Language

ENहिગુ
Scripture Library

Jñānāmṛtasārasaṃhitā · Chapter 1.4

1.4.1

iti śrī-nārada-pañca-rātre jñānāmṛta-sāre prathamaika-rātre brahma-sanat-kumāra-saṃvāde śrī-kṛṣṇa-mahimopālambhanaṃ nāma tṛtīyo 'dhyāyaḥ
prathamaika-rātre caturtho 'dhyāyaḥ
brahmovāca
brāhmaṇasya stavaṃ śrutvā parituṣṭo janārdanaḥ /
kṛpāṃ cakāra bhagavān bhakteśo bhakta-vatsalaḥ

1.4.2

etasminn antare tatra bhagavān nanda-nandanaḥ /
nārāyaṇarṣiḥ kṛpayā cājagāma sarovaram

1.4.3

dadarśa brāhmaṇa-vaṭuṃ tam eva muni-puṅgavam /
tejasā sukha-dṛśyena sundaraṃ sumanoharam

1.4.4

pīta-vastra-parīdhānaṃ navīna-jalada-prabham /
candanokṣita-sarvāṅgaṃ vana-mālā-vibhūṣitam

1.4.5

prasanna-vadanaṃ śuddhaṃ sasmitaṃ sarva-pūjitam /
vibhāntaṃ ca japantaṃ śuddha-sphaṭika-mālayā

1.4.6

dṛṣṭvā nanāma sahasā śirasā vipra-puṅgavaḥ /
śubhāśiṣaṃ dadau tasmai datvā śirasi hastakam

1.4.7

tam uvāca muni-śreṣṭhaḥ kṛpayā dīna-vatsalaḥ /
hitaṃ tathyaṃ nīti-sāraṃ pariṇāma-sukhāvaham

1.4.8

śrī-nārāyaṇarṣir uvāca
aye vipra mahā-bhāga saphalaṃ jīvanaṃ tava /
yasmin kule ca jāto 'si tad-dhanyaṃ supraśaṃsitam

1.4.9

bhaja tvaṃ paramānandaṃ sānandaṃ nanda-nandanam /
dhruvaṃ yāsyasi golokaṃ paramānandam īpsitam

1.4.10

tat kulaṃ pāvanaṃ dhanyaṃ yaśasyaṃ ca nirāpadam /
yasmin svayaṃ bhavān jātaḥ puṇyaḥ kṛṣṇa-parāyaṇaḥ

1.4.11

naivedyaṃ patitaṃ mārge jīrnaṃ śvāpada-bhakṣitam /
bhuktvā tavaiṣā buddhiś ca kṛṣṇa-bhaktir babhūva ca

1.4.12

kṛṣṇa-naivedya-māhātmyaṃ ko vatsa kathituṃ kṣamaḥ /
yad vaktuṃ na hi śaktāś ca vedāś catvāra eva ca

1.4.13

varaṃ vṛṇuṣva bhadraṃ te subhadra dvija-puṅgava /
sarvaṃ dātum ahaṃ śakto yat te manasi vāñcchitam

1.4.14

nārāyaṇa-vacaḥ śrutvā tam uvāca śiṣuḥ svayam /
punaḥ kampita-sarvāṅgaḥ sāśru-netraḥ puṭāñjaliḥ

1.4.15

subhadra uvāca
dehi me kṛṣṇa-pādābje dṛḍhaṃ bhaktiṃ sudurlabham /
tad-dāsyaṃ tat-pade vāsaṃ jarā-mṛtyu-haraṃ param

1.4.16

anyaṃ varaṃ na gṛhṇāmi na me kiṃcit prayojanam /
nāhaṃ varārthī kāmī ca rāgī vetana-bhug yathā

1.4.17

nārāyaṇarṣir uvāca
śrī-kṛṣṇo yasya bhaktiś ca tasyātra kiṃ sudurlabham /
aṇimādika-dva-triṃśat-siddhiḥ kara-tale parā

1.4.18

nirvikalpo dadāty asya naiva gṛhṇāti vaiṣṇavaḥ /
animittāṃ harer bhaktiṃ bhaktā vāñcchanti santatam

1.4.19

gṛhāṇa mantraṃ kṛṣṇasya paraṃ kalpa-taruṃ varam /
bhaktidaṃ dāsyadaṃ śuddhaṃ karma-mūla-nikṛntanam

1.4.20

lakṣmīr māyā-kāma-bījaṃ ṅe 'ntaṃ kṛṣṇa-padaṃ tathā /
vahni-jāyānta-mantraṃ ca mantra-rājaṃ manoharam

1.4.21

ity evam uktvā tat-karṇe kathayām āsa dakṣiṇe /
vāra-trayaṃ muni-śreṣṭhaḥ śuddha-bhāvena putraka

1.4.22

yena stotreṇa tuṣṭāva subhadraḥ parameśvaram /
ājñāṃ cakāra sa ṛṣis tad eva paṭhituṃ mudā

1.4.23

kavacaṃ ca dadau tasmai jagan-maṅgala-maṅgalam /
dhyānaṃ ca sāma-vedoktaṃ sarva-pūjā-vidhi-kramam

1.4.24

harer dāsyaṃ ca tad-bhaktir goloka-vāsam īpsitam /
janma-dvayāntare caiva karma-bhoga-kṣaye sati

1.4.25

subhadra uvāca
satyaṃ kuru mahā-bhāga varaṃ me yadi dāsyasi /
varaṃ vṛṇomi tat paścāt yan me manasi vāñcchitam

1.4.26

nārāyaṇarṣir uvāca
oṃ satyaṃ vatsa dāsyāmi varaṃ vṛṇu yathepsitam /
mamāśakyaṃ nāsti kiṃcit dātāhaṃ sarva-sampadām

1.4.27

subhadra uvāca
kaṇṭhe te kiṃ ca kavacaṃ kasya vā sarva-pūjitam /
amūlya-ratna-guṭikā-yuktaṃ ca sumanoharam

1.4.28

kavacaṃ dehi me deva sva-satya-rakṣaṇaṃ kuru /
viprasya vacanaṃ śrutvā śuṣka-kaṇṭhauṣṭhātālukaḥ

1.4.29

vaktuṃ na śaktas tad vākyaṃ dadhyau kṛṣṇa-padāmbujam /
pradadau guṭikāṃ tasmai novāca kavacaṃ muniḥ

1.4.30

tam uvāca maharṣiś ca vituṣṭaś conmanāḥ suta /
vatsa krodho hi devasya varaṃ tulyaṃ ca vāñcchitam

1.4.31

nārāyaṇarṣir uvāca
triṃṣat-sahasra-varṣaṃ ca bhuṅkṣva rājyaṃ sudurlabham /
labhasva durlabhāṃ lakṣmīṃ māyayā mohito bhava

1.4.32

mad-iṣṭa-deva-kavacaṃ gṛhītaṃ yena hetunā /
sapta-kalpānta-jīvasya paratra ca bhaviṣyati

1.4.33

sucireṇaiva kālena golokaṃ ca prāyasyasi /
pare mṛkaṇḍu-putras tvaṃ mārkaṇḍeyo bhaviṣyasi

1.4.34

mayā dattaṃ ca kavacaṃ tvāṃ ca rakṣati putraka /
tava kaṇṭhe sthitiś cāśya prati janmani janmani

1.4.35

punaś ca guṭikā-yuktaṃ kṛtvā ca kavacaṃ muniḥ /
gale dadhāra bhaktyā ca tad-bhakto dharma-nandanaḥ

1.4.36

varaṃ datvā ca sa munir yayau gehaṃ sa unmanāḥ /
viprāya kavacaṃ datvā naṣṭa-vatsā gaur yathā

1.4.37

bhrātrā nareṇa pitrā ca dharmeṇa ca mahātmanā /
mātrā mūrtyā ca patnyā ca śāntyā ca bhartsito muniḥ

1.4.38

vipraḥ samprāpya kavacaṃ mantraṃ kalpa-taruṃ param /
sarovarāt samutthāya prajvalan brahma-tejasā

1.4.39

kṣaṇaṃ tasthau saras-tīre vaṭa-mūle manohare /
jajāpa paramaṃ mantraṃ sampūjya jagad-īśvaram

1.4.40

atha tat-tāta-vipro hi samanviṣya sutaṃ ciram /
gatvā ca sva-gṛhaṃ duḥkhī śokārtaḥ sa ruroda ca

1.4.41

samudyatā tanuṃ tyaktuṃ tan-mātā putra-vārtayā /
na tatyāja tanuṃ vipro dṛṣṭvā susvapnam uttamam

1.4.42

vipro viprā gṛhaṃ tyaktvā putrānveṣaṇa-pūrvakam /
prayayau kānanaṃ ghoraṃ sarvaiś ca bāndhavaiḥ sahaḥ

1.4.43

sarvaṃ vanaṃ samanviṣya prayayus te sarovaram /
dadṛśus te śiśuṃ gṛhyaṃ sūryābhaṃ vaṭa-mūlake

1.4.44

cucumba gaṇḍaṃ putrasya vipro viprā ca sāradam /
āśiśleṣa krameṇaiva mātā tātaḥ punaḥ punaḥ

1.4.46

putraś ca sarva-vṛttāntaṃ kathayām āsa sādaram /
śrutvā putrasya vipraś ca viprā bāndhavas tathā // Jss_1,4. 45 //
yayuḥ sarve sva-deśaṃ ca paramāhlāda-mānasāḥ /
candra-bhāgāṃ samuttīrya viveśa nagaraṃ param

1.4.47

nagara-stho nṛpendraś ca dṛṣṭvā tejasvinaṃ śiśum /
dadau tasmai sva-kanyāṃ ca ratnālaṅkāra-bhūṣitam

1.4.48

yuvatīṃ sundarīṃ śyāmāṃ tapta-kañcana-saṃnibhām /
pati-vratāṃ mahā-bhāgāṃ sundarīṃ kamalākalāṃ

1.4.49

gajendrāṇāṃ sahasraṃ ca pradadau yautukaṃ mudā /
aśvānāṃ daśa-lakṣaṃ ca ratnānāṃ ca sahasrakam

1.4.50

dāsīnāṃ niṣka-kaṇṭhīnāṃ saundarīṇāṃ sahasrakam /
vastra-ratna-sahasraṃ ca bahu-mūlyaṃ sudurlabham

1.4.51

dāsānāṃ ca sahasraṃ ca padātīnāṃ tri-lakṣakam /
daśa-lakṣaṃ suvarṇaṃ ca ratna-mālāṃ sudurlabhām

1.4.52

datvā tasmai ca kanyāṃ ca ruroda ca sabhāryakaḥ /
rājā ca kanyayā sārdhaṃ prayayau vipra-mandiram

1.4.53

gatvā cāpi kiyad dūraṃ dadarśa nagaraṃ nṛpaḥ /
atīva sundaraṃ ramyaṃ vijitya cāmarāvatīm

1.4.54

śuddha-sphaṭika-saṃkāśaṃ ratna-sāra-vinirmitam /
tri-koṭi-caṭṭālikā-gehaṃ nava-koṭi-sumandiram

1.4.55

sapta-prākāra-yuktaṃ ca parikhā-traya-samyuktam /
durlaṅghyam ati-durgamyaṃ ripūṇām api putraka

1.4.56

śiśoś ca svāśramaṃ ramyaṃ sad-ratna-sāra-nirmitam /
sphurat vajra-kapāṭaṃ ca ratnendra-kalaśānvitam

1.4.57

sad-ratna-darpaṇāir dīpaṃ ratna-kumbhair virājitam /
prāṅgaṇaṃ ratna-sārāḍhyaṃ ratna-sopāna-śobhitam

1.4.58

manoharaṃ rāja-mārgaṃ sindūrādi-pariṣkṛtam /
prākāraṃ maṇi-bhūṣāḍhyam uccair ākāśa-sparśi ca

1.4.59

jagāma vismayaṃ rājā dṛṣṭvā nagaram uttamam /
pitrā mātrā saha śiśur vismayaṃ ca yayau mudā

1.4.60

gajendrāṇāṃ tri-lakṣaṃ ca śvānāṃ śata-lakṣakam /
catur-guṇaṃ padātīnām āyayus te 'py anuvrajam

1.4.61

vāraṇendraṃ puras kṛtya veśyāṃ ca nartakaṃ tathā /
dvijāṃś ca pūrṇa-kumbhāṃś ca pati-putravatīṃ satīṃ

1.4.62

mahā-pātraḥ śiśuṃ dṛṣṭvā gajendropari-saṃsthitam /
mūrdhnā nanāma vegenāpy avaruhya gajād api

1.4.63

śiśuṃ praveśayāṃ āsa ratna-nirmāṇa-mandiram /
ratna-siṃhāsanaṃ tasmai pradadau sādaraṃ mudā

1.4.64

kanyā-dātre ca pitre ca mātre ca sādaraṃ mudā /
ratna-siṃḥāsanaṃ ramyaṃ pradadau pātra eva ca

1.4.65

śiśum siṣeva pātraś ca svayaṃ ca śveta-cāmaraiḥ /
dadhāra ratna-chatraṃ ca hīrāhāra-pariṣkṛtam

1.4.66

uvāsa sa sa-bhāryāṃ ca sudharmyāṃ mahendravat /
śvasuraś ca yayau gehaṃ śiśunā ca puraskṛtaḥ

1.4.67

triṃśat-sahasra-varṣaṃ ca rājā rājyaṃ cakāra saḥ /
kālāntare tat-pitā ca vane vyāghreṇa bhakṣitaḥ

1.4.68

pati-vratā mahā-bhāgā mātā saha-mṛtā suta /
ratna-yānena ramyeṇa sa-strīkaḥ kṛṣṇa-mandiram

1.4.69

prayayau sādaraṃ vipraḥ kṛṣṇa-naivedya-bhakṣaṇāt /
tad-asthi bhuktvā vyāghraś ca pūtaḥ sadyaś ca sāṃpratam

1.4.70

tābhyāṃ sārdhaṃ ca prayayau golokaṃ sumanoharam /
śiśur dehaṃ parityajya himādrau svar-ṇadī-taṭe

1.4.71

datvā putrāya rājyaṃ ca svargād api sudurlabham /
mṛkaṇḍu-patnī-garbhe ca lebhe janma sva-karmaṇā

1.4.72

mārkaṇḍeyo muni-śreṣṭho babhūva para-janmani /
sapta-kalpānta-jīvī ca nārāyaṇa-vareṇa saḥ

1.4.73

babhūva sāṃprataṃ vipraḥ kṛṣṇa-naivedya-bhakṣaṇāt /
śva-bhakṣitaṃ ca naivedyaṃ bhuktvā ced īdṛśī gatiḥ /
akāmataś cāpy ajñāto jīrṇa-mārga-sthitaṃ suta

1.4.74

yo bhakṣet kāmato jñāto nityaṃ naivedyam īpsitam /
na jānanti gatis tasya vedāś catvāra eva ca

1.4.75

iti te kathitaṃ brahmann itihāsaṃ purātanam /
āścaryaṃ madhuraṃ ramyaṃ kiṃ bhūyaḥ śrotum icchasi

1.4.76

śrī-nārada uvāca
śrutaṃ naivedya-māhātmyam atīva sumanoharam /
īśvarasyāpi he tāta kṛṣṇasya paramātmanaḥ

1.4.77

adhunā śrotum icchāmi svātma-sandeha-bhañjanam /
nārāyaṇarṣer kaṇṭhe ca kavacaṃ tasya tad vada

1.4.78

atha kavaca-praśnaḥ
sanat-kumāra uvāca
mamāpy astīti sandeho vacane prapitāmaha /
kasya tat kavacaṃ brahmann idaṃ vaktuṃ tvam arhasi

1.4.79

sa pitā sa guruḥ svacchaḥ karoti bhrama-bhañjanam /
śīghraṃ brūhi mahā-bhāga nāradaṃ māṃ suta-priya

1.4.80

putrayoś ca vacaḥ śrutvā śuṣka-kaṇṭhauṣṭhatālukaḥ /
uvāca vacanaṃ brahmā smaran kṛṣṇa-padāmbujam

1.4.81

brahmovāca
nārāyaṇena muninā jagan-maṅgala-maṅgalam /
viprāya kavacaṃ dattam dhyānaṃ ca parmātmanaḥ

1.4.82

tad bravīmi mahā-bhāga tvām eva nāradaṃ prati /
kaṇṭha-sthaṃ kavacaṃ vaktuṃ naiva śaknomi sāṃpratam

1.4.83

mat-kaṇṭhe kavacaṃ yasya gopanīyaṃ sudurlabham /
nārāyaṇarṣi-kaṇṭhe ca tad eva paramādbhutam

1.4.84

tad eva dharma-kaṇṭhe ca narasya ca mahātmanaḥ /
agastyasya ca kaṇṭhe ca lomaśasya mahā-muneḥ

1.4.85

tulasyāś cāpi saṃjñāyāḥ sāvitryāś cāpi putraka /
anyeṣāṃ ca bhāgyavatāṃ bhārate ca sudurlabhe

1.4.86

nārada uvāca
paścāt śroṣyāmi kavacaṃ jagan-maṅgala-maṅgalam /
dhyānaṃ pūjāṃ vidhānaṃ ca kṛṣṇasya paramātmanaḥ

1.4.87

ādau kathaya bhadraṃ te paraṃ parama-bhadrakam /
subhadra-prāptaṃ kavacaṃ māhātmyaṃ yasya durlabham

1.4.88

brahmovāca
subhadra-prāptaṃ kavacaṃ paścāt śroṣyasi putraka /
śaṅkarasya mukhād vipra sva-guror jñāninas tathā

Original text: Jñānāmṛtasārasaṃhitā (also called “Nāradapañcarātra”) · Data entry n.n. · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0

Esc