Language

ENहिગુ
Scripture Library

Jñānāmṛtasārasaṃhitā · Chapter 1.7

1.7.1

iti śrī-nārada-pañca-rātre jñānāmṛta-sāre prathmaika-rātre
lomaśa-nārada-saṃvāde ṣaṣṭho 'dhyāyaḥ
prathamaika-rātre saptamo 'dhyāyaḥ
saṃbhāṣya lomaśaṃ tasmāj jagāma nārado muniḥ /
puṣpa-bhadrā-nadī-tīram atīva sumanoharam

1.7.2

yatrāste śṛṅga-kūṭaś ca śuddha-sphaṭika-sannibhiḥ /
nānā-vṛkṣa-samāyuktais tribhir anyaiḥ sarovaraiḥ

1.7.3

haṃsakāraṇḍavākīrṇair bhramarair dhvani-sundaraiḥ /
puṃs-kokila-ninādaiś ca santataṃ sumanoharaiḥ

1.7.4

śaitya-saugandhya-māndhyaiś ca vāyubhiḥ surabhī-kṛtaiḥ /
samādhi-yukto yatrāste mārkaṇḍeyo mahā-muniḥ

1.7.5

sa munir nāradaṃ dṛṣṭvā bhaktyā ca praṇanāma ca /
papraccha kuśalaṃ śāntaṃ śāntaḥ sattva-guṇāśrayaḥ

1.7.6

mārkaṇḍeyo uvāca
adya me saphalaṃ janma jīvanaṃ cātisārthakam /
mamāśrame puṇya-rāśir brahma-putraś ca nāradaḥ

1.7.7

aho devarṣi-pravaro dīptamān brahma-tejasā /
kva yāsi kuta āyāsi kiṃ te manasi vartate

1.7.8

mānasaṃ prāṇinām eva sarva-karmaika-kāraṇam /
manonurūpaṃ vākyaṃ ca vākyena prasphuṭaṃ manaḥ

1.7.9

muneś ca vacanaṃ śrutvā vīṇā-pāṇi svam īpsitam /
uvāca sasmitaṃ śāntaṃ vacaḥ satyaṃ sudhopamam

1.7.10

nārada uvāca
he bandho yāmi kailāsaṃ jñānārthaṃ jñānināṃ varam /
draṣṭuṃ mahā-devaṃ ca praṇāmaṃ kartum īśvaram

1.7.11

pūjāṃ gṛhītvā cety uktvā prayayau nārado muniḥ /
mārkaṇḍeyaś ca śokārtaḥ sadvicchedaḥ sudāruṇaḥ

1.7.12

himālayaṃ ca durlaghyaṃ vilaghyaṃ caiva līlayā /
svarga-mandākinī-tīraṃ kailāsaṃ prayayau muniḥ

1.7.13

dadarśa vaṭa-vṛkṣaṃ ca yojanāyatam ucchritam /
śobhitaṃ śatakaiḥ skandhaiḥ rakta-pakva-phalānvitaiḥ

1.7.14

susnigdhaiḥ sundaraiḥ ramyai ramya-pakṣīndra-saṃkulaiḥ /
siddhendraiś ca munīndraiś yogīndraiḥ pariśobhitam

1.7.15

praṇatāṃs tāṃś ca saṃbhāṣya pārvatī-kānanaṃ yayau /
sundaraṃ vartulākāraṃ catur-yojanam īpsitam

1.7.16

śobhitaṃ sundarai ramyaiḥ saptabhiś ca sarovaraiḥ /
śaśvan-madhukarāsakta-padma-rāji-virājitaiḥ

1.7.17

nīla-raktotpala-dala-paṭalaiḥ pariśobhitaiḥ /
puṣpodyānaiś ca śatakaiḥ puṣpitaiḥ sumanoharaiḥ

1.7.18

mallikā-mālatī-kunda-yūthikā-mādhavī-latā /
ketakī-campakāśoka-mandāraka-virājikā

1.7.19

nāga-punnāga-kuṭajapāṭalājñiṇṭjñijjñikā /
viṣṇu-krāntā ca tulasī śophalī saptalā tathā

1.7.20

eteṣāṃ ca samūhaiś ca puṣpa-vallī-virājitaiḥ /
āmrair āmrātakais tālanārikelaiḥ piyālakaiḥ

1.7.21

kharjūraiś ca guvākaiś ca palāsair jambubhis tathā /
dāḍimbaiś cāpi jambīrair nimbaiś caiva vaṭais tathā

1.7.22

karañjair vadarībhiś ca paritaḥ śrī-phalojjvalaiḥ /
kadambānāṃ kadambaiś ca tintiṇḍīnāṃ kadambakaiḥ

1.7.23

aśvatthaiḥ saralaiḥ śālaiḥ śālmalīnāṃ samūhakaiḥ /
vaṭa-śākhoṭakaiḥ kundaiḥ śaṃgubhiḥ sapta-parṇakaiḥ

1.7.24

picchilaiḥ parṇa-śālaiś ca gambhāribhiś ca valgukaiḥ /
hiṅgulair añjanair valkair bhūrja-patraiḥ sapatrakaiḥ

1.7.25

anyaiś ca durlabhair vanyaiḥ puṣpa-patrair virājitam /
kalpa-vṛkṣaiḥ pārijātaiś cāru-candana-pallavaiḥ

1.7.26

susnigdha-sthala-padmaiś ca citritair bhūmi-campakaiḥ /
anyaiś ca durlabhair vanyaiḥ puṣpa-patrair vibhūṣitam

1.7.27

siṃhendraiḥ śarabhendraiś ca gajendrair gaṇḍakendraiḥ /
śārdūlendraiś ca mahiṣair aśvaiś ca vanya-śūkaraiḥ

1.7.

śallakair ballakair markaiḥ kūṭaiś ca śaśakaiḥ śakaiḥ /
kṛṣṇa-sāraiś ca hariṇaiś camarī-cāmarojjvalam

1.7.29

28 //
puṃs-kokola-kulānāṃ ca gānaiś ca virājitam /
mattānāṃ pallava-sthānāṃ mādhaveṣu manoharam

1.7.30

śukānāṃ rāja-haṃsānāṃ mayūrāṇāṃ ca putrakaiḥ /
kṣema-karī-khañjanānāṃ rājibhiś ca manoharam

1.7.31

harit-pīta-rakta-kṛṣṇa-supakva-phala-patrakaiḥ /
susnigdhākṣata-patraiś ca nūtanair abhibhūṣitam

1.7.32

hiṃsā-bhayādi-rahitaṃ sarveṣāṃ paśu-pakṣiṇāṃ /
parasparaṃ ca suprītaṃ hiṃsrāṇāṃ kṣudra-jantubhiḥ

1.7.33

tatra krīḍā-sthalaṃ ramyaṃ pārvatī-parameśayoḥ /
munīndrair indra-nīlaiś ca padma-rāgaiḥ pariṣkṛtam

1.7.34

krośāyataṃ parimitaṃ vartulaṃ candra-vimbavat /
amlāna-rambhā-stambhānāṃ lakṣa-lakṣaiś ca veṣṭitam

1.7.35

citritaṃ sūkṣma-sūtrāktair nūtanair abhibhūṣitam /
nūtanākṣata-patraiś ca lalitaiḥ pariśobhitam

1.7.36

rakta-pītāsitaiḥ snigdhair amlānaiḥ sumanoharaiḥ /
paritaḥ paritaḥ śaśvan mālājālair vibhūṣitam

1.7.37

śayyā-bhūtaṃ sutalpaiś ca snigdha-campaka-candanaiḥ /
puṣpa-candana-yuktena vāyunā surabhī-kṛtam

1.7.38

kastūrī-kuṅkamāsakta-sugandhi-candanaiḥ sitaiḥ /
mārjitaṃ citritaṃ citraiḥ parito raṅga-vastubhiḥ

1.7.39

dṛṣṭvā tad adbhutaṃ śīghraṃ prayayau svar-ṇadīṃ muniḥ /
śuddha-sphaṭika-saṃkāsāṃ sarva-pāpa-vināśinīm

1.7.40

bhavābdhighora-taraṇe taraṇīṃ nityanūtanām /
kṛṣṇa-pāda-prasūtāṃ ca jagat-pūjyāṃ pati-vratāṃ

1.7.41

snāṭvā kṛṣṇaṃ ca saṃpūjya paramātmānam īśvaram /
prakṛteḥ parimiṣṭaṃ ca nirliptaṃ nirguṇaṃ param

1.7.42

sākṣiṇaṃ karmaṇām eva brahma jyotiḥ sanātanam /
prayayau purato ramyaṃ rāja-mārgaṃ dadarśa saḥ

1.7.43

maṇibhiḥ sphaṭikākārair amalair bahu-mūlyakaiḥ /
pariṣkṛtaṃ ca sarvatra nirmitaṃ viśva-karmaṇā

1.7.44

satāṃ puṇyavatāṃ dṛṣṭam adṛṣṭaṃ kṛta-pāpinām /
dhanuḥ śataṃ parimitaṃ citra-rāji-virājitam

1.7.45

dadhyaṃ sarvāśramāntaṃ ca prakhyāt koṭi-guṇottaram /
rathaṃ dadarśa purato manoyāyi manoharam

1.7.46

amūlya-ratna-nirmāṇa-vimāṇa-sāra-sundaram /
dhanur lakṣaṃ parimitaṃ parito vartulākṛtam

1.7.47

ūrdhva-sthitam ūrdhva-gaṃ ca sahasra-cakra-saṃyutam /
dhanur lakṣo 'pi sūtaṃ ca vahni-śuddhāṃśukānvitam

1.7.48

hīrāsāra-vinirmāṇaṃ sucāru-kalaśojjvalam /
ratna-pradīpa-dīptāḍhyaṃ ratna-darpaṇa-bhūṣitam

1.7.49

muktāśukti-nibaddhaiś ca śobhitaṃ śveta-cāmaraiḥ /
māṇikya-sāra-hāreṇa maṇi-rājair virājitam

1.7.50

pārijāṭa-prasūtānāṃ māyājālaiḥ pariṣkṛtam /
grīṣma-madhyāhna-mārtaṇḍaṃ sahasra-sadṛśojjvalam

1.7.51

īśvarecchā-vinirmāṇaṃ kāma-puraṃ ca kāminām /
sarva-bhoga-samāviṣṭaṃ kalpa-vṛkṣa-paraṃ varam

1.7.52

sasakta-citritai ramyai rati-mandira-sundaraiḥ /
golokād āgataṃ pūrvaṃ krīḍārthaṃ śaṅkarasya ca

1.7.53

vivāhe pariniṣpanne pārvatī-parameśayoḥ /
rathaṃ dṛṣṭvā ca prayayau kiyad dūraṃ mahā-muniḥ

1.7.54

atīva ramyaṃ ruciraṃ dadarśa śaṅkarāśramam /
ratnendra-sāra-nirmāṇaṃ śiviraiḥ śata-koṭibhiḥ

1.7.55

mitais tasmāt śata-guṇais tatra sundara-mandiraiḥ /
yuktaṃ ratna-kapāṭaiś ca ratna-dhātu-vicitritaiḥ

1.7.56

parama-stambha-sopānair vajra-miśrair vibhūṣitam /
dadarśa śiviraṃ śambhoḥ parikhābhis tribhir yutam

1.7.57

durlaghyābhirā-mitrāṇāṃ sugamyābhiḥ satām aho /
prakāraiś ca tribhir yuktaṃ dhanur lakṣocchritaṃ suta

1.7.58

sammitaṃ saptabhir dvārair nānā-rakṣaka-rakṣitaiḥ /
dhanuḥ-śata-sahasraṃ ca caturasraṃ ca sammitam

1.7.59

amūlya-ratna-nirmāṇaṃ catuḥ-śālā-śatair yutam /
atīva ramyaṃ purato pura-dvāraṃ dadarśa saḥ

1.7.60

purato ratna-bhittau ca kṛtrimaṃ ca suśobhitam /
puṇyaṃ vṛndāvanaṃ ramyaṃ tan-madhye rāsa-maṇḍalam

1.7.61

sarvatra rādhā-kṛṣṇaṃ ca pratyekaṃ rati-mandire /
ramyaṃ kuñja-kuṭīrāṇāṃ sahasraṃ sumanoharam

1.7.62

sugandhi puṣpa-śayyānāṃ sahasraṃ candanokṣitam /
dvāra-pālaṃ ca tatraiva maṇi-bhadraṃ bhayaṃkaram

1.7.63

tri-śūla-paṭṭiśa-dharaṃ vyāghra-carmāmbaraṃ param /
taṃ saṃbhāṣya vilokyaivaṃ dvitīya-dvāram īpsitam

1.7.64

jagāma ca muni-śreṣṭho dadarśa citram uttamam /
kadambānāṃ samūhaṃ ca tan-mūlaṃ ca manoharam

1.7.65

ratna-bhitti-samāyuktaṃ kālindī-kūlam uttamam /
snātaṃ gopī-samūhaṃ ca nagna-sarvāṅgam adbhutam

1.7.66

kadambāgre ca śrī-kṛṣṇaṃ vastra-puñja-karaṃ param /
tatraiva śūla-hastaṃ ca mahā-kālaṃ dadarśa ca

1.7.67

kṛpāluṃ dvāra-pālaṃ taṃ saṃbhāṣya nārado muniḥ /
prayayau śīghra-gāmī sa tṛtīya-dvāram uttamam

1.7.68

dadarśa tatra purataḥ kṛtrimaṃ vaṭa-mūlakam /
gopānāṃ ca samūhaṃ ca pītambara-dharaṃ param

1.7.69

bāla-krīḍāṃ ca kurvantaṃ tan-madhye kṛṣṇam uttamam /
brāhmaṇībhiḥ pradattam ca bhuktavantaṃ supāyasam

1.7.70

kurvantaṃ ca samādhānaṃ muneḥ vāma-kareṇa ca /
gṛhītvā tad-anujñāṃ ca caturthaṃ dvāram īpsitam

1.7.71

prayayau brahma-putraś ca dadarśa citram uttamam /
govardhanaṃ parvataṃ ca tatra kṛṣṇa-kara-sthitam

1.7.72

gokulaṃ gokula-sthānāṃ gopīnāṃ caiva rakṣaṇam /
vyākulaṃ gokulaṃ bhītaṃ śakra-vṛṣṭi-bhayena ca

1.7.73

abhayaṃ dattavantaṃ ca kṛṣṇaṃ dakṣa-kareṇa ca /
nandinaṃ dvāra-pālaṃ ca śūla-hastaṃ ca sasmitam

1.7.74

vilokya prayayau vipraḥ pañcamaṃ dvāṛam uttamam /
nānā-kṛtima-citrāḍhyaṃ vīra-bhadrānvitaṃ param

1.7.75

tatraiva nīpa-mūlaṃ ca yamunākulam eva ca /
kālīya-damanaṃ tatra kṛtimaṃ ca dadarśa ḥa

1.7.76

tad dṛṣṭvā sasmitas tuṣṭaḥ ṣaṣṭa-dvāṛaṃ jagāma saḥ /
dvāre niyuktaṃ bālaṃ ca śūla-hastaṃ catur-bhujam

1.7.77

ratna-siṃhāsana-sthaṃ ca sasmitaṃ sva-gaṇādhipam /
dadarśa citraṃ tatraiva mathurā-gamanaṃ hareḥ

1.7.78

gopikānāṃ vilāpaṃ ca yaśodā-nandayos tathā /
vyākulaṃ gokulaṃ cāpi ratha-sthaṃ śaraṇaṃ harim

1.7.79

//
akrūraṃ ca tathā nandaṃ nirānandaṃ śucākulam /
tad dṛṣṭvā saptama-dvāraṃ dvāra-pālaṃ dadarśa saḥ

1.7.80

citraṃ kautuka-yuktaṃ ca mathurāyāḥ praveśanam /
sabalaṃ gopa-sahitaṃ śrī-kṛṣṇaṃ prakṛteḥ param

1.7.81

mathurā-nāgarībhiś ca bālakair vānirargalaiḥ /
vīkṣantaṃ sādaraṃ sarvair nagara-sthair manoharam

1.7.82

dhanur bhaṅgaṃ tathā śaṃbhoḥ kaṃsādi-nidhanādikam /
sabhāryaṃ vasudevaṃ ca nigaḍān muktam īpsitam

1.7.83

dvāre niyuktaṃ deveśaṃ gaṇeśaṃ gaṇa-saṃyutam /
dhyāna-sthaṃ ca vibhāntaṃ ca śuddha-sphaṭika-mālayā

1.7.84

japantaṃ paramaṃ śuddhaṃ brahma-jyotiḥ sanātanam /
nirliptaṃ nirguṇaṃ kṛṣṇaṃ paramaṃ prakṛteḥ param

1.7.85

dṛṣṭvā taṃ ca sura-śreṣṭhaṃ muni-śreṣṭho 'pi nāradaḥ /
sāma-vedokta-stotreṇa puṣṭāva parameśvaram /
sāśru-netraḥ pulakito bhakti-namrātmakaṃdharaḥ

1.7.86

atha gaṇapati-stotram
bho gaṇeśa sura-śreṣṭha lambodara parāt para /
heramba maṅgalārambha gaja-vaktra tri-locana

1.7.87

muktida śubhada śrīda śrīdhara-smaraṇe rata /
paramānanda parama pārvatī-nandana svayam

1.7.88

sarvatra pūjya sarveśa jagat-pūjya mahā-mate /
jagad-guro jagan-nātha jagad-īśa namo 'stu te

1.7.89

yat-pūjā sarva-parato yaḥ stutaḥ sarva-yogibhiḥ /
yaḥ pūjitaḥ surendraiś ca munīndrais taṃ namāmy aham

1.7.90

paramārādhanenaiva kṛṣṇasya paramātmanaḥ /
puṇyakena vratenaiva yaṃ prāpa pārvatī satī

1.7.91

taṃ namāmi sura-śreṣṭhaṃ sarva-śreṣṭhaṃ gariṣṭhakam /
jñāni-śreṣṭhaṃ variṣṭhaṃ ca taṃ namāmi gaṇeśvaram

1.7.92

ity evam uktvā devarṣis tatraivāntar dadhe vibhuḥ /
nāradaḥ prayayau śīghram īśvarābhyantaraṃ mudā

1.7.93

idaṃ lambodara-stotraṃ nāradena kṛtaṃ purā /
pūjā-kāle paṭhen nityaṃ jayas tasya pade pade

1.7.94

saṃkalpitaṃ paṭhed yo hi varṣam ekaṃ susaṃyataḥ /
viśiṣṭa-putraṃ labhate paraṃ kṛṣṇa-parāyaṇam

1.7.95

yaśasvinaṃ ca vidvāṃsaṃ dhaninaṃ cira-jīvinam /
vighna-nāśo bhavet tasya mahaiśvaryaṃ yaśo 'malam /
ihaiva ca sukhaṃ bhaktyānte yāti hareḥ padam

Original text: Jñānāmṛtasārasaṃhitā (also called “Nāradapañcarātra”) · Data entry n.n. · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0

Esc