Jñānāmṛtasārasaṃhitā · Chapter 1.7
iti śrī-nārada-pañca-rātre jñānāmṛta-sāre prathmaika-rātre
lomaśa-nārada-saṃvāde ṣaṣṭho 'dhyāyaḥ
prathamaika-rātre saptamo 'dhyāyaḥ
saṃbhāṣya lomaśaṃ tasmāj jagāma nārado muniḥ /
puṣpa-bhadrā-nadī-tīram atīva sumanoharam
yatrāste śṛṅga-kūṭaś ca śuddha-sphaṭika-sannibhiḥ /
nānā-vṛkṣa-samāyuktais tribhir anyaiḥ sarovaraiḥ
haṃsakāraṇḍavākīrṇair bhramarair dhvani-sundaraiḥ /
puṃs-kokila-ninādaiś ca santataṃ sumanoharaiḥ
śaitya-saugandhya-māndhyaiś ca vāyubhiḥ surabhī-kṛtaiḥ /
samādhi-yukto yatrāste mārkaṇḍeyo mahā-muniḥ
sa munir nāradaṃ dṛṣṭvā bhaktyā ca praṇanāma ca /
papraccha kuśalaṃ śāntaṃ śāntaḥ sattva-guṇāśrayaḥ
mārkaṇḍeyo uvāca
adya me saphalaṃ janma jīvanaṃ cātisārthakam /
mamāśrame puṇya-rāśir brahma-putraś ca nāradaḥ
aho devarṣi-pravaro dīptamān brahma-tejasā /
kva yāsi kuta āyāsi kiṃ te manasi vartate
mānasaṃ prāṇinām eva sarva-karmaika-kāraṇam /
manonurūpaṃ vākyaṃ ca vākyena prasphuṭaṃ manaḥ
muneś ca vacanaṃ śrutvā vīṇā-pāṇi svam īpsitam /
uvāca sasmitaṃ śāntaṃ vacaḥ satyaṃ sudhopamam
nārada uvāca
he bandho yāmi kailāsaṃ jñānārthaṃ jñānināṃ varam /
draṣṭuṃ mahā-devaṃ ca praṇāmaṃ kartum īśvaram
pūjāṃ gṛhītvā cety uktvā prayayau nārado muniḥ /
mārkaṇḍeyaś ca śokārtaḥ sadvicchedaḥ sudāruṇaḥ
himālayaṃ ca durlaghyaṃ vilaghyaṃ caiva līlayā /
svarga-mandākinī-tīraṃ kailāsaṃ prayayau muniḥ
dadarśa vaṭa-vṛkṣaṃ ca yojanāyatam ucchritam /
śobhitaṃ śatakaiḥ skandhaiḥ rakta-pakva-phalānvitaiḥ
susnigdhaiḥ sundaraiḥ ramyai ramya-pakṣīndra-saṃkulaiḥ /
siddhendraiś ca munīndraiś yogīndraiḥ pariśobhitam
praṇatāṃs tāṃś ca saṃbhāṣya pārvatī-kānanaṃ yayau /
sundaraṃ vartulākāraṃ catur-yojanam īpsitam
śobhitaṃ sundarai ramyaiḥ saptabhiś ca sarovaraiḥ /
śaśvan-madhukarāsakta-padma-rāji-virājitaiḥ
nīla-raktotpala-dala-paṭalaiḥ pariśobhitaiḥ /
puṣpodyānaiś ca śatakaiḥ puṣpitaiḥ sumanoharaiḥ
mallikā-mālatī-kunda-yūthikā-mādhavī-latā /
ketakī-campakāśoka-mandāraka-virājikā
nāga-punnāga-kuṭajapāṭalājñiṇṭjñijjñikā /
viṣṇu-krāntā ca tulasī śophalī saptalā tathā
eteṣāṃ ca samūhaiś ca puṣpa-vallī-virājitaiḥ /
āmrair āmrātakais tālanārikelaiḥ piyālakaiḥ
kharjūraiś ca guvākaiś ca palāsair jambubhis tathā /
dāḍimbaiś cāpi jambīrair nimbaiś caiva vaṭais tathā
karañjair vadarībhiś ca paritaḥ śrī-phalojjvalaiḥ /
kadambānāṃ kadambaiś ca tintiṇḍīnāṃ kadambakaiḥ
aśvatthaiḥ saralaiḥ śālaiḥ śālmalīnāṃ samūhakaiḥ /
vaṭa-śākhoṭakaiḥ kundaiḥ śaṃgubhiḥ sapta-parṇakaiḥ
picchilaiḥ parṇa-śālaiś ca gambhāribhiś ca valgukaiḥ /
hiṅgulair añjanair valkair bhūrja-patraiḥ sapatrakaiḥ
anyaiś ca durlabhair vanyaiḥ puṣpa-patrair virājitam /
kalpa-vṛkṣaiḥ pārijātaiś cāru-candana-pallavaiḥ
susnigdha-sthala-padmaiś ca citritair bhūmi-campakaiḥ /
anyaiś ca durlabhair vanyaiḥ puṣpa-patrair vibhūṣitam
siṃhendraiḥ śarabhendraiś ca gajendrair gaṇḍakendraiḥ /
śārdūlendraiś ca mahiṣair aśvaiś ca vanya-śūkaraiḥ
śallakair ballakair markaiḥ kūṭaiś ca śaśakaiḥ śakaiḥ /
kṛṣṇa-sāraiś ca hariṇaiś camarī-cāmarojjvalam
28 //
puṃs-kokola-kulānāṃ ca gānaiś ca virājitam /
mattānāṃ pallava-sthānāṃ mādhaveṣu manoharam
śukānāṃ rāja-haṃsānāṃ mayūrāṇāṃ ca putrakaiḥ /
kṣema-karī-khañjanānāṃ rājibhiś ca manoharam
harit-pīta-rakta-kṛṣṇa-supakva-phala-patrakaiḥ /
susnigdhākṣata-patraiś ca nūtanair abhibhūṣitam
hiṃsā-bhayādi-rahitaṃ sarveṣāṃ paśu-pakṣiṇāṃ /
parasparaṃ ca suprītaṃ hiṃsrāṇāṃ kṣudra-jantubhiḥ
tatra krīḍā-sthalaṃ ramyaṃ pārvatī-parameśayoḥ /
munīndrair indra-nīlaiś ca padma-rāgaiḥ pariṣkṛtam
krośāyataṃ parimitaṃ vartulaṃ candra-vimbavat /
amlāna-rambhā-stambhānāṃ lakṣa-lakṣaiś ca veṣṭitam
citritaṃ sūkṣma-sūtrāktair nūtanair abhibhūṣitam /
nūtanākṣata-patraiś ca lalitaiḥ pariśobhitam
rakta-pītāsitaiḥ snigdhair amlānaiḥ sumanoharaiḥ /
paritaḥ paritaḥ śaśvan mālājālair vibhūṣitam
śayyā-bhūtaṃ sutalpaiś ca snigdha-campaka-candanaiḥ /
puṣpa-candana-yuktena vāyunā surabhī-kṛtam
kastūrī-kuṅkamāsakta-sugandhi-candanaiḥ sitaiḥ /
mārjitaṃ citritaṃ citraiḥ parito raṅga-vastubhiḥ
dṛṣṭvā tad adbhutaṃ śīghraṃ prayayau svar-ṇadīṃ muniḥ /
śuddha-sphaṭika-saṃkāsāṃ sarva-pāpa-vināśinīm
bhavābdhighora-taraṇe taraṇīṃ nityanūtanām /
kṛṣṇa-pāda-prasūtāṃ ca jagat-pūjyāṃ pati-vratāṃ
snāṭvā kṛṣṇaṃ ca saṃpūjya paramātmānam īśvaram /
prakṛteḥ parimiṣṭaṃ ca nirliptaṃ nirguṇaṃ param
sākṣiṇaṃ karmaṇām eva brahma jyotiḥ sanātanam /
prayayau purato ramyaṃ rāja-mārgaṃ dadarśa saḥ
maṇibhiḥ sphaṭikākārair amalair bahu-mūlyakaiḥ /
pariṣkṛtaṃ ca sarvatra nirmitaṃ viśva-karmaṇā
satāṃ puṇyavatāṃ dṛṣṭam adṛṣṭaṃ kṛta-pāpinām /
dhanuḥ śataṃ parimitaṃ citra-rāji-virājitam
dadhyaṃ sarvāśramāntaṃ ca prakhyāt koṭi-guṇottaram /
rathaṃ dadarśa purato manoyāyi manoharam
amūlya-ratna-nirmāṇa-vimāṇa-sāra-sundaram /
dhanur lakṣaṃ parimitaṃ parito vartulākṛtam
ūrdhva-sthitam ūrdhva-gaṃ ca sahasra-cakra-saṃyutam /
dhanur lakṣo 'pi sūtaṃ ca vahni-śuddhāṃśukānvitam
hīrāsāra-vinirmāṇaṃ sucāru-kalaśojjvalam /
ratna-pradīpa-dīptāḍhyaṃ ratna-darpaṇa-bhūṣitam
muktāśukti-nibaddhaiś ca śobhitaṃ śveta-cāmaraiḥ /
māṇikya-sāra-hāreṇa maṇi-rājair virājitam
pārijāṭa-prasūtānāṃ māyājālaiḥ pariṣkṛtam /
grīṣma-madhyāhna-mārtaṇḍaṃ sahasra-sadṛśojjvalam
īśvarecchā-vinirmāṇaṃ kāma-puraṃ ca kāminām /
sarva-bhoga-samāviṣṭaṃ kalpa-vṛkṣa-paraṃ varam
sasakta-citritai ramyai rati-mandira-sundaraiḥ /
golokād āgataṃ pūrvaṃ krīḍārthaṃ śaṅkarasya ca
vivāhe pariniṣpanne pārvatī-parameśayoḥ /
rathaṃ dṛṣṭvā ca prayayau kiyad dūraṃ mahā-muniḥ
atīva ramyaṃ ruciraṃ dadarśa śaṅkarāśramam /
ratnendra-sāra-nirmāṇaṃ śiviraiḥ śata-koṭibhiḥ
mitais tasmāt śata-guṇais tatra sundara-mandiraiḥ /
yuktaṃ ratna-kapāṭaiś ca ratna-dhātu-vicitritaiḥ
parama-stambha-sopānair vajra-miśrair vibhūṣitam /
dadarśa śiviraṃ śambhoḥ parikhābhis tribhir yutam
durlaghyābhirā-mitrāṇāṃ sugamyābhiḥ satām aho /
prakāraiś ca tribhir yuktaṃ dhanur lakṣocchritaṃ suta
sammitaṃ saptabhir dvārair nānā-rakṣaka-rakṣitaiḥ /
dhanuḥ-śata-sahasraṃ ca caturasraṃ ca sammitam
amūlya-ratna-nirmāṇaṃ catuḥ-śālā-śatair yutam /
atīva ramyaṃ purato pura-dvāraṃ dadarśa saḥ
purato ratna-bhittau ca kṛtrimaṃ ca suśobhitam /
puṇyaṃ vṛndāvanaṃ ramyaṃ tan-madhye rāsa-maṇḍalam
sarvatra rādhā-kṛṣṇaṃ ca pratyekaṃ rati-mandire /
ramyaṃ kuñja-kuṭīrāṇāṃ sahasraṃ sumanoharam
sugandhi puṣpa-śayyānāṃ sahasraṃ candanokṣitam /
dvāra-pālaṃ ca tatraiva maṇi-bhadraṃ bhayaṃkaram
tri-śūla-paṭṭiśa-dharaṃ vyāghra-carmāmbaraṃ param /
taṃ saṃbhāṣya vilokyaivaṃ dvitīya-dvāram īpsitam
jagāma ca muni-śreṣṭho dadarśa citram uttamam /
kadambānāṃ samūhaṃ ca tan-mūlaṃ ca manoharam
ratna-bhitti-samāyuktaṃ kālindī-kūlam uttamam /
snātaṃ gopī-samūhaṃ ca nagna-sarvāṅgam adbhutam
kadambāgre ca śrī-kṛṣṇaṃ vastra-puñja-karaṃ param /
tatraiva śūla-hastaṃ ca mahā-kālaṃ dadarśa ca
kṛpāluṃ dvāra-pālaṃ taṃ saṃbhāṣya nārado muniḥ /
prayayau śīghra-gāmī sa tṛtīya-dvāram uttamam
dadarśa tatra purataḥ kṛtrimaṃ vaṭa-mūlakam /
gopānāṃ ca samūhaṃ ca pītambara-dharaṃ param
bāla-krīḍāṃ ca kurvantaṃ tan-madhye kṛṣṇam uttamam /
brāhmaṇībhiḥ pradattam ca bhuktavantaṃ supāyasam
kurvantaṃ ca samādhānaṃ muneḥ vāma-kareṇa ca /
gṛhītvā tad-anujñāṃ ca caturthaṃ dvāram īpsitam
prayayau brahma-putraś ca dadarśa citram uttamam /
govardhanaṃ parvataṃ ca tatra kṛṣṇa-kara-sthitam
gokulaṃ gokula-sthānāṃ gopīnāṃ caiva rakṣaṇam /
vyākulaṃ gokulaṃ bhītaṃ śakra-vṛṣṭi-bhayena ca
abhayaṃ dattavantaṃ ca kṛṣṇaṃ dakṣa-kareṇa ca /
nandinaṃ dvāra-pālaṃ ca śūla-hastaṃ ca sasmitam
vilokya prayayau vipraḥ pañcamaṃ dvāṛam uttamam /
nānā-kṛtima-citrāḍhyaṃ vīra-bhadrānvitaṃ param
tatraiva nīpa-mūlaṃ ca yamunākulam eva ca /
kālīya-damanaṃ tatra kṛtimaṃ ca dadarśa ḥa
tad dṛṣṭvā sasmitas tuṣṭaḥ ṣaṣṭa-dvāṛaṃ jagāma saḥ /
dvāre niyuktaṃ bālaṃ ca śūla-hastaṃ catur-bhujam
ratna-siṃhāsana-sthaṃ ca sasmitaṃ sva-gaṇādhipam /
dadarśa citraṃ tatraiva mathurā-gamanaṃ hareḥ
gopikānāṃ vilāpaṃ ca yaśodā-nandayos tathā /
vyākulaṃ gokulaṃ cāpi ratha-sthaṃ śaraṇaṃ harim
//
akrūraṃ ca tathā nandaṃ nirānandaṃ śucākulam /
tad dṛṣṭvā saptama-dvāraṃ dvāra-pālaṃ dadarśa saḥ
citraṃ kautuka-yuktaṃ ca mathurāyāḥ praveśanam /
sabalaṃ gopa-sahitaṃ śrī-kṛṣṇaṃ prakṛteḥ param
mathurā-nāgarībhiś ca bālakair vānirargalaiḥ /
vīkṣantaṃ sādaraṃ sarvair nagara-sthair manoharam
dhanur bhaṅgaṃ tathā śaṃbhoḥ kaṃsādi-nidhanādikam /
sabhāryaṃ vasudevaṃ ca nigaḍān muktam īpsitam
dvāre niyuktaṃ deveśaṃ gaṇeśaṃ gaṇa-saṃyutam /
dhyāna-sthaṃ ca vibhāntaṃ ca śuddha-sphaṭika-mālayā
japantaṃ paramaṃ śuddhaṃ brahma-jyotiḥ sanātanam /
nirliptaṃ nirguṇaṃ kṛṣṇaṃ paramaṃ prakṛteḥ param
dṛṣṭvā taṃ ca sura-śreṣṭhaṃ muni-śreṣṭho 'pi nāradaḥ /
sāma-vedokta-stotreṇa puṣṭāva parameśvaram /
sāśru-netraḥ pulakito bhakti-namrātmakaṃdharaḥ
atha gaṇapati-stotram
bho gaṇeśa sura-śreṣṭha lambodara parāt para /
heramba maṅgalārambha gaja-vaktra tri-locana
muktida śubhada śrīda śrīdhara-smaraṇe rata /
paramānanda parama pārvatī-nandana svayam
sarvatra pūjya sarveśa jagat-pūjya mahā-mate /
jagad-guro jagan-nātha jagad-īśa namo 'stu te
yat-pūjā sarva-parato yaḥ stutaḥ sarva-yogibhiḥ /
yaḥ pūjitaḥ surendraiś ca munīndrais taṃ namāmy aham
paramārādhanenaiva kṛṣṇasya paramātmanaḥ /
puṇyakena vratenaiva yaṃ prāpa pārvatī satī
taṃ namāmi sura-śreṣṭhaṃ sarva-śreṣṭhaṃ gariṣṭhakam /
jñāni-śreṣṭhaṃ variṣṭhaṃ ca taṃ namāmi gaṇeśvaram
ity evam uktvā devarṣis tatraivāntar dadhe vibhuḥ /
nāradaḥ prayayau śīghram īśvarābhyantaraṃ mudā
idaṃ lambodara-stotraṃ nāradena kṛtaṃ purā /
pūjā-kāle paṭhen nityaṃ jayas tasya pade pade
saṃkalpitaṃ paṭhed yo hi varṣam ekaṃ susaṃyataḥ /
viśiṣṭa-putraṃ labhate paraṃ kṛṣṇa-parāyaṇam
yaśasvinaṃ ca vidvāṃsaṃ dhaninaṃ cira-jīvinam /
vighna-nāśo bhavet tasya mahaiśvaryaṃ yaśo 'malam /
ihaiva ca sukhaṃ bhaktyānte yāti hareḥ padam
Original text: Jñānāmṛtasārasaṃhitā (also called “Nāradapañcarātra”) · Data entry n.n. · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0