pāyikī / voḻage taiṃ
nāikaṇeṃ teṃ kānaci vāḻī / na pahāṇeṃ teṃ diṭhīci gāḻī /
avācya teṃ ṭāḻī / jībhaci gā
vātī puḍhāṃ jaiseṃ / paḻoṃ lāge kāḻavaseṃ /
niṣiddha iṃdriyāṃ taiseṃ / samora nohe
dhārādharakāḻeṃ / mahānadī ucaṃbaḻe /
taisī buddhi paghaḻe / śāstrajātīṃ
agā punavecyā divaśīṃ / caṃdraprabhā dhāṃveṃ ākāśīṃ /
jñānīṃ vṛtti taisī / phāṃke saiṃgha
vāsanā ekavaṭe / pravṛtti vohaṭe /
mānasa viṭe / viṣayāṃvarī
evaṃ sattva vāḍhe / taiṃ heṃ cinha phuḍeṃ /
āṇi nidhanahī ghaḍe / tevhāṃci jarī
kāṃ pāhāleni suyāṇeṃ / jālayā paraguṇeṃ /
paḍiyaṃteṃ pāhuṇeṃ / svargauniyāṃ
tarī jaisīci gharīṃcī saṃpattī / āṇi taisīci audāryadhairyavṛttī /
mā paratrā āṇi kīrtī / kāṃ nohāveṃ ?
maga gomaṭeyā tayā / jāvaḻī ase dhanaṃjayā /
tevīṃ sattvīṃ jāṇe dehā / keṃ āthi gā ?
je svaguṇīṃ udbhaṭa / gheūni sattva cokhaṭa /
nige sāṃḍūni kopaṭa / bhogakṣama heṃ
avacaṭeṃ aisā jo jāye / to sattvācāci navā hoye /
kiṃbahunā janma lāhe / jñāniyāṃmājīṃ
sāṃga pāṃ dhanurdharā / rāvo rāyapaṇeṃ ḍoṃgarā /
geliyā apurā / hoya kāī ?
nātarī yethiṃcā divā / neliyā sejiyā gāṃvā /
to tetheṃ tarī pāṃḍavā / dīpaci kīṃ
taisī te sattvaśuddhī / āgaḻī jñāneṃsī vṛddhī /
taraṃgāvoṃ lāgeṃ buddhī / vivekāvarī
paiṃ mahadādi paripāṭhīṃ / vicārūni śevaṭīṃ /
vicārāsakaṭa poṭīṃ / jironi jāya
chattisāṃ sadatisāveṃ / covisāṃ paṃcavisāveṃ /
tinhī nuroni svabhāveṃ / caturtha jeṃ
aiseṃ sarva jeṃ sarvottama / jāleṃ ase jayā sugama /
tayāsaveṃ nirupama / lāhe deha
iyāci parī dekha / tamasattva adhomukha /
baisoni jaiṃ āgaḻīka / dharī raja
āpaliyā kāryācā / dhumāḍa gāṃvīṃ dehācā /
mājavī taiṃ cinhāṃcā / udayo aisā
pāṃjaralī vāhuṭaḻī / karī vegaḻa veṃṭāḻī /
taisī viṣayīṃ saraḻī / iṃdriyāṃ hoya
paradārādi paḍe / parī viruddha aiseṃ nāvaḍe /
maga śeḻiyeceni toṃḍeṃ / saiṃgha cārī
hā ṭhāyavarī lobhu / karī svairatvācā rābu /
veṃṭāḻitāṃ alābhu / teṃ teṃ ure
āṇi āḍa paḍaliyā / udyamajātī bhalatiyā /
pravṛttī dhanaṃjayā / hātu na kāḍhī
tevīṃci ekhādā prāsādu / kāṃ karāvā aśvamedhu /
aisā acāṭa chaṃdu / gheūni uṭhī
nagareṃci racāvīṃ / jaḻāśayeṃ nirmāvīṃ /
mahāvaneṃ lāvāvīṃ / nānāvidheṃ
aisaisāṃ aphāṭīṃ karmīṃ / samāraṃbhu upakramīṃ /
āṇi dṛṣṭādṛṣṭa kāmīṃ / pure na mhaṇe
sāgaruhī sāṃḍīṃ paḍe / āgī na lāhe tīna kavaḍe /
aiseṃ abhilaṣīṃ joḍe / durbharatva
spṛhā manā puḍhāṃ puḍhāṃ / āśecā ghe davaḍā /
viśva ghāpe cāḍā / pāyāṃtaḻīṃ
ityādi vāḍhatāṃ rajīṃ / iyeṃ cinheṃ hotīṃ sājīṃ /
āṇi aiśā samājīṃ / veṃce jarī deha
tarī āghavāci ihīṃ / parivāralā ānī dehīṃ /
rige parī yonihī / mānuṣīci
suravāḍeṃsiṃ bhikārī / vaso pāṃ rājamaṃdirīṃ /
tarī kāya avadhārīṃ / rāvo hoīla ?
baila tetheṃ karabāḍeṃ / heṃ na cuke gā phuḍeṃ /
neījo kāṃ vaऱhāḍeṃ / samarthācenī
mhaṇauni vyāpārā hātīṃ / usaṃtu dihā nā rātī /
taisayāciye pāṃtī / juṃpije to
karmajaḍācyā ṭhāyīṃ / kiṃbahunā hoya dehīṃ /
jo rajovṛttīcyā ḍohīṃ / buḍoni nime
maga taisāci puḍhatī / rajasattvavṛttī /
giḻūni ye unnatī / tamoguṇa
taiṃci jiyeṃ liṃgeṃ / dehīṃcīṃ sabāhya sāṃgeṃ /
tiyeṃ parisa cāṃgeṃ / śrotrabaḻeṃ
tarī hoya aiseṃ mana / jaiseṃ ravicaṃdrahīna /
rātrīṃceṃ kāṃ gagana / aṃvaseciye
taiseṃ aṃtara asosa / hoya sphūrtihīna udvasa /
vicārācī bhāṣa / hārape taiṃ
buddhi mecavenā dhoṃḍīṃ / hā ṭhāyavarī mavāḻeṃ sāṃḍī /
āṭhavo deśadhaḍī / jālā dise
avivekāceni mājeṃ / sabāhya śarīra gāje /
ekaleni ghepe dīje / mauḍhya tetha
ācārabhaṃgācīṃ hāḍeṃ / rupatīṃ iṃdriyāṃpuḍheṃ /
mare jarī teṇeṃkaḍe / kriyā jāya
paiṃ āṇikahī eka dise / je duṣkṛtīṃ citta ulhāse /
āṃdhārī dekhaṇeṃ jaiseṃ / ḍuḍuḻāceṃ
taiseṃ niṣiddhāceni nāṃveṃ / bhalateṃhī bhare hāve /
tiyeviṣayīṃ dhāṃve / ghetī karaṇeṃ
madirā na ghetāṃ ḍule / sannipāteṃvīṇa baraḻe /
niṣpremeṃci bhule / piseṃ jaiseṃ
citta tarī geleṃ āhe / parī unmanī te nohe /
aiseṃ mālhātije moheṃ / mājireni
kiṃbahunā aisaisīṃ / iyeṃ cinheṃ tama poṣīṃ /
jaiṃ vāḍhe āyitīsī / āpuliyā
āṇi heṃci hoya prasaṃgeṃ / maraṇāceṃ jarī paḍe khāgeṃ /
tarī tetuleni nige / tameṃsīṃ to
rāī rāīpaṇa bījīṃ / sāṃṭhavūniyāṃ aṃga tyajī /
maga virūḍhe taiṃ dujī / goṭhī āhe ?
paiṃ hoūni dīpakalikā / yeru āgī vijho kāṃ /
kāṃ jetha lāge tetha asakā / toci āhe
mhaṇauni tamāciye lotheṃ / bāṃdhoniyāṃ saṃkalpāteṃ /
deha jāya taiṃ māgauteṃ / tamāceci hoya
ātāṃ kāya yeṇeṃ bahuve / jo tamovṛddhi mṛtyu lāhe /
to paśu kāṃ pakṣī hoye / jhāḍa kāṃ kṛmī
yeṇeṃci paiṃ kāraṇeṃ / jeṃ nipaje sattvaguṇeṃ /
teṃ sukṛta aiseṃ mhaṇe / śrauta samo
mhaṇauni tayā nirmaḻā / sukhajñānī saraḻā /
apūrva ye phaḻā / sāttvika teṃ
maga rājasā jiyā kriyā / tayā iṃdrāvaṇī phaḻaliyā /
jeṃ sukheṃ citārūniyāṃ / phaḻatī duḥkheṃ
kāṃ niṃboḻiyeceṃ pika / vari goḍa āṃta vikha /
taiseṃ teṃ rājasa dekha / kriyāphaḻa
tāmasa karma jitukeṃ / ajñānaphaḻeṃci pike /
viṣāṃkura vikheṃ / jiyāparī
mhaṇauni bā re arjunā / yetha sattvaci hetu jñānā /
jaisā kāṃ dinamānā / sūrya hā paiṃ
āṇi taiseṃci heṃ jāṇa / lobhāsi raja kāraṇa /
āpuleṃ vismaraṇa / advaitā jevīṃ
moha ajñāna pramādā / yayāṃ maiḻeyā doṣavṛṃdā /
puḍhatī puḍhatī prabuddhā / tamaci mūḻa
aiseṃ vicārācyā ḍoḻāṃ / tinhī guṇa he vegaḻavegaḻāṃ /
dāvile jaisā āṃvaḻā / taḻahātīṃcā
taṃva rajatameṃ donhīṃ / dekhilīṃ prauḍha patanīṃ /
sattvāvāṃcūni nāṇīṃ / jñānākaḍe
mhaṇauni sāttvika vṛttī / eka jāle gā janmavratī /
sarvatyāgeṃ caturthī / bhakti jaisī
taiseṃ sattvāceni naṭanāceṃ / asaṇeṃ jāṇeṃ jayāṃceṃ /
te tanutyāgīṃ svargīṃce / rāya hotī
iyāci parī rajeṃ / jihīṃ kāṃ jīje marije /
tihīṃ manuṣya hoīje / mṛtyulokīṃ
tetha sukhaduḥkhāceṃ khicaṭeṃ / jevijeṃ ekeci tāṭeṃ /
jetha iye maraṇavāṭe / paḍileṃ nuṭhī
āṇi tayāci sthiti tamīṃ / je vāḍhoni nimatī bhogakṣamīṃ /
te ghetī narakabhūmī / mūḻapatra
evaṃ vastūciyā sattā / triguṇāsī paṃḍusutā /
dāvilī sakāraṇatā / āghavīci
paiṃ vastu vastutveṃ asikeṃ / teṃ āpaṇapeṃ guṇāsārikheṃ /
dekhoni kāryaviśekheṃ / anukare gā
jaiseṃ kāṃ svapnīṃceni rājeṃ / jaiṃ paracakra dekhije /
taiṃ hārī jaita hoīje / āpaṇapāṃci
taise madhyordhva adha / he je guṇavṛttibheda /
te dṛṣṭīvāṃcūni śuddha / vastuci ase
parī he vāhaṇī aso / tarī tuja āna na diso /
pariseṃ teṃ sāṃgatasoṃ / māgīla goṭhī
tarī aiseṃ jāṇije / sāmarthyeṃ tinhī sahajeṃ /
hotī dehavyājeṃ / guṇaci he
iṃdhanāceni ākāreṃ / agni jaisā avatare /
kāṃ āṃgave taruvareṃ / bhūmirasu
nānā dahiṃyāceni miseṃ / pariṇame dūdhaci jaiseṃ /
kāṃ mūrta hoya ūṃseṃ / goḍī jevīṃ
taiseṃ he svāṃtaḥkaraṇa / dehaci hotī triguṇa /
mhaṇauni baṃdhāsi kāraṇa / ghaḍe kīra
parī coja heṃ dhanurdharā / je evaḍhā hā guṃphirā /
mokṣācā saṃsārā / uṇā nohe
triguṇa āpulāleni dharmeṃ / dehīṃce māghuta sāumeṃ /
cāḻitāṃhī na khomeṃ / guṇātītatā
aisī mukti ase sahaja / te ātāṃ parisaūṃ tuja /
je tūṃ jñānāṃbuja- / dvirephu kīṃ
āṇi guṇīṃ guṇājogeṃ / caitanya nohe māgeṃ /
boliloṃ teṃ khāgeṃ / tevīṃci heṃ
tarī pārthā jaiṃ aiseṃ / bodhaleni jīveṃ dise /
svapna kāṃ jaiseṃ / ceilenī
nātarī āpaṇa jaḻīṃ / biṃbaloṃ tīronī nyāhaḻī /
caḻaṇa hotāṃ kalloḻīṃ / anekadhā
kāṃ naṭaleni lāghaveṃ / naṭu jaisā na jhakave /
taiseṃ guṇajāta dekhāveṃ / na honiyāṃ
paiṃ ṛtutraya ākāśeṃ / dharūniyāṃhī jaiseṃ /
nedijeci yevoṃ voseṃ / vegaḻepaṇā
taiseṃ guṇīṃ guṇāparauteṃ / jeṃ āpaṇapeṃ ase āyiteṃ /
tiye ahaṃ baise ahaṃteṃ / mūḻakeciye
taiṃ tethūni maga pāhatāṃ / mhaṇe sākṣī mī akartā /
he guṇaci kriyājātāṃ / niyojita
sattvarajatamāṃcā / bhedīṃ pasaru karmācā /
hota ase to guṇāṃcā / vikāru hā
yayāmājīṃ mī aisā / vanīṃ kāṃ vasaṃtu jaisā /
vanalakṣmīvilāsā / hetubhūta
kāṃ tārāṃgaṇīṃ lopāveṃ / sūryakāṃtīṃ uddīpāveṃ /
kamaḻīṃ vikāsāveṃ / jāveṃ tameṃ
ye koṇācīṃ kājeṃ kahīṃ / savitiyā jaisī nāhīṃ /
taisā akartā mī dehīṃ / sattārūpa
mī dāūni guṇa dekhe / guṇatā he miyāṃ pokhe /
yayāceni niḥśekheṃ / ure teṃ mī
aiseni vivekeṃ jayā / udo hoya dhanaṃjayā /
ye guṇātītatva tayā / arthapaṃtheṃ
ātāṃ nirguṇa ase āṇika / teṃ to jāṇeṃ acuka /
je jñāneṃ keleṃ ṭīka / tayācivarī
kiṃbahunā paṃḍusutā / aisī to mājhī sattā /
pāve jaisī saritā / siṃdhutva gā
naḻikevarūni uṭhilā / jaisā śuka śākhe baisalā /
taisā mūḻa ahaṃteṃ veḍhilā / to mī mhaṇauni
agā ajñānāciyā nidā / jo ghorata hotā badabadā /
to svasvarūpīṃ prabuddhā / ceilā kīṃ
paiṃ buddhibhedācā ārisā / tayā hātoni paḍilā vīreśā /
mhaṇauni pratimukhābhāsā / mukalā to
dehābhimānācā vārā / ātāṃ vājo ṭhelā vīrā /
taiṃ aikya vīcisāgarāṃ / jīveśāṃ heṃ
mhaṇauni madbhāveṃsī / prāpti pāvije teṇeṃsarisī /
varṣāṃtīṃ ākāśīṃ / ghanajāta jevīṃ
tevīṃ mī hoūni nirutā / maga dehīṃci ye asatāṃ /
nāgave dehasaṃbhūtāṃ / guṇāṃsi to
jaisā bhiṃgāceni ghareṃ / dīpaprakāśu nāvare /
kāṃ na vijheci sāgareṃ / vaḍavānaḻu
taisā ālā gelā guṇāṃcā / bodhu na maiḻe tayācā /
to dehīṃ jaisā vyomīṃcā / caṃdra jaḻīṃ
tinhī guṇa āpulāliye prauḍhī / dehīṃ nācavitī bāgaḍīṃ /
to pāhoṃhī na dhāḍī / ahaṃteteṃ
hā ṭhāyavarī / nehaṭoni ṭhelā aṃtarīṃ /
ātāṃ kāya varte śarīrīṃ / heṃhīṃ neṇe
sāṃḍuni āṃgīṃcī khoḻī / sarpa rigāliyā pātāḻīṃ /
te tvacā koṇa sāṃbhāḻī / taiseṃ jāleṃ
kāṃ saurabhya jīrṇu jaisā / āmodu miḻoni jāya ākāśā /
māghārā kamaḻakośā / nayeci to
paiṃ svarūpasamaraseṃ / aikya gā jāleṃ taiseṃ /
tetha kiṃ dharma heṃ kaiseṃ / neṇeṃ deha
mhaṇauni janmajarāmaraṇa / ityādi je sāhī guṇa /
te dehīṃci ṭhele kāraṇa / nāhīṃ tayā
ghaṭāciyā khāpariyā / ghaṭabhaṃgīṃ pheḍiliyā /
mahadākāśa apaisayā / jāleṃci ase
taisī dehabuddhī jāye / jaiṃ āpaṇapāṃ āṭhau hoya /
taiṃ āna kāṃhīṃ āhe / teṃvāṃcunī ?
yeṇeṃ thora bodhalepaṇeṃ / tayāsi gā dehīṃ asaṇeṃ /
mhaṇūni to mī mhaṇeṃ / guṇātīta
yayā devāciyā bolā / pārthu ati sukhāvalā /
megheṃ saṃbokhilā / moru jaisā
teṇeṃ toṣeṃ vīra puse / jī koṇhī cinhīṃ to dise /
jayāmājīṃ vase / aisā bodhu
to nirguṇa kāya ācare / kaiseni guṇa nistare /
heṃ sāṃgijo māhereṃ / kṛpeceni
yayā arjunāciyā praśnā / to ṣaḍguṇāṃcā rāṇā /
parihāru ākarṇā / bolatu ase
mhaṇe pārthā tujhī navāī / heṃ yetuleṃci pusasī kāī /
teṃ nāmaci tayā pāhīṃ / satya laṭikeṃ
guṇātīta jayā nāṃveṃ / to guṇādhīna tarī navhe /
nā hoya tarī nāṃgave / guṇāṃ yayā
parī adhīna kāṃ nāṃgaveṃ / heṃci kaiseni jāṇāveṃ /
guṇāṃciye ravarave- / mājīṃ asatāṃ
hā saṃdeha jarī vāhasī / tarī sukheṃ pusoṃ lāhasī /
parisa ātāṃ tayāsī / rūpa karūṃ
tarī rajāceni mājeṃ / dehīṃ karmāceṃ āṇojeṃ /
pravṛtti jaiṃ gheīje / veṃṭāḻuni
taiṃ mīci kāṃ karmaṭha / aisā na ye śrīmāṭha /
daridraliye buddhī vīṭa / tohī nāhīṃ
athavā sattveṃci adhikeṃ / jaiṃ sarveṃdriyīṃ jñāna phāṃke /
taiṃ suvidyatā tokheṃ / ubhajehī nā
kāṃ vāḍhinnaleni tameṃ / na giḻijeci mohabhrameṃ /
taiṃ ajñānatveṃ na śrame / gheṇeṃhī nāhīṃ
paiṃ mohācyā avasarīṃ / jñānācī cāḍa na dharī /
jñāneṃ karmeṃ nādarī / hotāṃ na duḥkhī
sāyaṃpratarmadhyānhā / yā tinhī kāḻāṃcī gaṇanā /
nāhīṃ jevīṃ tapanā / taisā ase
tayā vegaḻāci kāya prakāśeṃ / jñānitva yāveṃ aseṃ /
kāyi jaḻārṇava pāuseṃ / sājā hoya ?
nā pravartaleni karmeṃ / karmaṭhatva tayāṃ kāṃ game /
sāṃgeṃ himavaṃtu himeṃ / kāṃpe kāyī ?
nātarī moha āliyā / kāī pāṃ jñānā mukijaila tayā /
ho mā āgīteṃ unhāḻeyā / jāḻavata ase ?
taise guṇāguṇakārya heṃ / āghaveṃci āpaṇa āhe /
mhaṇauni ekekā nohe / taḍātoḍī
yevaḍhe gā pratītī / to dehā ālāse vastī /
vāṭe jātāṃ guṃtī- / mājīṃ jaisā
to jiṇatā nā haravī / taisā guṇa navhe nā karavī /
jaisī kāṃ śroṇavī / saṃgrāmīṃcī
kāṃ śarīrātīla prāṇu / gharīṃ ātithyācā brāhmaṇu /
nānā cohaṭāṃcā sthāṇu / udāsu jaisā
āṇi guṇācā yāvājāvā / ḍhaḻe caḻe nā pāṃḍavā /
mṛgajaḻācā helāvā / meru jaisā
heṃ bahuta kāyi bolije / vyoma vāreni na vacije /
kāṃ sūrya nā giḻije / aṃdhakāreṃ ?
svapna kāṃ gā jiyāparī / jagatayāteṃ na siṃtarī /
guṇīṃ taisā avadhārīṃ / na baṃdhije to
guṇāṃsi kīra nātuḍe / parī durūni jaiṃ pāhe koḍeṃ /
taiṃ guṇadoṣa sāyikhaḍeṃ / sabhyu jaisā
satkarmeṃ sāttvikīṃ / raja teṃ rajoviṣayakīṃ /
tama mohādikīṃ / vartata ase
parisa tayāciyā gā sattā / hotī guṇakriyā samastā /
heṃ phuḍeṃ jāṇe savitā / laukikā jevīṃ
samudraci bharatī / somakāṃtaci dravatī /
kumudeṃ vikāsatī / caṃdru to ugā
kāṃ vārāci vāje vijhe / gaganeṃ niścaḻa asije /
taisā guṇāciye gajabaje / ḍolenā jo
arjunā yeṇeṃ lakṣaṇeṃ / to guṇātītu jāṇaṇeṃ /
parisa ātāṃ ācaraṇeṃ / tayācīṃ jīṃ
tarī vastrāsi pāṭhīṃ poṭīṃ / nāhīṃ sutāvāṃcūni kirīṭī /
aiseṃ suye diṭhī / carācara madrūpeṃ
mhaṇauni sukhaduḥkhāsariseṃ / kāṃṭāḻeṃ ācare aiseṃ /
ripubhaktāṃ jaiseṃ / harīceṃ deṇeṃ
eऱhavīṃ tarī sahajeṃ / sukhaduḥkha taiṃci sevije /
dehajaḻīṃ hoīje / māsoḻī jaiṃ
ātāṃ teṃ taṃva teṇeṃ sāṃḍileṃ / āhe svasvarūpeṃsīci māṃḍileṃ /
sasyāṃtīṃ nivaḍileṃ / bīja jaiseṃ
kāṃ vogha sāṃḍūni gāṃga / righoni samudrāceṃ āṃga /
nistaralī lagabaga / khaḻāḻācī
tevīṃ āpaṇapāṃci jayā / vastī jālī gā dhanaṃjayā /
tayā dehīṃ apaisayā / sukha taiseṃ duḥkha
rātri taiseṃ pāhaleṃ / heṃ dhāraṇā jevīṃ eka jāleṃ /
ātmārāma dehīṃ ātaleṃ / dvaṃdva taiseṃ
paiṃ nidritāceni āṃgeṃśīṃ / sāpu taiśī urvaśī /
tevīṃ svarūpasthā sariśīṃ / dehīṃ dvaṃdveṃ
mhaṇauni tayācyā ṭhāyīṃ / śeṇā sonayā viśeṣa nāhīṃ /
ratnā guṃḍeyā kāṃhīṃ / neṇije bhedu
gharā yevoṃ pāṃ svarga / kāṃ varipaḍo vāgha /
parī ātmabuddhīsi bhaṃga / kadā navhe
nivaṭaleṃ na upavaḍe / jaḻīnaleṃ na virūḍhe /
sāmyabuddhī na moḍe / tayāparī
hā brahmā aiseni stavijo / kāṃ nīca mhaṇauni niṃdijo /
parī neṇeṃ jaḻoṃ vijhoṃ / rākhoṃḍī jaisī
taisī niṃdā āṇi stutī / naye koṇheci vyaktī /
nāhīṃ aṃdhāreṃ kāṃ vātī / sūryā gharīṃ
īśvara mhaṇauni pūjilā / kāṃ coru mhaṇauni gāṃjilā /
vṛṣagajīṃ veḍhilā / kelā rāvo
kāṃ suhṛda pāsīṃ āle / athavā vairī varapaḍe jāle /
parī neṇeṃ rātī pāhāleṃ / teja jevīṃ
sāhīṃ ṛtu yetāṃ ākāśeṃ / liṃpijeci nā jaiseṃ /
tevīṃ vaiśamya mānaseṃ / jāṇijenā
āṇīkahī eku pāhīṃ / ācāru tayācyā ṭhāyīṃ /
tarī vyāpārāsi nāhīṃ / jāleṃ dise
sarvāṃraṃbhā uṭakaleṃ / pravṛttīceṃ tetha māvaḻale /
jaḻatī gā karmaphaḻeṃ / te to āgī
dṛṣṭādṛṣṭāceni nāṃveṃ / bhāvoci jīvīṃ nugaveṃ /
sevī jeṃ kāṃ svabhāveṃ / paiṭheṃ hoye
sukhe nā śiṇe / pāṣāṇu kāṃ jeṇeṃ māneṃ /
taisī sāṃḍīmāṃḍī maneṃ / varjilī ase
ātāṃ kitī hā vistāru / jāṇeṃ aisā ācāru /
jayāteṃ toci sācāru / guṇātītu
guṇāṃteṃ atikramaṇeṃ / ghaḍe upāyeṃ jeṇeṃ /
to ātāṃ āīka mhaṇe / śrīkṛṣṇanāthu
tarī vyabhicārarahita citteṃ / bhaktiyogeṃ māteṃ /
sevī to guṇāteṃ / jākaḻūṃ śake
tarī koṇa mī kaisī bhaktī / avyabhicārā kāya vyaktī /
he āghavīci nirutī / hoāvī lāge
tarī pārthā pariyesā / mī taṃva yetha aisā /
ratnīṃ kiḻāvo jaisā / ratnaci kīṃ to
kāṃ dravapaṇaci nīra / avakāśaci aṃbara /
goḍī teci sākhara / āna nāhīṃ
vanhi teci jvāḻa / daḻāci nāṃva kamaḻa /
rūkha teṃci ḍāḻa- / phaḻādika
agā hima jeṃ ākarṣaleṃ / teṃci himavaṃta jevīṃ jāleṃ /
nānā dūdha murāleṃ / teṃci dahīṃ
taiseṃ viśva yeṇeṃ nāṃveṃ / heṃ mīci paiṃ āghaveṃ /
gheīṃ caṃdrabiṃba solāveṃ / na lage jevīṃ
ghṛtāceṃ thijaleṃpaṇa / na moḍitāṃ ghṛtaci jāṇa /
kāṃ nāṭitāṃ kāṃkaṇa / soneṃci teṃ
na ukalitāṃ paṭu / taṃtuci ase spaṣṭu /
na viravitāṃ ghaṭu / mṛttikā jevīṃ
mhaṇauni viśvapaṇa jāveṃ / maga taiṃ māteṃ gheyāveṃ /
taisā navhe āghaveṃ / sakaṭaci mī
aiseni māteṃ jāṇije / te avyabhicārī bhakti mhaṇije /
yetha bhedu kāṃhīṃ dekhije / tarī vyabhicāru to
yākāraṇeṃ bhedāteṃ / sāṃḍūni abhedeṃ citteṃ /
āpaṇa sakaṭa māteṃ / jāṇāveṃ gā
pārthā sonayācī ṭikā / sonayāsī lāgalī dekhā /
taiseṃ āpaṇapeṃ āṇikā / mānāveṃ nā
tejācā tejauni nighālā / parī tejīṃci ase lāgalā /
tayā raśmī aisā bhalā / bodhu hoāvā
paiṃ paramāṇu bhūtaḻīṃ / himakaṇu himācaḻīṃ /
majamājīṃ nyāhāḻīṃ / ahaṃ taiseṃ
ho kāṃ taraṃgu lahānu / parī siṃdhūsī nāhīṃ bhinnu /
taisā īśvarīṃ mī ānu / noheci gā
aiseni bā samaraseṃ / dṛṣṭi je ulhāse /
te bhakti paiṃ aise / āmhī mhaṇoṃ
āṇi jñānāceṃ cāṃgāveṃ / iyeci dṛṣṭi nāṃveṃ /
yogāceṃhī āghaveṃ / sarvasva heṃ
siṃdhū āṇi jaḻadharā- / mājīṃ lāgalī akhaṃḍa dhārā /
taisī vṛtti vīrā / pravarte te
kāṃ kuhesīṃ ākāśā / toṃḍīṃ sāṃdā nāhīṃ taisā /
to paramapuruṣīṃ taisā / ekavaṭe gā
pratibiṃbauni biṃbavarī / prabhecī jaisī ujarī /
te so'haṃvṛttī avadhārīṃ / taisī hoya
aiseni maga paraspareṃ / te so'haṃvṛtti jaiṃ avatare /
taiṃ tiyehi sakaṭa sare / apaisayā
jaisā saiṃdhavācā ravā / siṃdhūmājīṃ pāṃḍavā /
virāleyā viravāvā / heṃhī ṭhāke
nātarī jāḻūni tṛṇa / vanhihī vijhe āpaṇa /
taiseṃ bhedu nāśūni jāṇa / jñānahī nure
mājheṃ pailapaṇa jāye / bhakta heṃ ailapaṇa ṭhāye /
anādi aikya jeṃ āhe / teṃci nivaḍe
ātāṃ guṇāteṃ to kirīṭī / jiṇe yā navhatī goṣṭī /
je ekapaṇāhī miṭhī / paḍoṃ saralī
kiṃbahunā aisī daśā / teṃ brahmatva gā sudaṃśā /
heṃ to pāveṃ jo aisā / māteṃ bhaje
puḍhatīṃ ihīṃ liṃgīṃ / bhaktu jo mājhā jagīṃ /
he brahmatā tayālāgīṃ / pativratā
jaiseṃ gaṃgeceni vogheṃ / ḍaḻamaḻita jaḻa jeṃ nighe /
siṃdhupada tayājogeṃ / āna nāhīṃ
taisā jñānāciyā diṭhī / jo māteṃ sevī kirīṭī /
to hoya brahmatecyā mukuṭīṃ / cūḍāratna
yayā brahmatvāsīci pārthā / sāyujya aisī vyavasthā /
yāci nāṃveṃ cauthā / puruṣārtha gā
parī mājheṃ ārādhana / brahmatvīṃ hoya sopāna /
etha mī hana sādhana / gamena ho
tarī jhaṇīṃ aiseṃ / tujhyā cittīṃ paiseṃ /
paiṃ brahma āna nase / mīvāṃcūni
agā brahma yā nāṃvā / abhiprāyo mī pāṃḍavā /
mīci bolije āghavā / śabdīṃ ihīṃ
paiṃ maṃḍaḻa āṇi caṃdramā / donhī navhatī suvarmā /
taisā maja āṇi brahmā / bhedu nāhīṃ
agā nitya jeṃ niṣkaṃpa / anāvṛta dharmarūpa /
sukha jeṃ umapa / advitīya
viveku āpaleṃ kāma / sārūni ṭhākī jeṃ dhāma /
niṣkarṣāceṃ niḥsīma / kiṃbahunā mī
aiseseṃ ho avadhārā / to ananyācā soyarā /
sāṃgatase vīrā / pārthāsī
yetha dhṛtarāṣṭra mhaṇe / saṃjayā heṃ tūteṃ koṇeṃ /
pusaleniviṇa vāyāṇeṃ / kāṃ bolasī ?
mājhī avasarī te pheḍī / vijayācī sāṃgeṃ guḍhī /
yeru jīvīṃ mhaṇe sāṃḍīṃ / goṭhī yiyā
saṃjayo vismayo mānasīṃ / āhā karūni rasarasī /
mhaṇe kaiseṃ pāṃ deveṃsī / dvaṃdva yayā ?
tarī to kṛpāḻu tuṣṭo / yayā viveku hā ghoṃṭo /
mohācā phiṭo / mahārogu
saṃjayo aiseṃ ciṃtitāṃ / saṃvādu to sāṃbhāḻitāṃ /
harikhācā yetu cittā / mahāpūru
mhaṇauni ātāṃ yeṇeṃ / utsāhāceni avataraṇeṃ /
śrīkṛṣṇāceṃ bolaṇeṃ / sāṃgijaila
tayā akṣarāāṃtīla bhāvo / pāvavīna mī tumacā ṭhāvo /
āikā mhaṇe jñānadevo / nivṛttīcā
Original text: jñāneśvarī · Marathi Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0