Language

ENहिગુ
Scripture Library

Jātakamālā 1-15 · Chapter 4

4.1

atha sā parṣat tasya rājñas tadgrāhakaṃ vacanaṃ sabahumānam abhinandya pradānādiguṇapratipattyabhimukhī babhūva //
tad evaṃ cittaprasādodgataṃ pātrātiśayapratipāditaṃ ca nālpakaṃ nāma dānam asti vipākamahattvād iti
prasannacittenānuttare puṇyakṣetra āryasaṃghe dānaṃ dadatā parā prītir utpādyā / adūre mamāpy evaṃvidhā ato viśiṣṭataraś ca saṃpattaya iti //
kulmāṣapiṇḍījātakaṃ tṛtīyam //
4. Śreṣṭhijātakam
atyayam apy avigaṇayya ditsanti satpuruṣāḥ /
kena nāma svasthena na dātavyaṃ syāt //
tadyathānuśrūyate / bodhisattvabhūtaḥ kilāyaṃ bhagavān bhāgyātiśayaguṇād utthānasaṃpadā cādhigatavipuladhanasamṛddhir aviṣamavyavahāraśīlatvāl lokabahumānaniketabhūta udārābhijanavān anekavidyākalāvikalpādhigamavimalataramatir guṇamāhātmyād rājñā samupahṛtasaṃmānaḥ pradānaśīlatvāl lokasādhāraṇavibhavaḥ śreṣṭhī babhūva /
arthibhiḥ prītahṛdayaiḥ kīrtyamānam itas tataḥ /
tyāgaśauryonnataṃ nāma tasya vyāpa diśo daśa

4.2

dadyān na dadyād iti tatra nāsīd vicāradolācalamānaso 'rthī /
khyātāvadāne hi babhūva tasmin viśrambhadhṛṣṭapraṇayo 'rthivargaḥ

4.3

nāsau jugopātmasukhārtham arthaṃ na spardhayā lobhaparābhavād vā /
sa tv arthiduḥkhaṃ na śaśāka soḍhuṃ nāstīti vaktuṃ ca tato jugopa

4.4

atha kadā cit tasya mahāsattvasya bhojanakāle snātānuliptasya kuśalasūdopakalpite samupasthite varṇagandharasasparśādiguṇasamudite vicitre bhakṣyabhojyādividhau tatpuṇyasaṃbhāravivṛddhikāmo jñānāgninirdagdhasarvakleśendhanaḥ pratyekabuddhas tadgṛham abhijagāma bhikṣārthī / samupetya ca dvārakoṣṭhake vyatiṣṭhata /
aśaṅkitācañcaladhīrasaumyam avekṣamāṇo yugamātram urvyāḥ /
tatrāvatasthe praśamābhijātaḥ sa pātrasaṃsaktakarāgrapadmaḥ

4.5

atha māraḥ pāpīyān bodhisattvasya tāṃ dānasaṃpadam amṛṣyamāṇas tadvighnārtham antarā ca taṃ bhadantam antarā ca dvāradehalīṃ jvālākarālodaram anekapauruṣam atigambhīraṃ bhayānakadarśanaṃ pratibhayanirghoṣaṃ narakam abhinirmame visphuradbhir anekair janaśatair ācitam // atha bodhisattvaḥ pratyekabuddhaṃ bhikṣārthinam abhigatam ālokya patnīm uvāca / bhadre svayam āryāya piṇḍapātaṃ dehīti / sā tathety asmai pratiśrutya praṇītaṃ bhakṣyabhojyam ādāya prasthitā / narakam ālokya dvārasamīpād bhayaviṣādacañcalākṣī sahasā nyavartata / kim etad iti ca bhartrā paryanuyuktā samāpatitasādhvasāpihitakaṇṭhī tat kathaṃ cid asya kathayām āsa // atha bodhisattvaḥ katham ayam āryo madgṛhād anavāptabhikṣa eva pratiyāsyatīti sasaṃbhramas tat tasyāḥ kathitam anādṛtya svayam eva praṇītaṃ bhakṣyabhojyam ādāya tasya mahātmanaḥ piṇḍapātaṃ pratipādayitukāmo dvārakoṣṭhakasamīpam abhigatas tam atibhīṣaṇam antarā narakaṃ dadarśa / tasya kiṃ svid idam iti samutpatitavitarkasya māraḥ pāpīyān bhavanabhitter niṣpatya saṃdṛśyamānadivyādbhutavapur antarikṣe sthitvā hitakāma iva nāmābravīt / gṛhapate mahārauravo nāmāyaṃ mahānarakaḥ /
arthipraśaṃsāvacanapralubdhā hiṃsanti dānavyasanena ye 'rthān /
śaratsahasrāṇi bahūni teṣām asmin nivāso 'sulabhapravāsaḥ

4.6

arthas trivargasya viśeṣahetus tasmin hate kena hato na dharmaḥ /
dharmaṃ ca hatvārthanibarhaṇena kathaṃ nu na syān narakapratiṣṭhaḥ

4.7

dānaprasaṅgena ca dharmamūlaṃ ghnatā tvayārthaṃ yad akāri pāpam /
tvām attum abhyudgatam etad asmāj jvālograjihvaṃ narakāntakāsyam

4.8

tat sādhu dānād viniyaccha buddhim evaṃ hi sadyaḥ patanaṃ na te syāt /
viceṣṭamānaiḥ karuṇaṃ rudadbhir mā dātṛbhir gāḥ samatām amībhiḥ

4.9

pratigrahītā tu jano 'bhyupaiti nivṛttadānāpanayaḥ suratvam /
tat svargamārgāvaraṇād viramya dānodyamāt saṃyamam āśrayasva

4.10

atha bodhisattvo nūnam asyaitad durātmano maddānavighnāya viceṣṭitam ity avagamya svasattvāvaṣṭambhadhīravinayamadhurākṣarāvicchedaṃ niyatam ity avocad enam /
asmaddhitāvekṣaṇadakṣiṇena vidarśito 'yaṃ bhavatāryamārgaḥ /
yuktā viśeṣeṇa ca daivateṣu parānukampānipuṇā pravṛttiḥ

4.11

doṣodayāt pūrvam anantaraṃ vā yuktaṃ tu tacchāntipathena gantum /
gate prayāmaṃ hy apacāradoṣair vyādhau cikitsāpraṇayo vighātaḥ

4.12

idaṃ ca dānavyasanaṃ madīyaṃ śaṅke cikitsāviṣayavyatītam /
tathā hy anādṛtya hitaiṣitāṃ te na me manaḥ saṃkucati pradānāt

4.13

dānād adharmaṃ ca yad ūcivāṃs tvam arthaṃ ca dharmasya viśeṣahetum /
tan mānuṣī neyam avaiti buddhir dānād ṛte dharmapatho yathārthaḥ

4.14

nidhīyamānaḥ sa tu dharmahetuś cauraiḥ prasahyātha vilupyamānaḥ /
oghodarāntarvinimagnamūrtir hutāśanasyāśanatāṃ gato vā

4.15

yac cārthadātā narakaṃ prayāti pratigrahītā tu surendralokam /
vivardhitas tena ca me tvayāyaṃ dānodyamaḥ saṃyamayiṣyatāpi

4.16

ananyathā cāstu vacas tavedaṃ svargaṃ ca me yācanakā vrajantu /
dānaṃ hi me lokahitārtham iṣṭaṃ nedaṃ svasaukhyodayasādhanāya

4.17

atha māraḥ punar api bodhisattvaṃ hitaiṣīva dhīrahastenovāca /
hitoktim enāṃ mama cāpalaṃ vā samīkṣya yenecchasi tena gaccha /
sukhānvito vā bahumānapūrvaṃ smartāsi māṃ vipratisāravān vā

4.18

bodhisattva uvāca / mārṣa marṣayatu bhavān /
kāmaṃ patāmi narakaṃ sphuradugravahniṃ jvālāvalīḍhaśithilāvanatena mūrdhnā /
na tv arthināṃ praṇayadarśitasauhṛdānāṃ saṃmānakālam avamānanayā hariṣye

4.19

ity uktvā bodhisattvaḥ svabhāgyabalāvaṣṭabdho jānānaś ca niratyayatāṃ dānasya nivāraṇaikarasam avadhūya svajanaparijanaṃ sādhvasānabhibhūtamatir abhivṛddhadānābhilāṣo narakamadhyena prāyāt /
puṇyānubhāvād atha tasya tasminn apaṅkajaṃ paṅkajam udbabhūva /
avajñayevāvajahāsa māraṃ yac chuklayā kesaradantapaṅktyā

4.20

atha bodhisattvaḥ padmasaṃkrameṇa svapuṇyātiśayanirjātenābhigamya pratyekabuddhaṃ prasādasaṃharṣāpūrṇahṛdayaḥ piṇḍapātam asmai prāyacchat //
manaḥprasādapratibodhanārthaṃ tasyātha bhikṣur viyad utpapāta /
varṣañ jvalaṃś caiva sa tatra reje savidyududdyotapayodalakṣmyā

4.21

avamṛditamanorathas tu māro dyutiparimoṣam avāpya vaimanasyāt /
tam abhimukham udīkṣituṃ na sehe saha narakeṇa tatas tirobabhūva

Original text: Jātakamālā 1-15 · Edition: Hanisch, Albrecht: Aryasuras Jatakamala. Philologische Untersuchungen zu den Legenden 1 bis 15. Teil 1: Einleitung, Textausgabe, Anhänge, Register. Marburg : 2005 (Indica et Tibetica 43/1) · Data entry Albrecht Hanisch Mitsuyo Demoto · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0

Esc