Jātakamālā, 1-8, 11-12, 19-20, 22, 24, 26, 32, 35 · Chapter 7

bahiraṅgam api dravyaṃ kṛcchrād guṇine 'pi dīyate nīcaiḥ /
priyam api dehaṃ santas tiryagbhyo pi prayacchanti //

śreṣṭhyātmajasya prabhayā himāṃśor ahāri kāntiḥ paritaḥ sphurantyā
yatas tato 'sya svajano 'nurūpaṃ cakāra candraprabha eva nāma //

tadantevāsino so 'tha medhayā ca śrutena ca
nācireṇaiva kālena vijigye vijitendriyaḥ //

tasya medhāṃ samālokya sarvaśiṣyātiśāyinīm
sādhuvādaparaḥ praśne gurur āsīt savismayaḥ //

bhinnāndhakārapaṭalā prakāśitapathāpathā
vidyā tatrādhikaṃ reje jyotsneva kumudākare //

divyena cakṣuṣā dṛṣṭvā yaṃ yaṃ nidhim avāpa saḥ
prāyacchat prāptakalyāṇo niḥśeṣaṃ taṃ tam arthine //

svasattvasadṛśaṃ tena tathā dānam adīyata
nāśrūyanta yathā vāco dehīti punar arthinām //

pātrīkṛtya ya ātmānaṃ dātṛśreyovidhitsayā
sahate prārthanāduḥkhaṃ tādṛṅ nāsty anukampakaḥ //

kīrtim atra phalaṃ pretya dvayam arthī prayacchati
dhanamātram adāt tasmāt pradātuḥ sa viśiṣyate //

dehīti nigadann arthī laghur ity abhidhīyate
nāstīti nigadan dātā tato laghutaro nanu //

yātyantam upakārāya dātuḥ kalpalatāyate
prakāśitaphalaślāghyā sā laghvī katham arthitā //

yadi na syur amī jagadvibhūtyai paritaḥ puṇyapayaḥsṛjo 'rthimeghāḥ
na hi dātṛpayodhayo bhaveyur guṇamuktāgurukīrtikukṣibhājaḥ //

yad yad bhavapaṭamadhye rūpaṃ saṃskāraśilpibhiḥ kriyate /
unmārṣṭi tat tad eṣā kruddhevānityatā capalā //

adhyāsitaṃ sukṛtibhiḥ kāmadveṣaparāṅmukhaiḥ
bhavāgram api nāgamyaṃ kṛtāntasya durātmanaḥ //

kṣīyate pālyamānāpi prāṇinām āyuṣaḥ sthitiḥ
citrakarmaṇi vinyastā vartikeva kṣaṇe kṣaṇe //

naciraṃ dīpyate lakṣmīḥ prāpya krūrām anityatām
catuṣpathapradīpasya śikheva pavanāhatā //

mūḍhāḥ siṃhīm ivodvignāḥ ke cit paśyanty anityatām
tām evānye kṛtadhiyaḥ sṛgālīm iva nirbhayāḥ //

na dunoti mano mṛtyuḥ kṛtapuṇyasya dhīmataḥ
vitapaty adhvagaṃ nārkaś chatracchāyātiraskṛtam //

madamānatamonimittam ete kupitavyāladurāsadāḥ sadaiva
vibhavāḥ kṣaṇavartinaḥ prajānām anubandhā iva śabdaśāstrabhājaḥ //

jagad iti sacarācaraṃ viditvā salilarayāhataphenarāśikaṃ tu
apagatamadamānamohajālāḥ sapadi ghaṭadhvam ajanmane pumāṃsaḥ //

bhrūmadhyasthaṃ sphuritakiraṇaṃ bibhrad ūrṇāśaśāṅkaṃ saṃtanvānaṃ vijitatamasām maṇḍalaṃ dīdhitīnām
utpaśyāmas tava guṇamahat saugataṃ bhāvi rūpaṃ hemacchedadyuti tanubhṛtāṃ muktimārgaprakāśi //

araṇyānīṃ bahuvyālāṃ nistitīrṣan prayatnavān
gantukāmaḥ śivaṃ sthānaṃ ko vā necchaty anuplavān //

manohare yatra viniścalekṣaṇe priyeṇa sindūraviśeṣakaḥ kṛtaḥ
ihādya tatraiva vilāsinīmukhe muhuḥ śṛgālena padaṃ nidhīyate //

smitena ye kiṃ cid udīritatviṣo mano haranti sma janasya rāgiṇaḥ
śvavāyasāluptavijarjarādharās ta eva dantā vikṛtatvam āgatāḥ //

agān mudaṃ ye dayito vilokayan saṣaṭpadāmbhojapalāśacāruṇī
kṛte khagais te hṛtamāṃsaśoṇite vilocane vyālabilānukāriṇī //

cirāya yau pallavakomalacchavī sapattralekhāv akarot sakhījanaḥ
kapolayor asthyavaśeṣayos tayoḥ kva sā gatādyaiva madhūkapāṇḍutā //

spṛṣṭaṃ priyeṇa sukhakuñcitalocanāyāḥ saṃjātaromapiṭakaṃ yad abhūt taruṇyāḥ
etat(?)payodharayugaṃ rudhirābhitāmrais tat sārameyadaśanaiḥ paribhidyate 'dya //

kānto 'ṃsadeśagalitākulakeśapuṣpām āliṅgya yāṃ sukham aśeta nimīlitākṣīm
kiṃ tāṃ śmaśānavasudhāśayane śayānāṃ nāśliṣyati priyatamāṃ sahasā sametya //

snāyvasthimāṃsarudhirāntramaye kupiṇḍe (?) strīsaṃjñake pracuradoṣabhujaṅgakīrṇe
asminn abhūtaparikalpahato jano 'yaṃ vairāgyavastuni vṛthā khalu rāgam eti //

te tīkṣṇadurjananikāraśarair na viddhā dhīrās ta eva śamasaukhyabhujas ta eva
sīmantinīviṣalatāgahanaṃ vyudasya ye 'vasthitāḥ śamaphaleṣu tapovaneṣu //

sravatkīlāladhārārdraṃ bhujyamānaṃ pipīlikaiḥ
ātmānam ātmanaivāsau nināya paśutāṃ prabhuḥ //

skandhaṃ sa tasya vihagaḥ sahasādhiruhya sthāṇor ivācalasamucchritavigrahasya
ākṛṣya netram aravindapalāśatulyaṃ bhūyo mumoca rudhirākulapakṣmalekham //

snehena śāvam anupālayituṃ kṛtāsthā śārdūlam apy abhimukhaṃ prayāti
snigdhāpi nāma karuṇājananī parārtha niṣpattaye katham abādhata bodhisattvam //

yadi śarīram idaṃ vyasanāspadaṃ vrajati sādhanatāṃ muhur aṅginām
bahumataṃ mahatām iti ratnavad bhujagavad bahudoṣam ato 'nyathā //

samupāgatair atha vayobhir avitatavirāvabhairavaiḥ
tasya piśitam asakṛt kṣapitaṃ na tu cittadhairyam abhavat parāṅmukham //

asavaḥ śarīram atha tasya guṇakusumagandhavāsitam
vāsatarum iva khagāḥ patitaṃ vijahuḥ kathaṃ cid uditavyathākulāḥ //

niśi kim ahinā daṣṭaḥ syān me sutaḥ sa paribhramann uta vikaruṇair bhūṣāṃ hṛtvā hataḥ pratirodhakaiḥ
radanaparighakṣuṇṇoraskaḥ kṣitīśvaradantinā kim atha gamita[ḥ] stambhaṃ bhaṅktvā puraṃ samavartinaḥ //

vilokya gṛdhrair imam ittham ātmajaṃ vilupyamānaṃ śithilāsthibandhanam
aho vidher duścaritena bhūyasā tathāpi ca prāṇimi karkaśāśayaḥ //

dayā tiraścām uparīyam īdṛśī svadehadānena yadi prakāśitā
samujjhatā māṃ pitaraṃ nirāgasaṃ kathaṃ tvayā niṣkaruṇatvam īhitam //

mṛdūpadhāne śayane manohare sukhaṃ śayitvā dhavalottaracchade
ihādya śeṣe katham asthisaṃkule citādharitrīśayane sabhasmani //

yāte 'tra putraka divaṃ karuṇāsahāye tvayy utsukīkṛtajane svasukhānapekṣe
goṣṭhīṣu sadguṇakathākusumārcitāsu śroṣyāmi kasya vacanāni manoharāṇi //

tvaṃ me nivāpasalilāñjalim aśrumiśram utkaḥ pradāsyasi kileti vicintito yaḥ
snehārdraśuddhamanasāpi sa nāma bhūtvā bhagnas tvayā kim iti vatsa manoratho me //

pratidiśam atha meroḥ kuñjavistīrṇaśabdāḥ kanakapaṭahabherīdundubhīs tāḍayitvā
amucad amarasaṃghas tatra nirvāṇavahnau surabhikusumavarṣaṃ bodhisattvāsthirāśau //