Jātakamālā, 1-8, 11-12, 19-20, 22, 24, 26, 32, 35 · Chapter 4
tiryagyonigatair api sadbhiḥ prāṇāḥ parārtham utsṛṣṭāḥ /
ko nāma puruṣabhūtaḥ saktiṃ dhanamātrake kuryāt //
śāntau samānadharmāṇau samaduḥkhasukhodayau
tāv anyonyam apaśyantau na remāte suhṛttamau //
bālye śaśena rahitaḥ kaṃcit kālaṃ bhavaty anuṣṇāṃśuḥ /
na tu tena śaśākṛtinā kadācid api sa vratī suhṛdā //
sāptapadīnaṃ sakhyaṃ bhavati satāṃ prakṛtiśuddhacittānām /
kim utānyonyaguṇakathāviśrambhanibaddhabhāvānām //
bhavati śamābhiratānāṃ puṃsāṃ dharmāya pāṭavaṃ buddheḥ /
pratanumanasāṃ tiraścāṃ dharmārambhe kutaḥ saṃjñā //
śaśajātir aho kveyaṃ kvedaṃ vāksauṣṭhavaṃ kva ca śamo 'yam /
abhavad iti devatānāṃ śaśa eva savismayaṃ cetaḥ //
āsāreṇa vibhinnacandrakamaṇiṃ tanvan kalāpaṃ mudā lāsyaṃ lāsakavat purā viracayan stautīva yaṃ kekayā
tasminn eva śikhī nirambhasi ghane cakṣuḥpradānālasaḥ prāyeṇodayavantam eva bhajate svārthapravīṇo janaḥ //
nistoyā viralībhavanti jaladā vicchinnam aindraṃ dhanuḥ śrūyante na kalāpināṃ giriguhāsaṃsargadīrghā giraḥ
sarvaṃ vastu nisargabhaṅguram iti dhyātveva śokāc ciraṃ vidyullāsikayā vilāsamadhuraṃ lāsyaṃ parityajyate //
jātaṃ kṣīṇaphalaṃ phaladrumavanaṃ śoṣaṃ gatā vīrudhaḥ pramlānāni śanair bisāni bisinīpaṅke kharatvaṃ gate
yo 'py āsīd badareṅgudīphalacayaḥ svalpo mamātroṭaje kṣīṇaḥ so 'pi suduṣkarāya tapase yātrāṃ kariṣye katham //
āhāreṇa vinā pratikṣaṇam ayaṃ dehaḥ klamaṃ gacchati klāntyā cetasi yoginaḥ pratihate sthairyaṃ samādheḥ kutaḥ
prājñasyāpi samādhihīnamanasas tattvābhimukhyaṃ kutas tattvādarśanabaddhamohatimiraḥ paścād vṛthā śrāmyati //
tyaktvā tato 'jinakamaṇḍaluvalkalāni sthāsyāmi bāndhavajanena saha svagehe
durbhikṣadoṣam apavāhya punar vanānte vatsyāmi vatsala ciraṃ bhavatā sahātra //
ālānam unmūlya sukhābhikāṅkṣī yātaḥ kathaṃcid dvirado vanāntam
vismṛtya bhūyo 'ṅkuśapātaduḥkhaṃ janāntam evecchati gantum ajñaḥ //
śamena medhāvitayā tapoguṇaiḥ śrutena ca jñeyapathānugāminā
munīṃs tvam anyān abhibhūya vartase raviḥ pradīpān iva dūram aṃśubhiḥ //
iti tvam ālokitaśāstraniścayo 'py anandhakāreṇa vivekacakṣuṣā
praveṣṭukāmo viṣayārigocaraṃ kathaṃ pramādyann iva nāma lakṣyase //
tamovinirbhedi pathāṃ prakāśakaṃ manaḥprasādaṃ janayac charīriṇām
na vetti dhandhaḥ sudhiyāṃ subhāṣitaṃ prasādi jātyandha ivendumaṇḍalam //
svabuddhidīpena vinā tamasvinīṃ sukhānuṣaktiṃ tyajatīti kā kathā
gṛhasthatāyāṃ ramayanti yan mano viśuddhasattvās tad asāṃprataṃ mahat //
dvisandhyam ājyāhutigandhavāsitair niveśitāntarbadareṅgudīphalaiḥ
jalāśayālīnaśarārisārasais tarūpagūḍhair uṭajair alaṃkṛtāḥ //
tapasvikanyoddhṛtakumbhavāriṇā prasicyamānodgatabālapādapāḥ
taṭadrumacchāyaniruddhasindhavaḥ samucchvasatpuṣpasugandhivāyavaḥ //
paribhramattāpasaputrakānugaiḥ kvacin mṛgaiḥ khaṇḍitavīraṇāṅkurāḥ
japāc calacchmaśruniruddhakandharais tapodhanair āśritaśailagahvarāḥ //
aho dṛḍhasnehanibaddhacetasām asatsukhāsvādalavānuṣaṅgiṇām
na nāma paryutsukayanti rāgiṇām amedhasāṃ cittam upatyakā bhuvaḥ //
akuśalajanasevyaṃ kāpathaṃ prāpya mohāt skhalati niyatam ajñaḥ snehapāśān amuktvā
sukṛtibhir anuyāte saṃvidāno 'pi mārge yad arajasi na tiṣṭhaty etad aprāptam atra //
indriyārthavaśagasya kāminīḥ paśyataḥ smitavilāsabhūṣaṇāḥ
apy akhaṇḍaphalade tapovane rāgikasya hṛdayaṃ nivekṣyate //
mṛgo mṛgayugītena nīyate śaragocaram
viṣayāsvādalubdhānāṃ bhavanty eva vipattayaḥ //
śalabhaḥ prayāti patito vibhāvasau gurudāhaduḥkham upagamya pañcatām
kamanīyarūpahṛtacetasāṃ kathaṃ na bhaviṣyati vyasanam aṅgināṃ punaḥ //
yadi nādadīta baḍiśastham āmiṣaṃ śakalī ka enam udakāt samuddharet
sukhalubdhabuddhir anubaddham agrato na bhayaṃ vilokayati bāliśo janaḥ //
kamale nimīlati śilīmukhaḥ sthitaḥ samupaiti kṛcchram atigandhalālasaḥ
gajabandhakīm anusaran vanāt karī sahate pratodaniśitāṅkuśavyathām //
vipadāṃ padaṃ tanudhiyāṃ vimohanaṃ sthirabuddhibhiḥ parihṛtaṃ mahātmabhiḥ
yadi vaḥ sanātanasukhaspṛhāsty ato viṣavaj jahīta viṣayāhigocaram //
śaśa suhṛttama śīlayaśonidher bhavata eva guṇā nanu tādṛśāḥ
mama bhaviṣyati yair hṛtacetasaḥ punar ihāgamanaṃ śamam icchataḥ //
jambūvanaṃ kvacid anena phalābhirāmaṃ dṛṣṭaṃ bhavet kim athavā phalito 'tra cūtaḥ
pākābhitāmrasukumāraphalādhivāso śailāntare kvacid udumbarapādapo vā //
asminn abhuktavati sakṣudhi durbalāṅge śānte munau samasukhavyasane susakhyau
bhokṣye tṛṇaṃ katham ahaṃ haritaṃ vanānte pāsyāmi śītavimalaṃ salilaṃ kathaṃ vā //
yathārthinaḥ kṣudupaśamāya nirvyathas tyajāmy asūn hutabhuji cañcalārciṣi
tathā jagadvyasananirastikāriṇīṃ sudurlabhāṃ daśabalatām avāpnuyām //
muktaḥ svātmā parārthe pramuditamanasā cintayitveti tena kleśacchedāya śāntaṃ padam abhilaṣatā prāṇināṃ bāndhavena
śāntajvālākalāpaḥ sa ca vanadahanas tasya puṇyānubhāvāt preṅkhattoyormilekhaṃ pracaladalikulaṃ prāpa padmākaratvam //
adhiṣṭhitaṃ tena bhṛśaṃ śaśena rarāja tad vāriṇi puṇḍarīkam
śaratprasanne nabhasi prasannaṃ prakāśalakṣmeva śaśāṅkabimbam //
aho parārthapratipattidakṣiṇaṃ yaśonidheḥ karma tavedam adbhutam
acintyamāhātmyaviśeṣasaṃśrayo mahāmatiḥ ko 'pi śaśāyate bhavān //
ayaṃ pradīptaḥ kva samīrasārathiḥ kva cātra rājīvavanatvam īdṛśam
mahātmanāṃ puṇyabalair adhiṣṭhito viṣadrumo 'py oṣadhivṛkṣatām iyāt //
tato vavuḥ pracalitavāriśīkarāḥ samantataḥ kuṭajabhidaḥ samīraṇāḥ
virejire samuditapaṅktibhiḥ phalaiḥ śukāśritā girisahakārapādapāḥ //
samudgate madhukaraveṇunisvane mṛdaṅgavad dhvanati ca vārinirjhare
nanarta khaṃ navajaladaṃ vilokayan sthito girer upari mayūralāsakaḥ //
manoharaṃ dhanur avatatya vajriṇo nipātitasphuṭabahuśīkareṣavaḥ
vitenire sphuradaciraprabhāsayaḥ payodharāḥ kṣapitanidāghavidviṣaḥ //
paribhramadbhramaranipātakopitaḥ samucchvasatprataruṇaketakāśritaḥ
śvasann ayovalayasarūpavigrahaḥ punaḥ punaḥ phaṇam atanod bhujaṅgamaḥ //
dayitāvirahotsukotsukaiḥ pathikaiḥ śailapathadrumāśritaiḥ
pariśuśruvire 'lpayācināṃ jaladhārāntaracāriṇāṃ giraḥ //
dadṛśuḥ pathikāṅganāḥ sphurantīṃ taḍitaṃ vārimuci pravepitākṣyaḥ
upari dviradasya vāyununnāṃ dhvajabaddhām iva kauṅkumīṃ patākām //
śikhicandrakamiśrakāśavaṃśaṃ kvacid āvartaparibhramacchilīndhram
abhavaj jalam āvilaṃ nadīnāṃ taṭajambūphalapātabhinnaphenam //
jambūphalaiḥ śabalitāni sarittaṭāni paśyan bhuvaś ca mṛduśādvalaramyaśobhāḥ
parṇoṭaje kvaṇati vārikaṇābhighātāt tiṣṭhan saha pramumude sa muniḥ śaśena //
papraccha tam athānena vyavasāyena bhūyasā
sthānaṃ divyasukhākāṅkṣī kim aindraṃ vijigīṣase //
ācacakṣe śaśas tasmai dhīracetās tapasvine
buddhatvam aham icchāmi prāṇināṃ duḥkhaśāntaye //
sa munis tam uvācātha yadā buddho bhaviṣyasi
tadā syāṃ tava śiṣyo 'haṃ sa cāsmai pratyapadyata //
Original text: Jātakamālā, 1-8, 11-12, 19-20, 22, 24, 26, 32, 35 · Edition: Michael Hahn: "How it all began: I. Haribhaṭṭa's Prabhāsajātaka", Journal of the Centre of Buddhist Studies, Sri Lanka 4 (2006), pp. 1-81 Hahn, Michael: Haribhaṭṭa in Nepal. Ten Legends from His Jātakamālā and the Anonymous Śākyasiṃhajātaka. Tokyo 2007 (Studia Philologica Buddhica, Monograph Series 22) Hahn, Michael: Poetical Visions of the Buddha's Former Lives : Seventeen Legends from Haribhatta · Data entry Michael Hahn Klaus Wille (Jat. 1) · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0